{"type":"pack","schemaVersion":"2.2","id":"tr.g11.fizik.full","version":2,"lang":"tr","country":"TR","curriculum":"MEB-TYMM-2024","subject":"Fizik","grade":11,"theme":"11. Sınıf Fizik Tam Ders Paketi","license":"CC-BY-NC-4.0","labels":{},"visualPolicy":{"version":"1.0","everyNote":false,"questionMinimumPercent":0,"balancedByObjective":false,"rationale":"Ders paketi metin, veri, deney ve matematiksel model yorumlarıyla ölçülür; dış görsele bağlı soru kullanılmamıştır."},"source":"alika-grade11-chatgpt-batches","sources":[{"sourceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024","documentType":"curriculum-pdf","title":"Fizik Dersi Öğretim Programı (9-12. Sınıflar)","downloadUrl":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sha256":"EF06959FB863CC5D8007A75203A7CFAB65F3F323EFD80ABFE1C448F2364E0705","pageCount":106,"publicationYear":2024,"accessedAt":"2026-08-24"}],"prerequisites":[],"objectives":["FİZ.11.1.1","FİZ.11.1.2","FİZ.11.1.3","FİZ.11.1.4","FİZ.11.1.5","FİZ.11.1.6","FİZ.11.2.1","FİZ.11.2.10","FİZ.11.2.11","FİZ.11.2.12","FİZ.11.2.13","FİZ.11.2.2","FİZ.11.2.3","FİZ.11.2.4","FİZ.11.2.5","FİZ.11.2.6","FİZ.11.2.7","FİZ.11.2.8","FİZ.11.2.9","FİZ.11.3.1","FİZ.11.3.2","FİZ.11.4.1","FİZ.11.4.10","FİZ.11.4.2","FİZ.11.4.3","FİZ.11.4.4","FİZ.11.4.5","FİZ.11.4.6","FİZ.11.4.7","FİZ.11.4.8","FİZ.11.4.9"],"coverage":{"FİZ.11.1.1":{"notes":["tr-g11-fizik-note-001"],"questions":16},"FİZ.11.1.2":{"notes":["tr-g11-fizik-note-002"],"questions":16},"FİZ.11.1.3":{"notes":["tr-g11-fizik-note-003"],"questions":16},"FİZ.11.1.4":{"notes":["tr-g11-fizik-note-004"],"questions":16},"FİZ.11.1.5":{"notes":["tr-g11-fizik-note-005"],"questions":16},"FİZ.11.1.6":{"notes":["tr-g11-fizik-note-006"],"questions":16},"FİZ.11.2.1":{"notes":["tr-g11-fizik-note-007"],"questions":16},"FİZ.11.2.10":{"notes":["tr-g11-fizik-note-016"],"questions":16},"FİZ.11.2.11":{"notes":["tr-g11-fizik-note-017"],"questions":16},"FİZ.11.2.12":{"notes":["tr-g11-fizik-note-018"],"questions":16},"FİZ.11.2.13":{"notes":["tr-g11-fizik-note-019"],"questions":16},"FİZ.11.2.2":{"notes":["tr-g11-fizik-note-008"],"questions":16},"FİZ.11.2.3":{"notes":["tr-g11-fizik-note-009"],"questions":16},"FİZ.11.2.4":{"notes":["tr-g11-fizik-note-010"],"questions":16},"FİZ.11.2.5":{"notes":["tr-g11-fizik-note-011"],"questions":16},"FİZ.11.2.6":{"notes":["tr-g11-fizik-note-012"],"questions":16},"FİZ.11.2.7":{"notes":["tr-g11-fizik-note-013"],"questions":16},"FİZ.11.2.8":{"notes":["tr-g11-fizik-note-014"],"questions":16},"FİZ.11.2.9":{"notes":["tr-g11-fizik-note-015"],"questions":16},"FİZ.11.3.1":{"notes":["tr-g11-fizik-note-020"],"questions":20},"FİZ.11.3.2":{"notes":["tr-g11-fizik-note-021"],"questions":20},"FİZ.11.4.1":{"notes":["tr-g11-fizik-note-022"],"questions":16},"FİZ.11.4.10":{"notes":["tr-g11-fizik-note-031"],"questions":15},"FİZ.11.4.2":{"notes":["tr-g11-fizik-note-023"],"questions":16},"FİZ.11.4.3":{"notes":["tr-g11-fizik-note-024"],"questions":16},"FİZ.11.4.4":{"notes":["tr-g11-fizik-note-025"],"questions":16},"FİZ.11.4.5":{"notes":["tr-g11-fizik-note-026"],"questions":16},"FİZ.11.4.6":{"notes":["tr-g11-fizik-note-027"],"questions":16},"FİZ.11.4.7":{"notes":["tr-g11-fizik-note-028"],"questions":15},"FİZ.11.4.8":{"notes":["tr-g11-fizik-note-029"],"questions":15},"FİZ.11.4.9":{"notes":["tr-g11-fizik-note-030"],"questions":15}},"counts":{"notes":31,"questions":500},"levelScale":[1,5],"contentContractVersion":"2.2","contractPolicy":{"questionCount":500,"minFamilies":165,"maxPerFamily":4.0,"answerBalance":[126,126,124,124],"minFiguredQuestions":0,"everyNoteHasFigure":false,"objectiveBalanceMode":"coverage"},"targetPolicy":{"questionCount":500,"minFamilies":165,"answerBalance":[126,126,124,124]},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8e24aa617106f13af4d47b9d0b26cbd119dc75442e30832d343e8aa50ef98863","reviewDecisionSha256":"a019ee232a9ca15e0c199055b389a8901e7bbd3b93108e42940ccd0790d40564","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8e24aa617106f13af4d47b9d0b26cbd119dc75442e30832d343e8aa50ef98863","reviewedHash":"sha256:8e24aa617106f13af4d47b9d0b26cbd119dc75442e30832d343e8aa50ef98863","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a019ee232a9ca15e0c199055b389a8901e7bbd3b93108e42940ccd0790d40564; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g11.fizik.full","contentProjectionSha256":"8e24aa617106f13af4d47b9d0b26cbd119dc75442e30832d343e8aa50ef98863","reviewDecisionSha256":"a019ee232a9ca15e0c199055b389a8901e7bbd3b93108e42940ccd0790d40564","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-001","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","title":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","objectiveId":"FİZ.11.1.1","objective":"FİZ.11.1.1","objectives":["FİZ.11.1.1"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"figure":null,"body":"NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu konuda bileşke kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi gözlem ve verilerden hareketle yorumlayacak, Newton Hareket Yasaları'nın temel genellemelerini kuracak ve günlük yaşam olaylarını bu yasalarla açıklayacaksın. Özellikle kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi ezberlemek yerine deney sonuçlarından çıkarım yapmayı öğreneceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nBir cisme aynı anda birden fazla kuvvet etki edebilir. Bu kuvvetlerin yön ve büyüklükleri birlikte değerlendirilerek bileşke kuvvet bulunur. Bileşke kuvvet, cismin ivmesini belirleyen etkidir. Kuvvet ile hız aynı kavram değildir. Hız, cismin hareket durumunu; ivme ise hızın değişim hızını ve yönünü ifade eder. Bu nedenle kuvvet doğrudan hızı değil, ivmeyi belirler. Hareket incelenirken önce pozitif yön seçilir. Bu referans yönüne göre kuvvetler ve ivme artı veya eksi işaretli yazılır.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konuyu anlamak için hız, ivme, kuvvet ve bileşke kuvvet kavramlarının bilinmesi gerekir. İvme birimi m/s², kuvvet birimi newtondur. Newton, kg·m/s² ile tanımlanır. Hareket doğrusal incelenirken seçilen referans yönü bütün hesaplamalarda tutarlı biçimde kullanılmalıdır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\nBirinci Newton Yasası eylemsizlik ilkesidir. Eğer bir cismin üzerine etki eden bileşke kuvvet sıfır ise cismin ivmesi de sıfır olur. İvmenin sıfır olması iki farklı durumu kapsar. Cisim duruyorsa durmaya devam eder. Cisim hareket ediyorsa hızının büyüklüğü ve yönü değişmeden sabit hızla hareketini sürdürür. Burada önemli olan nokta, bileşke kuvvetin sıfır olmasıdır. Cisim üzerinde hiç kuvvet bulunmaması zorunlu değildir. Bir kitabın masa üzerinde durması sırasında aşağı yönlü ağırlık kuvveti ile yukarı yönlü tepki kuvveti birbirini dengelediği için bileşke kuvvet sıfırdır. Bu nedenle kitap ivmelenmez.\n\nİkinci Newton Yasası, bileşke kuvvet ile ivme arasındaki nicel ilişkiyi açıklar. Sabit kütleli bir cisim için F_net=m·a bağıntısı geçerlidir. İvmenin yönü bileşke kuvvetin yönüyle aynıdır. Aynı kütlede kuvvet arttıkça ivme artar. Aynı kuvvet altında ise kütle arttıkça ivme azalır. Bu ilişki deneysel verilerle kolayca gözlenebilir. Aynı oyuncak arabaya önce 2 N sonra 4 N kuvvet uygulanırsa ikinci durumda ivme yaklaşık iki katına çıkar. Buna karşılık aynı kuvvet daha büyük kütleli bir arabaya uygulanırsa ivme daha küçük olur.\n\nÜçüncü Newton Yasası etki-tepki ilkesidir. Bir cisim başka bir cisme kuvvet uyguladığında ikinci cisim de birinci cisme aynı büyüklükte fakat zıt yönde kuvvet uygular. Bu kuvvetler farklı cisimler üzerinde etki ettiği için birbirini yok etmez. Yürürken ayağın zemini geriye itmesi ve zeminin ayağı ileri itmesi buna örnektir. Kişinin ileri hareket etmesi zeminin uyguladığı kuvvet sayesinde gerçekleşir.\n\nDENEY VE VERİ YORUMU\nDüşük sürtünmeli bir ray üzerinde aynı kütleli arabaya farklı büyüklükte kuvvetler uygulandığını düşünelim. Ölçülen ivmeler kuvvet arttıkça düzenli biçimde artıyorsa, kuvvet ile ivme arasında doğru orantı olduğu sonucuna ulaşılır. Başka bir deneyde uygulanan kuvvet sabit tutulup kütle artırıldığında ivmenin azaldığı gözlenirse ivmenin kütle ile ters ilişkili olduğu anlaşılır. Bu gözlemler bir araya getirildiğinde F_net=m·a genellemesine ulaşılır. Böylece yasa ezberlenmez; verilerden tümevarımla oluşturulur.\n\nGÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTILARI\nEmniyet kemeri, eylemsizlik ilkesinin günlük yaşamdaki en önemli örneklerinden biridir. Araç ani fren yaptığında araç yavaşlarken yolcunun vücudu önceki hareketini sürdürme eğilimindedir. Emniyet kemeri bu hareketi güvenli biçimde sınırlar. Alışveriş arabasını boşken hızlandırmanın doluyken hızlandırmaktan daha kolay olması kütle ile ivme arasındaki ilişkiyi gösterir. Futbol topuna daha güçlü vurulduğunda topun ivmesi artar. Hareket eden bisikletin frenlenmesi sırasında ise bisiklet başlangıçta ileri yönde hareket etmeye devam ederken bileşke kuvvet geriye doğrudur. Bu durum, hareket yönünün her zaman bileşke kuvvet yönüyle aynı olmadığını gösterir. Kuvvet hızın değil, hızdaki değişimin yönünü belirler.\n\nYAYGIN YANILGILARIN DÜZELTİLMESİ\n\"Kuvvet varsa hareket vardır\" ifadesi doğru değildir. Bir cisim üzerine kuvvet etki ederken bile durabilir veya sabit hızla hareket edebilir. Belirleyici olan kuvvetlerin toplamıdır. \"Etki ve tepki kuvvetleri birbirini yok eder\" düşüncesi de yanlıştır. Çünkü bu kuvvetler aynı cisim üzerinde değil, farklı cisimler üzerinde etkir. Ayrıca \"Hareket yönü her zaman bileşke kuvvet yönüdür\" ifadesi de doğru değildir. Örneğin sağa doğru hareket eden bir otomobil fren yaptığında hareket yönü sağa, bileşke kuvvet ve ivme sola doğrudur. Araç önce yavaşlar, sonra durabilir. Bu örnek, hız ile ivmenin farklı büyüklükler olduğunu açıkça gösterir.\n\nSONUÇ\nNewton Hareket Yasaları, kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi sistemli biçimde açıklar. Bileşke kuvvet sıfırsa ivme sıfırdır ve hareket durumu korunur. Bileşke kuvvet sıfırdan farklıysa cismin ivmesi F_net=m·a bağıntısına göre belirlenir. Etki-tepki kuvvetleri ise farklı cisimlerde ortaya çıkar. Deney verilerini yorumlayarak bu ilişkileri keşfetmek, formülü ezberlemekten daha kalıcı ve bilimsel bir öğrenme sağlar.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bileşke kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi keşfetmek, Newton Hareket Yasaları'nı tümevarımla genellemek, referans yönünü doğru kullanmak ve günlük olayları bu yasalarla açıklamak.","keyConcepts":"bileşke kuvvet eylemsizlik F_net=m·a ivme kütle referans yönü etki-tepki kuvvetleri FİZ.11.1.1 için bu kavramlar ezberlenmiş etiketler olarak değil, verilen durumdaki açık kanıtla eşleştirilerek kullanılır. Sonuç; zaman, neden-sonuç, birim, kaynak ve kapsam sınırlarını aşmamalıdır.","priorKnowledge":["hız","ivme","kuvvet","bileşke kuvvet","vektörel yön kavramı"],"steps":["Problemin referans yönünü belirle.","Cisme etki eden bütün kuvvetleri belirle.","Kuvvetlerin bileşkesini hesapla.","Bileşke kuvvet sıfır mı kontrol et.","Bileşke sıfır değilse F_net=m·a bağıntısıyla ivmeyi bul.","Sonucu hareketin nasıl değişeceği açısından yorumla."],"workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: FİZ.11.1.1 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: İlk ölçümlerde kuvvet iki katına çıktığında ivme de iki katına çıkmaktadır. Kuvvet üç katına çıktığında ivme de üç katına çıkmaktadır. Bu gözlem kuvvet ile ivme arasında doğru orantı olduğunu gösterir. İkinci ölçümde kuvvet sabit kalırken kütle iki katına çıktığında ivme yarıya düştüğü için ivmenin kütle ile ters ilişkili olduğu anlaşılır. Bu iki deney birlikte değerlendirildiğinde F_net=m·a genellemesine ulaşılır. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.1 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Kuvvet varsa mutlaka hareket olur sanmak.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: FİZ.11.1.1 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Bileşke kuvvet 18−6=12 N sağ yönlüdür. F_net=m·a olduğundan a=12/4=3 m/s² bulunur. İvme sağ yönlüdür. Eğer cisim başlangıçta sola doğru hareket ediyor olsaydı yine sağ yönlü ivme nedeniyle önce yavaşlar, durabilir ve daha sonra sağa doğru hızlanabilirdi. Bu durum hareket yönü ile bileşke kuvvet yönünün her zaman aynı olmadığını gösterir. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.1 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Bileşke kuvvet sıfırken cismin hareket edemeyeceğini düşünmek.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":["Kuvvet varsa mutlaka hareket olur sanmak.","Bileşke kuvvet sıfırken cismin hareket edemeyeceğini düşünmek.","Etki ve tepki kuvvetlerinin aynı cisim üzerinde etkidiğini sanmak.","Hız ile ivmeyi aynı büyüklük kabul etmek.","Referans yönünü değiştirdiği hâlde işaretleri güncellememek."],"selfCheck":["Bileşke kuvvet sıfır olduğunda ivme hakkında ne söylenebilir?","Aynı kuvvet altında kütle arttığında ivme nasıl değişir?","Fren yapan bir araçta hareket yönü ile bileşke kuvvet yönü neden farklı olabilir?","Etki ve tepki kuvvetleri neden birbirini yok etmez?","F_net=m·a bağıntısında referans yönü neden önemlidir?"],"summary":"Newton Hareket Yasaları kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi açıklar. Bileşke kuvvet sıfırsa hareket durumu korunur. Bileşke kuvvet sıfırdan farklıysa ivme F_net=m·a bağıntısına göre belirlenir. Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimler üzerinde oluşur ve birbirini yok etmez.","figureNote":"Bu kayıt için yapılandırılmış görsel kullanılmamıştır; öğretim metni deney gözlemleri, sözel açıklamalar ve sayısal örneklerle tamamlanmıştır."},"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","summary":"Newton Hareket Yasaları kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi açıklar. Bileşke kuvvet sıfırsa hareket durumu korunur. Bileşke kuvvet sıfırdan farklıysa ivme F_net=m·a bağıntısına göre belirlenir. Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimler üzerinde oluşur ve birbirini yok etmez.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bc341686e60daa12ac68f874a1e872c0b984b706681b85bdac556ed508d72ec7","reviewDecisionSha256":"6edb04e586319ce0fa874dfeb3fd301c65850ba748479f88438d7d8634effb50","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bc341686e60daa12ac68f874a1e872c0b984b706681b85bdac556ed508d72ec7","reviewedHash":"sha256:bc341686e60daa12ac68f874a1e872c0b984b706681b85bdac556ed508d72ec7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6edb04e586319ce0fa874dfeb3fd301c65850ba748479f88438d7d8634effb50; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-001","contentProjectionSha256":"bc341686e60daa12ac68f874a1e872c0b984b706681b85bdac556ed508d72ec7","reviewDecisionSha256":"6edb04e586319ce0fa874dfeb3fd301c65850ba748479f88438d7d8634effb50","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-002","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","title":"Serbest Cisim Diyagramı","objectiveId":"FİZ.11.1.2","objective":"FİZ.11.1.2","objectives":["FİZ.11.1.2"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"figure":null,"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu konuda bir fiziksel olayı incelerken önce hangi cismi sistem olarak seçeceğini, sonra yalnızca o cisme dışarıdan etki eden kuvvetleri belirlemeyi ve bu kuvvetleri serbest cisim diyagramında göstermeyi öğreneceksin. Diyagramdan hareketle bileşke kuvveti bulacak ve F_net=m·a ilişkisini kullanarak cismin ivmesini yönüyle birlikte yorumlayacaksın. Amaç, şekli ezberlemek değil; cisim, çevre ve etkileşim ayrımını tutarlı biçimde kurmaktır.\n\nSERBEST CİSİM DİYAGRAMI NEDİR?\nSerbest cisim diyagramı, incelenen cismin çevresinden zihinsel olarak ayrıldığı ve yalnızca bu cisme etki eden dış kuvvetlerin oklarla gösterildiği sadeleştirilmiş bir modeldir. Diyagramda masa, ip, zemin veya Dünya ayrıntılı biçimde çizilmek zorunda değildir; seçilen cisim genellikle bir nokta ya da basit bir kutu ile temsil edilir. Her kuvvet oku cismin üzerinden başlatılır. Okun yönü kuvvetin yönünü, uzunluğu ise uygun bir ölçek kullanılıyorsa kuvvetin büyüklüğünü temsil eder. Kuvvetin adı veya sembolü okun yanına yazılır. Aynı doğrultudaki kuvvetler karşılaştırılırken daha büyük kuvvet daha uzun okla gösterilebilir.\n\nSİSTEMİ SEÇME VE KUVVETLERİ BELİRLEME\nİlk adım, incelenecek tek cismi açıkça seçmektir. Örneğin “masa üzerindeki kitap” olayında sistem kitap seçilirse diyagrama yalnızca kitaba etki eden kuvvetler çizilir. Dünya'nın kitaba uyguladığı ağırlık kuvveti aşağı yönlüdür. Masanın kitaba uyguladığı normal kuvvet yukarı yönlüdür. Kitabın masaya uyguladığı kuvvet ise kitaba değil masaya etki ettiği için kitabın serbest cisim diyagramına çizilmez.\n\nKuvvetler temaslı ve temassız olarak sınıflandırılabilir. Ağırlık, Dünya ile cisim arasındaki kütle çekim etkileşiminden doğan temassız kuvvettir ve Dünya'nın merkezine doğru yönelir. Normal kuvvet, temas yüzeyinin cisme yüzeye dik yönde uyguladığı kuvvettir. Normal kuvvet her zaman ağırlığa eşit değildir; cismin ivmesi, yüzeyin eğimi ve başka kuvvetler bu büyüklüğü değiştirebilir. Sürtünme kuvveti temas yüzeyi boyunca, cismin yüzeye göre kayma hareketine veya kayma eğilimine karşı yönde etkir. Gerilme kuvveti, gergin ipin cismi çektiği yönde ve ip doğrultusunda gösterilir. Uygulanan kuvvet ise bir kişi, araç ya da başka bir cisim tarafından yapılan itme veya çekmedir.\n\nEKSEN SEÇİMİ VE BİLEŞKE KUVVET\nDiyagram çizildikten sonra uygun eksenler seçilir. Yatay yüzeyde genellikle x ekseni yatay, y ekseni düşey alınır. Eğik düzlemde ise işlemleri kolaylaştırmak için bir eksen düzleme paralel, diğer eksen düzleme dik seçilir. Pozitif yön baştan belirlenir ve bütün kuvvet bileşenlerinin işaretleri bu seçime göre yazılır. Aynı eksen üzerindeki kuvvetlerin cebirsel toplamı o eksendeki bileşke kuvveti verir. Ardından F_net=m·a bağıntısı her eksen için ayrı yorumlanır. Bileşke kuvvet sıfırsa o eksendeki ivme sıfırdır. Bu, cismin o yönde mutlaka durduğu anlamına gelmez; hız sabit olabilir.\n\nHAREKET YÖNÜ İLE KUVVET YÖNÜNÜ AYIRMA\nBir cisim hareket ettiği için hareket yönüne mutlaka bir kuvvet çizilmez. Kuvvetler cismin hızını değil, hızındaki değişimi belirler. Sağa doğru hareket eden bir cisim sola yönlü bileşke kuvvet altında yavaşlayabilir. Bu durumda hız sağa, ivme ve bileşke kuvvet sola yönlüdür. Serbest cisim diyagramında yalnızca gerçek etkileşimlerden doğan kuvvetler bulunur; “hareket kuvveti” adında ayrı bir kuvvet yoktur.\n\nETKİ-TEPKİ ÇİFTLERİNİ DOĞRU YERLEŞTİRME\nNewton'un üçüncü yasasındaki etki-tepki kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür ancak farklı cisimler üzerinde etkir. Bu nedenle tek bir cismin serbest cisim diyagramında bir etki-tepki çiftinin iki üyesi birlikte bulunmaz. Masa üzerindeki kitap için ağırlık ve normal kuvvet aynı cisme etki eder; bu yüzden etki-tepki çifti değildir. Ağırlığın tepki eşi, kitabın Dünya'ya uyguladığı çekim kuvvetidir. Normal kuvvetin tepki eşi ise kitabın masaya uyguladığı temas kuvvetidir.\n\nSÖZEL DİYAGRAM ÇÖZÜMLEMESİ: YATAY YÜZEYDE TEK CİSİM\nYatay bir zeminde sağa doğru çekilen tek bir sandığı düşün. Sistem sandıktır. Sandığın merkezinden aşağı doğru ağırlık oku, yukarı doğru normal kuvvet oku, sağa doğru uygulanan çekme kuvveti oku ve hareket eğilimine karşı sola doğru sürtünme kuvveti oku çizilir. Düşey yönde ivme yoksa normal kuvvet ile ağırlık dengelenir. Yatay yönde çekme kuvveti sürtünmeden büyükse bileşke kuvvet sağa ve ivme sağadır. Sandık başlangıçta sola gidiyor olsa bile sağa yönlü bileşke kuvvet çizimi değişmez; yalnız hareket yorumu değişir.\n\nSÖZEL DİYAGRAM ÇÖZÜMLEMESİ: EĞİK DÜZLEMDE TEK CİSİM\nEğik düzlem üzerindeki tek bir bloğu sistem seçelim. Ağırlık dikey aşağı yönlü, normal kuvvet düzleme dik ve yüzeyden dışarı yönlü çizilir. Sürtünme varsa düzleme paralel ve bloğun kayma hareketine ya da kayma eğilimine zıt yönde gösterilir. Ağırlık doğrudan eğik düzlem boyunca çizilmez; gerekirse düzleme paralel ve dik bileşenlerine ayrılarak yorumlanır. Düzleme dik yönde ivme yoksa normal kuvvet, ağırlığın düzleme dik bileşenini dengeler. Düzleme paralel yöndeki bileşke kuvvet ise bloğun bu yöndeki ivmesini belirler. Bu çözümleme tek cisim için yapılır; farklı ivmelere sahip çok cisimli karmaşık sistem hesaplarına girilmez.\n\nYAYGIN YANILGILAR\nAğırlık ile normal kuvveti etki-tepki çifti sanmak yanlıştır; ikisi de aynı cisme etki eder. Etki-tepki çiftlerinin iki kuvvetini aynı serbest cisim diyagramına çizmek de yanlıştır. Hareket eden cisme hareket yönünde mutlaka bir kuvvet eklemek fiziksel bir etkileşim olmadan kuvvet uydurmaktır. Normal kuvveti her durumda ağırlığa eşit almak da doğru değildir. Son olarak, kuvvet oklarını çevredeki nesnelerden başlatmak yerine incelenen cismin üzerinden başlatmak gerekir; aksi hâlde hangi kuvvetin hangi cisme etki ettiği belirsizleşir.\n\nSONUÇ\nSerbest cisim diyagramı, Newton Hareket Yasaları'nı görünür ve çözülebilir hâle getirir. Başarılı bir diyagram için önce sistem seçilir, yalnız o sisteme etki eden dış kuvvetler belirlenir, oklar doğru yön ve göreli büyüklükle cismin üzerinden başlatılır, uygun eksenler seçilir ve kuvvetler eksenler boyunca toplanır. Bileşke kuvvet ile ivme aynı yöndedir ve F_net=m·a ilişkisiyle bağlanır. Bu yaklaşım, yatay yüzey ve eğik düzlem gibi tek cisimli durumların güvenilir biçimde yorumlanmasını sağlar.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir cismi sistem olarak seçmeyi, yalnız o cisme etki eden dış kuvvetleri belirlemeyi, kuvvetleri doğru yön ve göreli büyüklükte oklarla göstermeyi, uygun eksenleri seçmeyi ve diyagramdan F_net=m·a ilişkisine ulaşmayı öğreneceksin.","keyConcepts":"sistem serbest cisim diyagramı ağırlık normal kuvvet gerilme kuvveti sürtünme kuvveti uygulanan kuvvet bileşke kuvvet eksen seçimi F_net=m·a FİZ.11.1.2 için bu kavramlar ezberlenmiş etiketler olarak değil, verilen durumdaki açık kanıtla eşleştirilerek kullanılır. Sonuç; zaman, neden-sonuç, birim, kaynak ve kapsam sınırlarını aşmamalıdır.","priorKnowledge":["kuvvetin vektörel bir büyüklük olması","bileşke kuvvet","Newton Hareket Yasaları","hız ve ivme ayrımı","temaslı ve temassız kuvvetler"],"steps":["İncelenecek tek cismi sistem olarak açıkça seç.","Cismin çevresindeki her etkileşimi belirle ve yalnız cisme etki eden dış kuvvetleri listele.","Cismi nokta veya kutu ile göster; her kuvvet okunu cismin üzerinden başlat.","Okların yönlerini ve gerekiyorsa göreli uzunluklarını doğru göster; kuvvetleri adlandır.","Hareketi ve yüzeyi dikkate alarak uygun eksenleri ve pozitif yönleri seç.","Kuvvetleri seçilen eksenler boyunca cebirsel olarak topla.","Her eksende bileşke kuvveti F_net=m·a ile ilişkilendir ve ivmenin yönünü yorumla."],"workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: FİZ.11.1.2 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Sistem yalnız sandıktır. Sandığın üzerinden aşağı doğru ağırlık, yukarı doğru normal kuvvet, sağa doğru 50 N uygulanan kuvvet ve sola doğru 20 N sürtünme kuvveti çizilir. Kitabın ya da zeminin üzerine etki eden karşı kuvvetler bu diyagrama eklenmez. Düşey ivme olmadığı için düşey kuvvetler dengededir. Yatay bileşke kuvvet 50−20=30 N sağadır. F_net=m·a bağıntısından a=30/10=3 m/s² bulunur. İvme sağa yönlüdür. Sandığın başlangıçtaki hareket yönü verilmemiş olsa da kuvvet diyagramı gerçek etkileşimlere göre kurulabilir. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.2 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Ağırlık ile normal kuvveti etki-tepki çifti kabul etmek.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: FİZ.11.1.2 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Sistem bloktur. Ağırlık oku bloktan dikey aşağıya, normal kuvvet oku düzleme dik ve yüzeyden dışarıya çizilir. Blok aşağı kayma eğiliminde olduğundan sürtünme kuvveti düzlem boyunca yukarı yönde gösterilir. Ağırlık, normal kuvvetin tam tersi yönde çizilmez; çünkü normal kuvvet düzleme diktir. Eksenlerden biri düzleme paralel, diğeri düzleme dik seçilir. Ağırlık bu eksenlere göre paralel ve dik bileşenlerle yorumlanır. Düzleme dik yönde ivme yoksa normal kuvvet ağırlığın yalnız dik bileşenini dengeler. Düzleme paralel yöndeki ağırlık bileşeni ile sürtünmenin farkı, bloğun bu yöndeki bileşke kuvvetini ve dolayısıyla ivmesini belirler. Bu çözüm tek cisimle sınırlıdır. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.2 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Etki-tepki çiftinin iki kuvvetini aynı cismin diyagramına çizmek.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":["Ağırlık ile normal kuvveti etki-tepki çifti kabul etmek.","Etki-tepki çiftinin iki kuvvetini aynı cismin diyagramına çizmek.","Cisim hareket ettiği için hareket yönüne gerçek bir etkileşim olmadan kuvvet oku eklemek.","Normal kuvveti her durumda ağırlığa eşit almak.","Kuvvet oklarını incelenen cisim yerine çevredeki nesnelerden başlatmak.","Eğik düzlemde ağırlığı doğrudan düzleme paralel göstermek."],"selfCheck":["Serbest cisim diyagramını çizmeden önce sistem neden açıkça seçilmelidir?","Masa üzerindeki kitabın ağırlığı ile normal kuvveti neden etki-tepki çifti değildir?","Sağa hareket eden fakat yavaşlayan bir cisimde bileşke kuvvet hangi yönde olabilir?","Eğik düzlemde normal kuvvet hangi yönde çizilir?","Gerilme ve sürtünme kuvvetlerinin yönleri nasıl belirlenir?","F_net=0 olduğunda cismin mutlaka durması gerekir mi?"],"summary":"Serbest cisim diyagramında yalnız seçilen cisme etki eden dış kuvvetler gösterilir. Kuvvet okları cismin üzerinden başlatılır, yön ve göreli büyüklük doğru verilir, uygun eksenler seçilir ve bileşke kuvvet F_net=m·a ile ivmeye bağlanır. Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlerde bulunduğundan aynı tek-cisim diyagramına birlikte çizilmez.","figureNote":"figure alanı null tutulmuştur. Yatay yüzeydeki tek cisim ve eğik düzlemdeki tek cisim için gerekli diyagramlar, kuvvet oklarının başlangıç noktaları, yönleri ve eksen seçimleri body ile workedExamples içinde ayrıntılı sözel olarak açıklanmıştır."},"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","summary":"Serbest cisim diyagramında yalnız seçilen cisme etki eden dış kuvvetler gösterilir. Kuvvet okları cismin üzerinden başlatılır, yön ve göreli büyüklük doğru verilir, uygun eksenler seçilir ve bileşke kuvvet F_net=m·a ile ivmeye bağlanır. Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlerde bulunduğundan aynı tek-cisim diyagramına birlikte çizilmez.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fc431318c879c7a68dd0db953e16056f799abbbe2d405e3cca624fd7a9f5206b","reviewDecisionSha256":"7bac295d69299fed75f1fa032ae3e8d0edd03b416df8295bc41525a68b68bf1a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fc431318c879c7a68dd0db953e16056f799abbbe2d405e3cca624fd7a9f5206b","reviewedHash":"sha256:fc431318c879c7a68dd0db953e16056f799abbbe2d405e3cca624fd7a9f5206b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7bac295d69299fed75f1fa032ae3e8d0edd03b416df8295bc41525a68b68bf1a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-002","contentProjectionSha256":"fc431318c879c7a68dd0db953e16056f799abbbe2d405e3cca624fd7a9f5206b","reviewDecisionSha256":"7bac295d69299fed75f1fa032ae3e8d0edd03b416df8295bc41525a68b68bf1a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-003","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","title":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","objective":"FİZ.11.1.3","objectiveId":"FİZ.11.1.3","objectives":["FİZ.11.1.3"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"figure":null,"body":"Bu konuda ne öğreneceğim?\nBu derste statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin hangi durumlarda ortaya çıktığını, ortak ve farklı özelliklerini, hangi fiziksel durumlarda etkili olduklarını ve günlük yaşam örnekleri üzerinden nasıl ayırt edilebileceklerini öğreneceksin. Amaç formülleri ezberlemek değil, sürtünmenin fiziksel anlamını doğru kavramak ve farklı hareket durumlarını karşılaştırabilmektir.\n\nTemel kavramlar\nSürtünme kuvveti temas eden yüzeyler arasında ortaya çıkan bir etkileşimdir. Yüzeyler birbirine göre kaymaya çalışıyorsa veya kayıyorsa sürtünme bu duruma karşı koyar. Statik sürtünme, temas eden yüzeyler arasında göreli kayma başlamadan önce etkilidir. En önemli özelliği uygulanan kuvvete gerektiği kadar uyum sağlamasıdır. Cisim hareket etmiyorsa statik sürtünme sıfır da olabilir, küçük bir değerde de olabilir, daha büyük bir değerde de olabilir. Kayma başlamadan hemen önce ulaşabileceği bir üst sınır vardır; ancak her durumda bu üst sınırda bulunmaz. Kinetik sürtünme ise yüzeyler birbirine göre gerçekten kaymaya başladığında etkili olur. Bu kazanımda ayrıntılı matematiksel modellere girilmez; odak noktası iki sürtünme türünün fiziksel davranışını karşılaştırmaktır.\n\nÖn bilgiler\nKuvvetlerin vektörel büyüklükler olduğu, net kuvvetin hareket üzerindeki etkisi, temas kuvvetleri ve serbest cisim diyagramı bilgisi bu konunun anlaşılmasını kolaylaştırır. Bir cisme etki eden sürtünme kuvvetinin yönü belirlenirken yalnızca cismin hareket yönüne bakılmaz. Asıl ölçüt temas yüzeyleri arasındaki göreli kayma ya da kayma eğilimidir.\n\nAdım adım anlatım\nBir cisme küçük bir itme uygulandığında cisim yerinde kalıyorsa statik sürtünme uygulanan kuvveti dengeleyebilir. Uygulanan kuvvet arttıkça statik sürtünme de gerekli olduğu kadar artar. Kayma başlamadığı sürece sürtünme türü hâlâ statiktir. Kayma başladığı anda artık kinetik sürtünme söz konusudur. Bu nedenle statik ve kinetik sürtünmenin en temel farkı, yüzeyler arasında göreli kaymanın olup olmamasıdır. İki sürtünme türü de temas kuvvetidir ve temas yüzeyine paralel doğrultuda etki eder. Her ikisi de kaymayı veya kayma eğilimini azaltır. Ancak etkili oldukları fiziksel durum farklıdır.\n\nÖnemli bir yanılgı sürtünmenin her zaman hareket yönüne zıt olduğunun düşünülmesidir. Doğru ifade şudur: Sürtünme, temas yüzeyleri arasındaki göreli kaymaya veya kayma eğilimine karşıdır. Yürüyen bir insanın ayağı zemini geriye doğru itmeye çalışır. Zemin ise ayağa ileri yönlü statik sürtünme uygular ve insanın ileri hareket etmesini sağlar. Burada sürtünme hareket yönüyle aynı yöndedir. Benzer biçimde kaymadan yuvarlanan bir tekerlekte sürtünmenin yönü duruma göre ileri, geri ya da sıfır olabilir. Bu nedenle yön belirlenirken mutlaka göreli kayma eğilimi analiz edilmelidir.\n\nBir başka yanlış düşünce cisim duruyorsa sürtünme yoktur yargısıdır. Oysa bir kutu itilmesine rağmen hareket etmiyorsa onu dengeleyen statik sürtünme vardır. Ancak hiç yatay kuvvet uygulanmıyorsa statik sürtünme sıfır olabilir. Bu nedenle duran her cisimde sürtünme vardır demek de, yoktur demek de doğru değildir; duruma bakmak gerekir.\n\nStatik sürtünme daima maksimumdur düşüncesi de yanlıştır. Statik sürtünme yalnızca gerektiği kadar büyüklük alır. Üst sınırına ancak kaymanın başlamak üzere olduğu özel durumda ulaşır. Günlük yaşamın büyük bölümünde statik sürtünme bu üst sınırın altındadır.\n\nHareket eden her cisimde kinetik sürtünme vardır düşüncesi de doğru değildir. Kaymadan yuvarlanan bisiklet tekeri, yürüyen insanın ayağı veya yürüyen bant üzerinde kaymadan duran bir cisim hareket ediyor olabilir; fakat temas yüzeyleri arasında göreli kayma yoksa sürtünme statik olabilir ya da bazı durumlarda sürtünmeye hiç ihtiyaç duyulmayabilir.\n\nÇözümlü örnekler\nBirinci örnek: Yatay zemindeki kutuya giderek artan yatay kuvvet uygulanıyor ve kutu hareket etmiyor. Bu durumda uygulanan kuvvet arttıkça statik sürtünme de aynı doğrultuda denge sağlayacak biçimde artar. Kayma başlamadığı sürece sürtünme statiktir. Statik sürtünmenin her anda maksimum olduğu söylenemez. Sonuç olarak hareket olmaması sürtünmenin olmadığı anlamına gelmez.\n\nİkinci örnek: Bir tahta blok zeminde kayarak ilerliyor. Yüzeyler birbirine göre kaydığı için kinetik sürtünme etkilidir ve kaymayı azaltacak yönde etki eder. Aynı yol üzerinde kaymadan yuvarlanan bir teker düşünüldüğünde ise temas noktasında göreli kayma olmadığı için sürtünme statik olabilir. Yürüyen bir insan örneğinde de ayağı ileri götüren kuvvet statik sürtünmedir. Böylece hareket eden her cisimde kinetik sürtünme bulunmadığı görülür.\n\nSık yapılan hatalar\nSürtünmeyi yalnızca hareket yönüne göre yorumlamak, duran cisimde sürtünme olamayacağını düşünmek, statik sürtünmenin her zaman en büyük değerinde olduğunu sanmak ve hareket eden her cisimde kinetik sürtünme bulunduğunu kabul etmek en yaygın hatalardır.\n\nKısa öz kontrol listesi\nStatik ve kinetik sürtünmeyi hangi koşullara göre ayırt edebiliyor muyum? Sürtünmenin yönünü göreli kayma eğilimine göre belirleyebiliyor muyum? Duran bir cisimde statik sürtünmenin bulunabileceğini açıklayabiliyor muyum? Hareket eden her cisimde kinetik sürtünme olmadığını örnekle gösterebiliyor muyum? Statik sürtünmenin gerektiği kadar değiştiğini ifade edebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nStatik ve kinetik sürtünme aynı fiziksel kökene sahip temas kuvvetleridir; ancak etkili oldukları durum farklıdır. Statik sürtünme kaymayı önler veya geciktirir, kinetik sürtünme ise kayma başladıktan sonra etkilidir. Günlük yaşamda yürümek, araçların yola tutunması, kutu itmek, valiz çekmek ve tekerleklerin davranışı bu ayrımın anlaşılmasıyla doğru yorumlanabilir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin hangi durumlarda ortaya çıktığını, benzer ve farklı yönlerini, sürtünmenin yönünün göreli kayma veya kayma eğilimine göre belirlendiğini ve günlük yaşam örnekleri üzerinden doğru yorum yapmayı öğreneceksin.","keyConcepts":["Sürtünme temas kuvvetidir.","Statik sürtünme kayma başlamadan önce etkilidir.","Statik sürtünme uygulanan kuvvete gerektiği kadar uyum sağlar ve yalnızca gerekli olduğunda artar.","Statik sürtünme her zaman en büyük değerinde değildir; yalnızca kayma başlamak üzereyken üst sınırına ulaşabilir.","Kinetik sürtünme yüzeyler birbirine göre kayarken etkilidir.","Sürtünmenin yönü hareket yönüne değil, göreli kaymaya veya kayma eğilimine karşı olacak biçimde belirlenir."],"priorKnowledge":["Net kuvvet, temas kuvvetleri, serbest cisim diyagramı ve kuvvetlerin yönlerinin belirlenmesi bilgisi bu konunun temelini oluşturur."],"steps":["Temas eden yüzeylerin birbirine göre kayıp kaymadığını belirle.","Kayma yoksa ancak kayma eğilimi varsa statik sürtünmeyi değerlendir.","Statik sürtünmenin uygulanan kuvvet kadar büyüyebileceğini ve her zaman en büyük değerinde olmadığını hatırla.","Göreli kayma başladıysa kinetik sürtünmenin etkili olduğunu belirle.","Sürtünmenin yönünü hareket yönüne göre değil göreli kayma veya kayma eğilimine göre belirle.","Yürüyen insan ve kaymadan yuvarlanan teker örnekleriyle sürtünmenin bazen hareket yönüyle aynı yönde olabileceğini karşılaştır."],"workedExamples":[{"title":"İtilen fakat hareket etmeyen kutu","problem":"Yatay zemindeki kutuya yatay doğrultuda kuvvet uygulanıyor ancak kutu yer değiştirmiyor.","solution":"Kutu hareket etmediğine göre yüzeyler arasında göreli kayma başlamamıştır. Statik sürtünme uygulanan kuvveti dengeleyecek kadar büyüklük alır. Kuvvet arttıkça statik sürtünme de gerektiği kadar artar. Bu durum statik sürtünmenin her zaman en büyük değerinde olmadığını gösterir. Cisim duruyor olsa bile statik sürtünme bulunabilir; büyüklüğü koşullara bağlıdır."},{"title":"Kayarak ilerleyen cisim ile yuvarlanma ve yürümenin karşılaştırılması","problem":"Bir blok zeminde kayarak ilerliyor. Aynı yüzeyde bir teker kaymadan yuvarlanıyor ve bir kişi yürüyerek ilerliyor.","solution":"Kayarak ilerleyen blokta yüzeyler arasında göreli kayma bulunduğu için kinetik sürtünme etkilidir. Kaymadan yuvarlanan tekerde ve yürüyen insanın ayağında ise temas noktasında göreli kayma olmadığından sürtünme statiktir. Yürüyen kişide statik sürtünme kişiyi ileri itebilir; çünkü sürtünme hareket yönüne değil kayma eğilimine karşıdır. Hareket eden her cisimde kinetik sürtünme bulunmaz; sürtünme türü göreli kaymaya göre belirlenir."}],"commonMistakes":["Cisim duruyorsa sürtünme yoktur düşüncesi yanlıştır; uygulanan kuvveti dengeleyen statik sürtünme bulunabilir.","Statik sürtünme daima maksimumdur düşüncesi yanlıştır; yalnızca gerektiği kadar büyüklük alır.","Hareket eden her cisimde kinetik sürtünme vardır düşüncesi yanlıştır; kaymadan yuvarlanma ve yürümede statik sürtünme etkili olabilir.","Sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır düşüncesi yanlıştır; doğru ölçüt göreli kayma veya kayma eğilimidir."],"selfCheck":["Statik ve kinetik sürtünmeyi ayırırken ilk baktığım özellik göreli kaymanın olup olmadığıdır.","Duran bir cisimde statik sürtünmenin bulunabileceğini açıklayabiliyorum.","Statik sürtünmenin gerektiği kadar değiştiğini ve her zaman üst sınırda olmadığını biliyorum.","Kayarak ilerleyen cisim ile kaymadan yuvarlanan teker arasındaki sürtünme farkını açıklayabiliyorum.","Yürüyen insan örneğinde sürtünmenin neden ileri yönlü olabileceğini gerekçelendirebiliyorum."],"summary":"Statik sürtünme kayma başlamadan önce, kinetik sürtünme ise kayma başladıktan sonra etkilidir. Karşılaştırma yapılırken temel ölçüt göreli kaymadır. Bu kazanımda amaç matematiksel ayrıntılar değil, iki sürtünme türünün fiziksel davranışını doğru ayırt etmektir.","figureNote":"Bu notta yapılandırılmış görsel kullanılmamıştır. Karşılaştırmalar metin ve günlük yaşam örnekleri üzerinden yürütülmüştür."},"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dca699490d97cedafb97b46f91f6f084597077d8f49dcb43ea52fe143a36c856","reviewDecisionSha256":"f7f62c9a918024cb8c474262c985e387ed36db7a248465bd9d4b1908fba17994","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dca699490d97cedafb97b46f91f6f084597077d8f49dcb43ea52fe143a36c856","reviewedHash":"sha256:dca699490d97cedafb97b46f91f6f084597077d8f49dcb43ea52fe143a36c856","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f7f62c9a918024cb8c474262c985e387ed36db7a248465bd9d4b1908fba17994; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-003","contentProjectionSha256":"dca699490d97cedafb97b46f91f6f084597077d8f49dcb43ea52fe143a36c856","reviewDecisionSha256":"f7f62c9a918024cb8c474262c985e387ed36db7a248465bd9d4b1908fba17994","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-004","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","title":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","objectiveId":"FİZ.11.1.4","objective":"FİZ.11.1.4","objectives":["FİZ.11.1.4"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"Bu konuda deney verilerinden hareket ederek sürtünme kuvvetinin matematiksel modeline ulaşacak, modelin hangi koşullarda geçerli olduğunu anlayacak ve hesaplamalarda doğru kullanmayı öğreneceksin. Sürtünme kuvveti ezberlenecek tek bir formül değildir; gözlem, ölçüm ve genelleme ile oluşturulmuş yaklaşık bir fizik modelidir. Farklı normal kuvvet değerleri altında yapılan deneylerde, kayma eşiğindeki en büyük statik sürtünmenin ve hareket sırasında oluşan kinetik sürtünmenin normal kuvvet arttıkça yaklaşık doğrusal biçimde arttığı görülür. Örneğin aynı yüzey çifti için normal kuvvet sırasıyla 20 N, 40 N, 60 N ve 80 N olduğunda en büyük statik sürtünme yaklaşık 8 N, 16 N, 24 N ve 32 N ölçülüyorsa her durumda oran yaklaşık 0,40 olur. Benzer şekilde kinetik sürtünme 6 N, 12 N, 18 N ve 24 N ölçülüyorsa oran yaklaşık 0,30 elde edilir. Bu gözlemlerden statik sürtünme katsayısı μ_s ve kinetik sürtünme katsayısı μ_k tanımlanır. Katsayılar boyutsuzdur; yani herhangi bir birime sahip değildir. Değerleri temas eden yüzey çiftine, yüzeylerin durumuna, kirlenmeye, yağlanmaya, sıcaklığa ve benzeri koşullara bağlıdır. Aynı cisim farklı yüzeylerde farklı sürtünme katsayılarına sahip olabilir. Basit kuru sürtünme modelinde görünür temas alanı doğrudan bağımsız değişken olarak yer almaz. Bu nedenle yalnızca temas alanını büyütmek ya da küçültmek, diğer koşullar aynı kalırken modelde sürtünmeyi doğrudan değiştiren bir değişken değildir. Statik sürtünme için doğru model 0 ≤ f_s ≤ μ_s N bağıntısıdır. Bu ifade çok önemlidir çünkü statik sürtünme gereken kadar oluşur. Eğer cisme yatay doğrultuda 10 N çekme kuvveti uygulanıyor ve kaymaması için yalnızca 10 N sürtünme yeterliyse statik sürtünme 10 N olur. Çekme kuvveti 25 N olduğunda statik sürtünme 25 N olur. Çekme kuvveti arttıkça statik sürtünme de artar ancak yalnızca en büyük değeri olan f_s,max = μ_s N sınırına kadar. Kayma eşiğine ulaşılmadan önce statik sürtünmenin her zaman μ_s N olduğu düşüncesi yanlıştır. Bu değer yalnızca kayma başlamak üzereyken gerçekleşir. Uygulanan kuvvet bu sınırı aşarsa cisim hareket etmeye başlar ve model değişir. Hareket başladıktan sonra kinetik sürtünme için f_k = μ_k N bağıntısı kullanılır. Çoğu yüzey çifti için μ_s, μ_k değerinden büyüktür. Bunun anlamı cismi harekete geçirmek, hareket ettirmeye devam etmekten genellikle daha zordur. Normal kuvvetin belirlenmesi sürtünme hesaplarının en kritik adımlarından biridir. Yaygın bir hata normal kuvveti her durumda mg kabul etmektir. Oysa normal kuvvet temas yüzeyine dik doğrultudaki kuvvetlerin bileşkesinden belirlenir. Yatay düzlemde başka dik kuvvet yoksa N yaklaşık mg olabilir. Fakat eğik düzlemde normal kuvvet yalnızca ağırlığın yüzeye dik bileşenidir. Ayrıca aşağı ya da yukarı yönde ek kuvvetler uygulanıyorsa normal kuvvet değişir. Bu nedenle önce temas yüzeyine dik doğrultuda kuvvet dengesi kurulmalı, daha sonra sürtünme modeli uygulanmalıdır. Deneysel veriler incelendiğinde sürtünme kuvveti ile normal kuvvet arasındaki ilişki yaklaşık doğrusal görünür. Grafik çizildiğinde eğim sürtünme katsayısını temsil eder. Farklı veri kümelerinde aynı yüzey çifti için benzer eğim bulunması modelin genellenmesini sağlar. Bununla birlikte gerçek yüzeylerde pürüzlülük, aşınma, hız, sıcaklık, titreşim ve malzeme özellikleri nedeniyle ideal modelden sapmalar görülebilir. Okul düzeyinde kullanılan model kuru temas koşullarında ve makul hız aralıklarında oldukça başarılı bir yaklaşımdır; ancak tüm gerçek durumları eksiksiz açıklamaz. Çözümlü Örnek 1: Yatay düzlemde 10 kg kütleli bir blok için g = 10 N/kg, μ_s = 0,40 ve μ_k = 0,30 olsun. Normal kuvvet 100 N olur. En büyük statik sürtünme 40 N, kinetik sürtünme 30 N'dur. Çekme kuvveti 15 N ise statik sürtünme 15 N olur ve blok durur. Çekme kuvveti 35 N ise statik sürtünme 35 N olur ve yine hareket başlamaz. Çekme kuvveti tam 40 N olduğunda sistem kayma eşiğindedir ve statik sürtünme en büyük değerine ulaşır. Çekme kuvveti 50 N olduğunda artık statik model geçerli değildir. Blok kaymaya başlar, sürtünme 30 N olur, net kuvvet 20 N olur ve ivme 2 m/s² bulunur. Bu örnek statik sürtünmenin her zaman μ_s N olmadığını açıkça gösterir. Çözümlü Örnek 2: 5 kg kütleli bir blok 30 derece eğimli düzlem üzerindedir. g = 10 N/kg ve μ_s = 0,50 olsun. Önce normal kuvvet bulunur. N = mg çarpı cos30 yaklaşık 43,3 N'dur. En büyük statik sürtünme yaklaşık 21,7 N olur. Eğim boyunca ağırlık bileşeni mg çarpı sin30 = 25 N'dur. Bu değer en büyük statik sürtünmeden büyük olduğu için blok dengede kalamaz ve kayma başlar. Burada normal kuvvetin 50 N değil yaklaşık 43,3 N olduğu özellikle görülmelidir. Eğer normal kuvvet yanlışlıkla mg alınsaydı sürtünme sınırı da yanlış hesaplanırdı. Sonuç olarak sürtünme modeli deney verilerinden elde edilen yaklaşık doğrusal bir matematiksel modeldir. Doğru çözüm için önce normal kuvvet belirlenmeli, daha sonra uygun durumda statik veya kinetik sürtünme bağıntısı seçilmelidir. Modelin geçerlilik koşulları bilinmeli, gerçek sistemlerin ideal modelden sapabileceği unutulmamalıdır.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sürtünme kuvvetinin deney verilerinden matematiksel modele nasıl dönüştürüldüğünü, statik ve kinetik sürtünme bağıntılarının hangi koşullarda kullanılacağını, normal kuvvet ile sürtünme arasındaki ilişkiyi ve modelin sınırlarını öğreneceksin.","keyConcepts":"Sürtünme kuvveti Statik sürtünme Kinetik sürtünme Normal kuvvet μ_s μ_k Deney verisi Yaklaşık doğrusal model FİZ.11.1.4 için bu kavramlar ezberlenmiş etiketler olarak değil, verilen durumdaki açık kanıtla eşleştirilerek kullanılır. Sonuç; zaman, neden-sonuç, birim, kaynak ve kapsam sınırlarını aşmamalıdır.","priorKnowledge":"Kuvvet, ağırlık, normal kuvvet, kuvvetlerin bileşenleri, Newton'un hareket yasaları ve serbest cisim diyagramı bilgileri gereklidir.","steps":["Farklı normal kuvvetler için deney verilerini topla.","Kayma eşiğindeki en büyük statik sürtünme ile normal kuvvet oranını incele.","Hareket sırasındaki kinetik sürtünme ile normal kuvvet oranını karşılaştır.","0 ≤ f_s ≤ μ_s N, f_s,max = μ_s N ve f_k = μ_k N modellerini oluştur.","Her soruda önce normal kuvveti temas geometrisinden belirle, ardından uygun sürtünme modelini seç.","Sonuçları modelin geçerlilik koşulları açısından değerlendir."],"workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: FİZ.11.1.4 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: 10 kg blok, g=10 N/kg, μ_s=0,40 ve μ_k=0,30 için N=100 N, f_s,max=40 N ve f_k=30 N bulunur. Çekme kuvveti 15 N ve 35 N olduğunda statik sürtünme uygulanan kuvvete eşit olur. 40 N'da kayma eşiğine ulaşılır. 50 N'da hareket başlar, sürtünme 30 N olur, net kuvvet 20 N ve ivme 2 m/s² olur. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.4 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Statik sürtünmenin her zaman μ_s N olduğunu sanmak.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: FİZ.11.1.4 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: 5 kg blok, 30 derece eğim, g=10 N/kg ve μ_s=0,50 için N yaklaşık 43,3 N, f_s,max yaklaşık 21,7 N'dur. Eğim doğrultusundaki ağırlık bileşeni 25 N olduğundan blok dengede kalamaz. Örnek, normal kuvvetin her zaman mg olmadığını gösterir. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.4 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Normal kuvveti her durumda mg kabul etmek.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":["Statik sürtünmenin her zaman μ_s N olduğunu sanmak.","Normal kuvveti her durumda mg kabul etmek.","μ_s ve μ_k katsayılarına birim vermek.","Görünür temas alanını basit kuru sürtünme modelinde temel değişken sanmak.","Kayma başladıktan sonra hâlâ statik sürtünme bağıntısını kullanmak."],"selfCheck":["Statik sürtünmenin alabileceği değer aralığını yazabiliyorum.","Kayma eşiğinde hangi bağıntının kullanılacağını biliyorum.","Yatay ve eğik düzlemde normal kuvveti doğru belirleyebiliyorum.","Kinetik sürtünme modelini hareket başladıktan sonra uygulayabiliyorum.","Modelin yaklaşık bir fiziksel model olduğunu ve gerçek sistemlerden sapabileceğini açıklayabiliyorum."],"summary":"Sürtünme kuvveti deneylerden elde edilen yaklaşık doğrusal bir modelle açıklanır. Statik sürtünme gereken değere uyum sağlar ve yalnızca kayma eşiğinde μ_s N olur. Hareket başladıktan sonra f_k = μ_k N kullanılır. Doğru çözüm için önce normal kuvvet belirlenmeli, sonra uygun model seçilmelidir.","figureNote":"Bu kayıt yapılandırılmış görsel içermemektedir; model metin ve çözümlü örnekler üzerinden açıklanmıştır."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","summary":"Sürtünme kuvveti deneylerden elde edilen yaklaşık doğrusal bir modelle açıklanır. Statik sürtünme gereken değere uyum sağlar ve yalnızca kayma eşiğinde μ_s N olur. Hareket başladıktan sonra f_k = μ_k N kullanılır. Doğru çözüm için önce normal kuvvet belirlenmeli, sonra uygun model seçilmelidir.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d5454e11136a22faa3609e08ae662eb13ab964b70200acd142439f7ac7ef14cf","reviewDecisionSha256":"fda31f8bdbd4753b40c1fa9e10416f19fd44d0036289c2fc32c7f60e7464dc19","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d5454e11136a22faa3609e08ae662eb13ab964b70200acd142439f7ac7ef14cf","reviewedHash":"sha256:d5454e11136a22faa3609e08ae662eb13ab964b70200acd142439f7ac7ef14cf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fda31f8bdbd4753b40c1fa9e10416f19fd44d0036289c2fc32c7f60e7464dc19; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-004","contentProjectionSha256":"d5454e11136a22faa3609e08ae662eb13ab964b70200acd142439f7ac7ef14cf","reviewDecisionSha256":"fda31f8bdbd4753b40c1fa9e10416f19fd44d0036289c2fc32c7f60e7464dc19","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-005","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","title":"Limit Hız","objectiveId":"FİZ.11.1.5","objective":"FİZ.11.1.5","objectives":["FİZ.11.1.5"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"Limit hız, akışkan içinde hareket eden bir cismin ulaştığı ve bundan sonra yaklaşık sabit kalan hızdır. Bu kavram yalnızca düşen cisimler için değil, hava veya sıvı içinde hareket eden birçok sistem için geçerlidir. Bir cisim serbest bırakıldığında ilk anda aşağı yönlü ağırlık kuvveti baskındır. Çünkü hız sıfıra çok yakın olduğundan akışkan direnci de çok küçüktür. Cisim hızlandıkça akışkan direnci artar. Böylece aşağı yönlü net kuvvet giderek azalır. Bir süre sonra akışkan direnci ile ağırlık kuvveti birbirine eşit olur. Bu anda net kuvvet sıfırdır. Net kuvvet sıfır olduğundan ivme de sıfır olur. Ancak hız sıfır olmaz; cisim o anda sahip olduğu hızla hareket etmeyi sürdürür. İşte bu sabit hıza limit hız denir. Bu nedenle limit hız, durma durumu değil, sabit hızlı harekettir. Net kuvvetin sıfır olması hareketin sona erdiği anlamına gelmez; yalnızca hızın artık değişmediğini gösterir. Limit hızı etkileyen değişkenleri incelerken bilimsel yöntem gereği diğer değişkenlerin sabit tutulması gerekir. Aynı akışkan içinde, aynı yükseklikten bırakılan ve yalnızca tek bir özelliği değiştirilen cisimlerin verileri karşılaştırıldığında güvenilir çıkarımlar yapılabilir. Kütle ve ağırlık arttığında, diğer tüm değişkenler aynı kalırsa cismin daha büyük bir akışkan direncine ihtiyaç duyması nedeniyle limit hızı genellikle artar. Bu sonuç, daha ağır olan her cismin her koşulda daha önce yere ulaşacağı anlamına gelmez. Çünkü yüzey alanı, şekil, akışkanın yoğunluğu ve diğer direnç koşulları da hareketi etkiler. Akışkana göre etkili yüzey alanı büyüdükçe aynı hızdaki akışkan direnci artar. Bu nedenle büyük yüzey alanına sahip cisimlerin limit hızı daha küçüktür. Özdeş iki kâğıttan biri yatay biçimde açık bırakılıp diğeri buruşturulduğunda kütleleri aynı olmasına rağmen farklı davranırlar. Açık kâğıdın akışkana göre etkili yüzey alanı daha büyüktür ve daha fazla direnç oluşur. Buruşturulmuş kâğıtta ise etkili alan küçüldüğünden direnç daha azdır ve daha yüksek hızlara ulaşabilir. Bu deneyde yalnızca şeklin değiştirilmesi, diğer değişkenlerin sabit tutulması bilimsel çıkarımın temelidir. Cismin şekli de önemlidir. Akışkanı daha kolay yaran, daha aerodinamik biçimler aynı hızda daha küçük dirençle karşılaşır ve daha yüksek limit hızlara ulaşabilir. Geniş, düzensiz veya paraşüt gibi akışkanı daha fazla tutan biçimler ise direnci artırarak limit hızı düşürür. Akışkanın özellikleri de belirleyicidir. Daha yoğun akışkanlarda aynı cisim daha büyük dirençle karşılaşır ve limit hızı genellikle azalır. Bu nedenle aynı cisim havada ve suda farklı hareket eder. Yağmur damlaları da düşüş sırasında önce hızlanır, daha sonra akışkan direnci arttıkça limit hıza yaklaşır. Böylece hız sonsuza kadar artmaz. Profesyonel paraşütçü örneğinde paraşüt açılmadan önce küçük yüzey alanı nedeniyle limit hız yüksektir. Paraşüt açıldığında etkili yüzey alanı büyük ölçüde artar. Ancak hız bir anda yeni limit hız değerine düşmez. Paraşütün açıldığı anda hız süreklidir; yalnızca akışkan direnci aniden büyür. Bu durumda yukarı yönlü direnç ağırlıktan büyük hâle gelir ve aşağı yönlü hareket eden sporcu yavaşlamaya başlar. Hız azaldıkça direnç de azalır. Sonunda direnç yeniden ağırlığa eşit olur ve bu kez daha küçük bir limit hızda sabit hareket gerçekleşir. Veri yorumlarken tablo ve grafikler büyük önem taşır. Hız-zaman grafiğinde eğimin azalması ivmenin küçüldüğünü gösterir. Eğimin sıfır olduğu yatay bölüm limit hızın oluştuğunu ifade eder. Kuvvet yorumunda ağırlık sabit kabul edilirken akışkan direncinin hıza bağlı olarak değiştiği dikkate alınmalıdır. Bilimsel çıkarım yapılırken tek bir gözleme değil, tekrarlı ölçümlere ve değişkenlerin kontrolüne dayanmak gerekir. Böylece hangi değişkenin limit hız üzerinde etkili olduğu güvenilir biçimde belirlenebilir. Yaygın yanılgılardan biri limit hızın sıfır hız olduğunu düşünmektir. Oysa limit hız sıfır değildir; sabit ve sıfırdan farklı bir hızdır. Bir başka yanılgı net kuvvet sıfırsa cismin duracağıdır. Newton'un hareket anlayışına göre net kuvvet sıfır olduğunda cisim mevcut hızını korur. Paraşüt açılınca hızın anında yeni limit hız değerine indiği düşüncesi de yanlıştır; hız zaman içinde azalır ve yeni dengeye ulaşır. Son olarak daha ağır her cismin her koşulda daha önce yere düşeceği düşüncesi de doğru değildir. Aynı ortamda yüzey alanı, şekil ve akışkan özellikleri değiştiğinde sonuç farklı olabilir. Bu nedenle limit hız konusu, tek bir değişkene değil, birden fazla değişkenin birlikte değerlendirilmesine dayanır.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Limit hızın nasıl oluştuğunu, limit hızı etkileyen değişkenleri, veri tablosu ve hız-zaman grafiği yorumlayarak bilimsel çıkarım yapmayı öğreneceksin.","keyConcepts":"Limit hız Ağırlık kuvveti Akışkan direnci Net kuvvet İvme Etkili yüzey alanı Şekil Akışkan yoğunluğu Kontrollü değişken FİZ.11.1.5 için bu kavramlar ezberlenmiş etiketler olarak değil, verilen durumdaki açık kanıtla eşleştirilerek kullanılır. Sonuç; zaman, neden-sonuç, birim, kaynak ve kapsam sınırlarını aşmamalıdır.","priorKnowledge":"Kuvvet, ağırlık, net kuvvet, ivme ve serbest düşme kavramlarını; hızın ve kuvvetlerin yönünü yorumlayabilmeyi bilmek gerekir.","steps":["Cisim bırakıldığında ağırlık baskındır ve hız artmaya başlar.","Hız arttıkça akışkan direnci büyür, net kuvvet küçülür.","Akışkan direnci ağırlığa eşit olduğunda net kuvvet ve ivme sıfır olur.","Cisim sıfır olmayan sabit bir hızla hareket etmeyi sürdürür; bu hız limit hızdır.","Kütle, etkili yüzey alanı, şekil ve akışkan özellikleri değiştirilirken diğer değişkenler sabit tutularak veriler yorumlanır."],"workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: FİZ.11.1.5 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: İki özdeş kâğıt aynı yükseklikten bırakılıyor. Açık bırakılan kâğıdın üç ölçümde düşme süreleri 1,42 s, 1,39 s ve 1,41 s; buruşturulmuş kâğıdın süreleri 0,71 s, 0,69 s ve 0,70 s olarak kaydediliyor. Kâğıtların kütlesi, bırakılma yüksekliği ve ortam aynı olduğundan değişen tek özellik şekil ve buna bağlı etkili yüzey alanıdır. Açık kâğıt daha büyük direnç gördüğü için daha yavaş hareket eder ve daha düşük limit hıza sahiptir. Buruşturulmuş kâğıtta direnç daha küçük olduğundan daha yüksek limit hıza ulaşma eğilimi vardır. Sonuç çıkarılırken yalnızca şeklin değiştirilmiş olması bilimsel güvenilirliği sağlar. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.5 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Limit hız sıfır hızdır.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: FİZ.11.1.5 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Bir paraşütçünün hızı ilk bölümde artar, daha sonra yaklaşık sabit kalır. Bu sabit bölüm ilk limit hızdır. Paraşüt açıldığı anda hız aniden sıfıra veya yeni limit hıza düşmez. Açılan paraşüt etkili yüzey alanını artırdığı için akışkan direnci ağırlıktan büyük olur ve sporcu yavaşlar. Hız azaldıkça direnç de azalır. Bir süre sonra direnç yeniden ağırlığa eşit olur. Net kuvvet ve ivme sıfır olur, ancak sporcu bu kez daha küçük bir sabit hızla inmeyi sürdürür. Hız-zaman grafiğinde ikinci yatay bölüm yeni limit hızı gösterir. Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.5 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Net kuvvet sıfırsa cisim durur.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":["Limit hız sıfır hızdır.","Net kuvvet sıfırsa cisim durur.","Paraşüt açılınca hız anında yeni limit hıza iner.","Daha ağır her cisim her koşulda daha önce yere düşer.","Kontrollü deney yapmadan tek değişken hakkında kesin çıkarım yapılabilir."],"selfCheck":["Limit hız oluşuncaya kadar akışkan direnci neden artar?","Limit hız oluştuğunda net kuvvet ve ivmenin durumu nedir?","Özdeş kâğıt deneyinde hangi değişken sabit tutulmalıdır?","Paraşüt açıldıktan sonra hız neden bir anda yeni limit hıza düşmez?","Akışkanın yoğunluğu arttığında diğer değişkenler sabitken limit hız nasıl etkilenir?"],"summary":"Limit hız, ağırlık ile akışkan direncinin dengelendiği anda ulaşılan sabit hızdır. Limit hız; kütle veya ağırlık, etkili yüzey alanı, şekil ve akışkanın özelliklerinden etkilenir. Bilimsel çıkarım yapılabilmesi için diğer değişkenler sabit tutulmalı, veriler tablo ve grafiklerle birlikte değerlendirilmelidir.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış görsel kullanılmamıştır; veri tablosu ve grafik yorumları metin içinde kavramsal olarak açıklanmıştır."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","summary":"Limit hız, ağırlık ile akışkan direncinin dengelendiği anda ulaşılan sabit hızdır. Limit hız; kütle veya ağırlık, etkili yüzey alanı, şekil ve akışkanın özelliklerinden etkilenir. Bilimsel çıkarım yapılabilmesi için diğer değişkenler sabit tutulmalı, veriler tablo ve grafiklerle birlikte değerlendirilmelidir.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5d8fad89c6d989a2c96494ebe68c56a5c75f5c938d4b05988e4bf02245cdd825","reviewDecisionSha256":"ed4e3d242eaf2c76458b2a4a6c6755d79e8873a41ceadb472c787ab6dd9ec014","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5d8fad89c6d989a2c96494ebe68c56a5c75f5c938d4b05988e4bf02245cdd825","reviewedHash":"sha256:5d8fad89c6d989a2c96494ebe68c56a5c75f5c938d4b05988e4bf02245cdd825","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ed4e3d242eaf2c76458b2a4a6c6755d79e8873a41ceadb472c787ab6dd9ec014; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-005","contentProjectionSha256":"5d8fad89c6d989a2c96494ebe68c56a5c75f5c938d4b05988e4bf02245cdd825","reviewDecisionSha256":"ed4e3d242eaf2c76458b2a4a6c6755d79e8873a41ceadb472c787ab6dd9ec014","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-006","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","title":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","objectiveId":"FİZ.11.1.6","objective":"FİZ.11.1.6","objectives":["FİZ.11.1.6"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"Bu konuda ne öğreneceğim?: Bu konu sonunda çembersel hareket yapan bir cismin yörüngesini, merkezini, yarıçapını ve hız vektörünün yönünü doğru yorumlayabileceksin. Konum ya da yarıçap vektörünün her zaman merkezden cisme doğru yöneldiğini, anlık hız vektörünün ise yörüngeye teğet ve yarıçap vektörüne dik olduğunu açıklayabileceksin. Hız büyüklüğü sabit olsa bile hız vektörünün yönü değiştiği için hareketin ivmeli olduğunu kavrayacak, çembersel hareketin sürdürülebilmesi için net kuvvetin merkeze yönelik olması gerektiğini neden-sonuç ilişkisi içinde yorumlayabileceksin. Türksat uyduları, dönme dolap kabinleri, viraj alan araçlar ve ipe bağlı dönen cisimler arasındaki ortak örüntüyü kullanarak analojik akıl yürütebileceksin. Temel kavramlar: Çembersel hareket, yörünge, merkez, yarıçap, yarıçap vektörü, konum, hız vektörü, sürat, ivme, net kuvvet ve teğet doğrultusu bu konunun temel kavramlarıdır. Burada sürat ile hız kavramı birbirinden ayrılmalıdır. Sürat yalnızca büyüklüğü ifade ederken hız hem büyüklük hem yön bilgisi içerir. Ön bilgiler: Vektörlerin yön taşıdığı, doğrusal harekette hızın yön değiştirebildiği ve kuvvet ile hareket arasında ilişki bulunduğu bilgileri bu konunun anlaşılmasını kolaylaştırır. Çembersel harekette en önemli düşünce, cismin sürekli yön değiştirmesidir. Adım adım anlatım: Bir cisim çembersel bir yörüngede hareket ettiğinde her an merkez ile cisim arasında bir doğru parçası düşünülebilir. Bu doğru boyunca çizilen yarıçap vektörü merkezden başlayıp cismin bulunduğu noktaya yönelir. Cisim yörünge üzerinde ilerledikçe yarıçap vektörünün yönü de sürekli değişir. Aynı anda çizilecek hız vektörü ise yarıçap doğrultusunda değildir. Hız vektörü her zaman yörüngeye teğettir ve yarıçap vektörüne diktir. Bu özellik çembersel hareket yapan bütün sistemlerde ortaktır. Hız vektörünün yönü değiştiği için hız vektörü değişmektedir. Bir vektörün yönü değiştiğinde vektör değişmiş kabul edilir. Bu nedenle sürat sabit olsa bile hız sabit değildir. Hız değiştiği için hareket ivmelidir. Bu ivme, hızın büyüklüğünün değişmesinden değil yönünün değişmesinden kaynaklanır. Çembersel hareketin devam edebilmesi için net kuvvet her an merkeze yönelik olmalıdır. Bu kuvvet olmasaydı cisim yörüngede kalamazdı. Burada önemli olan, merkeze yönelenin hız değil net kuvvet olduğudur. Türksat uydusunun Dünya çevresindeki idealize edilmiş çembersel dolanımında merkeze doğru etkili olan kütle çekimi, dönme dolap kabininde kabini yörüngede tutan düzenek, viraj alan araçta aracın yönünü değiştiren yol ile lastik etkileşmesi ve ipe bağlı dönen cisimde ipin gerilmesi farklı fiziksel nedenlerdir. Buna rağmen hepsi aynı geometrik örüntüyü paylaşır. Hepsinde bir merkez vardır. Hepsinde yarıçap vektörü merkezden cisme uzanır. Hepsinde hız vektörü yörüngeye teğettir. Hepsinde net kuvvet merkeze yönelmiştir. Bu ortak yapı farklı olaylar arasında analoji kurmayı sağlar. Böylece yeni karşılaşılan bir çembersel hareket durumunda ayrıntıları ezberlemek yerine ortak örüntü kullanılarak doğru çıkarım yapılabilir. Türksat uydusunun bulunduğu noktada hız vektörü Dünya'nın merkezine doğru değil, yörüngeye teğettir. Dönme dolabın en üst noktasındaki kabinin hızı merkeze değil teğet doğrultudadır. Viraj alan aracın hızı viraj merkezine değil yolun o andaki doğrultusuna teğettir. İpe bağlı dönen bir taşın hızı da ipin doğrultusunda değil ona dik olacak şekilde teğettir. Bu dört örnek aynı ilkeyi farklı bağlamlarda gösterir. Sık yapılan yanılgılar: Birinci yanılgı sabit sürat varsa ivme yoktur düşüncesidir. Oysa hız vektörünün yönü değiştiği için ivme vardır. İkinci yanılgı hız vektörünün merkeze yöneldiğini sanmaktır. Gerçekte merkeze yönelen net kuvvettir, hız vektörü ise teğettir. Üçüncü yanılgı dönen cisim serbest bırakıldığında merkeze gideceğini düşünmektir. Oysa cisim ilk anda kopma noktasındaki teğet doğrultuda hareket etmeye başlar. Dördüncü yanılgı yörüngenin her noktasında hız yönünün aynı olduğunu düşünmektir. Çembersel hareket boyunca hızın yönü sürekli değişir. Bu nedenle her noktada farklı bir yön söz konusudur. Günlük yaşam bağlantısı: Uydu teknolojileri, eğlence parklarındaki düzenekler, viraj güvenliği, sporlarda çekiç atma ve ipte döndürülen cisimler aynı temel geometrik ilkeye dayanır. Bir olayın ayrıntıları değişse bile merkez, yarıçap vektörü, teğet hız ve merkeze yönelik net kuvvet ilişkisini tanıyabilen öğrenci farklı örnekleri ortak bir model altında açıklayabilir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Çembersel yörüngenin geometrisini, merkez ve yarıçap kavramlarını, yarıçap vektörünün merkezden cisme yöneldiğini, hız vektörünün yörüngeye teğet ve yarıçap vektörüne dik olduğunu, sürat sabit olsa bile yön değişiminden dolayı hareketin ivmeli olduğunu ve farklı çembersel hareket örnekleri arasında analojik çıkarım yapmayı öğreneceksin.","keyConcepts":"Çembersel hareket Yörünge Merkez Yarıçap Yarıçap vektörü Hız vektörü Sürat İvme Net kuvvet Teğet doğrultu FİZ.11.1.6 için bu kavramlar ezberlenmiş etiketler olarak değil, verilen durumdaki açık kanıtla eşleştirilerek kullanılır. Sonuç; zaman, neden-sonuç, birim, kaynak ve kapsam sınırlarını aşmamalıdır.","priorKnowledge":"Vektörlerin yön taşıdığı, sürat ile hızın aynı kavram olmadığı, doğrusal harekette yön değişiminin hız değişimi anlamına geldiği ve kuvvetin hareketi etkileyebildiği bilgileri bu konu için ön bilgidir.","steps":["Yörüngenin merkezini belirle.","Merkezden cisme uzanan yarıçap vektörünü düşün ve yönünün merkezden cisme olduğunu belirle.","Bulunulan noktadaki hız vektörünü yörüngeye teğet olacak şekilde yorumla.","Hız vektörünün yarıçap vektörüne dik olduğunu fark et.","Sürat sabit olsa bile hız yönünün değiştiğini ve bu nedenle hareketin ivmeli olduğunu açıkla.","Çembersel hareketin sürdürülebilmesi için net kuvvetin merkeze yönelik olması gerektiğini, farklı örneklerde ortak örüntü olarak tanımla."],"workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: FİZ.11.1.6 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Çembersel hareket Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.6 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Sabit sürat varsa ivme yoktur.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: FİZ.11.1.6 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Yörünge Önce verilen kanıt ile FİZ.11.1.6 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Yanlıştır. Hız vektörünün yönü değiştiği için ivme vardır.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":[{"misconception":"Sabit sürat varsa ivme yoktur.","correction":"Yanlıştır. Hız vektörünün yönü değiştiği için ivme vardır."},{"misconception":"Hız vektörü merkeze yönelir.","correction":"Yanlıştır. Hız vektörü teğettir, merkeze yönelen net kuvvettir."},{"misconception":"Dönen cisim serbest kalınca merkeze gider.","correction":"Yanlıştır. Cisim ilk anda teğet doğrultuda hareket eder."},{"misconception":"Yörüngenin her noktasında hız yönü aynıdır.","correction":"Yanlıştır. Hızın yönü her noktada değişir."}],"selfCheck":["Yarıçap vektörünün yönünü merkez ve cisim arasında doğru tanımlayabiliyorum.","Hız vektörünün neden yörüngeye teğet olduğunu açıklayabiliyorum.","Sürat sabit olsa bile hareketin neden ivmeli olduğunu gerekçelendirebiliyorum.","Türksat uydusu, dönme dolap, viraj alan araç ve ipe bağlı dönen cisim arasındaki ortak örüntüyü açıklayabiliyorum.","İpi kopan cismin ilk hareket yönünü doğru belirleyebiliyorum."],"summary":"Çembersel harekette yarıçap vektörü merkezden cisme yönelir. Hız vektörü her noktada yörüngeye teğettir ve yarıçap vektörüne diktir. Sürat sabit olsa bile hızın yönü değiştiği için hareket ivmelidir. Çembersel hareketin devamı için net kuvvet merkeze yönelik olmalıdır. Türksat uydusu, dönme dolap kabini, viraj alan araç ve ipe bağlı dönen cisim farklı fiziksel sistemler olsalar da aynı geometrik ve kavramsal örüntüyü paylaşırlar.","figureNote":"Bu kayıtta figure alanı bilinçli olarak null bırakılmıştır. Öğretimde merkez, yarıçap vektörü ve teğet hız yönü sınıf içi çizim veya fiziksel model üzerinde gösterilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","summary":"Çembersel harekette yarıçap vektörü merkezden cisme yönelir. Hız vektörü her noktada yörüngeye teğettir ve yarıçap vektörüne diktir. Sürat sabit olsa bile hızın yönü değiştiği için hareket ivmelidir. Çembersel hareketin devamı için net kuvvet merkeze yönelik olmalıdır. Türksat uydusu, dönme dolap kabini, viraj alan araç ve ipe bağlı dönen cisim farklı fiziksel sistemler olsalar da aynı geometrik ve kavramsal örüntüyü paylaşırlar.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"839e9f819e6f470fb9afb8c95c1e95c05e8d225e480ab15956157d719da0f503","reviewDecisionSha256":"7e4e4d3192ad25cf43f45477e83ad3b616edef21ef43f5197f9b075886c634ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:839e9f819e6f470fb9afb8c95c1e95c05e8d225e480ab15956157d719da0f503","reviewedHash":"sha256:839e9f819e6f470fb9afb8c95c1e95c05e8d225e480ab15956157d719da0f503","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7e4e4d3192ad25cf43f45477e83ad3b616edef21ef43f5197f9b075886c634ec; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-006","contentProjectionSha256":"839e9f819e6f470fb9afb8c95c1e95c05e8d225e480ab15956157d719da0f503","reviewDecisionSha256":"7e4e4d3192ad25cf43f45477e83ad3b616edef21ef43f5197f9b075886c634ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-007","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","title":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","objectiveId":"FİZ.11.2.1","objective":"FİZ.11.2.1","objectives":["FİZ.11.2.1"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"Bu konuda ne öğreneceğim?\nElektrik yükleri arasındaki etkileşimin yönünü ve büyüklüğünü belirleyen değişkenleri veri, tablo ve karşılaştırmalardan keşfedeceksin. Yüklerin büyüklüğü, yükler arasındaki uzaklık ve elektriksel kuvvet arasındaki örüntüyü kontrollü değişkenlerle inceleyerek Coulomb Yasası modeline ulaşacaksın. Aynı işaretli yüklerin birbirini ittiğini, zıt işaretli yüklerin birbirini çektiğini; etkileşen iki yükün birbirine eşit büyüklükte fakat zıt yönlü kuvvet uyguladığını açıklayacaksın. Ayrıca bu modelin otomobil boyama, fotokopi ve elektroskop gibi uygulamalardaki karşılığını yorumlayacaksın.\n\nTemel kavramlar\nElektrik yükü, maddenin elektriksel etkileşimlere katılmasını sağlayan temel bir özelliktir. Elektrik yükleri pozitif ve negatif olmak üzere iki tür işaretle ifade edilir. Aynı işaretli iki yük, aralarındaki doğru boyunca birbirinden uzaklaşacak yönde kuvvet uygular; bu etkileşim itmedir. Zıt işaretli iki yük ise birbirine yaklaşacak yönde kuvvet uygular; bu etkileşim çekmedir. Elektriksel kuvvet bir vektördür. Bu nedenle hem büyüklüğü hem de yönü vardır. İki noktasal yük arasındaki kuvvetin doğrultusu, yükleri birleştiren doğru üzerindedir.\n\nEtkileşen yüklerin büyüklükleri farklı olsa bile birinci yükün ikinci yüke uyguladığı kuvvet ile ikinci yükün birinci yüke uyguladığı kuvvet eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Örneğin yüklerden biri diğerinden çok daha büyük olduğunda yalnız büyük yükün kuvvet uyguladığı söylenemez. Her iki yük de diğerine kuvvet uygular. Kuvvetlerin eşit olması, cisimlerin hareket değişimlerinin de aynı olacağı anlamına gelmez; kütleleri farklıysa ivmeleri farklı olabilir. Ayrıca bu iki kuvvet farklı cisimlere etki ettiği için birbirini yok eden iki kuvvet gibi değerlendirilmez.\n\nÖn bilgiler\nBu konuyu anlamak için doğru orantı, ters orantı, bir niceliğin karesi ve kontrollü değişken kavramları hatırlanmalıdır. Doğru orantıda bir değişken belirli bir katsayıyla artırıldığında diğer değişken de aynı katsayıyla artar. Ters-kare ilişkisinde ise uzaklık belirli bir katsayıyla artırıldığında etki, bu katsayının karesi oranında azalır. Bir deneyde tek bir değişkenin etkisini araştırmak için diğer değişkenler sabit tutulur. Elektriksel kuvvet modelini keşfederken de yüklerin büyüklüğü, yüklerin işareti ve yükler arası uzaklık ayrı ayrı incelenir.\n\nAdım adım anlatım\nİlk olarak yükler arasındaki uzaklığın sabit tutulduğu deneyleri düşünelim. İkinci yük ve uzaklık değişmezken birinci yükün mutlak büyüklüğü iki katına çıkarıldığında ölçülen elektriksel kuvvet de iki katına çıkar. Birinci yük ve uzaklık sabitken ikinci yükün mutlak büyüklüğü üç katına çıkarılırsa kuvvet üç katına çıkar. Her iki yükün mutlak büyüklüğü birlikte iki katına çıkarılırsa yük büyüklüklerinin çarpımı dört katına ulaştığı için kuvvet de dört katına çıkar. Bu karşılaştırmalar, kuvvet büyüklüğünün yalnız yüklerden birine değil, yük büyüklüklerinin çarpımına bağlı olduğunu gösterir. Uzaklık sabitken F kuvvet büyüklüğü |q1·q2| ile doğru orantılıdır.\n\nİkinci olarak yüklerin mutlak büyüklüklerini sabit tutup aralarındaki uzaklığı değiştirelim. Uzaklık iki katına çıkarıldığında kuvvet yarıya değil, dörtte bire düşer. Uzaklık üç katına çıkarıldığında kuvvet dokuzda bire düşer. Uzaklık yarıya indirildiğinde ise kuvvet dört katına çıkar. Bu örüntü, elektriksel kuvvetin uzaklıkla basit ters orantılı olmadığını; uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu gösterir. Buradaki r, iki yükün merkezleri arasındaki uzaklıktır. Dolayısıyla kuvvet büyüklüğü 1/r² ile orantılıdır.\n\nBu iki tümevarımsal çıkarım birleştirildiğinde elektriksel kuvvetin büyüklüğü F = k|q1q2|/r² modeliyle ifade edilir. F, elektriksel kuvvetin büyüklüğünü; q1 ve q2, etkileşen yük miktarlarını; r, yükler arasındaki merkezden merkeze uzaklığı; k ise aynı ortam ve birim sistemi için kullanılan orantı sabitini gösterir. Mutlak değer işareti, kuvvet büyüklüğünün negatif olmayacağını belirtir. Yüklerin işaretleri kuvvetin büyüklüğünü değil, yönünü belirlemek için kullanılır. Mutlak yük değerleri ve uzaklık aynı kaldığında iki yükün ikisi de pozitifken oluşan kuvvet büyüklüğü ile biri pozitif diğeri negatifken oluşan kuvvet büyüklüğü aynıdır; ilk durumda itme, ikinci durumda çekme vardır.\n\nModel kurarken değişkenler kontrollü biçimde değiştirilmelidir. Yükün etkisini araştırırken uzaklık sabit tutulur. Uzaklığın etkisini araştırırken her iki yükün büyüklüğü sabit tutulur. İşaretin etkisini araştırırken yüklerin mutlak büyüklükleri ve uzaklık değiştirilmez. Böylece verilerdeki değişimin hangi etkenden kaynaklandığı ayırt edilir. Bir tablo veya grafikte uzaklık sabitken F ile |q1q2| arasında doğrusal bir artış görülmesi doğru orantıyı; yükler sabitken F ile r arasında hızla azalan bir değişim görülmesi ise ters-kare örüntüsünü destekler. F değerleri 1/r² değerlerine karşı çizildiğinde doğrusal bir ilişki beklenmesi, modelin sınanmasında yararlı bir göstergedir.\n\nGünlük yaşam ve teknoloji bağlantıları\nElektrostatik otomobil boyamada boya damlacıkları elektrikle yüklenir. Boyanacak metal gövde uygun biçimde karşıt elektriksel etki oluşturacak durumda tutulduğunda boya damlacıkları yüzeye doğru çekilir. Elektriksel çekim, damlacıkların yüzeye yönelmesine, girintili bölgelere daha düzenli dağılmasına ve havaya saçılan boya miktarının azaltılmasına katkı sağlar. Bu olayda boya damlacıkları ile gövde arasındaki elektriksel etkileşim, yük miktarları ve aradaki uzaklıkla ilişkilidir.\n\nFotokopi makinelerinde ışığa duyarlı yüzeyin belirli bölgelerinde elektrik yükü düzeni oluşturulur. Toner tanecikleri, yük durumlarına bağlı olarak görüntünün bulunması gereken bölgelere çekilir. Daha sonra toner kâğıda aktarılır ve sabitlenir. Böylece görünmeyen bir elektrik yükü deseni, görünür bir görüntüye dönüştürülür. Burada da yüklerin işareti çekme veya itme yönünü, yük miktarı ve uzaklık ise etkileşimin şiddetini belirler.\n\nBaşlangıçta yüksüz bir elektroskobun topuzuna yüklü bir yalıtkan dokundurulmadan yaklaştırıldığında elektroskop içindeki yükler yeniden dağılır. Yalıtkan topuza yaklaştıkça elektriksel etkileşim güçlenir, yük ayrışması belirginleşir ve aynı tür yükle kalan yapraklar daha fazla açılabilir. Yalıtkan uzaklaştırıldığında etkileşim zayıflar ve yaprak açıklığı azalır. Elektroskop yapraklarının açılma açısının her durumda tam olarak 1/r² oranıyla değiştiği ileri sürülmez; çünkü elektroskopta yükler tek bir noktada toplanmaz ve aracın geometrisi de sonucu etkiler. Bununla birlikte uzaklık azaldıkça elektriksel etkinin güçlenmesi, Coulomb modelinin nitel sonucuyla uyumludur.\n\nÇözümlü örnek 1: Uzaklık sabitken yük çarpımı örüntüsü\nAynı ortamda yapılan ölçümlerde yükler arası uzaklık d olarak sabit tutuluyor. Birinci ölçümde |q1| = Q ve |q2| = Q iken kuvvet F0 ölçülüyor. İkinci ölçümde |q1| = 2Q, |q2| = Q olduğunda kuvvet 2F0 oluyor. Üçüncü ölçümde |q1| = 2Q, |q2| = 3Q olduğunda kuvvet 6F0 oluyor. Dördüncü ölçümde yükler +2Q ve +3Q seçildiğinde 6F0 büyüklüğünde itme; beşinci ölçümde yükler +2Q ve −3Q seçildiğinde yine 6F0 büyüklüğünde çekme gözleniyor. Veriler karşılaştırıldığında yük büyüklükleri çarpımı Q², 2Q² ve 6Q² değerlerini alırken kuvvet de F0, 2F0 ve 6F0 değerlerini almıştır. F/|q1q2| oranının sabit kalması, uzaklık sabitken kuvvetin yük büyüklükleri çarpımıyla doğru orantılı olduğunu gösterir. Son iki ölçüm ise işaret değişiminin aynı mutlak yük değerlerinde kuvvet büyüklüğünü değiştirmediğini, yalnız etkileşimin yönünü çekmeden itmeye veya itmeden çekmeye dönüştürdüğünü kanıtlar.\n\nÇözümlü örnek 2: Uzaklık, ters-kare örüntüsü ve elektroskop\nMutlak yük değerleri değişmeyen iki yük arasındaki kuvvet, uzaklık d iken F0 olsun. Uzaklık 2d yapıldığında uzaklık katsayısı 2, karesi 4 olduğundan kuvvet F0/4 olur. Uzaklık 3d yapıldığında katsayının karesi 9 olduğundan kuvvet F0/9 olur. Bu veriler, uzaklık iki katına çıktığında kuvvetin yarıya inmediğini açıkça gösterir. Aynı düşünce başlangıçta yüksüz bir elektroskopa yaklaştırılan aynı yüklü yalıtkan için nitel olarak uygulanabilir. Yalıtkan topuzdan uzaktayken elektroskop içindeki yük ayrışması zayıf ve yaprak açıklığı küçük olur. Yalıtkan yaklaştırıldığında elektriksel etki güçlenir, yük ayrışması artar ve yapraklar daha fazla açılır. Yalıtkan yeniden uzaklaştırıldığında açıklık azalır. Yaprak açısı doğrudan sayısal bir Coulomb kuvveti ölçümü değildir; ancak uzaklık azaldıkça elektriksel etkinin artması ve uzaklık büyüdükçe hızla azalması ters-kare modelinin öngördüğü eğilimle uyumludur.\n\nSık yapılan hatalar\nYalnız büyük yük kuvvet uygular düşüncesi yanlıştır. İki yük birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular. Yüklerden birinin daha büyük olması kuvvet çiftinin eşitliğini bozmaz. Kuvvet uzaklıkla doğru orantılıdır düşüncesi de yanlıştır; uzaklık arttıkça kuvvet azalır. Uzaklık iki katına çıkınca kuvvet yarıya iner ifadesi ters-kare ilişkiyi gözden kaçırır; doğru sonuç kuvvetin dörtte bire düşmesidir. Yük işareti aynı koşullarda kuvvet büyüklüğünü değiştirir düşüncesi de doğru değildir. Mutlak yük değerleri ve uzaklık değişmiyorsa işaretlerin aynı veya zıt olması büyüklüğü değiştirmez; yalnız çekme ya da itme yönünü belirler.\n\nÖzet\nElektriksel kuvvet, yükleri birleştiren doğru boyunca etki eden vektörel bir büyüklüktür. Aynı işaretli yükler birbirini iter, zıt işaretli yükler birbirini çeker. Etkileşen iki yük birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular. Kontrollü deneylerden elde edilen veriler, kuvvet büyüklüğünün |q1q2| ile doğru, r² ile ters orantılı olduğunu gösterir. Bu ilişki F = k|q1q2|/r² biçiminde modellenir. Model; elektrostatik otomobil boyama, fotokopi ve elektroskoptaki yük ayrışması gibi olayların açıklanmasında kullanılabilir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Elektrik yükleri arasındaki kuvvetin yönünü yük işaretlerinden belirlemeyi; kuvvet büyüklüğünün yüklerin mutlak büyüklükleri çarpımıyla doğru, yükler arası uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu veri karşılaştırmalarından çıkarmayı; F = k|q1q2|/r² modelini kavramsal olarak yorumlamayı ve modeli otomobil boyama, fotokopi ile elektroskop uygulamalarına aktarmayı öğreneceksin.","keyConcepts":["Pozitif ve negatif elektrik yükü","Aynı işaretli yükler arasında itme","Zıt işaretli yükler arasında çekme","Elektriksel kuvvetin vektörel olması","Eşit büyüklükte ve zıt yönlü etkileşim kuvvetleri","Yük büyüklükleri çarpımıyla doğru orantı","Uzaklığın karesiyle ters orantı","Coulomb Yasası","Kontrollü değişken ve tümevarımsal çıkarım"],"priorKnowledge":"Doğru orantı, ters orantı, karesel değişim, vektörlerde yön, bir deneyde bağımsız değişken dışındaki değişkenleri sabit tutma ve tablo verileri arasında oran karşılaştırması yapma bilgileri kullanılacaktır. Uzaklık, yüklerin merkezleri arasında ölçülür; kuvvet çiftleri farklı cisimlere etki eder.","steps":["Yüklerin işaretlerini karşılaştırarak etkileşimin çekme mi itme mi olduğunu belirle.","Uzaklığı sabit tutup yüklerden birinin büyüklüğünü değiştir; kuvvetteki değişimi yük değişimiyle karşılaştır.","Her iki yükün büyüklüğünü değiştirerek kuvvetin |q1q2| çarpımına bağlı örüntüsünü belirle.","Yük büyüklüklerini sabit tutup uzaklığı değiştir; r, 2r ve 3r uzaklıklarındaki kuvvetleri karşılaştırarak 1/r² örüntüsüne ulaş.","Yüklerin yalnız işaretini değiştirip mutlak değerleri ve uzaklığı sabit tut; büyüklüğün aynı, yönün farklı kaldığını gözle.","Çıkarımları birleştirerek F = k|q1q2|/r² modelini kur ve modelin hangi değişkenler sabitken geçerli karşılaştırmalar sunduğunu belirt.","Modeli otomobil boyama, fotokopi ve elektroskop olaylarındaki yük etkileşimlerini açıklamak için kullan."],"workedExamples":[{"title":"Uzaklık sabitken yük çarpımı ile kuvvet arasındaki örüntü","given":"Aynı ortamda ve d uzaklığında yapılan ölçümlerde |q1| ile |q2| sırasıyla Q ve Q, 2Q ve Q, 2Q ve 3Q seçiliyor. Ölçülen kuvvet büyüklükleri sırasıyla F0, 2F0 ve 6F0 oluyor. Ayrıca +2Q ile +3Q arasında 6F0 büyüklüğünde itme, +2Q ile −3Q arasında 6F0 büyüklüğünde çekme gözleniyor.","reasoning":["Uzaklık bütün ölçümlerde sabit olduğundan kuvvetteki değişim yüklerden kaynaklanır.","Yük büyüklükleri çarpımları sırasıyla Q², 2Q² ve 6Q² olur.","Çarpım kaç katına çıkmışsa kuvvet de aynı katsayıyla artmıştır; bu nedenle F/|q1q2| oranı sabittir.","+2Q ile +3Q ve +2Q ile −3Q çiftlerinde mutlak yük çarpımı aynı olduğu için kuvvet büyüklüğü aynıdır.","İşaretler aynıyken yön itme, zıtken çekmedir."],"conclusion":"Uzaklık sabitken elektriksel kuvvet büyüklüğü |q1q2| ile doğru orantılıdır. Yük işaretleri aynı mutlak değerlerde büyüklüğü değil, kuvvetin yönünü değiştirir."},{"title":"Uzaklık değiştiğinde ters-kare örüntüsü ve elektroskop yaprakları","given":"Mutlak yük değerleri sabit iki yük arasındaki kuvvet d uzaklığında F0'dır. Uzaklık 2d ve 3d yapılıyor. Aynı zamanda başlangıçta yüksüz bir elektroskobun topuzuna aynı yüklü yalıtkan önce uzaktan, sonra daha yakından tutuluyor.","reasoning":["Uzaklık 2 katına çıktığında r² değeri 4 katına çıkar; kuvvet F0/4 olur.","Uzaklık 3 katına çıktığında r² değeri 9 katına çıkar; kuvvet F0/9 olur.","Bu karşılaştırma kuvvetin uzaklıkla basit ters değil, ters-kare orantılı olduğunu gösterir.","Yüklü yalıtkan elektroskop topuzuna yaklaştıkça elektroskop içindeki yük ayrışması güçlenir ve yaprak açıklığı nitel olarak artar.","Yalıtkan uzaklaştırıldığında elektriksel etki zayıflar ve yaprak açıklığı azalır. Yaprak açısı, elektroskobun geometrisi nedeniyle doğrudan 1/r² oranında değişmek zorunda değildir; gözlenen eğilim modelle uyumludur."],"conclusion":"Yükler sabitken kuvvet büyüklüğü 1/r² ile orantılıdır. Uzaklığın azalması elektroskoptaki yük ayrışmasını ve yaprakların açılma eğilimini güçlendirir."}],"commonMistakes":[{"misconception":"Yalnız büyük yük kuvvet uygular.","correction":"Her iki yük de diğerine kuvvet uygular. Bu kuvvetler, yük büyüklükleri farklı olsa bile eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür; farklı cisimlere etki eder."},{"misconception":"Elektriksel kuvvet uzaklıkla doğru orantılıdır.","correction":"Yükler sabitken uzaklık arttıkça kuvvet azalır ve ilişki 1/r² biçimindedir."},{"misconception":"Uzaklık iki katına çıkınca kuvvet yarıya iner.","correction":"Uzaklık iki katına çıktığında uzaklığın karesi dört katına çıkar ve kuvvet dörtte bire düşer."},{"misconception":"Yük işareti aynı koşullarda kuvvet büyüklüğünü değiştirir.","correction":"Mutlak yük değerleri ve uzaklık aynıysa kuvvet büyüklüğü değişmez. İşaretler yalnız çekme veya itme yönünü belirler."}],"selfCheck":["Aynı işaretli ve zıt işaretli iki yük arasındaki kuvvet yönlerini açıklayabiliyorum.","İki yükün birbirine uyguladığı kuvvetlerin neden eşit büyüklükte ve zıt yönlü olduğunu, bu kuvvetlerin neden birbirini yok etmediğini açıklayabiliyorum.","Uzaklık sabitken yüklerden biri iki katına çıkarıldığında kuvvetin nasıl değişeceğini belirleyebiliyorum.","Yükler sabitken uzaklık iki veya üç katına çıkarıldığında kuvvetin dörtte bire veya dokuzda bire düşeceğini yorumlayabiliyorum.","Yük işaretinin kuvvet büyüklüğü ile yönü üzerindeki farklı rollerini ayırt edebiliyorum.","Coulomb modelini otomobil boyama, fotokopi ve elektroskop uygulamalarına nitel olarak bağlayabiliyorum."],"summary":"Elektriksel kuvvetin yönü yüklerin işaretlerine bağlıdır: aynı işaretler iter, zıt işaretler çeker. İki yük birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular. Kontrollü veri karşılaştırmaları, kuvvet büyüklüğünün |q1q2| ile doğru ve r² ile ters orantılı olduğunu gösterir. Bu ilişki F = k|q1q2|/r² modeliyle ifade edilir. Model, elektrostatik boyama ve fotokopide taneciklerin yönlendirilmesini, elektroskopta ise uzaklığa bağlı yük ayrışması değişimini açıklamaya yardımcı olur.","figureNote":"Bu kayıtta ayrı bir yapılandırılmış görsel kullanılmamıştır ve figure alanı null tutulmuştur. Öğretimde yük çarpımı ile kuvvetin birlikte değişimini gösteren bir veri tablosu, r ile F yerine 1/r² ile F arasındaki ilişkiyi gösteren bir grafik ve yüklü yalıtkanın nötr elektroskopa farklı uzaklıklardan yaklaştırılmasını karşılaştıran ardışık düzenek çizimleri kullanılabilir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c8289c388404caebc62f7589c4ab8366a202dcf2a1fdd2f4f9b55d806d29f81d","reviewDecisionSha256":"8f65258a3b3780b08af8d852c6877bf8e2ac4c94595ce10959d41cb8435eefb8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c8289c388404caebc62f7589c4ab8366a202dcf2a1fdd2f4f9b55d806d29f81d","reviewedHash":"sha256:c8289c388404caebc62f7589c4ab8366a202dcf2a1fdd2f4f9b55d806d29f81d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8f65258a3b3780b08af8d852c6877bf8e2ac4c94595ce10959d41cb8435eefb8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-007","contentProjectionSha256":"c8289c388404caebc62f7589c4ab8366a202dcf2a1fdd2f4f9b55d806d29f81d","reviewDecisionSha256":"8f65258a3b3780b08af8d852c6877bf8e2ac4c94595ce10959d41cb8435eefb8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-018","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","objectives":["FİZ.11.2.12"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta düzgün bir manyetik alan içinde döndürülen iletken çerçevede manyetik akının zamanla değişmesi sonucunda oluşan indüksiyon geriliminin ve kapalı devredeki akımın büyüklük ile yön bakımından nasıl değiştiğini açıklayacaksın. Çerçeve dönerken bazı konumlarda akı değişiminin yavaş, bazı konumlarda hızlı olduğunu; bu nedenle gerilim ve akım büyüklüğünün periyodik biçimde sıfır ile en büyük değerler arasında değişebildiğini yorumlayacaksın. Her yarım turda akı değişiminin yönü tersine döndüğü için indüksiyon geriliminin ve akımın yönünün de terslenmesini alternatif akım kavramıyla ilişkilendireceksin. Deneysel verilerde artı, sıfır ve eksi ölçümlerin ne anlama geldiğini; ters paralel bağlanmış iki LED'in sırayla yanmasının akım yönünün değiştiğine nasıl kanıt oluşturduğunu değerlendireceksin. LED parlaklığının akımın anlık büyüklüğü hakkında yalnız nitel bilgi verdiğini, gözün hızlı değişimleri ortalama veya sürekli parlaklık gibi algılayabileceğini ve LED'in doğrusal bir ölçüm aracı olmadığını bileceksin. Konu, MEB kavramsal sınırında tutulacak; ayrıntılı sinüzoidal denklem, etkin değer hesabı, faz analizi ve ileri devre işlemlerine girilmeyecektir.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nAlternatif akım: Büyüklüğü zamanla değişen ve yönü periyodik olarak tersine dönen elektrik akımıdır. Bu notta dönen çerçevenin ürettiği indüksiyon gerilimi üzerinden kavramsal olarak ele alınır.\nAlternatif gerilim: Bağlantı uçları arasındaki yönü ve büyüklüğü zamanla periyodik değişen gerilimdir. Kapalı devrede alternatif akım oluşturabilir.\nPeriyot: Gerilim veya akım değişiminin aynı biçimde yeniden başlaması için geçen süredir. Bir tam dönüş, basit dönen çerçeve modelinde bir tam elektriksel değişim döngüsüyle ilişkilendirilebilir.\nYön değişimi: Akımın devrede bir yarım çevrimde bir yönde, sonraki yarım çevrimde ters yönde akmasıdır. Ölçüm cihazında artı ve eksi işaretleri ya da ters yönlü LED'lerin sırayla yanmasıyla gözlenebilir.\nAnlık büyüklük: Gerilim veya akımın belirli bir andaki değeridir. Dönen çerçevede bu değer dönüş boyunca değişir; bazı anlarda sıfır, bazı anlarda daha büyük olabilir.\nDönen çerçeve modeli: Düzgün manyetik alan içinde mekanik olarak döndürülen iletken halkanın yüzey yöneliminin ve manyetik akısının değişmesiyle alternatif gerilim üretmesini açıklayan basit jeneratör modelidir.\nLED parlaklığı: LED'den geçen akıma bağlı olarak değişebilen nitel gözlem göstergesidir. Parlaklık, akımın tam sayısal değerini tek başına vermez ve LED yalnız uygun yöndeki akımda iletime geçer.\nTers paralel LED düzeni: İki LED'in iletim yönleri birbirine zıt olacak biçimde bağlanmasıdır. Akım yönü değiştikçe farklı LED'in yanması, alternatif akım yön değişimini görünür kılar.\nDeney verisi: Belirli zamanlarda ölçülen gerilim işareti, büyüklük, LED durumu veya parlaklık gibi gözlemlerin düzenli kaydıdır. Sonuçlar, ölçüm aracının sınırları korunarak yorumlanır.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için manyetik akının manyetik alan büyüklüğü, etkin yüzey alanı ve yüzeyin alana göre yönelimine bağlı olduğunu; indüksiyon geriliminin akının birim zamandaki değişimiyle oluştuğunu hatırla. Dönen bir çerçevede yüzey normali sürekli yön değiştirdiğinden manyetik akı zamanla artabilir, azalabilir ve işaret değiştirebilir. Akı en büyük veya en küçük değerine ulaştığı anda anlık değişim hızı sıfıra yaklaşabilir; akı sıfırdan hızla geçerken değişim hızı büyük olabilir. İndüksiyon geriliminin yönü akı değişiminin yönüne bağlıdır. LED, akımı çoğunlukla tek yönde ileten bir devre elemanıdır; ters yönde bağlanan iki LED alternatif akımın iki yönünü ayrı ayrı gösterebilir. Bu notta sinüs fonksiyonunun ayrıntılı matematiksel grafiği, frekans formülleri, etkin değer, güç katsayısı, faz farkı ve karmaşık devre çözümü hedeflenmez. Öğrenciden beklenen, deney verisindeki düzeni fark etmek, yön ile büyüklük değişimini açıklamak ve basit jeneratör modeliyle alternatif akım arasında kavramsal bağ kurmaktır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Basit düzeni tanı. İletken bir çerçeve, kuzey ve güney kutupları arasında yaklaşık düzgün manyetik alan içinde bir eksen çevresinde döndürülür. Çerçevenin uçları uygun bağlantılar üzerinden ölçüm cihazına veya yük devresine bağlanır. Dönme için gereken mekanik enerji elle çevrilen kol, türbin veya başka bir mekanik kaynak tarafından sağlanır. Düzenek enerjiyi yoktan üretmez; mekanik enerjiyi elektriksel enerjiye dönüştürür.\n2. Çerçevenin yönelimi ile manyetik akıyı ilişkilendir. Çerçevenin yüzey normali manyetik alanla aynı yöndeyken akı büyüklüğü en büyük olabilir. Çerçeve çeyrek tur döndüğünde yüzey normali alana dik hâle gelir ve akı sıfıra yaklaşır. Yarım turda normal alanın ters yönüne döner ve akı ters işaretli en büyük değere ulaşabilir. Bir tam tur sonunda başlangıç yönelimi geri gelir ve değişim döngüsü tekrarlar.\n3. Gerilim büyüklüğünü akının kendisinden ayır. İndüksiyon gerilimi, akının belirli bir andaki büyük veya küçük olmasından çok ne hızla değiştiğine bağlıdır. Akı en büyük veya en küçük değerindeyken yönelim kısa bir an için değişimi en yavaş kılabilir ve gerilim sıfıra yaklaşabilir. Akı sıfırdan geçerken yönelim akıyı hızlı değiştirdiği için gerilim büyüklüğü en büyük değerlere yaklaşabilir.\n4. Gerilim yönünün neden terslendiğini açıkla. Çerçve ilk yarım turda dönerken akı bir yönde değişir; sonraki yarım turda değişimin yönü tersine döner. Lenz yasası ve indüksiyon yönü nedeniyle çerçevenin uçlarındaki gerilim kutbu da terslenir. Devre kapalıysa akım önce bir yönde, sonraki yarım çevrimde ters yönde akar. Bu düzenli yön değişimi alternatif akımın temel özelliğidir.\n5. Zaman verisini işaretleriyle oku. Örneğin eşit zaman aralıklarında +4 V, +2 V, 0 V, -2 V, -4 V, -2 V, 0 V, +2 V gibi ölçümler alınabilir. Artı ve eksi işaretler gerilim yönünün seçilen bağlantıya göre değiştiğini; sayıların mutlak büyüklüğü ise gerilimin anlık şiddetini gösterir. Negatif ölçüm cihaz arızası değildir. Tek bir ölçüm yerine tam bir döngü boyunca düzenli veri toplanmalıdır.\n6. Dönme hızının etkisini nitel olarak değerlendir. Aynı çerçeve aynı alan içinde daha hızlı döndürülürse aynı yönelim döngüsü daha kısa sürede tamamlanır. Böylece akı daha hızlı değişir, tepe gerilimi büyüyebilir ve yön değişimleri birim zamanda daha sık gerçekleşir. Daha yavaş dönüşte LED yanıp sönmeleri ayrı ayrı görülebilirken hızlı dönüşte göz, titreşimi sürekli veya daha kararlı bir parlaklık gibi algılayabilir.\n7. Ters paralel LED deneyini yorumla. İki LED iletim yönleri zıt olacak biçimde bağlandığında akımın bir yönünde yalnız birinci, ters yönünde yalnız ikinci LED iletime geçer. Çerçeve yavaş döndürülürse LED'ler sırayla yanabilir. Bu gözlem akım yönünün periyodik değiştiğine kanıt sağlar. İki LED'in aynı anda yanmaması, düzenin bağlantı biçimi ve anlık akım yönüyle açıklanır.\n8. LED parlaklığını dikkatli yorumla. Akımın anlık büyüklüğü arttıkça uygun yöndeki LED daha parlak görünebilir; akım sıfıra yaklaşırken sönebilir. Ancak LED parlaklığı akımla her koşulda doğrusal değişmez. LED'in eşik davranışı, iç direnci, devredeki direnç, gözün algı süresi ve yüksek hızdaki titreşimler sonucu etkiler. Bu nedenle parlaklık yalnız nitel bir göstergedir, hassas ampermetre yerine kullanılamaz.\n9. Kontrollü deney planla. Dönme hızının etkisi araştırılıyorsa çerçeve, mıknatıs, sarım sayısı, yük ve bağlantı sabit tutulup yalnız hız değiştirilmelidir. Her hızda tepe gerilimi, birim zamandaki yön değişimi veya LED yanıp sönme sıklığı kaydedilebilir. Sarım sayısının etkisi araştırılıyorsa hız ve diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Birden çok değişkenin birlikte değiştirilmesi neden-sonuç çıkarımını bozar.\n10. Modelin sınırlarını koru. Gerçek şebeke ve jeneratör sistemleri çok sarımlı bobinler, birden çok kutup, düzenleyici devreler ve güvenlik donanımları içerebilir. Basit dönen çerçeve modeli, alternatif akımın büyüklük ve yönünün periyodik değişimini açıklamak içindir. Ayrıntılı sinüzoidal denklem, etkin değer, faz, empedans, güç hesabı ve şebeke güvenliği uygulamaları bu öğrenme çıktısının kapsamı dışında tutulur.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Gerilim verisinden alternatif akımı tanıma\nDurum: Dönen çerçeveye bağlı ölçerde eşit zaman aralıklarında +6 V, +3 V, 0 V, -3 V, -6 V, -3 V, 0 V ve +3 V değerleri okunuyor. Bu veriden gerilimin büyüklüğü ve yönü hakkında ne çıkarılır?\nÇözüm: Ölçümlerin mutlak değerleri 0 ile 6 V arasında değiştiği için gerilim büyüklüğü sabit değildir. İşaretin artıdan eksiye ve yeniden artıya dönmesi, gerilim kutbunun periyodik olarak terslendiğini gösterir. Değerlerin benzer bir sırayla yeniden oluşması, düzenli bir döngünün varlığını destekler. Sıfır değerleri gerilimin yön değiştirirken geçtiği anlarla ilişkilendirilebilir.\nSonuç: Çerçeve alternatif gerilim üretmektedir. Kapalı bir yük devresinde bu gerilim, büyüklüğü değişen ve yönü periyodik olarak terslenen alternatif akım oluşturabilir.\nÖrnek 2 — LED parlaklığı ve dönme hızını yorumlama\nDurum: Ters paralel iki LED'e bağlı el jeneratörü yavaş çevrildiğinde LED'ler sırayla belirgin biçimde yanıp sönüyor. Daha hızlı çevrildiğinde iki renk neredeyse sürekli ve daha parlak görülüyor. Bu gözlem nasıl açıklanır?\nÇözüm: Yavaş dönüşte akım yönü her yarım çevrimde değiştiği için LED'lerin sırayla yanması gözle ayrı ayrı seçilebilir. Hız arttığında akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşir, tepe gerilimi ve uygun koşullarda LED akımı büyüyebilir. Yön değişimleri de daha sık olur. İnsan gözü hızlı yanıp sönmeleri tek tek ayıramayıp iki LED'i sürekli yanıyormuş gibi algılayabilir. Parlaklık artışı nitel bir göstergedir; doğrudan sayısal akım oranı vermez.\nSonuç: Sırayla yanma akım yönünün değiştiğini, daha sık titreşim ve artan parlaklık ise daha hızlı dönüşün akı değişim hızını artırdığını destekler. Göz algısı ve LED özellikleri yorumun sınırıdır.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Alternatif akımı yalnız büyüklüğü değişen fakat yönü sabit akım sanmak. Alternatif akımda yön de periyodik olarak terslenir.\n- Çerçevedeki manyetik akı en büyükken indüksiyon geriliminin de mutlaka en büyük olduğunu düşünmek. Gerilim akının anlık değişim hızına bağlıdır.\n- Ölçüm cihazındaki negatif gerilimi arıza veya enerji kaybı olarak yorumlamak. Negatif işaret seçilen bağlantıya göre gerilim yönünün ters olduğunu gösterir.\n- Ters paralel LED'lerin sırayla yanmasını rastgelelik sanmak. Her LED farklı akım yönünde iletime geçer.\n- LED parlaklığını akımın kesin ve doğrusal ölçüsü kabul etmek. LED eşik davranışı ve göz algısı sonucu etkiler.\n- Dönme hızıyla birlikte mıknatıs, sarım sayısı ve yükü de değiştirip sonucu yalnız hıza bağlamak.\n- Basit dönen çerçeve modelini gerçek elektrik şebekesinin bütün ayrıntılarını açıklayan eksiksiz model sanmak.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Dönen çerçevede manyetik akının bir tam tur boyunca nasıl değiştiğini sözlü olarak açıklayabiliyorum.\n- Alternatif akımda hem büyüklüğün hem yönün zamanla değiştiğini belirtebiliyorum.\n- Akı en büyükken gerilimin neden sıfır olabileceğini, akı sıfırdan geçerken gerilimin neden büyük olabileceğini yorumlayabiliyorum.\n- Artı, sıfır ve eksi gerilim verilerinden yön değişimini ve periyodikliği çıkarabiliyorum.\n- Ters paralel LED'lerin sırayla yanmasını alternatif akım yönüyle ilişkilendirebiliyorum.\n- LED parlaklığının nitel bir gösterge olduğunu ve modelin matematiksel sınırlarını açıklayabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nAlternatif akım, büyüklüğü zamanla değişen ve yönü periyodik olarak terslenen akımdır. Düzgün manyetik alan içinde döndürülen iletken çerçevede yüzey yönelimi sürekli değiştiği için manyetik akı da değişir. Akının birim zamandaki değişimi indüksiyon gerilimi oluşturur. Akı en büyük veya en küçük değerdeyken değişim hızı sıfıra yaklaşabilir; akı sıfırdan hızlı geçerken gerilim büyük olabilir. Akı değişiminin yönü her yarım turda terslendiğinden gerilim ve kapalı devredeki akım yönü de terslenir. Ölçüm cihazındaki artı ve eksi değerler bu yön değişimini gösterir. Ters paralel bağlanmış iki LED'in sırayla yanması alternatif akımın gözlenebilir bir kanıtıdır. Dönme hızının artması, akı değişimini hızlandırarak gerilim büyüklüğünü ve yön değiştirme sıklığını artırabilir. LED parlaklığı yalnız nitel bilgi verir; hızlı titreşimler göz tarafından sürekli ışık gibi algılanabilir. Basit dönen çerçeve, alternatif akımın temelini açıklar; etkin değer, faz, empedans ve ileri şebeke hesapları bu kapsamın dışındadır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak N ve S kutupları arasında dönen dikdörtgen bir çerçeveyi dört temel konumda düşün: yüzey normali alanla aynı yönde, alana dik, alanın ters yönünde ve yeniden alana dik. Bu konumların altında akı için artı en büyük, sıfır, eksi en büyük ve sıfır; gerilim için ise sıfır, bir yönde en büyük, sıfır ve ters yönde en büyük işaretleri gösterilebilir. İkinci görselde ters paralel iki LED'in ardışık yarım çevrimlerde sırayla yanması gösterilmeli; parlaklığın sayısal akım ölçümü olmadığı not edilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta düzgün bir manyetik alan içinde döndürülen iletken çerçevede manyetik akının zamanla değişmesi sonucunda oluşan indüksiyon geriliminin ve kapalı devredeki akımın büyüklük ile yön bakımından nasıl değiştiğini açıklayacaksın. Çerçeve dönerken bazı konumlarda akı değişiminin yavaş, bazı konumlarda hızlı olduğunu; bu nedenle gerilim ve akım büyüklüğünün periyodik biçimde sıfır ile en büyük değerler arasında değişebildiğini yorumlayacaksın. Her yarım turda akı değişiminin yönü tersine döndüğü için indüksiyon geriliminin ve akımın yönünün de terslenmesini alternatif akım kavramıyla ilişkilendireceksin. Deneysel verilerde artı, sıfır ve eksi ölçümlerin ne anlama geldiğini; ters paralel bağlanmış iki LED'in sırayla yanmasının akım yönünün değiştiğine nasıl kanıt oluşturduğunu değerlendireceksin. LED parlaklığının akımın anlık büyüklüğü hakkında yalnız nitel bilgi verdiğini, gözün hızlı değişimleri ortalama veya sürekli parlaklık gibi algılayabileceğini ve LED'in doğrusal bir ölçüm aracı olmadığını bileceksin. Konu, MEB kavramsal sınırında tutulacak; ayrıntılı sinüzoidal denklem, etkin değer hesabı, faz analizi ve ileri devre işlemlerine girilmeyecektir.","keyConcepts":[{"term":"Alternatif akım","definition":"Büyüklüğü zamanla değişen ve yönü periyodik olarak tersine dönen elektrik akımıdır. Bu notta dönen çerçevenin ürettiği indüksiyon gerilimi üzerinden kavramsal olarak ele alınır."},{"term":"Alternatif gerilim","definition":"Bağlantı uçları arasındaki yönü ve büyüklüğü zamanla periyodik değişen gerilimdir. Kapalı devrede alternatif akım oluşturabilir."},{"term":"Periyot","definition":"Gerilim veya akım değişiminin aynı biçimde yeniden başlaması için geçen süredir. Bir tam dönüş, basit dönen çerçeve modelinde bir tam elektriksel değişim döngüsüyle ilişkilendirilebilir."},{"term":"Yön değişimi","definition":"Akımın devrede bir yarım çevrimde bir yönde, sonraki yarım çevrimde ters yönde akmasıdır. Ölçüm cihazında artı ve eksi işaretleri ya da ters yönlü LED'lerin sırayla yanmasıyla gözlenebilir."},{"term":"Anlık büyüklük","definition":"Gerilim veya akımın belirli bir andaki değeridir. Dönen çerçevede bu değer dönüş boyunca değişir; bazı anlarda sıfır, bazı anlarda daha büyük olabilir."},{"term":"Dönen çerçeve modeli","definition":"Düzgün manyetik alan içinde mekanik olarak döndürülen iletken halkanın yüzey yöneliminin ve manyetik akısının değişmesiyle alternatif gerilim üretmesini açıklayan basit jeneratör modelidir."},{"term":"LED parlaklığı","definition":"LED'den geçen akıma bağlı olarak değişebilen nitel gözlem göstergesidir. Parlaklık, akımın tam sayısal değerini tek başına vermez ve LED yalnız uygun yöndeki akımda iletime geçer."},{"term":"Ters paralel LED düzeni","definition":"İki LED'in iletim yönleri birbirine zıt olacak biçimde bağlanmasıdır. Akım yönü değiştikçe farklı LED'in yanması, alternatif akım yön değişimini görünür kılar."},{"term":"Deney verisi","definition":"Belirli zamanlarda ölçülen gerilim işareti, büyüklük, LED durumu veya parlaklık gibi gözlemlerin düzenli kaydıdır. Sonuçlar, ölçüm aracının sınırları korunarak yorumlanır."}],"priorKnowledge":"Bu konu için manyetik akının manyetik alan büyüklüğü, etkin yüzey alanı ve yüzeyin alana göre yönelimine bağlı olduğunu; indüksiyon geriliminin akının birim zamandaki değişimiyle oluştuğunu hatırla. Dönen bir çerçevede yüzey normali sürekli yön değiştirdiğinden manyetik akı zamanla artabilir, azalabilir ve işaret değiştirebilir. Akı en büyük veya en küçük değerine ulaştığı anda anlık değişim hızı sıfıra yaklaşabilir; akı sıfırdan hızla geçerken değişim hızı büyük olabilir. İndüksiyon geriliminin yönü akı değişiminin yönüne bağlıdır. LED, akımı çoğunlukla tek yönde ileten bir devre elemanıdır; ters yönde bağlanan iki LED alternatif akımın iki yönünü ayrı ayrı gösterebilir. Bu notta sinüs fonksiyonunun ayrıntılı matematiksel grafiği, frekans formülleri, etkin değer, güç katsayısı, faz farkı ve karmaşık devre çözümü hedeflenmez. Öğrenciden beklenen, deney verisindeki düzeni fark etmek, yön ile büyüklük değişimini açıklamak ve basit jeneratör modeliyle alternatif akım arasında kavramsal bağ kurmaktır.","steps":["Basit düzeni tanı. İletken bir çerçeve, kuzey ve güney kutupları arasında yaklaşık düzgün manyetik alan içinde bir eksen çevresinde döndürülür. Çerçevenin uçları uygun bağlantılar üzerinden ölçüm cihazına veya yük devresine bağlanır. Dönme için gereken mekanik enerji elle çevrilen kol, türbin veya başka bir mekanik kaynak tarafından sağlanır. Düzenek enerjiyi yoktan üretmez; mekanik enerjiyi elektriksel enerjiye dönüştürür.","Çerçevenin yönelimi ile manyetik akıyı ilişkilendir. Çerçevenin yüzey normali manyetik alanla aynı yöndeyken akı büyüklüğü en büyük olabilir. Çerçeve çeyrek tur döndüğünde yüzey normali alana dik hâle gelir ve akı sıfıra yaklaşır. Yarım turda normal alanın ters yönüne döner ve akı ters işaretli en büyük değere ulaşabilir. Bir tam tur sonunda başlangıç yönelimi geri gelir ve değişim döngüsü tekrarlar.","Gerilim büyüklüğünü akının kendisinden ayır. İndüksiyon gerilimi, akının belirli bir andaki büyük veya küçük olmasından çok ne hızla değiştiğine bağlıdır. Akı en büyük veya en küçük değerindeyken yönelim kısa bir an için değişimi en yavaş kılabilir ve gerilim sıfıra yaklaşabilir. Akı sıfırdan geçerken yönelim akıyı hızlı değiştirdiği için gerilim büyüklüğü en büyük değerlere yaklaşabilir.","Gerilim yönünün neden terslendiğini açıkla. Çerçve ilk yarım turda dönerken akı bir yönde değişir; sonraki yarım turda değişimin yönü tersine döner. Lenz yasası ve indüksiyon yönü nedeniyle çerçevenin uçlarındaki gerilim kutbu da terslenir. Devre kapalıysa akım önce bir yönde, sonraki yarım çevrimde ters yönde akar. Bu düzenli yön değişimi alternatif akımın temel özelliğidir.","Zaman verisini işaretleriyle oku. Örneğin eşit zaman aralıklarında +4 V, +2 V, 0 V, -2 V, -4 V, -2 V, 0 V, +2 V gibi ölçümler alınabilir. Artı ve eksi işaretler gerilim yönünün seçilen bağlantıya göre değiştiğini; sayıların mutlak büyüklüğü ise gerilimin anlık şiddetini gösterir. Negatif ölçüm cihaz arızası değildir. Tek bir ölçüm yerine tam bir döngü boyunca düzenli veri toplanmalıdır.","Dönme hızının etkisini nitel olarak değerlendir. Aynı çerçeve aynı alan içinde daha hızlı döndürülürse aynı yönelim döngüsü daha kısa sürede tamamlanır. Böylece akı daha hızlı değişir, tepe gerilimi büyüyebilir ve yön değişimleri birim zamanda daha sık gerçekleşir. Daha yavaş dönüşte LED yanıp sönmeleri ayrı ayrı görülebilirken hızlı dönüşte göz, titreşimi sürekli veya daha kararlı bir parlaklık gibi algılayabilir.","Ters paralel LED deneyini yorumla. İki LED iletim yönleri zıt olacak biçimde bağlandığında akımın bir yönünde yalnız birinci, ters yönünde yalnız ikinci LED iletime geçer. Çerçeve yavaş döndürülürse LED'ler sırayla yanabilir. Bu gözlem akım yönünün periyodik değiştiğine kanıt sağlar. İki LED'in aynı anda yanmaması, düzenin bağlantı biçimi ve anlık akım yönüyle açıklanır.","LED parlaklığını dikkatli yorumla. Akımın anlık büyüklüğü arttıkça uygun yöndeki LED daha parlak görünebilir; akım sıfıra yaklaşırken sönebilir. Ancak LED parlaklığı akımla her koşulda doğrusal değişmez. LED'in eşik davranışı, iç direnci, devredeki direnç, gözün algı süresi ve yüksek hızdaki titreşimler sonucu etkiler. Bu nedenle parlaklık yalnız nitel bir göstergedir, hassas ampermetre yerine kullanılamaz.","Kontrollü deney planla. Dönme hızının etkisi araştırılıyorsa çerçeve, mıknatıs, sarım sayısı, yük ve bağlantı sabit tutulup yalnız hız değiştirilmelidir. Her hızda tepe gerilimi, birim zamandaki yön değişimi veya LED yanıp sönme sıklığı kaydedilebilir. Sarım sayısının etkisi araştırılıyorsa hız ve diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Birden çok değişkenin birlikte değiştirilmesi neden-sonuç çıkarımını bozar.","Modelin sınırlarını koru. Gerçek şebeke ve jeneratör sistemleri çok sarımlı bobinler, birden çok kutup, düzenleyici devreler ve güvenlik donanımları içerebilir. Basit dönen çerçeve modeli, alternatif akımın büyüklük ve yönünün periyodik değişimini açıklamak içindir. Ayrıntılı sinüzoidal denklem, etkin değer, faz, empedans, güç hesabı ve şebeke güvenliği uygulamaları bu öğrenme çıktısının kapsamı dışında tutulur."],"workedExamples":[{"title":"Gerilim verisinden alternatif akımı tanıma","problem":"Dönen çerçeveye bağlı ölçerde eşit zaman aralıklarında +6 V, +3 V, 0 V, -3 V, -6 V, -3 V, 0 V ve +3 V değerleri okunuyor. Bu veriden gerilimin büyüklüğü ve yönü hakkında ne çıkarılır?","solution":"Ölçümlerin mutlak değerleri 0 ile 6 V arasında değiştiği için gerilim büyüklüğü sabit değildir. İşaretin artıdan eksiye ve yeniden artıya dönmesi, gerilim kutbunun periyodik olarak terslendiğini gösterir. Değerlerin benzer bir sırayla yeniden oluşması, düzenli bir döngünün varlığını destekler. Sıfır değerleri gerilimin yön değiştirirken geçtiği anlarla ilişkilendirilebilir.","result":"Çerçeve alternatif gerilim üretmektedir. Kapalı bir yük devresinde bu gerilim, büyüklüğü değişen ve yönü periyodik olarak terslenen alternatif akım oluşturabilir."},{"title":"LED parlaklığı ve dönme hızını yorumlama","problem":"Ters paralel iki LED'e bağlı el jeneratörü yavaş çevrildiğinde LED'ler sırayla belirgin biçimde yanıp sönüyor. Daha hızlı çevrildiğinde iki renk neredeyse sürekli ve daha parlak görülüyor. Bu gözlem nasıl açıklanır?","solution":"Yavaş dönüşte akım yönü her yarım çevrimde değiştiği için LED'lerin sırayla yanması gözle ayrı ayrı seçilebilir. Hız arttığında akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşir, tepe gerilimi ve uygun koşullarda LED akımı büyüyebilir. Yön değişimleri de daha sık olur. İnsan gözü hızlı yanıp sönmeleri tek tek ayıramayıp iki LED'i sürekli yanıyormuş gibi algılayabilir. Parlaklık artışı nitel bir göstergedir; doğrudan sayısal akım oranı vermez.","result":"Sırayla yanma akım yönünün değiştiğini, daha sık titreşim ve artan parlaklık ise daha hızlı dönüşün akı değişim hızını artırdığını destekler. Göz algısı ve LED özellikleri yorumun sınırıdır."}],"commonMistakes":["Alternatif akımı yalnız büyüklüğü değişen fakat yönü sabit akım sanmak. Alternatif akımda yön de periyodik olarak terslenir.","Çerçevedeki manyetik akı en büyükken indüksiyon geriliminin de mutlaka en büyük olduğunu düşünmek. Gerilim akının anlık değişim hızına bağlıdır.","Ölçüm cihazındaki negatif gerilimi arıza veya enerji kaybı olarak yorumlamak. Negatif işaret seçilen bağlantıya göre gerilim yönünün ters olduğunu gösterir.","Ters paralel LED'lerin sırayla yanmasını rastgelelik sanmak. Her LED farklı akım yönünde iletime geçer.","LED parlaklığını akımın kesin ve doğrusal ölçüsü kabul etmek. LED eşik davranışı ve göz algısı sonucu etkiler.","Dönme hızıyla birlikte mıknatıs, sarım sayısı ve yükü de değiştirip sonucu yalnız hıza bağlamak.","Basit dönen çerçeve modelini gerçek elektrik şebekesinin bütün ayrıntılarını açıklayan eksiksiz model sanmak."],"selfCheck":["Dönen çerçevede manyetik akının bir tam tur boyunca nasıl değiştiğini sözlü olarak açıklayabiliyorum.","Alternatif akımda hem büyüklüğün hem yönün zamanla değiştiğini belirtebiliyorum.","Akı en büyükken gerilimin neden sıfır olabileceğini, akı sıfırdan geçerken gerilimin neden büyük olabileceğini yorumlayabiliyorum.","Artı, sıfır ve eksi gerilim verilerinden yön değişimini ve periyodikliği çıkarabiliyorum.","Ters paralel LED'lerin sırayla yanmasını alternatif akım yönüyle ilişkilendirebiliyorum.","LED parlaklığının nitel bir gösterge olduğunu ve modelin matematiksel sınırlarını açıklayabiliyorum."],"summary":"Alternatif akım, büyüklüğü zamanla değişen ve yönü periyodik olarak terslenen akımdır. Düzgün manyetik alan içinde döndürülen iletken çerçevede yüzey yönelimi sürekli değiştiği için manyetik akı da değişir. Akının birim zamandaki değişimi indüksiyon gerilimi oluşturur. Akı en büyük veya en küçük değerdeyken değişim hızı sıfıra yaklaşabilir; akı sıfırdan hızlı geçerken gerilim büyük olabilir. Akı değişiminin yönü her yarım turda terslendiğinden gerilim ve kapalı devredeki akım yönü de terslenir. Ölçüm cihazındaki artı ve eksi değerler bu yön değişimini gösterir. Ters paralel bağlanmış iki LED'in sırayla yanması alternatif akımın gözlenebilir bir kanıtıdır. Dönme hızının artması, akı değişimini hızlandırarak gerilim büyüklüğünü ve yön değiştirme sıklığını artırabilir. LED parlaklığı yalnız nitel bilgi verir; hızlı titreşimler göz tarafından sürekli ışık gibi algılanabilir. Basit dönen çerçeve, alternatif akımın temelini açıklar; etkin değer, faz, empedans ve ileri şebeke hesapları bu kapsamın dışındadır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak N ve S kutupları arasında dönen dikdörtgen bir çerçeveyi dört temel konumda düşün: yüzey normali alanla aynı yönde, alana dik, alanın ters yönünde ve yeniden alana dik. Bu konumların altında akı için artı en büyük, sıfır, eksi en büyük ve sıfır; gerilim için ise sıfır, bir yönde en büyük, sıfır ve ters yönde en büyük işaretleri gösterilebilir. İkinci görselde ters paralel iki LED'in ardışık yarım çevrimlerde sırayla yanması gösterilmeli; parlaklığın sayısal akım ölçümü olmadığı not edilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Alternatif Akım","objective":"FİZ.11.2.12","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"952ac5ef3570a3e98e326d7b07024e38b9b2cf9f038186a3839d78d37642d18f","reviewDecisionSha256":"26a91ab0e7c5cb07a19d4a1bb0ca757ea3d5439947dde09436576a86bd066bb2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:952ac5ef3570a3e98e326d7b07024e38b9b2cf9f038186a3839d78d37642d18f","reviewedHash":"sha256:952ac5ef3570a3e98e326d7b07024e38b9b2cf9f038186a3839d78d37642d18f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:26a91ab0e7c5cb07a19d4a1bb0ca757ea3d5439947dde09436576a86bd066bb2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-018","contentProjectionSha256":"952ac5ef3570a3e98e326d7b07024e38b9b2cf9f038186a3839d78d37642d18f","reviewDecisionSha256":"26a91ab0e7c5cb07a19d4a1bb0ca757ea3d5439947dde09436576a86bd066bb2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-019","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","objectives":["FİZ.11.2.13"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta transformatörün, ortak bir manyetik çekirdek üzerine yerleştirilmiş primer ve sekonder bobinler arasında değişen manyetik akı yoluyla enerji aktararak alternatif gerilim düzeyini değiştiren bir düzenek olduğunu açıklayacaksın. Primerin giriş kaynağına, sekonderin ise yük devresine bağlanan bobin olduğunu ayırt edecek; bobinler arasında doğrudan elektriksel bağlantı bulunmasa da değişen manyetik alan sayesinde sekonderde indüksiyon gerilimi oluşabileceğini yorumlayacaksın. İdeal yaklaşımda gerilimlerin sarım sayılarıyla aynı yönde, akımların ise ters yönde değiştiğini; yükseltici transformatörde sekonder geriliminin artarken sekonder akımının azalabileceğini, alçaltıcı transformatörde ise gerilim azalırken aktarılabilen akımın artabileceğini enerji korunumu üzerinden kavramsal olarak açıklayacaksın. Elektrik enerjisinin uzun mesafelere yüksek gerilim ve düşük akımla taşınmasının iletim hatlarındaki ısınma kayıplarını neden azalttığını, kullanım bölgesinde gerilimin neden yeniden düşürüldüğünü ve transformatörlerin dağıtım, adaptör, zil, laboratuvar, kaynak ve elektronik sistemlerdeki işlevlerini değerlendireceksin. Konu MEB kavramsal sınırında tutulacak; ayrıntılı oran hesabı, karmaşık devre çözümü, fazör, empedans ve ileri elektromanyetik tasarım işlemlerine girilmeyecektir.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nTransformatör: Alternatif akımla çalışan, değişen manyetik akı aracılığıyla bir devredeki elektrik enerjisini başka bir devreye aktarırken gerilim ve akım düzeylerini dönüştüren elektromanyetik düzenektir.\nPrimer bobin: Alternatif gerilim kaynağına bağlanan giriş sargısıdır. Primerden geçen alternatif akım, çekirdekte zamanla değişen manyetik akı oluşturur.\nSekonder bobin: Değişen manyetik akı tarafından bağlanan ve uçlarında indüksiyon gerilimi oluşan çıkış sargısıdır. Yük bağlandığında sekonder devresinde akım oluşabilir.\nOrtak manyetik çekirdek: Primerin oluşturduğu değişen manyetik akının sekonder sarımları daha etkili biçimde bağlamasına yardım eden ferromanyetik yapıdır. Primer ve sekonderi doğrudan elektriksel olarak kısa devre etmez.\nSarım sayısı: Bobindeki toplam dolanım sayısıdır. İdeal yaklaşımda bir bobindeki gerilim, o bobinin sarım sayısıyla aynı yönde değişir.\nYükseltici transformatör: Sekonder sarım sayısı primer sarım sayısından daha fazla olan ve ideal koşullarda sekonder gerilimini primer geriliminden daha büyük yapan transformatördür.\nAlçaltıcı transformatör: Sekonder sarım sayısı primer sarım sayısından daha az olan ve ideal koşullarda sekonder gerilimini primer geriliminden daha küçük yapan transformatördür.\nİdeal güç aktarımı: Kayıpların yok sayıldığı modelde giriş gücünün çıkış gücüne yaklaşık eşit kabul edilmesidir. Bu yaklaşım gerilim artarken akımın azalmasını, gerilim azalırken akımın artabilmesini açıklar.\nİletim kaybı: Elektrik akımının iletim hatlarının direncinden geçerken enerjinin bir bölümünün ısıya dönüşmesidir. Aynı güçte hat akımı azaltıldığında bu kayıp önemli ölçüde azaltılabilir.\nManyetik bağlaşım: Primerdeki değişen manyetik akının çekirdek üzerinden sekonder sarımları bağlaması ve sekonderde gerilim oluşturmasıdır.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için akım makarasının içindeki manyetik alanın akım ve sarım sayısıyla ilişkili olduğunu, manyetik akının yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsü olduğunu ve akı zamanla değiştiğinde indüksiyon gerilimi oluştuğunu hatırla. Alternatif akımın yönü ve büyüklüğü zamanla değiştiği için primer bobinde sürekli değişen bir manyetik alan oluşturabildiği bilinmelidir. Sabit doğru akım, anahtarlama anındaki kısa geçiş dışında çekirdekte zamanla değişen akı oluşturmadığından basit transformatörde sürekli sekonder gerilimi sağlamaz. Gerilim, akım ve güç farklı kavramlardır: gerilimin yükselmesi enerjinin yoktan arttığı anlamına gelmez. İdeal modelde giriş ve çıkış güçleri yaklaşık eşit düşünülür; gerçek transformatörlerde sargı direnci, çekirdek ısınması ve manyetik akının tamamının sekonderi bağlamaması gibi kayıplar vardır. Bu notta Vp/Vs = Np/Ns ve ideal durumda Vp·Ip yaklaşık Vs·Is ilişkileri yalnız nitel karşılaştırma için kullanılacak; ayrıntılı sayısal işlem, verim hesabı ve ileri devre çözümü yapılmayacaktır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Transformatörün yapısını tanı. Primer ve sekonder, elektriksel olarak birbirinden yalıtılmış iki bobindir. Her ikisi ortak bir ferromanyetik çekirdek üzerine sarılır. Primer alternatif kaynağa bağlandığında primer akımı sürekli yön ve büyüklük değiştirir. Bu akımın oluşturduğu manyetik alan da zamanla değişir ve çekirdek boyunca sekonder bobini bağlayan değişen manyetik akı meydana getirir.\n2. Enerji aktarımını doğrudan tel bağlantısından ayır. Primer ve sekonder arasında çoğu transformatörde metal bir elektrik bağlantısı bulunmaz. Sekonder gerilimi, primer akımının çekirdekte oluşturduğu değişen manyetik akı nedeniyle indüklenir. Bu nedenle sekonder uçları açıkken gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığı için sekonder akımı yaklaşık sıfırdır. Yük bağlandığında indüksiyon gerilimi yük devresinde akım oluşturabilir.\n3. Sarım sayısı ile gerilim arasındaki ilişkiyi kavramsal olarak kur. Aynı değişen manyetik akı her sarımı bağladığında, daha fazla sarımda daha fazla gerilim katkısı toplanır. Sekonder sarımı primerden fazlaysa sekonder gerilimi daha yüksek; sekonder sarımı daha azsa sekonder gerilimi daha düşük olur. Sarım sayıları eşitse ideal yaklaşımda gerilimler yaklaşık eşittir. Bu karşılaştırma, ayrıntılı oran hesabından önce hangi bobinin yüksek gerilim tarafı olduğunu belirlemeye yarar.\n4. Yükseltici ve alçaltıcı transformatörü doğru adlandır. Sekonder gerilimi primerden büyükse düzenek yükselticidir; bu durumda sekonder sarımı daha fazladır. Sekonder gerilimi daha küçükse düzenek alçaltıcıdır; sekonder sarımı daha azdır. Aynı fiziksel transformatörde uygun gerilim ve yalıtım sınırları korunarak giriş ve çıkış rolleri değiştirilirse yükseltici-alçaltıcı işlev de tersine dönebilir. Cihazın tasarım sınırları göz ardı edilmemelidir.\n5. Gerilim-akım ilişkisini enerji korunumu ile açıkla. İdeal transformatör enerji üretmez. Gerilim yükseltildiğinde aynı güç aktarımı için sekonder akımı azalır; gerilim alçaltıldığında sekonder akımı daha büyük olabilir. Bu nedenle yükseltici transformatörde hem gerilimin hem akımın birlikte aynı oranda artacağı düşüncesi yanlıştır. Gerilim ve akım birbirine karşılıklı değişirken ideal güç yaklaşık korunur; gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.\n6. Gerçek transformatördeki kayıpları nitel olarak değerlendir. Sargı tellerinin direnci ısınmaya neden olur. Çekirdekteki değişen manyetik yapı da ısı kayıpları oluşturabilir. Manyetik akının bir bölümü sekonder sarımları tam bağlamayabilir. Bu yüzden gerçek transformatör yüzde yüz verimli değildir. İnce yalıtılmış çekirdek katmanları, uygun iletken kesiti ve soğutma gibi tasarım önlemleri kayıpları azaltmaya yardım eder; ayrıntılı mühendislik hesabı bu kapsamın dışındadır.\n7. Elektrik enerjisinin neden yüksek gerilimle iletildiğini açıkla. Aynı güç uzak bir bölgeye aktarılırken gerilim yükseltilirse gerekli hat akımı küçülür. İletim tellerinde oluşan ısı kaybı akım büyüdükçe hızla arttığı için küçük akım daha az enerji kaybı demektir. Bu nedenle üretim tesisleri yakınında yükseltici transformatörler kullanılır. Yüksek gerilim enerjiyi arttırmaz; aynı enerjinin daha küçük akımla ve daha az kayıpla taşınmasını sağlar.\n8. Dağıtım aşamasını değerlendir. Çok yüksek iletim gerilimi evler, okullar ve çoğu cihaz için uygun ve güvenli değildir. Enerji yerleşim bölgelerine yaklaştıkça alçaltıcı transformatörlerle kademeli olarak daha düşük düzeylere indirilir. Son kullanım noktasında cihazın gerektirdiği gerilim sağlanır. İletim ve dağıtımın farklı gerilim düzeyleri kullanması, verim ve güvenlik gereksinimlerinin birlikte karşılanmasına yardım eder.\n9. Kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandır. Telefon ve elektronik cihaz adaptörlerinde düşük gerilim sağlamak, kapı zili ve laboratuvar düzeneklerinde güvenli gerilim elde etmek, kaynak makinelerinde düşük gerilim-yüksek akım oluşturmak, dağıtım şebekesinde gerilim seviyesini değiştirmek ve bazı ölçüm sistemlerinde uygun gerilim-akım aralığı sağlamak için transformatörlerden yararlanılır. Her kullanımda yalıtım, akım kapasitesi, ısınma ve cihazın alternatif akımla çalışma koşulu dikkate alınmalıdır.\n10. Modelin sınırlarını koru. Basit transformatör sürekli değişen manyetik akıya ihtiyaç duyar; sabit bir pile doğrudan bağlandığında yalnız açma-kapama anlarında kısa süreli değişim oluşabilir. Gerçek adaptörlerde transformatöre ek olarak doğrultucu ve düzenleyici devreler bulunabilir; transformatör tek başına alternatif akımı doğru akıma dönüştürmez. Bu öğrenme düzeyinde gerilim, akım, sarım ve iletim kaybı ilişkileri kavramsal olarak açıklanır; ayrıntılı matematiksel işlemlerden kaçınılır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Yükseltici transformatörde gerilim ve akımı yorumlama\nDurum: Bir transformatörün sekonder sarım sayısı primer sarım sayısının dört katıdır. Transformatör uygun bir yüke enerji aktarıyor. Ayrıntılı hesap yapmadan sekonder gerilimi ve akımını primerle karşılaştır.\nÇözüm: Sekonder sarımı daha fazla olduğu için sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır. İdeal yaklaşımda enerji yoktan üretilmediğinden çıkış gücü giriş gücüne yaklaşık eşit kalmalıdır. Gerilim yükseldiği için sekonder akımının primer akımından daha küçük olması beklenir. Gerilim ve akımın ikisinin birden büyümesi enerji korunumu ile uyuşmaz.\nSonuç: Sekonder tarafı yüksek gerilim-düşük akım tarafıdır. Bu sonuç, sarım-gerilim ilişkisi ve ideal güç aktarımı birlikte yorumlanarak elde edilir.\nÖrnek 2 — Uzun mesafeli iletimde transformatör seçimi\nDurum: Bir santralde üretilen elektrik enerjisi uzak bir kente gönderilecektir. Hat direnci nedeniyle ısınma kayıplarının azaltılması, kentte ise cihazlara uygun gerilim sağlanması isteniyor. Hangi transformatörler nerede kullanılmalıdır?\nÇözüm: Santral yakınında yükseltici transformatör kullanılarak gerilim artırılır ve aynı gücün daha küçük akımla taşınması sağlanır. Küçük hat akımı, iletkenlerdeki ısınma kaybını azaltır. Kent ve kullanım bölgelerine yaklaşıldığında alçaltıcı transformatörlerle gerilim kademeli olarak düşürülür. Böylece uzak iletimde verim, son kullanımda ise uygun gerilim ve güvenlik birlikte sağlanır.\nSonuç: İletimin başlangıcında yükseltici, dağıtım ve kullanım bölgelerinde alçaltıcı transformatörler kullanılır. Transformatörler enerji üretmez; gerilim ve akım düzeylerini ihtiyaca göre dönüştürür.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Transformatörün enerji ürettiğini düşünmek. Gerilim yükseldiğinde akım azalır; gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.\n- Sekonder sarımı fazla olduğunda hem gerilimin hem akımın aynı anda artacağını söylemek. İdeal güç yaklaşımında gerilim ve akım ters yönde değişir.\n- Primer ve sekonder bobinlerin doğrudan elektriksel temasla enerji aktardığını sanmak. Enerji değişen manyetik akı yoluyla aktarılır.\n- Transformatörün sabit doğru akımla sürekli çalışabileceğini düşünmek. Sürekli sekonder gerilimi için değişen manyetik akı gerekir.\n- Transformatörü alternatif akımı tek başına doğru akıma çeviren eleman sanmak. Doğrultma için ek devre elemanları gerekir.\n- Yüksek iletim geriliminin enerjiyi arttırdığı için kullanıldığını söylemek. Amaç aynı gücü daha düşük akım ve daha az hat kaybıyla taşımaktır.\n- Gerçek transformatörde sargı ve çekirdek kayıplarını yok sayıp verimi yüzde yüz kabul etmek.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Primer ve sekonder bobinlerin görevlerini ve ortak çekirdeğin manyetik bağlaşım işlevini açıklayabiliyorum.\n- Sarım sayılarını karşılaştırarak bir transformatörün yükseltici mi alçaltıcı mı olduğunu belirleyebiliyorum.\n- İdeal yaklaşımda gerilim artarken akımın neden azaldığını enerji korunumu ile yorumlayabiliyorum.\n- Yüksek gerilimli iletimin hat akımını ve ısınma kayıplarını neden azalttığını açıklayabiliyorum.\n- Transformatörlerin dağıtım, adaptör, zil, laboratuvar ve kaynak uygulamalarındaki görevlerini söyleyebiliyorum.\n- Sabit doğru akım, doğrultma ve gerçek transformatör kayıpları hakkındaki model sınırlarını belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nTransformatör, primerdeki alternatif akımın ortak çekirdekte oluşturduğu değişen manyetik akı yardımıyla sekonderde gerilim indükleyen bir düzenektir. Primer giriş, sekonder çıkış bobinidir; aralarında doğrudan elektriksel bağlantı bulunması gerekmez. İdeal yaklaşımda gerilim sarım sayısıyla aynı yönde değişir. Sekonder sarımı daha fazlaysa yükseltici, daha azsa alçaltıcı transformatör oluşur. Enerji korunumu nedeniyle gerilim yükselirken akım azalır, gerilim düşerken aktarılabilen akım artabilir. Gerçek transformatörlerde sargı direnci, çekirdek ve akı kaçağı nedeniyle kayıplar vardır. Elektrik enerjisinin uzun mesafeye yüksek gerilim ve düşük akımla taşınması hatların ısınma kaybını azaltır; kullanım bölgelerinde gerilim alçaltılarak cihazlara uygun hâle getirilir. Adaptör, kapı zili, laboratuvar kaynağı, kaynak makinesi ve elektrik dağıtım sistemi transformatörlerin günlük ve teknolojik kullanım alanlarıdır. Basit transformatör değişen akıya gereksinim duyar; sabit doğru akımla sürekli çalışmaz ve tek başına doğrultma yapmaz. Konunun odağı ayrıntılı hesap değil, sarım-gerilim-akım ilişkilerini ve iletim kayıplarını kavramsal olarak açıklamaktır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak ortak kapalı demir çekirdeğin bir kolunda az sarımlı primer, diğer kolunda çok sarımlı sekonder düşün. Primer alternatif kaynağa bağlanmalı; çekirdek boyunca zamanla değişen manyetik akıyı gösteren kapalı oklar bulunmalıdır. Çok sarımlı sekonder yüksek gerilim-düşük akım tarafı olarak işaretlenebilir. İkinci görselde santral yakınında yükseltici transformatör, uzun iletim hattı ve yerleşim bölgesinde alçaltıcı transformatör sıralanmalı; yüksek gerilimli hatta akımın daha küçük ve ısınma kaybının daha az olduğu kavramsal olarak gösterilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta transformatörün, ortak bir manyetik çekirdek üzerine yerleştirilmiş primer ve sekonder bobinler arasında değişen manyetik akı yoluyla enerji aktararak alternatif gerilim düzeyini değiştiren bir düzenek olduğunu açıklayacaksın. Primerin giriş kaynağına, sekonderin ise yük devresine bağlanan bobin olduğunu ayırt edecek; bobinler arasında doğrudan elektriksel bağlantı bulunmasa da değişen manyetik alan sayesinde sekonderde indüksiyon gerilimi oluşabileceğini yorumlayacaksın. İdeal yaklaşımda gerilimlerin sarım sayılarıyla aynı yönde, akımların ise ters yönde değiştiğini; yükseltici transformatörde sekonder geriliminin artarken sekonder akımının azalabileceğini, alçaltıcı transformatörde ise gerilim azalırken aktarılabilen akımın artabileceğini enerji korunumu üzerinden kavramsal olarak açıklayacaksın. Elektrik enerjisinin uzun mesafelere yüksek gerilim ve düşük akımla taşınmasının iletim hatlarındaki ısınma kayıplarını neden azalttığını, kullanım bölgesinde gerilimin neden yeniden düşürüldüğünü ve transformatörlerin dağıtım, adaptör, zil, laboratuvar, kaynak ve elektronik sistemlerdeki işlevlerini değerlendireceksin. Konu MEB kavramsal sınırında tutulacak; ayrıntılı oran hesabı, karmaşık devre çözümü, fazör, empedans ve ileri elektromanyetik tasarım işlemlerine girilmeyecektir.","keyConcepts":[{"term":"Transformatör","definition":"Alternatif akımla çalışan, değişen manyetik akı aracılığıyla bir devredeki elektrik enerjisini başka bir devreye aktarırken gerilim ve akım düzeylerini dönüştüren elektromanyetik düzenektir."},{"term":"Primer bobin","definition":"Alternatif gerilim kaynağına bağlanan giriş sargısıdır. Primerden geçen alternatif akım, çekirdekte zamanla değişen manyetik akı oluşturur."},{"term":"Sekonder bobin","definition":"Değişen manyetik akı tarafından bağlanan ve uçlarında indüksiyon gerilimi oluşan çıkış sargısıdır. Yük bağlandığında sekonder devresinde akım oluşabilir."},{"term":"Ortak manyetik çekirdek","definition":"Primerin oluşturduğu değişen manyetik akının sekonder sarımları daha etkili biçimde bağlamasına yardım eden ferromanyetik yapıdır. Primer ve sekonderi doğrudan elektriksel olarak kısa devre etmez."},{"term":"Sarım sayısı","definition":"Bobindeki toplam dolanım sayısıdır. İdeal yaklaşımda bir bobindeki gerilim, o bobinin sarım sayısıyla aynı yönde değişir."},{"term":"Yükseltici transformatör","definition":"Sekonder sarım sayısı primer sarım sayısından daha fazla olan ve ideal koşullarda sekonder gerilimini primer geriliminden daha büyük yapan transformatördür."},{"term":"Alçaltıcı transformatör","definition":"Sekonder sarım sayısı primer sarım sayısından daha az olan ve ideal koşullarda sekonder gerilimini primer geriliminden daha küçük yapan transformatördür."},{"term":"İdeal güç aktarımı","definition":"Kayıpların yok sayıldığı modelde giriş gücünün çıkış gücüne yaklaşık eşit kabul edilmesidir. Bu yaklaşım gerilim artarken akımın azalmasını, gerilim azalırken akımın artabilmesini açıklar."},{"term":"İletim kaybı","definition":"Elektrik akımının iletim hatlarının direncinden geçerken enerjinin bir bölümünün ısıya dönüşmesidir. Aynı güçte hat akımı azaltıldığında bu kayıp önemli ölçüde azaltılabilir."},{"term":"Manyetik bağlaşım","definition":"Primerdeki değişen manyetik akının çekirdek üzerinden sekonder sarımları bağlaması ve sekonderde gerilim oluşturmasıdır."}],"priorKnowledge":"Bu konu için akım makarasının içindeki manyetik alanın akım ve sarım sayısıyla ilişkili olduğunu, manyetik akının yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsü olduğunu ve akı zamanla değiştiğinde indüksiyon gerilimi oluştuğunu hatırla. Alternatif akımın yönü ve büyüklüğü zamanla değiştiği için primer bobinde sürekli değişen bir manyetik alan oluşturabildiği bilinmelidir. Sabit doğru akım, anahtarlama anındaki kısa geçiş dışında çekirdekte zamanla değişen akı oluşturmadığından basit transformatörde sürekli sekonder gerilimi sağlamaz. Gerilim, akım ve güç farklı kavramlardır: gerilimin yükselmesi enerjinin yoktan arttığı anlamına gelmez. İdeal modelde giriş ve çıkış güçleri yaklaşık eşit düşünülür; gerçek transformatörlerde sargı direnci, çekirdek ısınması ve manyetik akının tamamının sekonderi bağlamaması gibi kayıplar vardır. Bu notta Vp/Vs = Np/Ns ve ideal durumda Vp·Ip yaklaşık Vs·Is ilişkileri yalnız nitel karşılaştırma için kullanılacak; ayrıntılı sayısal işlem, verim hesabı ve ileri devre çözümü yapılmayacaktır.","steps":["Transformatörün yapısını tanı. Primer ve sekonder, elektriksel olarak birbirinden yalıtılmış iki bobindir. Her ikisi ortak bir ferromanyetik çekirdek üzerine sarılır. Primer alternatif kaynağa bağlandığında primer akımı sürekli yön ve büyüklük değiştirir. Bu akımın oluşturduğu manyetik alan da zamanla değişir ve çekirdek boyunca sekonder bobini bağlayan değişen manyetik akı meydana getirir.","Enerji aktarımını doğrudan tel bağlantısından ayır. Primer ve sekonder arasında çoğu transformatörde metal bir elektrik bağlantısı bulunmaz. Sekonder gerilimi, primer akımının çekirdekte oluşturduğu değişen manyetik akı nedeniyle indüklenir. Bu nedenle sekonder uçları açıkken gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığı için sekonder akımı yaklaşık sıfırdır. Yük bağlandığında indüksiyon gerilimi yük devresinde akım oluşturabilir.","Sarım sayısı ile gerilim arasındaki ilişkiyi kavramsal olarak kur. Aynı değişen manyetik akı her sarımı bağladığında, daha fazla sarımda daha fazla gerilim katkısı toplanır. Sekonder sarımı primerden fazlaysa sekonder gerilimi daha yüksek; sekonder sarımı daha azsa sekonder gerilimi daha düşük olur. Sarım sayıları eşitse ideal yaklaşımda gerilimler yaklaşık eşittir. Bu karşılaştırma, ayrıntılı oran hesabından önce hangi bobinin yüksek gerilim tarafı olduğunu belirlemeye yarar.","Yükseltici ve alçaltıcı transformatörü doğru adlandır. Sekonder gerilimi primerden büyükse düzenek yükselticidir; bu durumda sekonder sarımı daha fazladır. Sekonder gerilimi daha küçükse düzenek alçaltıcıdır; sekonder sarımı daha azdır. Aynı fiziksel transformatörde uygun gerilim ve yalıtım sınırları korunarak giriş ve çıkış rolleri değiştirilirse yükseltici-alçaltıcı işlev de tersine dönebilir. Cihazın tasarım sınırları göz ardı edilmemelidir.","Gerilim-akım ilişkisini enerji korunumu ile açıkla. İdeal transformatör enerji üretmez. Gerilim yükseltildiğinde aynı güç aktarımı için sekonder akımı azalır; gerilim alçaltıldığında sekonder akımı daha büyük olabilir. Bu nedenle yükseltici transformatörde hem gerilimin hem akımın birlikte aynı oranda artacağı düşüncesi yanlıştır. Gerilim ve akım birbirine karşılıklı değişirken ideal güç yaklaşık korunur; gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.","Gerçek transformatördeki kayıpları nitel olarak değerlendir. Sargı tellerinin direnci ısınmaya neden olur. Çekirdekteki değişen manyetik yapı da ısı kayıpları oluşturabilir. Manyetik akının bir bölümü sekonder sarımları tam bağlamayabilir. Bu yüzden gerçek transformatör yüzde yüz verimli değildir. İnce yalıtılmış çekirdek katmanları, uygun iletken kesiti ve soğutma gibi tasarım önlemleri kayıpları azaltmaya yardım eder; ayrıntılı mühendislik hesabı bu kapsamın dışındadır.","Elektrik enerjisinin neden yüksek gerilimle iletildiğini açıkla. Aynı güç uzak bir bölgeye aktarılırken gerilim yükseltilirse gerekli hat akımı küçülür. İletim tellerinde oluşan ısı kaybı akım büyüdükçe hızla arttığı için küçük akım daha az enerji kaybı demektir. Bu nedenle üretim tesisleri yakınında yükseltici transformatörler kullanılır. Yüksek gerilim enerjiyi arttırmaz; aynı enerjinin daha küçük akımla ve daha az kayıpla taşınmasını sağlar.","Dağıtım aşamasını değerlendir. Çok yüksek iletim gerilimi evler, okullar ve çoğu cihaz için uygun ve güvenli değildir. Enerji yerleşim bölgelerine yaklaştıkça alçaltıcı transformatörlerle kademeli olarak daha düşük düzeylere indirilir. Son kullanım noktasında cihazın gerektirdiği gerilim sağlanır. İletim ve dağıtımın farklı gerilim düzeyleri kullanması, verim ve güvenlik gereksinimlerinin birlikte karşılanmasına yardım eder.","Kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandır. Telefon ve elektronik cihaz adaptörlerinde düşük gerilim sağlamak, kapı zili ve laboratuvar düzeneklerinde güvenli gerilim elde etmek, kaynak makinelerinde düşük gerilim-yüksek akım oluşturmak, dağıtım şebekesinde gerilim seviyesini değiştirmek ve bazı ölçüm sistemlerinde uygun gerilim-akım aralığı sağlamak için transformatörlerden yararlanılır. Her kullanımda yalıtım, akım kapasitesi, ısınma ve cihazın alternatif akımla çalışma koşulu dikkate alınmalıdır.","Modelin sınırlarını koru. Basit transformatör sürekli değişen manyetik akıya ihtiyaç duyar; sabit bir pile doğrudan bağlandığında yalnız açma-kapama anlarında kısa süreli değişim oluşabilir. Gerçek adaptörlerde transformatöre ek olarak doğrultucu ve düzenleyici devreler bulunabilir; transformatör tek başına alternatif akımı doğru akıma dönüştürmez. Bu öğrenme düzeyinde gerilim, akım, sarım ve iletim kaybı ilişkileri kavramsal olarak açıklanır; ayrıntılı matematiksel işlemlerden kaçınılır."],"workedExamples":[{"title":"Yükseltici transformatörde gerilim ve akımı yorumlama","problem":"Bir transformatörün sekonder sarım sayısı primer sarım sayısının dört katıdır. Transformatör uygun bir yüke enerji aktarıyor. Ayrıntılı hesap yapmadan sekonder gerilimi ve akımını primerle karşılaştır.","solution":"Sekonder sarımı daha fazla olduğu için sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır. İdeal yaklaşımda enerji yoktan üretilmediğinden çıkış gücü giriş gücüne yaklaşık eşit kalmalıdır. Gerilim yükseldiği için sekonder akımının primer akımından daha küçük olması beklenir. Gerilim ve akımın ikisinin birden büyümesi enerji korunumu ile uyuşmaz.","result":"Sekonder tarafı yüksek gerilim-düşük akım tarafıdır. Bu sonuç, sarım-gerilim ilişkisi ve ideal güç aktarımı birlikte yorumlanarak elde edilir."},{"title":"Uzun mesafeli iletimde transformatör seçimi","problem":"Bir santralde üretilen elektrik enerjisi uzak bir kente gönderilecektir. Hat direnci nedeniyle ısınma kayıplarının azaltılması, kentte ise cihazlara uygun gerilim sağlanması isteniyor. Hangi transformatörler nerede kullanılmalıdır?","solution":"Santral yakınında yükseltici transformatör kullanılarak gerilim artırılır ve aynı gücün daha küçük akımla taşınması sağlanır. Küçük hat akımı, iletkenlerdeki ısınma kaybını azaltır. Kent ve kullanım bölgelerine yaklaşıldığında alçaltıcı transformatörlerle gerilim kademeli olarak düşürülür. Böylece uzak iletimde verim, son kullanımda ise uygun gerilim ve güvenlik birlikte sağlanır.","result":"İletimin başlangıcında yükseltici, dağıtım ve kullanım bölgelerinde alçaltıcı transformatörler kullanılır. Transformatörler enerji üretmez; gerilim ve akım düzeylerini ihtiyaca göre dönüştürür."}],"commonMistakes":["Transformatörün enerji ürettiğini düşünmek. Gerilim yükseldiğinde akım azalır; gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.","Sekonder sarımı fazla olduğunda hem gerilimin hem akımın aynı anda artacağını söylemek. İdeal güç yaklaşımında gerilim ve akım ters yönde değişir.","Primer ve sekonder bobinlerin doğrudan elektriksel temasla enerji aktardığını sanmak. Enerji değişen manyetik akı yoluyla aktarılır.","Transformatörün sabit doğru akımla sürekli çalışabileceğini düşünmek. Sürekli sekonder gerilimi için değişen manyetik akı gerekir.","Transformatörü alternatif akımı tek başına doğru akıma çeviren eleman sanmak. Doğrultma için ek devre elemanları gerekir.","Yüksek iletim geriliminin enerjiyi arttırdığı için kullanıldığını söylemek. Amaç aynı gücü daha düşük akım ve daha az hat kaybıyla taşımaktır.","Gerçek transformatörde sargı ve çekirdek kayıplarını yok sayıp verimi yüzde yüz kabul etmek."],"selfCheck":["Primer ve sekonder bobinlerin görevlerini ve ortak çekirdeğin manyetik bağlaşım işlevini açıklayabiliyorum.","Sarım sayılarını karşılaştırarak bir transformatörün yükseltici mi alçaltıcı mı olduğunu belirleyebiliyorum.","İdeal yaklaşımda gerilim artarken akımın neden azaldığını enerji korunumu ile yorumlayabiliyorum.","Yüksek gerilimli iletimin hat akımını ve ısınma kayıplarını neden azalttığını açıklayabiliyorum.","Transformatörlerin dağıtım, adaptör, zil, laboratuvar ve kaynak uygulamalarındaki görevlerini söyleyebiliyorum.","Sabit doğru akım, doğrultma ve gerçek transformatör kayıpları hakkındaki model sınırlarını belirtebiliyorum."],"summary":"Transformatör, primerdeki alternatif akımın ortak çekirdekte oluşturduğu değişen manyetik akı yardımıyla sekonderde gerilim indükleyen bir düzenektir. Primer giriş, sekonder çıkış bobinidir; aralarında doğrudan elektriksel bağlantı bulunması gerekmez. İdeal yaklaşımda gerilim sarım sayısıyla aynı yönde değişir. Sekonder sarımı daha fazlaysa yükseltici, daha azsa alçaltıcı transformatör oluşur. Enerji korunumu nedeniyle gerilim yükselirken akım azalır, gerilim düşerken aktarılabilen akım artabilir. Gerçek transformatörlerde sargı direnci, çekirdek ve akı kaçağı nedeniyle kayıplar vardır. Elektrik enerjisinin uzun mesafeye yüksek gerilim ve düşük akımla taşınması hatların ısınma kaybını azaltır; kullanım bölgelerinde gerilim alçaltılarak cihazlara uygun hâle getirilir. Adaptör, kapı zili, laboratuvar kaynağı, kaynak makinesi ve elektrik dağıtım sistemi transformatörlerin günlük ve teknolojik kullanım alanlarıdır. Basit transformatör değişen akıya gereksinim duyar; sabit doğru akımla sürekli çalışmaz ve tek başına doğrultma yapmaz. Konunun odağı ayrıntılı hesap değil, sarım-gerilim-akım ilişkilerini ve iletim kayıplarını kavramsal olarak açıklamaktır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak ortak kapalı demir çekirdeğin bir kolunda az sarımlı primer, diğer kolunda çok sarımlı sekonder düşün. Primer alternatif kaynağa bağlanmalı; çekirdek boyunca zamanla değişen manyetik akıyı gösteren kapalı oklar bulunmalıdır. Çok sarımlı sekonder yüksek gerilim-düşük akım tarafı olarak işaretlenebilir. İkinci görselde santral yakınında yükseltici transformatör, uzun iletim hattı ve yerleşim bölgesinde alçaltıcı transformatör sıralanmalı; yüksek gerilimli hatta akımın daha küçük ve ısınma kaybının daha az olduğu kavramsal olarak gösterilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Transformatörler","objective":"FİZ.11.2.13","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"911899df173444800e5a81479bbb0d7e887f17d992e5f232e2aa7814a01d58fd","reviewDecisionSha256":"6d5ea69012bd26df1e31097e2681dbdd984e91e00d9cfff02c1866acfc5abb8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:911899df173444800e5a81479bbb0d7e887f17d992e5f232e2aa7814a01d58fd","reviewedHash":"sha256:911899df173444800e5a81479bbb0d7e887f17d992e5f232e2aa7814a01d58fd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6d5ea69012bd26df1e31097e2681dbdd984e91e00d9cfff02c1866acfc5abb8b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-019","contentProjectionSha256":"911899df173444800e5a81479bbb0d7e887f17d992e5f232e2aa7814a01d58fd","reviewDecisionSha256":"6d5ea69012bd26df1e31097e2681dbdd984e91e00d9cfff02c1866acfc5abb8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-008","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","objectives":["FİZ.11.2.2"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta elektriksel alanı, bir kaynak yükün çevresindeki başka yüklere kuvvet uygulayabilme özelliğini uzaya bağlayan bir model olarak açıklayacaksın. Noktasal bir kaynak yük için elektriksel alan büyüklüğünün kaynak yükün büyüklüğüyle doğru, kaynağa olan uzaklığın karesiyle ters ilişkili olduğunu veriden ve karşılaştırmadan hareketle genelleyeceksin. Alanın yönünü pozitif ve negatif kaynak yükler için belirleyecek; elektriksel alan ile deneme yüküne etki eden elektriksel kuvveti birbirinden ayıracaksın. Yüklü yalıtkan çubuğun elektroskopa farklı uzaklıklardan yaklaştırılmasıyla oluşan yaprak açıklığını, ayrıntılı sayısal işlem yapmadan elektriksel alan modeliyle yorumlayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nElektriksel alan: Kaynak yüklerin çevresinde oluşturduğu ve o bölgeye yerleştirilen yüklü bir cismin elektriksel kuvvet görmesini sağlayan vektörel fiziksel büyüklüktür.\nKaynak yük: İncelenen elektriksel alanı oluşturan yüktür. Noktasal modelde yükün büyüklüğü arttıkça aynı uzaklıktaki alan büyüklüğü de artar.\nPozitif deneme yükü: Bir noktadaki alan yönünü tanımlamak için düşünülen çok küçük pozitif yüktür. Alan yönü, bu yükün göreceği elektriksel kuvvetin yönüdür.\nAlan büyüklüğü: Noktasal kaynak yük için E = k|Q|/r² modeliyle ifade edilir. Bu model burada uzun hesaplar yapmak için değil, değişkenler arasındaki doğru ve ters kare ilişkilerini görmek için kullanılır.\nAlan yönü: Pozitif kaynak yükün çevresinde yükten dışarıya, negatif kaynak yükün çevresinde ise yüke doğru kabul edilir.\nElektroskop gözlemi: Yüklü bir cismin oluşturduğu elektriksel etkinin elektroskopta yük ayrışmasına ve yaprak açıklığının değişmesine yol açmasının nitel olarak izlenmesidir.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için elektrik yüklerinin pozitif ve negatif olabileceğini; aynı işaretli yüklerin birbirini ittiğini, zıt işaretli yüklerin birbirini çektiğini; elektriklenmiş bir cisim ile elektroskop arasındaki etkileşimde temas olmadan da yüklerin yeniden dağılabildiğini bilmek gerekir. Ayrıca bir ilişkinin doğru orantılı olması durumunda bir değişken artarken diğerinin de aynı yönde değiştiği, ters kare ilişkide ise uzaklığın iki katına çıkmasının etkinin dörtte bire inmesi gibi daha hızlı bir azalma oluşturduğu hatırlanmalıdır. Elektriksel kuvvet bir yüke etki eden sonuçtur; elektriksel alan ise o yük konmadan önce de kaynak yüklerin çevresinde tanımlanan ortam özelliğidir.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Önce alan kavramını kuvvetten ayır. Kaynak yükün çevresindeki belirli bir noktada elektriksel alan vardır. Bu noktaya pozitif bir deneme yükü konursa yük alan yönünde kuvvet görür; negatif deneme yükü konursa kuvvet alanın ters yönünde olur. Deneme yükünün değiştirilmesi kaynakların oluşturduğu alanı değiştirmez; yalnız deneme yüküne etki eden kuvvetin büyüklüğünü ve işaretine bağlı olarak yönünü değiştirir.\n2. Alan yönünü belirlerken pozitif deneme yükünü düşün. Pozitif kaynak yük, pozitif deneme yükünü iteceği için alan çizgileri kaynaktan dışarı yönelir. Negatif kaynak yük pozitif deneme yükünü çekeceği için alan yüke doğru yönelir. Bu tanım, alan yönünün rastgele seçilmediğini; gözlenebilir kuvvet yönüne dayandığını gösterir.\n3. Noktasal kaynak yük için değişkenleri ayır: kaynak yükün büyüklüğü |Q|, kaynağa uzaklık r ve ortamı temsil eden katsayı k. Aynı ortamda ve aynı uzaklıkta yalnız |Q| değiştirilirse alan büyüklüğü yükle doğru orantılı değişir. Örneğin kaynak yük iki katına çıkarıldığında aynı noktadaki alan da iki katına çıkar. Yükün işareti büyüklük ilişkisinden çok alanın yönünü belirler.\n4. Uzaklığın etkisini incelerken kaynak yükü sabit tut. Alan büyüklüğü r² ile ters orantılıdır. Bu nedenle uzaklık iki katına çıkarıldığında alan yarıya değil dörtte bire; üç katına çıkarıldığında dokuzda bire iner. Burada amaç sayısal işlem yapmak değil, alanın kaynaktan uzaklaştıkça neden hızla zayıfladığını matematiksel model üzerinden genellemektir.\n5. Tümevarımsal akıl yürütmede önce veri toplanır. Bir simülasyonda kaynak yük sabit tutulup farklı uzaklıklardaki alan değerleri kaydedilebilir; sonra uzaklık sabit tutularak farklı kaynak yükler denenebilir. İki değişkeni aynı anda değiştirmek, hangi etmenin sonuca yol açtığını belirsizleştirir. Tablo ve grafikler, alanın yükle doğrusal artışını ve uzaklıkla ters kare azalışını görünür kılar.\n6. Elektroskop etkinliğinde aynı yüklü yalıtkan çubuk, nötr elektroskobun topuzuna dokundurulmadan farklı uzaklıklardan yaklaştırılır. Çubuk yaklaştıkça yaprak açıklığının artması, elektroskop içindeki yük ayrışmasının güçlendiğini gösterir. Bu gözlem tek başına alanın sayısal değerini vermez; fakat daha yakın konumda elektriksel etkinin daha güçlü olduğu çıkarımını destekler.\n7. Elektroskop yorumunda temas ile etki yoluyla elektriklenmeyi karıştırma. Çubuk dokunmadan yaklaştırılıp uzaklaştırıldığında yapraklar yeniden kapanıyorsa geçici yük ayrışması baskındır. Çubukla temas olduğunda ise net yük aktarımı gerçekleşebilir. Deney raporunda çubuğun türü, yaklaşma uzaklığı, elektroskobun başlangıç durumu ve gözlenen yaprak açıklığı açıkça kaydedilmelidir.\n8. Modeli genellerken kapsamı koru. E = k|Q|/r² ifadesi noktasal kaynak veya boyutu uzaklığa göre çok küçük kabul edilen yük için kullanılır. Bu öğrenme düzeyinde karmaşık yük dağılımları, ileri vektör hesapları ve uzun cebirsel işlemler amaç değildir. Esas hedef, veriden değişkenler arası ilişkiyi keşfetmek, yönü doğru belirlemek ve günlük bir gözlemi modelle açıklamaktır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Kaynak yük ve uzaklık değişimlerini karşılaştırma\nDurum: Aynı ortamda bir noktasal yükün r uzaklığındaki alanı E olarak gözleniyor. İkinci durumda kaynak yük iki katına çıkarılıyor ve gözlem noktası kaynaktan iki kat uzağa taşınıyor. Ayrıntılı sayısal hesap yapmadan alanın ilk duruma göre nasıl değişeceğini belirle.\nÇözüm: Kaynak yükün iki katına çıkması alanı iki kat artırma eğilimindedir. Uzaklığın iki katına çıkması ise ters kare ilişkisi nedeniyle alanı dörtte bire indirme eğilimindedir. İki etki birlikte değerlendirildiğinde iki kat artış ile dörtte bire azalış çarpılır; sonuç ilk alanın yarısıdır. Yön, kaynak yükün işareti değişmediği için aynı ışın üzerinde önceki yönle uyumludur.\nSonuç: İkinci durumdaki alan büyüklüğü E/2 olur. Çözümün ana fikri, yükle doğru orantıyı ve uzaklıkla ters kare ilişkiyi ayrı ayrı belirleyip sonra birlikte yorumlamaktır.\nÖrnek 2 — Elektroskop verisinden alan etkisi çıkarımı\nDurum: Aynı yüklü çubuk elektroskopa sırasıyla 30 cm, 20 cm ve 10 cm uzaklıklardan yaklaştırılıyor. Yaprak açıklığı küçük, orta ve büyük olarak kaydediliyor. Bu gözlem neyi destekler ve neyi tek başına kanıtlamaz?\nÇözüm: Çubuk ve elektroskop aynı tutulduğundan değiştirilen temel değişken uzaklıktır. Uzaklık azaldıkça yaprak açıklığının artması, elektroskopta daha güçlü yük ayrışması oluştuğunu ve elektriksel etkinin yakında daha büyük olduğunu destekler. Ancak yaprak açıklığı doğrudan bir alan ölçer gibi kalibre edilmediği için bu sonuçtan kesin E değerleri veya ters kare oranları çıkarılamaz.\nSonuç: Deney, alan etkisinin uzaklık azaldıkça güçlendiği yönündeki modeli nitel olarak destekler; sayısal yasa için kontrollü ölçüm, uygun araç ve yeterli veri gerekir.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Elektriksel alan ile elektriksel kuvveti aynı büyüklük sanmak. Alan kaynak yük ve konumla belirlenir; kuvvet ise o alana yerleştirilen yükün büyüklüğüne ve işaretine de bağlıdır.\n- Negatif kaynak yükün alan yönünü dışarı doğru çizmek. Pozitif deneme yükü negatif kaynağa çekileceği için alan yönü yüke doğrudur.\n- Uzaklık iki katına çıktığında alanın yarıya ineceğini söylemek. Modelde uzaklığın kendisi değil karesi paydadadır; bu nedenle alan dörtte bire iner.\n- Elektroskop yapraklarının açılmasını her durumda yük aktarımı kanıtı saymak. Temas olmadan da indüksiyon sonucu geçici yük ayrışması oluşabilir.\n- Kaynak yükü ve uzaklığı aynı anda değiştirip sonuçtan tek bir değişken hakkında kesin çıkarım yapmak. Kontrollü deneyde bir seferde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilmelidir.\n- Matematiksel modeli yalnız formül ezberi olarak görmek. Modelin asıl anlamı, verilerdeki doğru orantı, ters kare ilişki ve yön bilgisini açıklamasıdır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Pozitif ve negatif kaynak yüklerin alan yönlerini pozitif deneme yüküne göre açıklayabiliyorum.\n- Alan büyüklüğünün kaynak yükle doğru, uzaklığın karesiyle ters ilişkisini sözlü olarak yorumlayabiliyorum.\n- Elektriksel alan ile deneme yüküne etki eden elektriksel kuvvet arasındaki farkı söyleyebiliyorum.\n- Elektroskopta temas olmadan oluşan yaprak açılmasını geçici yük ayrışmasıyla ilişkilendirebiliyorum.\n- Bir deneyde kaynak yük, uzaklık ve gözlenen yaprak açıklığı arasındaki kontrol değişkenlerini ayırabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nElektriksel alan, yüklü cisimler doğrudan temas etmeden önce de uzayın belirli noktalarında tanımlanabilen bir etkidir. Noktasal bir kaynak için alan büyüklüğü kaynak yükün büyüklüğü arttıkça artar, kaynaktan uzaklık arttıkça uzaklığın karesiyle ters biçimde azalır. Alanın yönü pozitif deneme yükünün göreceği kuvvet yönüdür: pozitif kaynaktan dışarı, negatif kaynağa doğrudur. Bu model, elektroskop yapraklarının yüklü bir çubuk yaklaştıkça daha fazla açılması gibi günlük ve laboratuvar gözlemlerini açıklamaya yardım eder. Fotokopi, elektrostatik boyama ve yük algılama gibi uygulamalarda elektriksel alanın etkileri kullanılır; ancak bu notun odağı karmaşık cihaz ayrıntıları değil, veriden ilişki kurma ve modeli doğru sınırlar içinde genellemedir. Uzaklık, yük ve ortam koşulları kontrollü biçimde incelendiğinde alanın davranışı formül ezberinden daha anlamlı bir bilimsel modele dönüşür.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Konuyu zihinde canlandırmak için ortada tek bir kaynak yük ve aynı doğrultuda r ile 2r uzaklıklarında iki gözlem noktası düşün. Pozitif kaynak için oklar dışarı, negatif kaynak için içeri yönelmelidir. 2r noktasındaki ok, alanın dörtte bire indiğini gösterecek biçimde daha kısa tasarlanabilir. Ayrı bir elektroskop çiziminde aynı çubuğun uzak ve yakın konumlarında yaprak açıklıkları karşılaştırılmalı; çizim sayısal ölçüm değil nitel ilişki göstergesi olarak okunmalıdır.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta elektriksel alanı, bir kaynak yükün çevresindeki başka yüklere kuvvet uygulayabilme özelliğini uzaya bağlayan bir model olarak açıklayacaksın. Noktasal bir kaynak yük için elektriksel alan büyüklüğünün kaynak yükün büyüklüğüyle doğru, kaynağa olan uzaklığın karesiyle ters ilişkili olduğunu veriden ve karşılaştırmadan hareketle genelleyeceksin. Alanın yönünü pozitif ve negatif kaynak yükler için belirleyecek; elektriksel alan ile deneme yüküne etki eden elektriksel kuvveti birbirinden ayıracaksın. Yüklü yalıtkan çubuğun elektroskopa farklı uzaklıklardan yaklaştırılmasıyla oluşan yaprak açıklığını, ayrıntılı sayısal işlem yapmadan elektriksel alan modeliyle yorumlayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Elektriksel alan","definition":"Kaynak yüklerin çevresinde oluşturduğu ve o bölgeye yerleştirilen yüklü bir cismin elektriksel kuvvet görmesini sağlayan vektörel fiziksel büyüklüktür."},{"term":"Kaynak yük","definition":"İncelenen elektriksel alanı oluşturan yüktür. Noktasal modelde yükün büyüklüğü arttıkça aynı uzaklıktaki alan büyüklüğü de artar."},{"term":"Pozitif deneme yükü","definition":"Bir noktadaki alan yönünü tanımlamak için düşünülen çok küçük pozitif yüktür. Alan yönü, bu yükün göreceği elektriksel kuvvetin yönüdür."},{"term":"Alan büyüklüğü","definition":"Noktasal kaynak yük için E = k|Q|/r² modeliyle ifade edilir. Bu model burada uzun hesaplar yapmak için değil, değişkenler arasındaki doğru ve ters kare ilişkilerini görmek için kullanılır."},{"term":"Alan yönü","definition":"Pozitif kaynak yükün çevresinde yükten dışarıya, negatif kaynak yükün çevresinde ise yüke doğru kabul edilir."},{"term":"Elektroskop gözlemi","definition":"Yüklü bir cismin oluşturduğu elektriksel etkinin elektroskopta yük ayrışmasına ve yaprak açıklığının değişmesine yol açmasının nitel olarak izlenmesidir."}],"priorKnowledge":"Bu konu için elektrik yüklerinin pozitif ve negatif olabileceğini; aynı işaretli yüklerin birbirini ittiğini, zıt işaretli yüklerin birbirini çektiğini; elektriklenmiş bir cisim ile elektroskop arasındaki etkileşimde temas olmadan da yüklerin yeniden dağılabildiğini bilmek gerekir. Ayrıca bir ilişkinin doğru orantılı olması durumunda bir değişken artarken diğerinin de aynı yönde değiştiği, ters kare ilişkide ise uzaklığın iki katına çıkmasının etkinin dörtte bire inmesi gibi daha hızlı bir azalma oluşturduğu hatırlanmalıdır. Elektriksel kuvvet bir yüke etki eden sonuçtur; elektriksel alan ise o yük konmadan önce de kaynak yüklerin çevresinde tanımlanan ortam özelliğidir.","steps":["Önce alan kavramını kuvvetten ayır. Kaynak yükün çevresindeki belirli bir noktada elektriksel alan vardır. Bu noktaya pozitif bir deneme yükü konursa yük alan yönünde kuvvet görür; negatif deneme yükü konursa kuvvet alanın ters yönünde olur. Deneme yükünün değiştirilmesi kaynakların oluşturduğu alanı değiştirmez; yalnız deneme yüküne etki eden kuvvetin büyüklüğünü ve işaretine bağlı olarak yönünü değiştirir.","Alan yönünü belirlerken pozitif deneme yükünü düşün. Pozitif kaynak yük, pozitif deneme yükünü iteceği için alan çizgileri kaynaktan dışarı yönelir. Negatif kaynak yük pozitif deneme yükünü çekeceği için alan yüke doğru yönelir. Bu tanım, alan yönünün rastgele seçilmediğini; gözlenebilir kuvvet yönüne dayandığını gösterir.","Noktasal kaynak yük için değişkenleri ayır: kaynak yükün büyüklüğü |Q|, kaynağa uzaklık r ve ortamı temsil eden katsayı k. Aynı ortamda ve aynı uzaklıkta yalnız |Q| değiştirilirse alan büyüklüğü yükle doğru orantılı değişir. Örneğin kaynak yük iki katına çıkarıldığında aynı noktadaki alan da iki katına çıkar. Yükün işareti büyüklük ilişkisinden çok alanın yönünü belirler.","Uzaklığın etkisini incelerken kaynak yükü sabit tut. Alan büyüklüğü r² ile ters orantılıdır. Bu nedenle uzaklık iki katına çıkarıldığında alan yarıya değil dörtte bire; üç katına çıkarıldığında dokuzda bire iner. Burada amaç sayısal işlem yapmak değil, alanın kaynaktan uzaklaştıkça neden hızla zayıfladığını matematiksel model üzerinden genellemektir.","Tümevarımsal akıl yürütmede önce veri toplanır. Bir simülasyonda kaynak yük sabit tutulup farklı uzaklıklardaki alan değerleri kaydedilebilir; sonra uzaklık sabit tutularak farklı kaynak yükler denenebilir. İki değişkeni aynı anda değiştirmek, hangi etmenin sonuca yol açtığını belirsizleştirir. Tablo ve grafikler, alanın yükle doğrusal artışını ve uzaklıkla ters kare azalışını görünür kılar.","Elektroskop etkinliğinde aynı yüklü yalıtkan çubuk, nötr elektroskobun topuzuna dokundurulmadan farklı uzaklıklardan yaklaştırılır. Çubuk yaklaştıkça yaprak açıklığının artması, elektroskop içindeki yük ayrışmasının güçlendiğini gösterir. Bu gözlem tek başına alanın sayısal değerini vermez; fakat daha yakın konumda elektriksel etkinin daha güçlü olduğu çıkarımını destekler.","Elektroskop yorumunda temas ile etki yoluyla elektriklenmeyi karıştırma. Çubuk dokunmadan yaklaştırılıp uzaklaştırıldığında yapraklar yeniden kapanıyorsa geçici yük ayrışması baskındır. Çubukla temas olduğunda ise net yük aktarımı gerçekleşebilir. Deney raporunda çubuğun türü, yaklaşma uzaklığı, elektroskobun başlangıç durumu ve gözlenen yaprak açıklığı açıkça kaydedilmelidir.","Modeli genellerken kapsamı koru. E = k|Q|/r² ifadesi noktasal kaynak veya boyutu uzaklığa göre çok küçük kabul edilen yük için kullanılır. Bu öğrenme düzeyinde karmaşık yük dağılımları, ileri vektör hesapları ve uzun cebirsel işlemler amaç değildir. Esas hedef, veriden değişkenler arası ilişkiyi keşfetmek, yönü doğru belirlemek ve günlük bir gözlemi modelle açıklamaktır."],"workedExamples":[{"title":"Kaynak yük ve uzaklık değişimlerini karşılaştırma","problem":"Aynı ortamda bir noktasal yükün r uzaklığındaki alanı E olarak gözleniyor. İkinci durumda kaynak yük iki katına çıkarılıyor ve gözlem noktası kaynaktan iki kat uzağa taşınıyor. Ayrıntılı sayısal hesap yapmadan alanın ilk duruma göre nasıl değişeceğini belirle.","solution":"Kaynak yükün iki katına çıkması alanı iki kat artırma eğilimindedir. Uzaklığın iki katına çıkması ise ters kare ilişkisi nedeniyle alanı dörtte bire indirme eğilimindedir. İki etki birlikte değerlendirildiğinde iki kat artış ile dörtte bire azalış çarpılır; sonuç ilk alanın yarısıdır. Yön, kaynak yükün işareti değişmediği için aynı ışın üzerinde önceki yönle uyumludur.","result":"İkinci durumdaki alan büyüklüğü E/2 olur. Çözümün ana fikri, yükle doğru orantıyı ve uzaklıkla ters kare ilişkiyi ayrı ayrı belirleyip sonra birlikte yorumlamaktır."},{"title":"Elektroskop verisinden alan etkisi çıkarımı","problem":"Aynı yüklü çubuk elektroskopa sırasıyla 30 cm, 20 cm ve 10 cm uzaklıklardan yaklaştırılıyor. Yaprak açıklığı küçük, orta ve büyük olarak kaydediliyor. Bu gözlem neyi destekler ve neyi tek başına kanıtlamaz?","solution":"Çubuk ve elektroskop aynı tutulduğundan değiştirilen temel değişken uzaklıktır. Uzaklık azaldıkça yaprak açıklığının artması, elektroskopta daha güçlü yük ayrışması oluştuğunu ve elektriksel etkinin yakında daha büyük olduğunu destekler. Ancak yaprak açıklığı doğrudan bir alan ölçer gibi kalibre edilmediği için bu sonuçtan kesin E değerleri veya ters kare oranları çıkarılamaz.","result":"Deney, alan etkisinin uzaklık azaldıkça güçlendiği yönündeki modeli nitel olarak destekler; sayısal yasa için kontrollü ölçüm, uygun araç ve yeterli veri gerekir."}],"commonMistakes":["Elektriksel alan ile elektriksel kuvveti aynı büyüklük sanmak. Alan kaynak yük ve konumla belirlenir; kuvvet ise o alana yerleştirilen yükün büyüklüğüne ve işaretine de bağlıdır.","Negatif kaynak yükün alan yönünü dışarı doğru çizmek. Pozitif deneme yükü negatif kaynağa çekileceği için alan yönü yüke doğrudur.","Uzaklık iki katına çıktığında alanın yarıya ineceğini söylemek. Modelde uzaklığın kendisi değil karesi paydadadır; bu nedenle alan dörtte bire iner.","Elektroskop yapraklarının açılmasını her durumda yük aktarımı kanıtı saymak. Temas olmadan da indüksiyon sonucu geçici yük ayrışması oluşabilir.","Kaynak yükü ve uzaklığı aynı anda değiştirip sonuçtan tek bir değişken hakkında kesin çıkarım yapmak. Kontrollü deneyde bir seferde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilmelidir.","Matematiksel modeli yalnız formül ezberi olarak görmek. Modelin asıl anlamı, verilerdeki doğru orantı, ters kare ilişki ve yön bilgisini açıklamasıdır."],"selfCheck":["Pozitif ve negatif kaynak yüklerin alan yönlerini pozitif deneme yüküne göre açıklayabiliyorum.","Alan büyüklüğünün kaynak yükle doğru, uzaklığın karesiyle ters ilişkisini sözlü olarak yorumlayabiliyorum.","Elektriksel alan ile deneme yüküne etki eden elektriksel kuvvet arasındaki farkı söyleyebiliyorum.","Elektroskopta temas olmadan oluşan yaprak açılmasını geçici yük ayrışmasıyla ilişkilendirebiliyorum.","Bir deneyde kaynak yük, uzaklık ve gözlenen yaprak açıklığı arasındaki kontrol değişkenlerini ayırabiliyorum."],"summary":"Elektriksel alan, yüklü cisimler doğrudan temas etmeden önce de uzayın belirli noktalarında tanımlanabilen bir etkidir. Noktasal bir kaynak için alan büyüklüğü kaynak yükün büyüklüğü arttıkça artar, kaynaktan uzaklık arttıkça uzaklığın karesiyle ters biçimde azalır. Alanın yönü pozitif deneme yükünün göreceği kuvvet yönüdür: pozitif kaynaktan dışarı, negatif kaynağa doğrudur. Bu model, elektroskop yapraklarının yüklü bir çubuk yaklaştıkça daha fazla açılması gibi günlük ve laboratuvar gözlemlerini açıklamaya yardım eder. Fotokopi, elektrostatik boyama ve yük algılama gibi uygulamalarda elektriksel alanın etkileri kullanılır; ancak bu notun odağı karmaşık cihaz ayrıntıları değil, veriden ilişki kurma ve modeli doğru sınırlar içinde genellemedir. Uzaklık, yük ve ortam koşulları kontrollü biçimde incelendiğinde alanın davranışı formül ezberinden daha anlamlı bir bilimsel modele dönüşür.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Konuyu zihinde canlandırmak için ortada tek bir kaynak yük ve aynı doğrultuda r ile 2r uzaklıklarında iki gözlem noktası düşün. Pozitif kaynak için oklar dışarı, negatif kaynak için içeri yönelmelidir. 2r noktasındaki ok, alanın dörtte bire indiğini gösterecek biçimde daha kısa tasarlanabilir. Ayrı bir elektroskop çiziminde aynı çubuğun uzak ve yakın konumlarında yaprak açıklıkları karşılaştırılmalı; çizim sayısal ölçüm değil nitel ilişki göstergesi olarak okunmalıdır."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","objective":"FİZ.11.2.2","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"841345088bdb19422a906c856f41cf455fde5bac319ffcce9f4c15b6a1ae7a12","reviewDecisionSha256":"890cfe7cb205dce2eda6beee7f1ce4174fb4bfc7a6057b17123bd10f1640fb4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:841345088bdb19422a906c856f41cf455fde5bac319ffcce9f4c15b6a1ae7a12","reviewedHash":"sha256:841345088bdb19422a906c856f41cf455fde5bac319ffcce9f4c15b6a1ae7a12","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:890cfe7cb205dce2eda6beee7f1ce4174fb4bfc7a6057b17123bd10f1640fb4a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-008","contentProjectionSha256":"841345088bdb19422a906c856f41cf455fde5bac319ffcce9f4c15b6a1ae7a12","reviewDecisionSha256":"890cfe7cb205dce2eda6beee7f1ce4174fb4bfc7a6057b17123bd10f1640fb4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-009","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","objectives":["FİZ.11.2.3"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta Faraday kafesinin iletken bir kabukta serbest yüklerin yeniden dağılımına dayanan ekranlama işlevini açıklayacaksın. Metal gövdeli uçak ve kara araçlarında yıldırım güvenliği, metal asansörlerde telefon sinyalinin zayıflaması ve MR odalarındaki iletken kaplama gibi örnekleri ortak bir fiziksel çerçevede yorumlayacaksın. Faraday kafesinin her koşulda kusursuz koruma sağlayan sihirli bir kutu olmadığını; malzeme iletkenliği, yüzey sürekliliği, açıklıklar ve elektromanyetik etkinin özelliklerinin sonucu değiştirebildiğini öğreneceksin. Ayrıca konu hakkında bilgi toplarken güvenilir kaynak belirleme, bulguları karşılaştırarak doğrulama ve ulaşılan bilgileri kaynaklarıyla kaydetme basamaklarını uygulayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nİletken: İçinde hareket edebilen serbest yükler bulunan maddedir. Dış elektriksel etki uygulandığında bu yükler yeniden dağılarak yeni bir yüzey yükü düzeni oluşturabilir.\nİletken kabuk: Bir bölgeyi kısmen veya bütünüyle çevreleyen iletken yapıdır. Uygun koşullarda iç bölgedeki elektrik alanı azaltabilir ve bazı elektromanyetik dalgaları zayıflatabilir.\nFaraday kafesi: İletken bir çevrelemenin, dış elektriksel etkilerin veya belirli elektromanyetik girişimlerin iç bölgeye ulaşmasını azaltması ilkesine dayanan yapıdır.\nEkranlama: İstenmeyen elektriksel ya da elektromanyetik etkinin hassas bir bölgeye ulaşmasını azaltma işlemidir. Etkinlik, yapının özelliklerine ve etkinin türüne bağlıdır.\nKaynak doğrulama: Bir bilginin yazarını, kurumunu, yayın tarihini, dayanaklarını ve başka güvenilir kaynaklarla uyumunu inceleyerek doğruluğunu değerlendirme sürecidir.\nYapısal süreklilik: İletken yüzeyin elektriksel bağlantılarının kesintisizliğidir. Büyük açıklıklar, kopuk bağlantılar ve uygun olmayan birleşimler ekranlama etkisini azaltabilir.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konuya başlamadan önce iletkenlerde serbest elektronların hareket edebildiğini, aynı işaretli yüklerin birbirini ittiğini ve dış bir elektrik alan uygulandığında iletken içindeki yüklerin yer değiştirebildiğini hatırla. Elektrostatik dengede iletkenin içindeki serbest yüklerin sürekli hareket etmesine yol açacak net bir alan kalmaması beklenir. Telefon ve radyo haberleşmesinin elektromanyetik dalgalarla gerçekleştiğini; yıldırımın çok büyük akım ve gerilim içeren tehlikeli bir doğa olayı olduğunu bilmek de günlük yaşam örneklerini doğru yorumlamak için gereklidir. Güvenlik bilgileri kişisel yorumlara değil, resmî kurumların ve uzman kuruluşların güncel yönergelerine dayandırılmalıdır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Faraday kafesinin temelini yük hareketiyle açıkla. Dışarıdan bir elektrik alan uygulandığında iletken içindeki serbest yükler alanın etkisiyle yer değiştirir. İletken yüzeyde oluşan yeni yük dağılımının alanı, dış alanın iç bölgedeki etkisini azaltacak yöndedir. Elektrostatik denge sağlandığında kapalı iletken kabuğun malzeme kısmında net alan sıfıra yaklaşır; boş iç bölge de dış elektrostatik etkiden önemli ölçüde korunabilir.\n2. Bu açıklamayı 'yükler yok olur' biçiminde kurma. Elektrik yükü korunur; yalnız iletken yüzeyde yeniden dağılır. Faraday kafesi dışarıdaki alanı evrenin her yerinde ortadan kaldırmaz. Korunan bölgenin içindeki net etkiyi azaltır. Gerçek yapılarda ek yerleri, kapılar, pencereler, kablo geçişleri ve malzemenin elektriksel özellikleri nedeniyle ekranlama ideal olmayabilir.\n3. Yıldırım örneklerinde akım yolunu düşün. Metal gövdeli kapalı bir otomobil veya uçak, akımın büyük bölümünü iletken dış yüzey boyunca taşıyabilir. Böylece iç bölgedeki insanlar doğrudan akım yolundan uzak kalır. Korumanın temel açıklaması yalnız kauçuk lastikler değildir. Araç içinde metal parçalara dokunmamak, kapalı yapının bütünlüğünü korumak ve resmî yıldırım güvenliği yönergelerine uymak gerekir.\n4. Asansör örneğinde telefon sinyalinin elektromanyetik dalga olduğunu hatırla. Metal kabin, gelen radyo dalgalarının bir kısmını yansıtır veya zayıflatır. Kapı kapandığında iletken çevreleme daha bütün hâle geldiği için sinyal düşebilir; kapı açıkken dalgaların ulaşabileceği daha geniş bir açıklık bulunabilir. Sinyalin tamamen kesilmesi zorunlu değildir; baz istasyonuna uzaklık, açıklıklar ve kabin yapısı da sonucu etkiler.\n5. MR odasındaki metal kaplamanın görevini doğru sınırla. MR cihazı çok zayıf radyo frekansı sinyallerini ölçtüğü için dış yayınlar görüntüde parazite yol açabilir. İletken ekranlama, dış radyo frekansı girişimini azaltır. Bu kaplama cihazın çalışması için gerekli güçlü sabit manyetik alanı yok etmek amacıyla kullanılmaz. Dolayısıyla 'Faraday kafesi tüm manyetik alanları engeller' genellemesi doğru değildir.\n6. Bir kullanım alanını araştırırken önce açık bir soru oluştur: 'Bu yapı hangi etkiyi, hangi koşullarda ve ne ölçüde azaltıyor?' Ardından resmî kurum sayfaları, üniversite kaynakları, hastane teknik dokümanları, standart kuruluşları ve uzmanlık denetiminden geçmiş yayınlar gibi kaynakları belirle. Kaynağın yazarını, kurumunu, tarihini, amacını ve gösterdiği kanıtları incele.\n7. Tek bir kaynaktan alınan iddiayı kesin gerçek kabul etme. Aynı bilgiyi en az iki bağımsız ve güvenilir kaynakta karşılaştır. Örneğin yıldırım güvenliği için resmî afet veya meteoroloji kurumlarının önerileriyle bilimsel açıklamayı; MR ekranlaması için hastane ya da üretici teknik belgesiyle bağımsız tıp-fizik kaynağını çapraz kontrol et. Kaynaklar uyuşmuyorsa tarih, kapsam ve koşul farklarını araştır.\n8. Toplanan bilgiyi kayıt altına alırken yalnız sonucu değil, kaynağın adını, yayınlayan kurumu, erişim tarihini ve bilginin hangi kullanım alanını açıkladığını yaz. 'Metal kutu sinyali keser' gibi aşırı genel ifadeler yerine 'iletken çevreleme, belirli koşullarda radyo frekansı sinyalini azaltabilir' gibi kanıtın sınırını koruyan cümleler kullan. Bu yaklaşım bilgi okuryazarlığı ile fiziksel açıklamayı birleştirir.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Yıldırım sırasında otomobil güvenliği iddiasını değerlendirme\nDurum: Bir sosyal medya paylaşımı, 'Otomobil yolcularını yıldırımdan yalnız lastikler korur; metal gövdenin etkisi yoktur' diyor. İddianın fiziksel ve bilgi güvenilirliği açısından nasıl değerlendirileceğini açıkla.\nÇözüm: Önce fiziksel mekanizma incelenir: kapalı metal gövde iletkendir ve yıldırım akımının büyük bölümünün dış yüzey boyunca ilerlemesine olanak verir. Bu, Faraday kafesi benzeri korumanın temelidir. Yıldırımın yüksek gerilimi nedeniyle lastikleri mutlak yalıtkan koruma gibi görmek doğru değildir. Sonra kaynak kontrol edilir: paylaşımın yazarı ve dayanağı belirsizse resmî meteoroloji veya afet kurumu ile güvenilir bilim kaynağındaki yönergeler karşılaştırılır.\nSonuç: İddia reddedilir. Temel koruma iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasıyla açıklanır; güvenlik davranışı güncel resmî yönergelerle doğrulanmalıdır.\nÖrnek 2 — MR odası ve asansör örneklerinin ortak ve farklı yönleri\nDurum: Bir öğrenci, metal asansörde telefon sinyalinin zayıflamasıyla MR odasının metal kaplanmasının aynı olayı gösterdiğini, bu nedenle her iki yapının da bütün elektromanyetik alanları tamamen yok ettiğini söylüyor.\nÇözüm: İki örneğin ortak yönü, iletken çevrelemenin belirli elektromanyetik dalgaları azaltabilmesidir. Asansörde haberleşme sinyali zayıflayabilir; MR odasında dış radyo frekansı parazitleri hassas ölçümden uzak tutulmaya çalışılır. Fakat ekranlama hiçbir zaman otomatik olarak 'tüm alanlar sıfır' anlamına gelmez. Açıklıklar, frekans, bağlantı sürekliliği ve yapı sonucu değiştirir. Ayrıca MR cihazının çalışma manyetik alanı odanın içinde özellikle üretilir ve gerekli bir bileşendir.\nSonuç: Ortak ilke iletken ekranlamadır; fakat amaç, etkilenen dalga türü ve ekranlamanın derecesi uygulamaya göre değişir. 'Her alanı tamamen yok eder' sonucu geçersizdir.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Faraday kafesinin elektrik yükünü veya enerjiyi yok ettiğini düşünmek. Yükler korunur ve iletken yüzeyde yeniden dağılır; dış etki iç bölgede azaltılır.\n- Otomobilde yıldırım güvenliğini yalnız lastiklere bağlamak. Kapalı iletken gövdenin akımı dış yüzeyde taşıması temel mekanizmadır.\n- Faraday kafesinin tüm elektrik ve manyetik alanları her koşulda tamamen engellediğini söylemek. Gerçek ekranlama malzeme, açıklık, bağlantı ve etkinin özelliklerine bağlıdır.\n- MR odasındaki iletken kaplamanın cihazın kendi sabit manyetik alanını yok ettiğini sanmak. Kaplama esas olarak dış radyo frekansı parazitini azaltmak için kullanılır.\n- Asansörde sinyal zayıflamasını yalnız telefon piline veya kat yüksekliğine bağlamak. Metal çevreleme ve açıklıkların etkisi dikkate alınmalıdır.\n- Çok paylaşılan veya kesin ifadeler kullanan bir internet içeriğini güvenilir saymak. Bilginin yazarı, kurumu, tarihi, kanıtı ve bağımsız kaynaklarla uyumu incelenmelidir.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Faraday kafesinin temelini iletkendeki serbest yüklerin yeniden dağılımıyla açıklayabiliyorum.\n- Metal gövdeli araçlarda yıldırım korumasının neden yalnız lastiklerle açıklanamayacağını söyleyebiliyorum.\n- Asansör sinyal zayıflaması ile MR odası ekranlamasının ortak ve farklı yönlerini ayırt edebiliyorum.\n- Ekranlamanın açıklık, malzeme ve yapısal süreklilik gibi koşullara bağlı olduğunu belirtebiliyorum.\n- Bir teknik iddiayı doğrulamak için güvenilir kaynak seçme, karşılaştırma ve kaynak bilgisi kaydetme adımlarını uygulayabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nFaraday kafesi, iletken bir çevrelemenin dış elektriksel etkileri veya belirli elektromanyetik girişimleri iç bölgede azaltmasına dayanan bir fizik uygulamasıdır. Dış alan altında iletkendeki serbest yükler yüzeyde yeniden dağılır; oluşan alan iç etkiyi azaltır. Metal gövdeli uçak ve otomobillerin yıldırım akımını çoğunlukla dış yüzeyden taşıması, metal asansörlerde telefon sinyalinin zayıflaması ve MR odalarında dış radyo frekansı parazitinin azaltılması bu ilkeyle ilişkilendirilebilir. Bununla birlikte hiçbir gerçek yapı koşulsuz ve kusursuz değildir. Açıklıklar, kapı ve ek yerleri, malzemenin iletkenliği, kablo geçişleri ve dalganın özellikleri ekranlama düzeyini değiştirir. Günlük yaşamda güvenlik kararı verirken fiziksel açıklama kadar bilginin kaynağı da önemlidir. Resmî kurumlar, üniversiteler, hastaneler ve teknik kuruluşlar gibi güvenilir kaynaklar karşılaştırılmalı; doğrulanan bilgi kaynak adı ve tarihiyle kaydedilmelidir. Böylece Faraday kafesi hem bir fizik modeli hem de bilgi okuryazarlığını uygulama konusu hâline gelir.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel model olarak kapalı metal bir kabuk düşün: dış yüzeyin bir yanında artı, diğer yanında eksi yüzey yükü yoğunluğu oluşacak biçimde yeniden dağılım gösterilebilir; iç boşlukta ise alan okları çok kısa veya yok olarak temsil edilir. İkinci karşılaştırmada kapısı açık ve kapalı metal asansör yan yana düşünülebilir. Kapalı durumda dış radyo dalgası oklarının daha azının içeri ulaştığı gösterilmeli; bu çizimin 'tam engelleme' değil 'azaltma' anlamına geldiği özellikle belirtilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta Faraday kafesinin iletken bir kabukta serbest yüklerin yeniden dağılımına dayanan ekranlama işlevini açıklayacaksın. Metal gövdeli uçak ve kara araçlarında yıldırım güvenliği, metal asansörlerde telefon sinyalinin zayıflaması ve MR odalarındaki iletken kaplama gibi örnekleri ortak bir fiziksel çerçevede yorumlayacaksın. Faraday kafesinin her koşulda kusursuz koruma sağlayan sihirli bir kutu olmadığını; malzeme iletkenliği, yüzey sürekliliği, açıklıklar ve elektromanyetik etkinin özelliklerinin sonucu değiştirebildiğini öğreneceksin. Ayrıca konu hakkında bilgi toplarken güvenilir kaynak belirleme, bulguları karşılaştırarak doğrulama ve ulaşılan bilgileri kaynaklarıyla kaydetme basamaklarını uygulayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"İletken","definition":"İçinde hareket edebilen serbest yükler bulunan maddedir. Dış elektriksel etki uygulandığında bu yükler yeniden dağılarak yeni bir yüzey yükü düzeni oluşturabilir."},{"term":"İletken kabuk","definition":"Bir bölgeyi kısmen veya bütünüyle çevreleyen iletken yapıdır. Uygun koşullarda iç bölgedeki elektrik alanı azaltabilir ve bazı elektromanyetik dalgaları zayıflatabilir."},{"term":"Faraday kafesi","definition":"İletken bir çevrelemenin, dış elektriksel etkilerin veya belirli elektromanyetik girişimlerin iç bölgeye ulaşmasını azaltması ilkesine dayanan yapıdır."},{"term":"Ekranlama","definition":"İstenmeyen elektriksel ya da elektromanyetik etkinin hassas bir bölgeye ulaşmasını azaltma işlemidir. Etkinlik, yapının özelliklerine ve etkinin türüne bağlıdır."},{"term":"Kaynak doğrulama","definition":"Bir bilginin yazarını, kurumunu, yayın tarihini, dayanaklarını ve başka güvenilir kaynaklarla uyumunu inceleyerek doğruluğunu değerlendirme sürecidir."},{"term":"Yapısal süreklilik","definition":"İletken yüzeyin elektriksel bağlantılarının kesintisizliğidir. Büyük açıklıklar, kopuk bağlantılar ve uygun olmayan birleşimler ekranlama etkisini azaltabilir."}],"priorKnowledge":"Bu konuya başlamadan önce iletkenlerde serbest elektronların hareket edebildiğini, aynı işaretli yüklerin birbirini ittiğini ve dış bir elektrik alan uygulandığında iletken içindeki yüklerin yer değiştirebildiğini hatırla. Elektrostatik dengede iletkenin içindeki serbest yüklerin sürekli hareket etmesine yol açacak net bir alan kalmaması beklenir. Telefon ve radyo haberleşmesinin elektromanyetik dalgalarla gerçekleştiğini; yıldırımın çok büyük akım ve gerilim içeren tehlikeli bir doğa olayı olduğunu bilmek de günlük yaşam örneklerini doğru yorumlamak için gereklidir. Güvenlik bilgileri kişisel yorumlara değil, resmî kurumların ve uzman kuruluşların güncel yönergelerine dayandırılmalıdır.","steps":["Faraday kafesinin temelini yük hareketiyle açıkla. Dışarıdan bir elektrik alan uygulandığında iletken içindeki serbest yükler alanın etkisiyle yer değiştirir. İletken yüzeyde oluşan yeni yük dağılımının alanı, dış alanın iç bölgedeki etkisini azaltacak yöndedir. Elektrostatik denge sağlandığında kapalı iletken kabuğun malzeme kısmında net alan sıfıra yaklaşır; boş iç bölge de dış elektrostatik etkiden önemli ölçüde korunabilir.","Bu açıklamayı 'yükler yok olur' biçiminde kurma. Elektrik yükü korunur; yalnız iletken yüzeyde yeniden dağılır. Faraday kafesi dışarıdaki alanı evrenin her yerinde ortadan kaldırmaz. Korunan bölgenin içindeki net etkiyi azaltır. Gerçek yapılarda ek yerleri, kapılar, pencereler, kablo geçişleri ve malzemenin elektriksel özellikleri nedeniyle ekranlama ideal olmayabilir.","Yıldırım örneklerinde akım yolunu düşün. Metal gövdeli kapalı bir otomobil veya uçak, akımın büyük bölümünü iletken dış yüzey boyunca taşıyabilir. Böylece iç bölgedeki insanlar doğrudan akım yolundan uzak kalır. Korumanın temel açıklaması yalnız kauçuk lastikler değildir. Araç içinde metal parçalara dokunmamak, kapalı yapının bütünlüğünü korumak ve resmî yıldırım güvenliği yönergelerine uymak gerekir.","Asansör örneğinde telefon sinyalinin elektromanyetik dalga olduğunu hatırla. Metal kabin, gelen radyo dalgalarının bir kısmını yansıtır veya zayıflatır. Kapı kapandığında iletken çevreleme daha bütün hâle geldiği için sinyal düşebilir; kapı açıkken dalgaların ulaşabileceği daha geniş bir açıklık bulunabilir. Sinyalin tamamen kesilmesi zorunlu değildir; baz istasyonuna uzaklık, açıklıklar ve kabin yapısı da sonucu etkiler.","MR odasındaki metal kaplamanın görevini doğru sınırla. MR cihazı çok zayıf radyo frekansı sinyallerini ölçtüğü için dış yayınlar görüntüde parazite yol açabilir. İletken ekranlama, dış radyo frekansı girişimini azaltır. Bu kaplama cihazın çalışması için gerekli güçlü sabit manyetik alanı yok etmek amacıyla kullanılmaz. Dolayısıyla 'Faraday kafesi tüm manyetik alanları engeller' genellemesi doğru değildir.","Bir kullanım alanını araştırırken önce açık bir soru oluştur: 'Bu yapı hangi etkiyi, hangi koşullarda ve ne ölçüde azaltıyor?' Ardından resmî kurum sayfaları, üniversite kaynakları, hastane teknik dokümanları, standart kuruluşları ve uzmanlık denetiminden geçmiş yayınlar gibi kaynakları belirle. Kaynağın yazarını, kurumunu, tarihini, amacını ve gösterdiği kanıtları incele.","Tek bir kaynaktan alınan iddiayı kesin gerçek kabul etme. Aynı bilgiyi en az iki bağımsız ve güvenilir kaynakta karşılaştır. Örneğin yıldırım güvenliği için resmî afet veya meteoroloji kurumlarının önerileriyle bilimsel açıklamayı; MR ekranlaması için hastane ya da üretici teknik belgesiyle bağımsız tıp-fizik kaynağını çapraz kontrol et. Kaynaklar uyuşmuyorsa tarih, kapsam ve koşul farklarını araştır.","Toplanan bilgiyi kayıt altına alırken yalnız sonucu değil, kaynağın adını, yayınlayan kurumu, erişim tarihini ve bilginin hangi kullanım alanını açıkladığını yaz. 'Metal kutu sinyali keser' gibi aşırı genel ifadeler yerine 'iletken çevreleme, belirli koşullarda radyo frekansı sinyalini azaltabilir' gibi kanıtın sınırını koruyan cümleler kullan. Bu yaklaşım bilgi okuryazarlığı ile fiziksel açıklamayı birleştirir."],"workedExamples":[{"title":"Yıldırım sırasında otomobil güvenliği iddiasını değerlendirme","problem":"Bir sosyal medya paylaşımı, 'Otomobil yolcularını yıldırımdan yalnız lastikler korur; metal gövdenin etkisi yoktur' diyor. İddianın fiziksel ve bilgi güvenilirliği açısından nasıl değerlendirileceğini açıkla.","solution":"Önce fiziksel mekanizma incelenir: kapalı metal gövde iletkendir ve yıldırım akımının büyük bölümünün dış yüzey boyunca ilerlemesine olanak verir. Bu, Faraday kafesi benzeri korumanın temelidir. Yıldırımın yüksek gerilimi nedeniyle lastikleri mutlak yalıtkan koruma gibi görmek doğru değildir. Sonra kaynak kontrol edilir: paylaşımın yazarı ve dayanağı belirsizse resmî meteoroloji veya afet kurumu ile güvenilir bilim kaynağındaki yönergeler karşılaştırılır.","result":"İddia reddedilir. Temel koruma iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasıyla açıklanır; güvenlik davranışı güncel resmî yönergelerle doğrulanmalıdır."},{"title":"MR odası ve asansör örneklerinin ortak ve farklı yönleri","problem":"Bir öğrenci, metal asansörde telefon sinyalinin zayıflamasıyla MR odasının metal kaplanmasının aynı olayı gösterdiğini, bu nedenle her iki yapının da bütün elektromanyetik alanları tamamen yok ettiğini söylüyor.","solution":"İki örneğin ortak yönü, iletken çevrelemenin belirli elektromanyetik dalgaları azaltabilmesidir. Asansörde haberleşme sinyali zayıflayabilir; MR odasında dış radyo frekansı parazitleri hassas ölçümden uzak tutulmaya çalışılır. Fakat ekranlama hiçbir zaman otomatik olarak 'tüm alanlar sıfır' anlamına gelmez. Açıklıklar, frekans, bağlantı sürekliliği ve yapı sonucu değiştirir. Ayrıca MR cihazının çalışma manyetik alanı odanın içinde özellikle üretilir ve gerekli bir bileşendir.","result":"Ortak ilke iletken ekranlamadır; fakat amaç, etkilenen dalga türü ve ekranlamanın derecesi uygulamaya göre değişir. 'Her alanı tamamen yok eder' sonucu geçersizdir."}],"commonMistakes":["Faraday kafesinin elektrik yükünü veya enerjiyi yok ettiğini düşünmek. Yükler korunur ve iletken yüzeyde yeniden dağılır; dış etki iç bölgede azaltılır.","Otomobilde yıldırım güvenliğini yalnız lastiklere bağlamak. Kapalı iletken gövdenin akımı dış yüzeyde taşıması temel mekanizmadır.","Faraday kafesinin tüm elektrik ve manyetik alanları her koşulda tamamen engellediğini söylemek. Gerçek ekranlama malzeme, açıklık, bağlantı ve etkinin özelliklerine bağlıdır.","MR odasındaki iletken kaplamanın cihazın kendi sabit manyetik alanını yok ettiğini sanmak. Kaplama esas olarak dış radyo frekansı parazitini azaltmak için kullanılır.","Asansörde sinyal zayıflamasını yalnız telefon piline veya kat yüksekliğine bağlamak. Metal çevreleme ve açıklıkların etkisi dikkate alınmalıdır.","Çok paylaşılan veya kesin ifadeler kullanan bir internet içeriğini güvenilir saymak. Bilginin yazarı, kurumu, tarihi, kanıtı ve bağımsız kaynaklarla uyumu incelenmelidir."],"selfCheck":["Faraday kafesinin temelini iletkendeki serbest yüklerin yeniden dağılımıyla açıklayabiliyorum.","Metal gövdeli araçlarda yıldırım korumasının neden yalnız lastiklerle açıklanamayacağını söyleyebiliyorum.","Asansör sinyal zayıflaması ile MR odası ekranlamasının ortak ve farklı yönlerini ayırt edebiliyorum.","Ekranlamanın açıklık, malzeme ve yapısal süreklilik gibi koşullara bağlı olduğunu belirtebiliyorum.","Bir teknik iddiayı doğrulamak için güvenilir kaynak seçme, karşılaştırma ve kaynak bilgisi kaydetme adımlarını uygulayabiliyorum."],"summary":"Faraday kafesi, iletken bir çevrelemenin dış elektriksel etkileri veya belirli elektromanyetik girişimleri iç bölgede azaltmasına dayanan bir fizik uygulamasıdır. Dış alan altında iletkendeki serbest yükler yüzeyde yeniden dağılır; oluşan alan iç etkiyi azaltır. Metal gövdeli uçak ve otomobillerin yıldırım akımını çoğunlukla dış yüzeyden taşıması, metal asansörlerde telefon sinyalinin zayıflaması ve MR odalarında dış radyo frekansı parazitinin azaltılması bu ilkeyle ilişkilendirilebilir. Bununla birlikte hiçbir gerçek yapı koşulsuz ve kusursuz değildir. Açıklıklar, kapı ve ek yerleri, malzemenin iletkenliği, kablo geçişleri ve dalganın özellikleri ekranlama düzeyini değiştirir. Günlük yaşamda güvenlik kararı verirken fiziksel açıklama kadar bilginin kaynağı da önemlidir. Resmî kurumlar, üniversiteler, hastaneler ve teknik kuruluşlar gibi güvenilir kaynaklar karşılaştırılmalı; doğrulanan bilgi kaynak adı ve tarihiyle kaydedilmelidir. Böylece Faraday kafesi hem bir fizik modeli hem de bilgi okuryazarlığını uygulama konusu hâline gelir.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel model olarak kapalı metal bir kabuk düşün: dış yüzeyin bir yanında artı, diğer yanında eksi yüzey yükü yoğunluğu oluşacak biçimde yeniden dağılım gösterilebilir; iç boşlukta ise alan okları çok kısa veya yok olarak temsil edilir. İkinci karşılaştırmada kapısı açık ve kapalı metal asansör yan yana düşünülebilir. Kapalı durumda dış radyo dalgası oklarının daha azının içeri ulaştığı gösterilmeli; bu çizimin 'tam engelleme' değil 'azaltma' anlamına geldiği özellikle belirtilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","objective":"FİZ.11.2.3","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ec2979ab198f570fd97753cbc47578b0359c7ded705a9ecdf09adfc487161f35","reviewDecisionSha256":"112623ef37b618a119b8964c74e9777a53034b92f789e739bbbe217c798168e2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ec2979ab198f570fd97753cbc47578b0359c7ded705a9ecdf09adfc487161f35","reviewedHash":"sha256:ec2979ab198f570fd97753cbc47578b0359c7ded705a9ecdf09adfc487161f35","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:112623ef37b618a119b8964c74e9777a53034b92f789e739bbbe217c798168e2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-009","contentProjectionSha256":"ec2979ab198f570fd97753cbc47578b0359c7ded705a9ecdf09adfc487161f35","reviewDecisionSha256":"112623ef37b618a119b8964c74e9777a53034b92f789e739bbbe217c798168e2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-010","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","objectives":["FİZ.11.2.4"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta mıknatısların aynı ve zıt kutupları arasındaki itme-çekme etkileşimlerini bilimsel gözlem yoluyla tanımlayacaksın. Gözlemlerini düzenli bir veri tablosuna kaydedip mıknatısların çevresindeki manyetik alanı alan çizgileriyle açıklayacaksın. Alan çizgilerinin mıknatıs dışında kuzey kutbundan güney kutbuna yöneldiğini, kapalı döngüler oluşturduğunu, birbirini kesmediğini ve çizgi sıklığının göreli alan büyüklüğünü temsil ettiğini öğreneceksin. Küçük pusulaların yerel alan doğrultusunu göstermesinden yararlanarak bir alan haritasının nasıl oluşturulduğunu yorumlayacak; Dünya'nın manyetik alanı ile pusulanın yönelmesi arasındaki ilişkiyi açıklayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nManyetik kutup: Çubuk mıknatısın manyetik etkinin en belirgin olduğu kuzey ve güney olarak adlandırılan uç bölgeleridir.\nManyetik etkileşim: Aynı adlı kutuplar arasında itme, zıt adlı kutuplar arasında çekme biçiminde gözlenen kuvvet etkisidir.\nManyetik alan: Mıknatısların ve daha sonra incelenecek elektrik akımlarının çevresinde manyetik etkinin gözlenebildiği bölgeyi ve bu etkinin yönünü tanımlayan vektörel büyüklüktür.\nManyetik alan çizgisi: Her noktadaki teğeti alan yönünü gösterecek biçimde kullanılan temsil çizgisidir. Fiziksel bir ip veya gerçek tanecik yolu değildir.\nÇizgi sıklığı: Aynı çizim ölçeğinde alan çizgilerinin daha sık gösterildiği bölgelerin göreli olarak daha güçlü manyetik alanı temsil etmesidir.\nPusula: Serbestçe dönebilen küçük bir mıknatıstır. Kuzey arayan ucu bulunduğu yerdeki bileşke manyetik alan yönüne hizalanır.\nDünya'nın manyetik alanı: Dünya çevresinde pusulaları yönlendiren geniş ölçekli manyetik alandır. Pusula, yerel etkiler çok büyük değilse yaklaşık coğrafi kuzey-güney doğrultusuna yönelir.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için mıknatısların kuzey ve güney kutupları bulunduğunu, pusulanın yön bulmakta kullanıldığını ve kuvvetin itme ya da çekme biçiminde gözlenebildiğini bilmek gerekir. Bilimsel gözlemde yalnız beklenen sonucu yazmak yerine kullanılan mıknatısların konumu, karşı karşıya getirilen uçlar, aralarındaki yaklaşık uzaklık ve gözlenen hareket kaydedilmelidir. Bir vektörel alanın hem büyüklük hem yön taşıdığı; temsil çizgilerinin gerçek nesneler değil, görünmeyen alanın düzenini açıklamaya yarayan modeller olduğu da hatırlanmalıdır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Önce kutupları tanı. Serbestçe asılan bir çubuk mıknatısın yaklaşık kuzeye yönelen ucu kuzey arayan kutup, diğer ucu güney arayan kutup olarak adlandırılır. Bir mıknatıs kaç parçaya ayrılırsa ayrı tek kutuplar oluşmaz; her parça kendi kuzey ve güney kutuplarına sahip daha küçük bir mıknatıs gibi davranır.\n2. Etkileşimi kontrollü gözlemle. İki mıknatısın N-N, S-S, N-S ve S-N uçlarını aynı başlangıç uzaklığında karşı karşıya getir. Aynı kutuplarda uzaklaşma eğilimi, zıt kutuplarda yaklaşma eğilimi gözlenir. Mıknatısları elle zorlayarak sonucu değiştirmemek, masa eğimini ve başlangıç uzaklığını olabildiğince sabit tutmak gerekir.\n3. Gözlemi veri hâline getir. Her deneme için karşı karşıya getirilen kutupları, başlangıç uzaklığını, hareketin yönünü ve etkinin nitel gücünü 'zayıf-orta-güçlü' gibi önceden tanımlanmış ölçütlerle kaydet. Aynı koşulu birkaç kez tekrarlamak rastlantısal hataları fark etmeye yardım eder. Yalnız tek gözleme dayanarak aşırı genelleme yapma.\n4. Manyetik alanı görünmeyen etkinin modeli olarak kullan. Demir tozları mıknatıs çevresinde belirli bir desen oluşturur; küçük pusulalar farklı noktalarda farklı yönlere döner. Bu gözlemler alanın uzayda yönlü bir düzene sahip olduğunu gösterir. Demir tozları alanı oluşturmaz; var olan alan doğrultusunda dizilerek alanı görünür kılmaya yardımcı olur.\n5. Çubuk mıknatısın alan çizgilerini yorumla. Mıknatısın dışında çizgilerin kabul edilen yönü kuzey kutbundan güney kutbuna doğrudur. Çizgiler mıknatısın içinden güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngüler oluşturur. Bu nedenle çizgiler kuzeyde başlayıp güneyde tamamen biten açık yollar gibi düşünülmemelidir.\n6. Alan çizgilerinin kesişmediğini açıkla. Bir noktada pusula ibresi yalnız bir bileşke alan yönüne hizalanabilir. İki alan çizgisi kesişse aynı noktada iki farklı alan yönü varmış gibi olurdu. Bu fiziksel olarak tutarlı değildir. Çizgilerin birbirine yaklaşması ise yönlerin karışması değil, alanın göreli olarak güçlenmesi anlamına gelir.\n7. Çizgi sıklığını alan büyüklüğüyle ilişkilendir. Çubuk mıknatısın kutuplarına yakın bölgelerde demir tozu deseni ve çizgiler daha sık görünür; bu bölgelerde alan daha güçlüdür. Mıknatıstan uzaklaştıkça çizgiler seyrekleşir ve etki azalır. Çizgi sayısı doğanın sabit bir özelliği değildir; çizimi yapan kişi daha çok veya az çizgi çizebilir. Karşılaştırma ancak aynı temsil ölçeğinde anlamlıdır.\n8. Pusulayla alan haritası oluştur. Küçük pusulayı bir kâğıt üzerindeki farklı noktalara koy, kuzey arayan ucun yönünü işaretle ve yakın işaretleri yumuşak eğrilerle birleştir. Her noktadaki çizgiye teğet yön pusulanın gösterdiği yön olmalıdır. Mıknatısın yakınında Dünya'nın alanına göre daha güçlü yerel alan bulunduğundan pusula mıknatısa göre belirgin biçimde sapabilir.\n9. Dünya'nın alanı ile pusulayı ilişkilendir. Dünya geniş ölçekli bir manyetik alan oluşturur ve pusulanın kuzey arayan ucu yaklaşık coğrafi kuzeye yönelir. Bu, coğrafi kuzey yakınındaki bölgenin pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri etki göstermesiyle uyumludur. Yakındaki mıknatıslar, akım taşıyan iletkenler ve metal yapılar pusulayı saptırabilir; bu nedenle pusula çevresel etkilerden uzakta kullanılmalıdır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Kutup etkileşim verisini yorumlama\nDurum: Özdeş iki çubuk mıknatıs için dört deneme yapılmıştır: N-N uçlarında uzaklaşma, N-S uçlarında yaklaşma, S-N uçlarında yaklaşma ve S-S uçlarında uzaklaşma gözlenmiştir. Bu verilerden hangi genel sonuç çıkarılır?\nÇözüm: Denemeler önce kutup çiftlerine göre sınıflandırılır. Aynı adlı çiftler N-N ve S-S'dir; ikisinde de uzaklaşma yani itme görülmüştür. Zıt adlı çiftler N-S ve S-N'dir; ikisinde de yaklaşma yani çekme görülmüştür. İki farklı aynı-kutup ve iki farklı zıt-kutup denemesinin tutarlı sonuç vermesi, tek bir gözleme göre daha güçlü kanıt sağlar.\nSonuç: Aynı adlı manyetik kutuplar birbirini iter, zıt adlı kutuplar birbirini çeker. Sonuç, düzenli kaydedilmiş tekrarlı gözlemlerden türetilmiştir.\nÖrnek 2 — Pusula gözlemlerinden alan çizgisi oluşturma\nDurum: Bir çubuk mıknatıs çevresinde üç noktaya konan pusulaların kuzey uçları sırasıyla mıknatısın kuzey kutbundan dışarı, yan bölgede eğrisel olarak güneye doğru ve güney kutbuna yaklaşan yönde dönüyor. Bu veriler nasıl bir alan modeliyle açıklanır?\nÇözüm: Her pusula yönü bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü gösterir. İşaretlenen yönler yumuşak bir eğri üzerinde birleştirildiğinde çizgi mıknatısın kuzey kutbundan çıkar, dış bölgede kıvrılır ve güney kutbuna girer. Mıknatısın içindeki devamı da düşünülürse çizgi kapalı döngü oluşturur. Kutuplara yakın pusulaların daha belirgin ve kararlı yönelmesi, alanın bu bölgelerde daha güçlü olmasıyla uyumludur.\nSonuç: Pusula verileri, dışarıda kuzeyden güneye yönelen ve kapalı döngü oluşturan manyetik alan çizgisi modelini destekler.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Aynı kutupların birbirini çektiğini söylemek. Aynı adlı kutuplar iter, zıt adlı kutuplar çeker.\n- Mıknatıs kesildiğinde ayrı bir kuzey ve ayrı bir güney tek kutup elde edildiğini düşünmek. Her parça iki kutuplu daha küçük bir mıknatıs olur.\n- Manyetik alan çizgilerini gerçek ipler veya hareket eden taneciklerin izleri sanmak. Çizgiler alanın yön ve göreli büyüklüğünü temsil eden model araçlarıdır.\n- Çizgilerin dışarıda güneyden kuzeye yöneldiğini söylemek. Kabul edilen dış alan yönü kuzeyden güneyedir; mıknatısın içinde yön tersine devam eder.\n- Alan çizgilerinin kesişebileceğini düşünmek. Bir noktada tek bir bileşke alan yönü olduğundan çizgiler kesişmez.\n- Pusulanın her yerde yalnız Dünya'nın coğrafi kuzeyini göstereceğini varsaymak. Yakındaki mıknatıslar ve elektrik akımları yerel alanı değiştirerek sapmaya yol açabilir.\n- Bir çizimdeki toplam çizgi sayısını doğrudan alanın mutlak ölçüsü sanmak. Anlamlı olan aynı ölçekli çizimdeki göreli çizgi sıklığıdır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- N-N, S-S, N-S ve S-N kutup çiftlerinin itme veya çekme davranışlarını doğru sınıflandırabiliyorum.\n- Manyetik alan çizgilerinin dışarıda kuzeyden güneye yöneldiğini ve kapalı döngü oluşturduğunu açıklayabiliyorum.\n- Alan çizgilerinin neden kesişmediğini tek bir yerel alan yönü fikriyle ilişkilendirebiliyorum.\n- Çizgi sıklığını göreli alan büyüklüğüyle, pusula yönünü yerel alan yönüyle bağdaştırabiliyorum.\n- Dünya'nın manyetik alanının pusulayı yönlendirdiğini ve yakın manyetik kaynakların sapma oluşturabileceğini söyleyebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nMıknatısların kuzey ve güney kutupları vardır; aynı kutuplar birbirini iter, zıt kutuplar birbirini çeker. Bu sonuç, kutup çiftlerinin kontrollü ve tekrarlı biçimde karşılaştırılmasıyla bilimsel gözleme dönüştürülür. Mıknatıs çevresindeki görünmeyen etki manyetik alan kavramıyla açıklanır. Alan çizgileri mıknatıs dışında kuzeyden güneye yönelir, mıknatısın içinden devam ederek kapalı döngü oluşturur ve birbirini kesmez. Aynı ölçekte çizgilerin sıklaştığı bölgeler daha güçlü alanı temsil eder. Demir tozları alan desenini görünür kılmaya, küçük pusulalar ise farklı noktalardaki yönü belirlemeye yardım eder. Dünya'nın manyetik alanı pusulanın yaklaşık kuzey-güney doğrultusuna yönelmesini sağlar; fakat yakındaki mıknatıslar ve akım taşıyan iletkenler pusulada sapma oluşturabilir. Pusulayla yön bulma, alan çizgilerini haritalama, manyetik kapaklar ve çeşitli algılama düzenekleri bu kavramların günlük yaşamdaki karşılıklarıdır. Temsil çizgilerinin gerçek nesneler olmadığını ve gözlem verisinin model kurmak için kullanıldığını bilmek, konunun temel bilimsel kazanımıdır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak yatay bir çubuk mıknatıs düşün: sol uç N, sağ uç S olsun. Dış alan çizgileri N'den çıkıp üst ve alt taraftan kıvrılarak S'ye girmeli; mıknatıs içinde S'den N'ye devam ederek kapanmalıdır. Kutuplara yakın çizgiler daha sık, uzak bölgelerde daha seyrek gösterilmelidir. Çizgi üzerine yerleştirilen küçük pusulanın kuzey ucu her noktada çizgiye teğet ve ok yönünde olmalıdır. Hiçbir iki çizgi kesişmemelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta mıknatısların aynı ve zıt kutupları arasındaki itme-çekme etkileşimlerini bilimsel gözlem yoluyla tanımlayacaksın. Gözlemlerini düzenli bir veri tablosuna kaydedip mıknatısların çevresindeki manyetik alanı alan çizgileriyle açıklayacaksın. Alan çizgilerinin mıknatıs dışında kuzey kutbundan güney kutbuna yöneldiğini, kapalı döngüler oluşturduğunu, birbirini kesmediğini ve çizgi sıklığının göreli alan büyüklüğünü temsil ettiğini öğreneceksin. Küçük pusulaların yerel alan doğrultusunu göstermesinden yararlanarak bir alan haritasının nasıl oluşturulduğunu yorumlayacak; Dünya'nın manyetik alanı ile pusulanın yönelmesi arasındaki ilişkiyi açıklayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Manyetik kutup","definition":"Çubuk mıknatısın manyetik etkinin en belirgin olduğu kuzey ve güney olarak adlandırılan uç bölgeleridir."},{"term":"Manyetik etkileşim","definition":"Aynı adlı kutuplar arasında itme, zıt adlı kutuplar arasında çekme biçiminde gözlenen kuvvet etkisidir."},{"term":"Manyetik alan","definition":"Mıknatısların ve daha sonra incelenecek elektrik akımlarının çevresinde manyetik etkinin gözlenebildiği bölgeyi ve bu etkinin yönünü tanımlayan vektörel büyüklüktür."},{"term":"Manyetik alan çizgisi","definition":"Her noktadaki teğeti alan yönünü gösterecek biçimde kullanılan temsil çizgisidir. Fiziksel bir ip veya gerçek tanecik yolu değildir."},{"term":"Çizgi sıklığı","definition":"Aynı çizim ölçeğinde alan çizgilerinin daha sık gösterildiği bölgelerin göreli olarak daha güçlü manyetik alanı temsil etmesidir."},{"term":"Pusula","definition":"Serbestçe dönebilen küçük bir mıknatıstır. Kuzey arayan ucu bulunduğu yerdeki bileşke manyetik alan yönüne hizalanır."},{"term":"Dünya'nın manyetik alanı","definition":"Dünya çevresinde pusulaları yönlendiren geniş ölçekli manyetik alandır. Pusula, yerel etkiler çok büyük değilse yaklaşık coğrafi kuzey-güney doğrultusuna yönelir."}],"priorKnowledge":"Bu konu için mıknatısların kuzey ve güney kutupları bulunduğunu, pusulanın yön bulmakta kullanıldığını ve kuvvetin itme ya da çekme biçiminde gözlenebildiğini bilmek gerekir. Bilimsel gözlemde yalnız beklenen sonucu yazmak yerine kullanılan mıknatısların konumu, karşı karşıya getirilen uçlar, aralarındaki yaklaşık uzaklık ve gözlenen hareket kaydedilmelidir. Bir vektörel alanın hem büyüklük hem yön taşıdığı; temsil çizgilerinin gerçek nesneler değil, görünmeyen alanın düzenini açıklamaya yarayan modeller olduğu da hatırlanmalıdır.","steps":["Önce kutupları tanı. Serbestçe asılan bir çubuk mıknatısın yaklaşık kuzeye yönelen ucu kuzey arayan kutup, diğer ucu güney arayan kutup olarak adlandırılır. Bir mıknatıs kaç parçaya ayrılırsa ayrı tek kutuplar oluşmaz; her parça kendi kuzey ve güney kutuplarına sahip daha küçük bir mıknatıs gibi davranır.","Etkileşimi kontrollü gözlemle. İki mıknatısın N-N, S-S, N-S ve S-N uçlarını aynı başlangıç uzaklığında karşı karşıya getir. Aynı kutuplarda uzaklaşma eğilimi, zıt kutuplarda yaklaşma eğilimi gözlenir. Mıknatısları elle zorlayarak sonucu değiştirmemek, masa eğimini ve başlangıç uzaklığını olabildiğince sabit tutmak gerekir.","Gözlemi veri hâline getir. Her deneme için karşı karşıya getirilen kutupları, başlangıç uzaklığını, hareketin yönünü ve etkinin nitel gücünü 'zayıf-orta-güçlü' gibi önceden tanımlanmış ölçütlerle kaydet. Aynı koşulu birkaç kez tekrarlamak rastlantısal hataları fark etmeye yardım eder. Yalnız tek gözleme dayanarak aşırı genelleme yapma.","Manyetik alanı görünmeyen etkinin modeli olarak kullan. Demir tozları mıknatıs çevresinde belirli bir desen oluşturur; küçük pusulalar farklı noktalarda farklı yönlere döner. Bu gözlemler alanın uzayda yönlü bir düzene sahip olduğunu gösterir. Demir tozları alanı oluşturmaz; var olan alan doğrultusunda dizilerek alanı görünür kılmaya yardımcı olur.","Çubuk mıknatısın alan çizgilerini yorumla. Mıknatısın dışında çizgilerin kabul edilen yönü kuzey kutbundan güney kutbuna doğrudur. Çizgiler mıknatısın içinden güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngüler oluşturur. Bu nedenle çizgiler kuzeyde başlayıp güneyde tamamen biten açık yollar gibi düşünülmemelidir.","Alan çizgilerinin kesişmediğini açıkla. Bir noktada pusula ibresi yalnız bir bileşke alan yönüne hizalanabilir. İki alan çizgisi kesişse aynı noktada iki farklı alan yönü varmış gibi olurdu. Bu fiziksel olarak tutarlı değildir. Çizgilerin birbirine yaklaşması ise yönlerin karışması değil, alanın göreli olarak güçlenmesi anlamına gelir.","Çizgi sıklığını alan büyüklüğüyle ilişkilendir. Çubuk mıknatısın kutuplarına yakın bölgelerde demir tozu deseni ve çizgiler daha sık görünür; bu bölgelerde alan daha güçlüdür. Mıknatıstan uzaklaştıkça çizgiler seyrekleşir ve etki azalır. Çizgi sayısı doğanın sabit bir özelliği değildir; çizimi yapan kişi daha çok veya az çizgi çizebilir. Karşılaştırma ancak aynı temsil ölçeğinde anlamlıdır.","Pusulayla alan haritası oluştur. Küçük pusulayı bir kâğıt üzerindeki farklı noktalara koy, kuzey arayan ucun yönünü işaretle ve yakın işaretleri yumuşak eğrilerle birleştir. Her noktadaki çizgiye teğet yön pusulanın gösterdiği yön olmalıdır. Mıknatısın yakınında Dünya'nın alanına göre daha güçlü yerel alan bulunduğundan pusula mıknatısa göre belirgin biçimde sapabilir.","Dünya'nın alanı ile pusulayı ilişkilendir. Dünya geniş ölçekli bir manyetik alan oluşturur ve pusulanın kuzey arayan ucu yaklaşık coğrafi kuzeye yönelir. Bu, coğrafi kuzey yakınındaki bölgenin pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri etki göstermesiyle uyumludur. Yakındaki mıknatıslar, akım taşıyan iletkenler ve metal yapılar pusulayı saptırabilir; bu nedenle pusula çevresel etkilerden uzakta kullanılmalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Kutup etkileşim verisini yorumlama","problem":"Özdeş iki çubuk mıknatıs için dört deneme yapılmıştır: N-N uçlarında uzaklaşma, N-S uçlarında yaklaşma, S-N uçlarında yaklaşma ve S-S uçlarında uzaklaşma gözlenmiştir. Bu verilerden hangi genel sonuç çıkarılır?","solution":"Denemeler önce kutup çiftlerine göre sınıflandırılır. Aynı adlı çiftler N-N ve S-S'dir; ikisinde de uzaklaşma yani itme görülmüştür. Zıt adlı çiftler N-S ve S-N'dir; ikisinde de yaklaşma yani çekme görülmüştür. İki farklı aynı-kutup ve iki farklı zıt-kutup denemesinin tutarlı sonuç vermesi, tek bir gözleme göre daha güçlü kanıt sağlar.","result":"Aynı adlı manyetik kutuplar birbirini iter, zıt adlı kutuplar birbirini çeker. Sonuç, düzenli kaydedilmiş tekrarlı gözlemlerden türetilmiştir."},{"title":"Pusula gözlemlerinden alan çizgisi oluşturma","problem":"Bir çubuk mıknatıs çevresinde üç noktaya konan pusulaların kuzey uçları sırasıyla mıknatısın kuzey kutbundan dışarı, yan bölgede eğrisel olarak güneye doğru ve güney kutbuna yaklaşan yönde dönüyor. Bu veriler nasıl bir alan modeliyle açıklanır?","solution":"Her pusula yönü bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü gösterir. İşaretlenen yönler yumuşak bir eğri üzerinde birleştirildiğinde çizgi mıknatısın kuzey kutbundan çıkar, dış bölgede kıvrılır ve güney kutbuna girer. Mıknatısın içindeki devamı da düşünülürse çizgi kapalı döngü oluşturur. Kutuplara yakın pusulaların daha belirgin ve kararlı yönelmesi, alanın bu bölgelerde daha güçlü olmasıyla uyumludur.","result":"Pusula verileri, dışarıda kuzeyden güneye yönelen ve kapalı döngü oluşturan manyetik alan çizgisi modelini destekler."}],"commonMistakes":["Aynı kutupların birbirini çektiğini söylemek. Aynı adlı kutuplar iter, zıt adlı kutuplar çeker.","Mıknatıs kesildiğinde ayrı bir kuzey ve ayrı bir güney tek kutup elde edildiğini düşünmek. Her parça iki kutuplu daha küçük bir mıknatıs olur.","Manyetik alan çizgilerini gerçek ipler veya hareket eden taneciklerin izleri sanmak. Çizgiler alanın yön ve göreli büyüklüğünü temsil eden model araçlarıdır.","Çizgilerin dışarıda güneyden kuzeye yöneldiğini söylemek. Kabul edilen dış alan yönü kuzeyden güneyedir; mıknatısın içinde yön tersine devam eder.","Alan çizgilerinin kesişebileceğini düşünmek. Bir noktada tek bir bileşke alan yönü olduğundan çizgiler kesişmez.","Pusulanın her yerde yalnız Dünya'nın coğrafi kuzeyini göstereceğini varsaymak. Yakındaki mıknatıslar ve elektrik akımları yerel alanı değiştirerek sapmaya yol açabilir.","Bir çizimdeki toplam çizgi sayısını doğrudan alanın mutlak ölçüsü sanmak. Anlamlı olan aynı ölçekli çizimdeki göreli çizgi sıklığıdır."],"selfCheck":["N-N, S-S, N-S ve S-N kutup çiftlerinin itme veya çekme davranışlarını doğru sınıflandırabiliyorum.","Manyetik alan çizgilerinin dışarıda kuzeyden güneye yöneldiğini ve kapalı döngü oluşturduğunu açıklayabiliyorum.","Alan çizgilerinin neden kesişmediğini tek bir yerel alan yönü fikriyle ilişkilendirebiliyorum.","Çizgi sıklığını göreli alan büyüklüğüyle, pusula yönünü yerel alan yönüyle bağdaştırabiliyorum.","Dünya'nın manyetik alanının pusulayı yönlendirdiğini ve yakın manyetik kaynakların sapma oluşturabileceğini söyleyebiliyorum."],"summary":"Mıknatısların kuzey ve güney kutupları vardır; aynı kutuplar birbirini iter, zıt kutuplar birbirini çeker. Bu sonuç, kutup çiftlerinin kontrollü ve tekrarlı biçimde karşılaştırılmasıyla bilimsel gözleme dönüştürülür. Mıknatıs çevresindeki görünmeyen etki manyetik alan kavramıyla açıklanır. Alan çizgileri mıknatıs dışında kuzeyden güneye yönelir, mıknatısın içinden devam ederek kapalı döngü oluşturur ve birbirini kesmez. Aynı ölçekte çizgilerin sıklaştığı bölgeler daha güçlü alanı temsil eder. Demir tozları alan desenini görünür kılmaya, küçük pusulalar ise farklı noktalardaki yönü belirlemeye yardım eder. Dünya'nın manyetik alanı pusulanın yaklaşık kuzey-güney doğrultusuna yönelmesini sağlar; fakat yakındaki mıknatıslar ve akım taşıyan iletkenler pusulada sapma oluşturabilir. Pusulayla yön bulma, alan çizgilerini haritalama, manyetik kapaklar ve çeşitli algılama düzenekleri bu kavramların günlük yaşamdaki karşılıklarıdır. Temsil çizgilerinin gerçek nesneler olmadığını ve gözlem verisinin model kurmak için kullanıldığını bilmek, konunun temel bilimsel kazanımıdır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak yatay bir çubuk mıknatıs düşün: sol uç N, sağ uç S olsun. Dış alan çizgileri N'den çıkıp üst ve alt taraftan kıvrılarak S'ye girmeli; mıknatıs içinde S'den N'ye devam ederek kapanmalıdır. Kutuplara yakın çizgiler daha sık, uzak bölgelerde daha seyrek gösterilmelidir. Çizgi üzerine yerleştirilen küçük pusulanın kuzey ucu her noktada çizgiye teğet ve ok yönünde olmalıdır. Hiçbir iki çizgi kesişmemelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","objective":"FİZ.11.2.4","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"602eb22737071f5ba01259b0ebf72c6a8457b136aa5444abaebd05c904f74430","reviewDecisionSha256":"c3cebe65df9a51d8eba2e268ee8a0fda937750eba8b955166e5a479b50bc2591","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:602eb22737071f5ba01259b0ebf72c6a8457b136aa5444abaebd05c904f74430","reviewedHash":"sha256:602eb22737071f5ba01259b0ebf72c6a8457b136aa5444abaebd05c904f74430","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c3cebe65df9a51d8eba2e268ee8a0fda937750eba8b955166e5a479b50bc2591; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-010","contentProjectionSha256":"602eb22737071f5ba01259b0ebf72c6a8457b136aa5444abaebd05c904f74430","reviewDecisionSha256":"c3cebe65df9a51d8eba2e268ee8a0fda937750eba8b955166e5a479b50bc2591","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-011","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","objectives":["FİZ.11.2.5"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta üzerinden elektrik akımı geçen uzun ve düz bir iletken telin çevresinde manyetik alan oluşturduğunu Ørsted deneyi üzerinden açıklayacaksın. Tel çevresindeki alan çizgilerinin merkezleri tel üzerinde bulunan eş merkezli çemberler biçiminde modellenmesini ve alan yönünün sağ el kuralıyla belirlenmesini öğreneceksin. Kontrollü deney, tablo ve karşılaştırmalardan yararlanarak manyetik alan büyüklüğünün akım büyüklüğüyle doğru, tele olan dik uzaklıkla ters ilişkili olduğunu keşfedecek; B = K·I/r biçimindeki modeli ayrıntılı sayısal işlemlere girmeden yorumlayacaksın. Pusula sapmasının tel alanı ile Dünya'nın manyetik alanının bileşkesine bağlı olduğunu, akım yönü değiştirildiğinde alan yönünün de tersine döndüğünü ve deney sonucunun hangi sınırlar içinde genellenebileceğini açıklayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nØrsted deneyi: Akım taşıyan bir iletkenin yakınındaki pusula ibresini saptırdığını gösteren ve elektrik akımıyla manyetik alan arasındaki ilişkiyi görünür kılan temel deneydir.\nDüz telin manyetik alanı: Uzun ve düz kabul edilen akım taşıyan telin çevresinde oluşan, yönü tel merkezli çemberlere teğet olan manyetik alandır.\nAkım büyüklüğü: Birim zamanda iletkenden geçen yük miktarıyla ilişkili elektriksel büyüklüktür. Tel ve gözlem uzaklığı sabitken akım arttıkça manyetik alan büyüklüğü artar.\nTele dik uzaklık: Gözlem noktasının telin eksenine olan en kısa uzaklığıdır. Akım sabitken bu uzaklık arttıkça telin manyetik alanı zayıflar.\nSağ el kuralı: Sağ el başparmağı geleneksel akım yönünü gösterecek biçimde tutulduğunda kıvrılan parmakların tel çevresindeki manyetik alanın dolaşım yönünü göstermesidir.\nManyetik alan katsayısı: Alan modelinde ortamın ve kullanılan birim sisteminin etkisini temsil eden katsayıdır. Bu düzeyde katsayının ayrıntılı türetilmesi yerine değişkenler arasındaki ilişkiyi kurmak esastır.\nBileşke manyetik alan: Bir noktada Dünya'nın alanı, telin alanı ve başka kaynakların alanlarının yönlü toplamıdır. Pusula ibresi bu bileşke alan doğrultusuna yönelir.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konuya başlamadan önce elektrik akımının kapalı bir devrede oluştuğunu, akım yönünün geleneksel olarak pozitif yüklerin hareket yönüyle tanımlandığını ve pusulanın küçük bir mıknatıs gibi bulunduğu noktadaki manyetik alan doğrultusuna yöneldiğini hatırla. Çubuk mıknatıs çevresindeki alanın yönlü bir büyüklük olduğunu ve alan çizgilerinin yalnız bir temsil aracı olduğunu bilmek gerekir. Kontrollü deneyde bir bağımsız değişken değiştirilirken diğer koşulların sabit tutulması, gözlenen değişimin nedenini ayırt etmeyi sağlar. Doğru orantıda akım iki katına çıktığında diğer koşullar sabitse etki de iki katına çıkma eğilimindedir; ters ilişkide uzaklık arttıkça etki azalır. Bu notta amaç uzun cebirsel hesaplar değil, deney verisinden ilişki kurmak ve modeli fiziksel anlamıyla genellemektir.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Ørsted deneyinin temel düzenini kur. Düz bir iletken tel, pusulanın yakınından ve pusula ibresine yaklaşık paralel geçecek biçimde yerleştirilir. Devre açıkken pusulanın yönü kaydedilir. Devre kapatılıp telden akım geçirildiğinde ibrenin sapması gözlenir. Telin kütlesi ve konumu devre açıkken de aynı olduğundan yalnız akım varken ortaya çıkan ek sapma, akımın manyetik alan oluşturduğu çıkarımını destekler.\n2. Pusulanın doğrudan tel alanını değil bileşke alanı gösterdiğini unutma. Devre açıkken Dünya'nın manyetik alanı ve çevredeki başka alanlar etkilidir. Devre kapatıldığında telin alanı bu alanlara yönlü olarak eklenir. Bu nedenle pusula sapma açısı, tel alanının tek başına sayısal değeri değildir; ancak aynı düzenekte yapılan karşılaştırmalarda tel alanındaki değişimi nitel veya göreli olarak izlemeye yarar.\n3. Alan çizgilerinin biçimini belirle. Uzun düz telin çevresinde eşit dik uzaklıktaki noktalar simetri bakımından benzerdir. Pusulalar tel çevresinde farklı noktalara yerleştirildiğinde ibrelerin tel merkezli çemberlere teğet yöneldiği görülür. Bu nedenle alan çizgileri tel ekseni merkezli eş merkezli çemberler olarak modellenir. Çizgiler telden dışarı yayılan ışınlar veya tel boyunca giden doğrular değildir.\n4. Alan yönünü sağ el kuralıyla bul. Sağ el başparmağını geleneksel akım yönünde tut; kıvrılan dört parmak tel çevresindeki alanın dolaşım yönünü gösterir. Akım sayfadan gözlemciye doğruysa alan saat yönünün tersinde, akım sayfanın içine doğruysa saat yönündedir. Tel sayfa düzlemindeyse aynı kural üç boyutlu düşünülmeli; telin bir yanında alan sayfadan dışarı, diğer yanında sayfanın içine yönelebilir.\n5. Akım yönünü ters çevirdiğinde ne olacağını öngör. Pilin bağlantıları yalnız akım yönünü değiştirecek biçimde ters çevrilir ve telin konumu sabit tutulursa sağ el kuralındaki başparmak ters yöne döner. Buna bağlı olarak tel çevresindeki tüm alan yönleri tersine döner. Pusulanın karşı tarafa sapması bu öngörüyü destekler. Akım yönü deneyinde telin pusulanın üstünden altına taşınması gibi ek bir geometri değişikliği yapılmamalıdır.\n6. Alan büyüklüğünün akıma bağlılığını kontrollü deneyle araştır. Tel-pusula uzaklığı, telin yönü ve ölçüm noktası sabit tutulur; yalnız akım büyüklüğü değiştirilir. Her akım değeri için pusula sapması veya uygun bir manyetik alan sensörünün değeri tabloya kaydedilir. Akım arttıkça ölçülen etkinin artması, B'nin I ile doğru orantılı olduğu sonucunu destekler. Birkaç tekrarlı ölçüm, rastlantısal sapmaları fark etmeye yardım eder.\n7. Uzaklığın etkisini ayrı bir deneyde incele. Akım sabit tutulurken pusula veya sensör tele dik doğrultuda farklı uzaklıklara taşınır. Uzaklık arttıkça ölçülen alan etkisinin azalması beklenir. Uzun düz tel modelinde bu ilişki B'nin r ile ters orantılı olmasıyla ifade edilir. Ölçüm noktası telin ucuna çok yakınsa veya tel yeterince uzun değilse ideal modelden sapmalar oluşabileceği belirtilmelidir.\n8. Verileri matematiksel modele dönüştür. Aynı ortam için alanın akımla doğru, uzaklıkla ters ilişkisinden B = K·I/r modeli kurulur. K, manyetik alan katsayısını temsil eder. Bu model akım iki katına çıktığında alanın iki katına çıkacağını; uzaklık iki katına çıktığında alanın yarıya ineceğini; akım ve uzaklık aynı oranda artırıldığında etkilerin birbirini dengeleyebileceğini öngörür. Bu düzeyde ayrıntılı sayı yerine oran ve değişken yorumu yapılır.\n9. Modelin sınırlarını ve günlük yaşam bağlantısını değerlendir. Yüksek akım taşıyan kabloların, elektrikli cihazların veya güç hatlarının yakınında pusula sapabilir. Bu durum pusulanın bozulduğu anlamına gelmez; yerel alan Dünya alanına eklenmiştir. Model, uzun ve düz tel ile telden ölçülen dik uzaklığın tel boyutlarına göre uygun olduğu koşullarda kullanılır. Karmaşık kablo geometrilerinde alan birden çok tel parçasının katkısından oluşur.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Akım ve uzaklık değişimlerini birlikte yorumlama\nDurum: Bir düz telin belirli bir noktasındaki manyetik alan etkisi başlangıçta B olarak gözleniyor. İkinci durumda akım iki katına çıkarılırken gözlem noktası telden iki kat uzağa taşınıyor. Ayrıntılı sayısal işlem yapmadan alan büyüklüğünün nasıl değişeceğini belirle.\nÇözüm: Düz tel modelinde akımın iki katına çıkması alanı iki kat artırma eğilimindedir. Tele olan dik uzaklığın iki katına çıkması ise alanı yarıya indirme eğilimindedir. Bu iki değişiklik aynı anda yapıldığında biri iki kat artırırken diğeri aynı oranda azaltır. Akım yönü değiştirilmediği için aynı uzamsal noktaya karşılık gelen alan dolaşım yönü de değişmez.\nSonuç: İki etkinin birbirini dengelemesi nedeniyle ikinci durumdaki alan büyüklüğü başlangıçtaki B ile aynı kalır. Bu sonuç B = K·I/r modelinin oran anlamından çıkarılmıştır.\nÖrnek 2 — Hatalı Ørsted deneyini düzeltme\nDurum: Bir öğrenci ilk ölçümde teli pusulanın 2 cm üstünden geçirip akımı sağa doğru, ikinci ölçümde ise teli pusulanın 2 cm altına taşıyıp akımı sola doğru gönderiyor. Pusula sapmasının ters döndüğünü görerek bunun yalnız akım yönünden kaynaklandığını söylüyor.\nÇözüm: Deneyde akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre üst-alt konumu da değiştirilmiştir. Her iki değişiklik de pusulanın bulunduğu noktadaki alan yönünü etkileyebilir. Bu nedenle gözlenen ters sapmanın yalnız akım yönünden kaynaklandığı söylenemez. Deney tekrarlanırken tel aynı konumda sabitlenmeli, akım büyüklüğü korunmalı ve yalnız pil bağlantısı ters çevrilmelidir.\nSonuç: Kontrollü düzenekte sapma yönü yine tersine dönerse akım yönü ile alan yönü arasındaki ilişki güvenilir biçimde desteklenmiş olur.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Düz telin alan çizgilerini telden dışarı çıkan radyal doğrular biçiminde çizmek. Doğru model tel merkezli eş merkezli çemberlerdir.\n- Sağ el kuralında başparmağı elektronların hareket yönüne göre tutmak. Kullanılan yön geleneksel elektrik akımı yönüdür.\n- Pusula sapmasını doğrudan tel alanının sayısal değeri sanmak. Pusula, Dünya alanı dâhil tüm alanların bileşkesine yönelir.\n- Akımın etkisini araştırırken tel-pusula uzaklığını da değiştirmek. Bir seferde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilmelidir.\n- Uzaklık arttığında alanın bir anda sıfır olduğunu düşünmek. Alan giderek zayıflar; sonlu bir uzaklıkta mutlaka sıfır olması gerekmez.\n- B = K·I/r modelini tüm tel biçimlerine koşulsuz uygulamak. Model uzun ve düz tel yaklaşımına ve dik uzaklık tanımına dayanır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Ørsted deneyinde devre açık ve kapalı durumlar arasındaki pusula farkını açıklayabiliyorum.\n- Düz tel çevresindeki alan çizgilerini eş merkezli çemberler olarak tanımlayabiliyorum.\n- Sağ el kuralıyla verilen akım yönünden manyetik alanın dolaşım yönünü belirleyebiliyorum.\n- Alan büyüklüğünün akımla doğru, tele dik uzaklıkla ters ilişkisini yorumlayabiliyorum.\n- Bir deneyde akım, uzaklık ve pusula sapması için bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini ayırabiliyorum.\n- Modelin uzun düz tel ve ayrıntılı hesap yapılmayan oran yorumlarıyla sınırlı olduğunu belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nElektrik akımı yalnız devrede enerji aktarımı sağlamaz; iletkenin çevresinde manyetik alan da oluşturur. Ørsted deneyinde akım başladığında pusulanın sapması bu ilişkinin doğrudan gözlemidir. Uzun düz telin manyetik alan çizgileri tel ekseni merkezli eş merkezli çemberlerdir ve yönleri sağ el kuralıyla belirlenir. Akım yönü ters çevrilirse alan yönü de tersine döner. Kontrollü deneyler, alan büyüklüğünün akım arttıkça arttığını, tele dik uzaklık arttıkça azaldığını gösterir. Bu ilişkiler B = K·I/r modeliyle özetlenir; model uzun cebirsel işlemler için değil, veriden doğru ve ters ilişki kurmak için kullanılır. Pusulaların yüksek akım taşıyan kablolar yakınında sapması, arama-kurtarma veya yön bulma çalışmalarında metal ve elektrik tesisatından uzak ölçüm yapılmasının neden önemli olduğunu açıklar. Günlük cihazlarda birden çok iletken ve karmaşık geometri bulunabileceğinden ideal düz tel modeli bilinçli sınırlar içinde kullanılmalıdır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak sayfaya dik bir tel düşün. Akım sayfadan dışarıysa tel çevresine saat yönünün tersinde oklar taşıyan eş merkezli çemberler çizilmelidir; akım sayfanın içineyse oklar saat yönünde olmalıdır. İkinci bir tasarımda düz telin altındaki pusula, devre açıkken kuzey-güney doğrultusunda; devre kapalıyken bileşke alana doğru sapmış gösterilebilir. Akımı artırma deneyinde tel-pusula uzaklığı sabit, uzaklık deneyinde ise akım sabit tutulmalıdır.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta üzerinden elektrik akımı geçen uzun ve düz bir iletken telin çevresinde manyetik alan oluşturduğunu Ørsted deneyi üzerinden açıklayacaksın. Tel çevresindeki alan çizgilerinin merkezleri tel üzerinde bulunan eş merkezli çemberler biçiminde modellenmesini ve alan yönünün sağ el kuralıyla belirlenmesini öğreneceksin. Kontrollü deney, tablo ve karşılaştırmalardan yararlanarak manyetik alan büyüklüğünün akım büyüklüğüyle doğru, tele olan dik uzaklıkla ters ilişkili olduğunu keşfedecek; B = K·I/r biçimindeki modeli ayrıntılı sayısal işlemlere girmeden yorumlayacaksın. Pusula sapmasının tel alanı ile Dünya'nın manyetik alanının bileşkesine bağlı olduğunu, akım yönü değiştirildiğinde alan yönünün de tersine döndüğünü ve deney sonucunun hangi sınırlar içinde genellenebileceğini açıklayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Ørsted deneyi","definition":"Akım taşıyan bir iletkenin yakınındaki pusula ibresini saptırdığını gösteren ve elektrik akımıyla manyetik alan arasındaki ilişkiyi görünür kılan temel deneydir."},{"term":"Düz telin manyetik alanı","definition":"Uzun ve düz kabul edilen akım taşıyan telin çevresinde oluşan, yönü tel merkezli çemberlere teğet olan manyetik alandır."},{"term":"Akım büyüklüğü","definition":"Birim zamanda iletkenden geçen yük miktarıyla ilişkili elektriksel büyüklüktür. Tel ve gözlem uzaklığı sabitken akım arttıkça manyetik alan büyüklüğü artar."},{"term":"Tele dik uzaklık","definition":"Gözlem noktasının telin eksenine olan en kısa uzaklığıdır. Akım sabitken bu uzaklık arttıkça telin manyetik alanı zayıflar."},{"term":"Sağ el kuralı","definition":"Sağ el başparmağı geleneksel akım yönünü gösterecek biçimde tutulduğunda kıvrılan parmakların tel çevresindeki manyetik alanın dolaşım yönünü göstermesidir."},{"term":"Manyetik alan katsayısı","definition":"Alan modelinde ortamın ve kullanılan birim sisteminin etkisini temsil eden katsayıdır. Bu düzeyde katsayının ayrıntılı türetilmesi yerine değişkenler arasındaki ilişkiyi kurmak esastır."},{"term":"Bileşke manyetik alan","definition":"Bir noktada Dünya'nın alanı, telin alanı ve başka kaynakların alanlarının yönlü toplamıdır. Pusula ibresi bu bileşke alan doğrultusuna yönelir."}],"priorKnowledge":"Bu konuya başlamadan önce elektrik akımının kapalı bir devrede oluştuğunu, akım yönünün geleneksel olarak pozitif yüklerin hareket yönüyle tanımlandığını ve pusulanın küçük bir mıknatıs gibi bulunduğu noktadaki manyetik alan doğrultusuna yöneldiğini hatırla. Çubuk mıknatıs çevresindeki alanın yönlü bir büyüklük olduğunu ve alan çizgilerinin yalnız bir temsil aracı olduğunu bilmek gerekir. Kontrollü deneyde bir bağımsız değişken değiştirilirken diğer koşulların sabit tutulması, gözlenen değişimin nedenini ayırt etmeyi sağlar. Doğru orantıda akım iki katına çıktığında diğer koşullar sabitse etki de iki katına çıkma eğilimindedir; ters ilişkide uzaklık arttıkça etki azalır. Bu notta amaç uzun cebirsel hesaplar değil, deney verisinden ilişki kurmak ve modeli fiziksel anlamıyla genellemektir.","steps":["Ørsted deneyinin temel düzenini kur. Düz bir iletken tel, pusulanın yakınından ve pusula ibresine yaklaşık paralel geçecek biçimde yerleştirilir. Devre açıkken pusulanın yönü kaydedilir. Devre kapatılıp telden akım geçirildiğinde ibrenin sapması gözlenir. Telin kütlesi ve konumu devre açıkken de aynı olduğundan yalnız akım varken ortaya çıkan ek sapma, akımın manyetik alan oluşturduğu çıkarımını destekler.","Pusulanın doğrudan tel alanını değil bileşke alanı gösterdiğini unutma. Devre açıkken Dünya'nın manyetik alanı ve çevredeki başka alanlar etkilidir. Devre kapatıldığında telin alanı bu alanlara yönlü olarak eklenir. Bu nedenle pusula sapma açısı, tel alanının tek başına sayısal değeri değildir; ancak aynı düzenekte yapılan karşılaştırmalarda tel alanındaki değişimi nitel veya göreli olarak izlemeye yarar.","Alan çizgilerinin biçimini belirle. Uzun düz telin çevresinde eşit dik uzaklıktaki noktalar simetri bakımından benzerdir. Pusulalar tel çevresinde farklı noktalara yerleştirildiğinde ibrelerin tel merkezli çemberlere teğet yöneldiği görülür. Bu nedenle alan çizgileri tel ekseni merkezli eş merkezli çemberler olarak modellenir. Çizgiler telden dışarı yayılan ışınlar veya tel boyunca giden doğrular değildir.","Alan yönünü sağ el kuralıyla bul. Sağ el başparmağını geleneksel akım yönünde tut; kıvrılan dört parmak tel çevresindeki alanın dolaşım yönünü gösterir. Akım sayfadan gözlemciye doğruysa alan saat yönünün tersinde, akım sayfanın içine doğruysa saat yönündedir. Tel sayfa düzlemindeyse aynı kural üç boyutlu düşünülmeli; telin bir yanında alan sayfadan dışarı, diğer yanında sayfanın içine yönelebilir.","Akım yönünü ters çevirdiğinde ne olacağını öngör. Pilin bağlantıları yalnız akım yönünü değiştirecek biçimde ters çevrilir ve telin konumu sabit tutulursa sağ el kuralındaki başparmak ters yöne döner. Buna bağlı olarak tel çevresindeki tüm alan yönleri tersine döner. Pusulanın karşı tarafa sapması bu öngörüyü destekler. Akım yönü deneyinde telin pusulanın üstünden altına taşınması gibi ek bir geometri değişikliği yapılmamalıdır.","Alan büyüklüğünün akıma bağlılığını kontrollü deneyle araştır. Tel-pusula uzaklığı, telin yönü ve ölçüm noktası sabit tutulur; yalnız akım büyüklüğü değiştirilir. Her akım değeri için pusula sapması veya uygun bir manyetik alan sensörünün değeri tabloya kaydedilir. Akım arttıkça ölçülen etkinin artması, B'nin I ile doğru orantılı olduğu sonucunu destekler. Birkaç tekrarlı ölçüm, rastlantısal sapmaları fark etmeye yardım eder.","Uzaklığın etkisini ayrı bir deneyde incele. Akım sabit tutulurken pusula veya sensör tele dik doğrultuda farklı uzaklıklara taşınır. Uzaklık arttıkça ölçülen alan etkisinin azalması beklenir. Uzun düz tel modelinde bu ilişki B'nin r ile ters orantılı olmasıyla ifade edilir. Ölçüm noktası telin ucuna çok yakınsa veya tel yeterince uzun değilse ideal modelden sapmalar oluşabileceği belirtilmelidir.","Verileri matematiksel modele dönüştür. Aynı ortam için alanın akımla doğru, uzaklıkla ters ilişkisinden B = K·I/r modeli kurulur. K, manyetik alan katsayısını temsil eder. Bu model akım iki katına çıktığında alanın iki katına çıkacağını; uzaklık iki katına çıktığında alanın yarıya ineceğini; akım ve uzaklık aynı oranda artırıldığında etkilerin birbirini dengeleyebileceğini öngörür. Bu düzeyde ayrıntılı sayı yerine oran ve değişken yorumu yapılır.","Modelin sınırlarını ve günlük yaşam bağlantısını değerlendir. Yüksek akım taşıyan kabloların, elektrikli cihazların veya güç hatlarının yakınında pusula sapabilir. Bu durum pusulanın bozulduğu anlamına gelmez; yerel alan Dünya alanına eklenmiştir. Model, uzun ve düz tel ile telden ölçülen dik uzaklığın tel boyutlarına göre uygun olduğu koşullarda kullanılır. Karmaşık kablo geometrilerinde alan birden çok tel parçasının katkısından oluşur."],"workedExamples":[{"title":"Akım ve uzaklık değişimlerini birlikte yorumlama","problem":"Bir düz telin belirli bir noktasındaki manyetik alan etkisi başlangıçta B olarak gözleniyor. İkinci durumda akım iki katına çıkarılırken gözlem noktası telden iki kat uzağa taşınıyor. Ayrıntılı sayısal işlem yapmadan alan büyüklüğünün nasıl değişeceğini belirle.","solution":"Düz tel modelinde akımın iki katına çıkması alanı iki kat artırma eğilimindedir. Tele olan dik uzaklığın iki katına çıkması ise alanı yarıya indirme eğilimindedir. Bu iki değişiklik aynı anda yapıldığında biri iki kat artırırken diğeri aynı oranda azaltır. Akım yönü değiştirilmediği için aynı uzamsal noktaya karşılık gelen alan dolaşım yönü de değişmez.","result":"İki etkinin birbirini dengelemesi nedeniyle ikinci durumdaki alan büyüklüğü başlangıçtaki B ile aynı kalır. Bu sonuç B = K·I/r modelinin oran anlamından çıkarılmıştır."},{"title":"Hatalı Ørsted deneyini düzeltme","problem":"Bir öğrenci ilk ölçümde teli pusulanın 2 cm üstünden geçirip akımı sağa doğru, ikinci ölçümde ise teli pusulanın 2 cm altına taşıyıp akımı sola doğru gönderiyor. Pusula sapmasının ters döndüğünü görerek bunun yalnız akım yönünden kaynaklandığını söylüyor.","solution":"Deneyde akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre üst-alt konumu da değiştirilmiştir. Her iki değişiklik de pusulanın bulunduğu noktadaki alan yönünü etkileyebilir. Bu nedenle gözlenen ters sapmanın yalnız akım yönünden kaynaklandığı söylenemez. Deney tekrarlanırken tel aynı konumda sabitlenmeli, akım büyüklüğü korunmalı ve yalnız pil bağlantısı ters çevrilmelidir.","result":"Kontrollü düzenekte sapma yönü yine tersine dönerse akım yönü ile alan yönü arasındaki ilişki güvenilir biçimde desteklenmiş olur."}],"commonMistakes":["Düz telin alan çizgilerini telden dışarı çıkan radyal doğrular biçiminde çizmek. Doğru model tel merkezli eş merkezli çemberlerdir.","Sağ el kuralında başparmağı elektronların hareket yönüne göre tutmak. Kullanılan yön geleneksel elektrik akımı yönüdür.","Pusula sapmasını doğrudan tel alanının sayısal değeri sanmak. Pusula, Dünya alanı dâhil tüm alanların bileşkesine yönelir.","Akımın etkisini araştırırken tel-pusula uzaklığını da değiştirmek. Bir seferde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilmelidir.","Uzaklık arttığında alanın bir anda sıfır olduğunu düşünmek. Alan giderek zayıflar; sonlu bir uzaklıkta mutlaka sıfır olması gerekmez.","B = K·I/r modelini tüm tel biçimlerine koşulsuz uygulamak. Model uzun ve düz tel yaklaşımına ve dik uzaklık tanımına dayanır."],"selfCheck":["Ørsted deneyinde devre açık ve kapalı durumlar arasındaki pusula farkını açıklayabiliyorum.","Düz tel çevresindeki alan çizgilerini eş merkezli çemberler olarak tanımlayabiliyorum.","Sağ el kuralıyla verilen akım yönünden manyetik alanın dolaşım yönünü belirleyebiliyorum.","Alan büyüklüğünün akımla doğru, tele dik uzaklıkla ters ilişkisini yorumlayabiliyorum.","Bir deneyde akım, uzaklık ve pusula sapması için bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini ayırabiliyorum.","Modelin uzun düz tel ve ayrıntılı hesap yapılmayan oran yorumlarıyla sınırlı olduğunu belirtebiliyorum."],"summary":"Elektrik akımı yalnız devrede enerji aktarımı sağlamaz; iletkenin çevresinde manyetik alan da oluşturur. Ørsted deneyinde akım başladığında pusulanın sapması bu ilişkinin doğrudan gözlemidir. Uzun düz telin manyetik alan çizgileri tel ekseni merkezli eş merkezli çemberlerdir ve yönleri sağ el kuralıyla belirlenir. Akım yönü ters çevrilirse alan yönü de tersine döner. Kontrollü deneyler, alan büyüklüğünün akım arttıkça arttığını, tele dik uzaklık arttıkça azaldığını gösterir. Bu ilişkiler B = K·I/r modeliyle özetlenir; model uzun cebirsel işlemler için değil, veriden doğru ve ters ilişki kurmak için kullanılır. Pusulaların yüksek akım taşıyan kablolar yakınında sapması, arama-kurtarma veya yön bulma çalışmalarında metal ve elektrik tesisatından uzak ölçüm yapılmasının neden önemli olduğunu açıklar. Günlük cihazlarda birden çok iletken ve karmaşık geometri bulunabileceğinden ideal düz tel modeli bilinçli sınırlar içinde kullanılmalıdır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak sayfaya dik bir tel düşün. Akım sayfadan dışarıysa tel çevresine saat yönünün tersinde oklar taşıyan eş merkezli çemberler çizilmelidir; akım sayfanın içineyse oklar saat yönünde olmalıdır. İkinci bir tasarımda düz telin altındaki pusula, devre açıkken kuzey-güney doğrultusunda; devre kapalıyken bileşke alana doğru sapmış gösterilebilir. Akımı artırma deneyinde tel-pusula uzaklığı sabit, uzaklık deneyinde ise akım sabit tutulmalıdır."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","objective":"FİZ.11.2.5","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a5bf1fa32dd363a626a445e3b787c625af00bb790ca9a3df24e79c0b9def3c49","reviewDecisionSha256":"47459f6a7223fb6db72328db2283f521fc623cfb3640b38ec569777d97b04434","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a5bf1fa32dd363a626a445e3b787c625af00bb790ca9a3df24e79c0b9def3c49","reviewedHash":"sha256:a5bf1fa32dd363a626a445e3b787c625af00bb790ca9a3df24e79c0b9def3c49","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:47459f6a7223fb6db72328db2283f521fc623cfb3640b38ec569777d97b04434; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-011","contentProjectionSha256":"a5bf1fa32dd363a626a445e3b787c625af00bb790ca9a3df24e79c0b9def3c49","reviewDecisionSha256":"47459f6a7223fb6db72328db2283f521fc623cfb3640b38ec569777d97b04434","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-012","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","objectives":["FİZ.11.2.6"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta akım makarasının, çok sayıda iletken halkanın aynı eksen üzerinde ardışık biçimde yerleştirilmesiyle oluşan bir manyetik alan kaynağı olduğunu açıklayacaksın. Tek tek sarımların alan katkılarının makaranın merkez ekseninde aynı yönde toplanması nedeniyle iç bölgede güçlü ve yaklaşık düzenli bir alan oluşmasını yorumlayacaksın. Kontrollü deney ve veri karşılaştırmalarından yararlanarak merkez alan büyüklüğünün akımla ve sarım sayısıyla doğru, makara boyuyla ters ilişkili olduğunu keşfedecek; B = μ·N·I/L ya da B = μ·n·I modelini ayrıntılı sayısal işlemlere girmeden genelleyeceksin. Sağ el kavrama kuralıyla makaranın iç alan yönünü ve kuzey-güney kutup benzeri uçlarını belirleyecek, ideal uzun makara modelinin gerçek düzeneklerdeki sınırlarını fark edeceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nAkım makarası: Yalıtılmış iletken telin ortak bir eksen çevresinde çok sayıda sarım oluşturacak biçimde dolanmasıyla elde edilen ve akım geçtiğinde manyetik alan oluşturan düzenektir.\nSarım: İletken telin makara ekseni çevresindeki bir tam dolanımıdır. Aynı yönlü akım taşıyan sarımların merkez eksenindeki alan katkıları birbirini güçlendirir.\nSarım sayısı N: Makara üzerindeki toplam dolanım sayısıdır. Akım ve makara boyu sabitken N arttıkça merkez alanı artar.\nMakara boyu L: Sarımların eksen boyunca yayıldığı uzunluktur. Toplam sarım sayısı sabitken makara uzatılırsa birim uzunluktaki sarım sayısı azalır ve merkez alanı zayıflar.\nSarım yoğunluğu n: Birim uzunluk başına sarım sayısıdır ve n = N/L ilişkisiyle tanımlanır. Merkez alanının temel değişkenlerinden biridir.\nMerkez ekseni: Makaranın ortasından boyuna geçen doğrultudur. Uzun makara yaklaşımında iç alan bu eksene yaklaşık paralel ve merkez bölgesinde düzenli kabul edilir.\nSağ el kavrama kuralı: Sağ elin kıvrılan parmakları sarımlardaki geleneksel akımı izlediğinde başparmağın makara içindeki alan yönünü ve kuzey kutup benzeri ucu göstermesidir.\nOrtam katsayısı μ: Makara alan modelinde ortamın manyetik özelliğini temsil eden katsayıdır. Bu notta ortam aynı tutularak akım, sarım ve uzunluk ilişkileri incelenir.\n\nÖN BİLGİLER\nAkım geçen düz telin çevresinde tel merkezli dairesel manyetik alan oluştuğunu ve alan yönünün sağ el kuralıyla belirlendiğini bilmek bu konu için temel oluşturur. Bir iletken halka, düz tel parçalarının kapalı bir geometri içinde birleşmiş hâli olarak düşünülebilir; halkanın merkezinde farklı tel parçalarının alan katkıları ortak eksen yönünde toplanır. Çok sayıda halka ardışık yerleştirildiğinde bu katkılar makaranın iç bölgesinde güçlenir. Kontrollü deneyde sarım sayısı araştırılıyorsa akım ve makara boyu; akım araştırılıyorsa sarım sayısı ve boy; boy araştırılıyorsa akım ve toplam sarım sayısı sabit tutulmalıdır. Amaç formül ezberlemek değil, verilerden değişkenler arasındaki ilişkiyi keşfetmektir.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Akım makarasını tek tek sarımların ortak etkisi olarak düşün. Her sarım akım taşıyan bir halka gibi davranır ve kendi merkez ekseni boyunca manyetik alan oluşturur. Sarımlar aynı yönde dolandığı ve aynı akımı taşıdığı için makara içindeki eksen doğrultulu alan katkıları aynı yönde toplanır. Dış yan bölgelerde ise farklı sarımların bazı katkıları birbirini kısmen azaltır.\n2. Alan desenini nitel olarak incele. Yeterince uzun bir makaranın merkezine yakın iç bölgesinde alan çizgileri eksene yaklaşık paralel, sık ve düzenlidir. Dış bölgede çizgiler seyrekleşir ve makaranın bir ucundan çıkıp diğer ucuna girerek çubuk mıknatısın dış alanına benzer kapalı döngüler oluşturur. Gerçek makaranın uçlarına yakın bölgelerde alan ideal merkez bölgesindeki kadar düzgün değildir.\n3. Alan yönünü sağ el kavrama kuralıyla belirle. Sağ elin kıvrılan parmaklarını sarımlardaki geleneksel akım yönüne uydur. Açık başparmak makara içindeki merkez alanın yönünü gösterir. Başparmağın baktığı uç kuzey kutbu gibi davranır; karşı uç güney kutbu gibidir. Bir uçtan bakıldığında akım saat yönünün tersindeyse o uç kuzey, saat yönündeyse güney kutbu olur.\n4. Akım yönü ters çevrildiğinde tüm sarımların alan katkıları da tersine döner. Akım büyüklüğü ve makara geometrisi aynı kaldığında merkez alanın büyüklüğü yaklaşık değişmez, fakat yönü tersine döner. Böylece makaranın kuzey ve güney kutup benzeri uçları yer değiştirir. Bu özellik, akımla yönü denetlenebilen manyetik düzeneklerin temelidir.\n5. Akımın etkisini kontrollü deneyle araştır. Aynı makara ve aynı merkez ölçüm noktası kullanılır; yalnız akım büyüklüğü değiştirilir. Her akım için pusula sapması ya da alan sensörü değeri kaydedilir. Veriler akım iki katına çıktığında merkez alanın da yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyorsa B'nin I ile doğru orantılı olduğu sonucu desteklenir. Akım yönü değiştirilmeden yalnız büyüklük artırılırsa alan yönü sabit kalır.\n6. Sarım sayısının etkisini ayrı bir deneyde incele. Makara boyu, çapı, ortamı, akım büyüklüğü ve sensör konumu sabit tutulurken toplam sarım sayısı değiştirilir. Daha fazla sarım, merkez ekseninde aynı yönde toplanan daha fazla alan katkısı demektir. Bu nedenle alan büyüklüğü N ile doğru orantılıdır. Sarım sayısıyla birlikte makara boyunu da değiştirmek, N'nin tek başına etkisini ayırt etmeyi engeller.\n7. Makara boyunun etkisini toplam sarım sayısı ve akım sabitken araştır. Aynı N sarımı daha uzun bir makaraya yaymak birim uzunluktaki sarım sayısını azaltır. Daha kısa makarada sarımlar sıklaşır ve merkez alanı güçlenir. Bu ilişki B'nin L ile ters orantılı olması veya sarım yoğunluğu n = N/L arttıkça alanın artması biçiminde ifade edilir.\n8. Değişkenleri tek modelde birleştir. Aynı ortamda merkez alanı B = μ·N·I/L biçiminde modellenir. N/L yerine n yazılırsa B = μ·n·I olur. Model, akım veya sarım sayısı arttığında alanın arttığını; aynı sarım sayısı daha büyük boya yayıldığında alanın azaldığını gösterir. Öğrenciden ayrıntılı sayısal işlem yerine değişkenleri ayrı ayrı veya oran yoluyla yorumlaması beklenir.\n9. Modelin sınırlarını değerlendir. Bağıntı uzun, sık sarımlı ve merkez bölgesi incelenen ideal makara yaklaşımını temsil eder. Makara çok kısa olduğunda, sensör uca yaklaştırıldığında, sarımlar düzensiz olduğunda veya ortam değiştirildiğinde sonuçlar basit modelden sapabilir. Ferromanyetik çekirdek eklenmesi alanı değiştirebilir; ancak çekirdeğin ayrıntılı davranışı sonraki elektromıknatıs bağlamında nitel olarak ele alınmalıdır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Sarım yoğunluğuyla üç makarayı karşılaştırma\nDurum: A ve B makaraları aynı akımı taşımaktadır. A makarası 100 sarımı 20 cm boyunca, B makarası 200 sarımı 40 cm boyunca eşit dağıtmıştır. Çap ve ortam aynı olduğuna göre merkez alanlarını ayrıntılı hesap yapmadan karşılaştır.\nÇözüm: A makarasının sarım yoğunluğu 100 sarımın 20 cm'ye, B'nin sarım yoğunluğu 200 sarımın 40 cm'ye dağılmasıyla belirlenir. B'nin hem sarım sayısı hem boyu A'nın iki katıdır. N ve L aynı oranda arttığı için N/L oranı değişmez. Akımlar ve ortam da aynı olduğundan B = μ·N·I/L modelindeki tüm belirleyici oranlar eşittir.\nSonuç: İdeal uzun makara yaklaşımında A ve B'nin merkez alan büyüklükleri yaklaşık eşittir. Yalnız toplam sarım sayısına bakarak B'nin daha güçlü olduğu sonucuna varmak hatalıdır.\nÖrnek 2 — Esnek makaranın sıkıştırılması\nDurum: Esnek bir hava çekirdekli makaranın sarım sayısı ve akımı değiştirilmeden makara ekseni boyunca sıkıştırılarak boyu azaltılıyor. Merkez alanın büyüklüğü ve yönü nasıl değişir?\nÇözüm: Toplam sarım sayısı N ve akım I sabittir. Makara boyu L azalınca N/L sarım yoğunluğu artar. Böylece merkez ekseninde birim uzunluk başına daha fazla sarımın alan katkısı toplanır ve alan büyüklüğü artar. Akımın sarımlardaki dolaşım yönü değiştirilmediği için sağ el kuralındaki başparmak yönü ve dolayısıyla merkez alanın yönü aynı kalır.\nSonuç: Makara sıkıştırıldığında merkez alan güçlenir, fakat akım yönü aynı kaldığından kuzey-güney kutup rolleri ve alan yönü değişmez.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Merkez alanın yalnız toplam sarım sayısına bağlı olduğunu düşünmek. Sarımların yayıldığı makara boyu ve dolayısıyla sarım yoğunluğu da önemlidir.\n- Makara boyu arttığında alanın sırf daha fazla tel bulunduğu için güçleneceğini söylemek. Toplam sarım sabitse daha büyük boy sarım yoğunluğunu azaltır.\n- Sağ el kavrama kuralında başparmağı sarım akımı yönü sanmak. Kıvrılan parmaklar akımı, başparmak iç alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.\n- Akım yönü ters çevrildiğinde alan büyüklüğünün mutlaka sıfır olacağını düşünmek. Geometri ve akım büyüklüğü aynıysa alanın yönü tersine döner.\n- Uzun makaranın iç alanını her noktada tamamen aynı kabul etmek. Yaklaşık düzgünlük merkez bölgesi için geçerlidir; uçlarda alan değişir.\n- B = μ·N·I/L modelini çekirdek, geometri ve ölçüm konumu değişse de koşulsuz kullanmak. Modelin ideal yaklaşım sınırları belirtilmelidir.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Akım makarasındaki sarımların merkez eksenindeki alan katkılarının neden toplandığını açıklayabiliyorum.\n- Sağ el kavrama kuralıyla makaranın iç alan yönünü ve kuzey kutup benzeri ucunu bulabiliyorum.\n- Merkez alanın akım ve sarım sayısıyla doğru, makara boyuyla ters ilişkisini yorumlayabiliyorum.\n- Sarım yoğunluğunu n = N/L ilişkisiyle açıklayıp iki makarayı nitel olarak karşılaştırabiliyorum.\n- Akım, sarım sayısı ve makara boyu için kontrollü deney değişkenlerini ayırabiliyorum.\n- İdeal uzun makara modelinin uç bölgeler ve değişen ortam gibi sınırlılıklarını belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nAkım makarası, aynı eksen üzerinde çok sayıda akım halkasının ortak etkisini birleştirir. Sarımların merkez eksenindeki alan katkıları aynı yönde toplandığından makaranın iç merkez bölgesinde güçlü, eksene paralel ve yaklaşık düzenli bir manyetik alan oluşur. Dış alan deseni çubuk mıknatısa benzer; makaranın bir ucu kuzey, diğer ucu güney kutbu gibi davranır. Sağ elin parmakları sarım akımını izlediğinde başparmak iç alan yönünü gösterir. Deney verileri merkez alanın akımla ve toplam sarım sayısıyla arttığını, aynı sarım sayısı için makara boyu arttıkça azaldığını destekler. Bu ilişkiler B = μ·N·I/L veya B = μ·n·I modeliyle özetlenir. Modelin anlamı, değişkenlerin etkisini ayrı ayrı görmek ve nitel genelleme yapmaktır; ayrıntılı sayısal işlem temel amaç değildir. Akım makarası röle, zil, kilit, sensör ve endüstriyel düzeneklerde kullanılan elektromıknatısların fiziksel temelini oluşturur.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak yatay eksenli uzun bir makara düşün. İç bölgede soldan sağa yönelen sık ve yaklaşık paralel alan çizgileri, dışarıda ise sağ uçtan çıkıp sol uca dönen seyrek kapalı çizgiler gösterilebilir. Sarım akımı sağ uçtan bakıldığında saat yönünün tersiyse sağ uç N olarak işaretlenmelidir. İkinci karşılaştırmada aynı sarım sayısına sahip kısa ve uzun makaralar yan yana çizilip kısa makarada sarımların ve iç alan çizgilerinin daha sık olduğu belirtilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta akım makarasının, çok sayıda iletken halkanın aynı eksen üzerinde ardışık biçimde yerleştirilmesiyle oluşan bir manyetik alan kaynağı olduğunu açıklayacaksın. Tek tek sarımların alan katkılarının makaranın merkez ekseninde aynı yönde toplanması nedeniyle iç bölgede güçlü ve yaklaşık düzenli bir alan oluşmasını yorumlayacaksın. Kontrollü deney ve veri karşılaştırmalarından yararlanarak merkez alan büyüklüğünün akımla ve sarım sayısıyla doğru, makara boyuyla ters ilişkili olduğunu keşfedecek; B = μ·N·I/L ya da B = μ·n·I modelini ayrıntılı sayısal işlemlere girmeden genelleyeceksin. Sağ el kavrama kuralıyla makaranın iç alan yönünü ve kuzey-güney kutup benzeri uçlarını belirleyecek, ideal uzun makara modelinin gerçek düzeneklerdeki sınırlarını fark edeceksin.","keyConcepts":[{"term":"Akım makarası","definition":"Yalıtılmış iletken telin ortak bir eksen çevresinde çok sayıda sarım oluşturacak biçimde dolanmasıyla elde edilen ve akım geçtiğinde manyetik alan oluşturan düzenektir."},{"term":"Sarım","definition":"İletken telin makara ekseni çevresindeki bir tam dolanımıdır. Aynı yönlü akım taşıyan sarımların merkez eksenindeki alan katkıları birbirini güçlendirir."},{"term":"Sarım sayısı N","definition":"Makara üzerindeki toplam dolanım sayısıdır. Akım ve makara boyu sabitken N arttıkça merkez alanı artar."},{"term":"Makara boyu L","definition":"Sarımların eksen boyunca yayıldığı uzunluktur. Toplam sarım sayısı sabitken makara uzatılırsa birim uzunluktaki sarım sayısı azalır ve merkez alanı zayıflar."},{"term":"Sarım yoğunluğu n","definition":"Birim uzunluk başına sarım sayısıdır ve n = N/L ilişkisiyle tanımlanır. Merkez alanının temel değişkenlerinden biridir."},{"term":"Merkez ekseni","definition":"Makaranın ortasından boyuna geçen doğrultudur. Uzun makara yaklaşımında iç alan bu eksene yaklaşık paralel ve merkez bölgesinde düzenli kabul edilir."},{"term":"Sağ el kavrama kuralı","definition":"Sağ elin kıvrılan parmakları sarımlardaki geleneksel akımı izlediğinde başparmağın makara içindeki alan yönünü ve kuzey kutup benzeri ucu göstermesidir."},{"term":"Ortam katsayısı μ","definition":"Makara alan modelinde ortamın manyetik özelliğini temsil eden katsayıdır. Bu notta ortam aynı tutularak akım, sarım ve uzunluk ilişkileri incelenir."}],"priorKnowledge":"Akım geçen düz telin çevresinde tel merkezli dairesel manyetik alan oluştuğunu ve alan yönünün sağ el kuralıyla belirlendiğini bilmek bu konu için temel oluşturur. Bir iletken halka, düz tel parçalarının kapalı bir geometri içinde birleşmiş hâli olarak düşünülebilir; halkanın merkezinde farklı tel parçalarının alan katkıları ortak eksen yönünde toplanır. Çok sayıda halka ardışık yerleştirildiğinde bu katkılar makaranın iç bölgesinde güçlenir. Kontrollü deneyde sarım sayısı araştırılıyorsa akım ve makara boyu; akım araştırılıyorsa sarım sayısı ve boy; boy araştırılıyorsa akım ve toplam sarım sayısı sabit tutulmalıdır. Amaç formül ezberlemek değil, verilerden değişkenler arasındaki ilişkiyi keşfetmektir.","steps":["Akım makarasını tek tek sarımların ortak etkisi olarak düşün. Her sarım akım taşıyan bir halka gibi davranır ve kendi merkez ekseni boyunca manyetik alan oluşturur. Sarımlar aynı yönde dolandığı ve aynı akımı taşıdığı için makara içindeki eksen doğrultulu alan katkıları aynı yönde toplanır. Dış yan bölgelerde ise farklı sarımların bazı katkıları birbirini kısmen azaltır.","Alan desenini nitel olarak incele. Yeterince uzun bir makaranın merkezine yakın iç bölgesinde alan çizgileri eksene yaklaşık paralel, sık ve düzenlidir. Dış bölgede çizgiler seyrekleşir ve makaranın bir ucundan çıkıp diğer ucuna girerek çubuk mıknatısın dış alanına benzer kapalı döngüler oluşturur. Gerçek makaranın uçlarına yakın bölgelerde alan ideal merkez bölgesindeki kadar düzgün değildir.","Alan yönünü sağ el kavrama kuralıyla belirle. Sağ elin kıvrılan parmaklarını sarımlardaki geleneksel akım yönüne uydur. Açık başparmak makara içindeki merkez alanın yönünü gösterir. Başparmağın baktığı uç kuzey kutbu gibi davranır; karşı uç güney kutbu gibidir. Bir uçtan bakıldığında akım saat yönünün tersindeyse o uç kuzey, saat yönündeyse güney kutbu olur.","Akım yönü ters çevrildiğinde tüm sarımların alan katkıları da tersine döner. Akım büyüklüğü ve makara geometrisi aynı kaldığında merkez alanın büyüklüğü yaklaşık değişmez, fakat yönü tersine döner. Böylece makaranın kuzey ve güney kutup benzeri uçları yer değiştirir. Bu özellik, akımla yönü denetlenebilen manyetik düzeneklerin temelidir.","Akımın etkisini kontrollü deneyle araştır. Aynı makara ve aynı merkez ölçüm noktası kullanılır; yalnız akım büyüklüğü değiştirilir. Her akım için pusula sapması ya da alan sensörü değeri kaydedilir. Veriler akım iki katına çıktığında merkez alanın da yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyorsa B'nin I ile doğru orantılı olduğu sonucu desteklenir. Akım yönü değiştirilmeden yalnız büyüklük artırılırsa alan yönü sabit kalır.","Sarım sayısının etkisini ayrı bir deneyde incele. Makara boyu, çapı, ortamı, akım büyüklüğü ve sensör konumu sabit tutulurken toplam sarım sayısı değiştirilir. Daha fazla sarım, merkez ekseninde aynı yönde toplanan daha fazla alan katkısı demektir. Bu nedenle alan büyüklüğü N ile doğru orantılıdır. Sarım sayısıyla birlikte makara boyunu da değiştirmek, N'nin tek başına etkisini ayırt etmeyi engeller.","Makara boyunun etkisini toplam sarım sayısı ve akım sabitken araştır. Aynı N sarımı daha uzun bir makaraya yaymak birim uzunluktaki sarım sayısını azaltır. Daha kısa makarada sarımlar sıklaşır ve merkez alanı güçlenir. Bu ilişki B'nin L ile ters orantılı olması veya sarım yoğunluğu n = N/L arttıkça alanın artması biçiminde ifade edilir.","Değişkenleri tek modelde birleştir. Aynı ortamda merkez alanı B = μ·N·I/L biçiminde modellenir. N/L yerine n yazılırsa B = μ·n·I olur. Model, akım veya sarım sayısı arttığında alanın arttığını; aynı sarım sayısı daha büyük boya yayıldığında alanın azaldığını gösterir. Öğrenciden ayrıntılı sayısal işlem yerine değişkenleri ayrı ayrı veya oran yoluyla yorumlaması beklenir.","Modelin sınırlarını değerlendir. Bağıntı uzun, sık sarımlı ve merkez bölgesi incelenen ideal makara yaklaşımını temsil eder. Makara çok kısa olduğunda, sensör uca yaklaştırıldığında, sarımlar düzensiz olduğunda veya ortam değiştirildiğinde sonuçlar basit modelden sapabilir. Ferromanyetik çekirdek eklenmesi alanı değiştirebilir; ancak çekirdeğin ayrıntılı davranışı sonraki elektromıknatıs bağlamında nitel olarak ele alınmalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Sarım yoğunluğuyla üç makarayı karşılaştırma","problem":"A ve B makaraları aynı akımı taşımaktadır. A makarası 100 sarımı 20 cm boyunca, B makarası 200 sarımı 40 cm boyunca eşit dağıtmıştır. Çap ve ortam aynı olduğuna göre merkez alanlarını ayrıntılı hesap yapmadan karşılaştır.","solution":"A makarasının sarım yoğunluğu 100 sarımın 20 cm'ye, B'nin sarım yoğunluğu 200 sarımın 40 cm'ye dağılmasıyla belirlenir. B'nin hem sarım sayısı hem boyu A'nın iki katıdır. N ve L aynı oranda arttığı için N/L oranı değişmez. Akımlar ve ortam da aynı olduğundan B = μ·N·I/L modelindeki tüm belirleyici oranlar eşittir.","result":"İdeal uzun makara yaklaşımında A ve B'nin merkez alan büyüklükleri yaklaşık eşittir. Yalnız toplam sarım sayısına bakarak B'nin daha güçlü olduğu sonucuna varmak hatalıdır."},{"title":"Esnek makaranın sıkıştırılması","problem":"Esnek bir hava çekirdekli makaranın sarım sayısı ve akımı değiştirilmeden makara ekseni boyunca sıkıştırılarak boyu azaltılıyor. Merkez alanın büyüklüğü ve yönü nasıl değişir?","solution":"Toplam sarım sayısı N ve akım I sabittir. Makara boyu L azalınca N/L sarım yoğunluğu artar. Böylece merkez ekseninde birim uzunluk başına daha fazla sarımın alan katkısı toplanır ve alan büyüklüğü artar. Akımın sarımlardaki dolaşım yönü değiştirilmediği için sağ el kuralındaki başparmak yönü ve dolayısıyla merkez alanın yönü aynı kalır.","result":"Makara sıkıştırıldığında merkez alan güçlenir, fakat akım yönü aynı kaldığından kuzey-güney kutup rolleri ve alan yönü değişmez."}],"commonMistakes":["Merkez alanın yalnız toplam sarım sayısına bağlı olduğunu düşünmek. Sarımların yayıldığı makara boyu ve dolayısıyla sarım yoğunluğu da önemlidir.","Makara boyu arttığında alanın sırf daha fazla tel bulunduğu için güçleneceğini söylemek. Toplam sarım sabitse daha büyük boy sarım yoğunluğunu azaltır.","Sağ el kavrama kuralında başparmağı sarım akımı yönü sanmak. Kıvrılan parmaklar akımı, başparmak iç alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.","Akım yönü ters çevrildiğinde alan büyüklüğünün mutlaka sıfır olacağını düşünmek. Geometri ve akım büyüklüğü aynıysa alanın yönü tersine döner.","Uzun makaranın iç alanını her noktada tamamen aynı kabul etmek. Yaklaşık düzgünlük merkez bölgesi için geçerlidir; uçlarda alan değişir.","B = μ·N·I/L modelini çekirdek, geometri ve ölçüm konumu değişse de koşulsuz kullanmak. Modelin ideal yaklaşım sınırları belirtilmelidir."],"selfCheck":["Akım makarasındaki sarımların merkez eksenindeki alan katkılarının neden toplandığını açıklayabiliyorum.","Sağ el kavrama kuralıyla makaranın iç alan yönünü ve kuzey kutup benzeri ucunu bulabiliyorum.","Merkez alanın akım ve sarım sayısıyla doğru, makara boyuyla ters ilişkisini yorumlayabiliyorum.","Sarım yoğunluğunu n = N/L ilişkisiyle açıklayıp iki makarayı nitel olarak karşılaştırabiliyorum.","Akım, sarım sayısı ve makara boyu için kontrollü deney değişkenlerini ayırabiliyorum.","İdeal uzun makara modelinin uç bölgeler ve değişen ortam gibi sınırlılıklarını belirtebiliyorum."],"summary":"Akım makarası, aynı eksen üzerinde çok sayıda akım halkasının ortak etkisini birleştirir. Sarımların merkez eksenindeki alan katkıları aynı yönde toplandığından makaranın iç merkez bölgesinde güçlü, eksene paralel ve yaklaşık düzenli bir manyetik alan oluşur. Dış alan deseni çubuk mıknatısa benzer; makaranın bir ucu kuzey, diğer ucu güney kutbu gibi davranır. Sağ elin parmakları sarım akımını izlediğinde başparmak iç alan yönünü gösterir. Deney verileri merkez alanın akımla ve toplam sarım sayısıyla arttığını, aynı sarım sayısı için makara boyu arttıkça azaldığını destekler. Bu ilişkiler B = μ·N·I/L veya B = μ·n·I modeliyle özetlenir. Modelin anlamı, değişkenlerin etkisini ayrı ayrı görmek ve nitel genelleme yapmaktır; ayrıntılı sayısal işlem temel amaç değildir. Akım makarası röle, zil, kilit, sensör ve endüstriyel düzeneklerde kullanılan elektromıknatısların fiziksel temelini oluşturur.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak yatay eksenli uzun bir makara düşün. İç bölgede soldan sağa yönelen sık ve yaklaşık paralel alan çizgileri, dışarıda ise sağ uçtan çıkıp sol uca dönen seyrek kapalı çizgiler gösterilebilir. Sarım akımı sağ uçtan bakıldığında saat yönünün tersiyse sağ uç N olarak işaretlenmelidir. İkinci karşılaştırmada aynı sarım sayısına sahip kısa ve uzun makaralar yan yana çizilip kısa makarada sarımların ve iç alan çizgilerinin daha sık olduğu belirtilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","objective":"FİZ.11.2.6","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ddc95b39842f4a540351e619c0733468682e1f2b3cdfc5ede6a36f79adda218","reviewDecisionSha256":"624db7f5057ba87cad9bfefb1b944354aab57ed331ff35d6c26bf912f6d99eff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4ddc95b39842f4a540351e619c0733468682e1f2b3cdfc5ede6a36f79adda218","reviewedHash":"sha256:4ddc95b39842f4a540351e619c0733468682e1f2b3cdfc5ede6a36f79adda218","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:624db7f5057ba87cad9bfefb1b944354aab57ed331ff35d6c26bf912f6d99eff; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-012","contentProjectionSha256":"4ddc95b39842f4a540351e619c0733468682e1f2b3cdfc5ede6a36f79adda218","reviewDecisionSha256":"624db7f5057ba87cad9bfefb1b944354aab57ed331ff35d6c26bf912f6d99eff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-013","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","objectives":["FİZ.11.2.7"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-65","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta elektromıknatısın akım makarası ile çoğu uygulamada kullanılan ferromanyetik çekirdeğin birlikte oluşturduğu, büyüklüğü ve yönü elektrik akımıyla denetlenebilen manyetik sistem olduğunu açıklayacaksın. Hurda vinci, röle ve kontaktör, elektrik zili, elektromanyetik kilit, solenoid valf, endüstriyel ayırma ve sağlık teknolojileri gibi kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandıracaksın. Bir uygulamada neden kalıcı mıknatıs yerine elektromıknatıs seçildiğini açma-kapama, ayarlanabilir güç, kutup değiştirme ve uzaktan kontrol ölçütleriyle değerlendireceksin. Genel ağ, kütüphane, dergi ve uzman kaynaklarından bilgi toplama; yazar, kurum, tarih ve teknik dayanakları inceleyerek bilgiyi doğrulama; doğrulanan bulguları kaynaklarıyla kaydetme basamaklarını uygulayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nElektromıknatıs: Elektrik akımı geçen bir makaranın oluşturduğu manyetik alanın, çoğu tasarımda uygun bir ferromanyetik çekirdekle güçlendirildiği ve akımla denetlenebildiği mıknatıs sistemidir.\nFerromanyetik çekirdek: Demir gibi manyetik alanı yoğunlaştırabilen malzemedir. Çekirdeğin türü, biçimi ve artık mıknatıslanması uygulamanın davranışını etkileyebilir.\nDenetlenebilirlik: Elektromıknatısın akım açılıp kapatılarak etkinleştirilmesi, akım veya tasarım değiştirilerek gücünün ayarlanması ve akım yönü değiştirilerek kutuplarının ters çevrilebilmesidir.\nRöle ve kontaktör: Bir elektromıknatısın hareketli bir parçayı çekerek başka bir elektrik devresindeki kontağı açtığı veya kapattığı kumanda elemanlarıdır.\nSolenoid eyleyici: Akım verildiğinde makara alanının hareketli demir parçayı çekerek doğrusal hareket ürettiği düzenektir. Zil, kilit ve bazı valflerde kullanılır.\nKaynak güvenilirliği: Bilginin uzmanlık sahibi kişi veya kurumca yayımlanması, güncel olması, kanıt ve teknik belgeye dayanması ve bağımsız kaynaklarla doğrulanabilmesidir.\nKullanım koşulu: Bir elektromıknatısın gerilim, akım, çalışma süresi, ısınma, güvenlik, çekilecek malzeme ve görev türü gibi sınırlamalar altında kullanılma biçimidir.\n\nÖN BİLGİLER\nElektromıknatısları anlamak için akım geçen düz telin çevresinde manyetik alan oluştuğunu, çok sayıda sarımın akım makarası içinde alanı güçlendirdiğini ve makaranın alan yönünün sağ el kavrama kuralıyla belirlendiğini hatırla. Akım, sarım sayısı ve makara boyunun alan büyüklüğünü etkilediği bilinmelidir. Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatıs aynı değildir: kalıcı mıknatıs dışarıdan sürekli enerji verilmeden alan oluşturabilir; elektromıknatısın temel üstünlüğü alanının elektrik devresiyle denetlenebilmesidir. İnternette bir uygulama hakkında bulunan her bilgi doğru kabul edilmemeli; özellikle sağlık ve güvenlikle ilgili iddialar resmî, kurumsal ve uzman kaynaklardan çapraz kontrol edilmelidir.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Elektromıknatısın yapısını fiziksel bileşenlerine ayır. Temel parça, yalıtılmış telden yapılmış akım makarasıdır. Makaranın içine veya çevresine yerleştirilen demir benzeri ferromanyetik çekirdek, alan çizgilerinin yoğunlaşmasına yardım ederek çekim etkisini güçlendirebilir. Elektrik kaynağı, anahtar ya da elektronik sürücü akımı denetler. Uygulamadaki hareketli parça, çekirdek veya karşılık plakası manyetik kuvvetten yararlanır.\n2. Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatısı işlev bakımından karşılaştır. Elektromıknatıs akım verilince etkinleşebilir, akım kesilince etkisi büyük ölçüde azalabilir, akım büyüklüğü değiştirilerek çekim gücü ayarlanabilir ve akım yönü değiştirilerek kutupları ters çevrilebilir. Bu özellikler kontrollü kaldırma, bırakma, anahtarlama ve hareket üretme görevlerinde üstünlük sağlar. Ancak enerji tüketimi, ısınma ve devre güvenliği dikkate alınmalıdır.\n3. Hurda vinci uygulamasını görev-özellik eşleştirmesiyle açıkla. Vinç demir ve çelik parçaları toplarken elektromıknatısa akım verilir; yük bırakılacağı zaman akım kesilir. Kalıcı mıknatıs kullanılsaydı ağır parçaların istenen anda ayrılması zorlaşırdı. Elektromıknatıs her maddeyi eşit çekmez; güçlü etkileşim özellikle ferromanyetik malzemelerde görülür. Paslanmaz çelik türleri gibi bazı metallerin davranışı aynı olmayabileceğinden malzeme genellemesi dikkatli yapılmalıdır.\n4. Röle, kontaktör, zil ve kilitleri ortak mekanizmayla ilişkilendir. Rölede küçük bir kumanda akımı elektromıknatısı etkinleştirir ve hareketli kontak başka bir devreyi açar veya kapatır. Elektrik zilinde çekilen hareketli parça tokmağı hareket ettirir ve devrenin tekrarlı kesilip kurulması ses oluşturabilir. Elektromanyetik kilitte akım, kilit dilini veya tutucu plakayı denetler. Her cihazın ayrıntılı devresi farklı olsa da ortak fikir elektrik enerjisinin kontrollü manyetik etki ve harekete dönüştürülmesidir.\n5. Endüstriyel kullanımları işlevlerine göre sınıflandır. Elektromıknatıslar ferromanyetik parçaları taşımada, malzeme ayırmada, otomasyon hatlarındaki valf ve mandalları çalıştırmada, röle ve kontaktörlerle güç devrelerini kumanda etmede, elektromanyetik fren ve tutucularda kullanılabilir. Bir uygulamanın elektromıknatıs içerdiğini yalnız adından değil, akım verilen makaranın kontrollü alan oluşturması ve bu alanın bir parçayı çekmesi ya da konumlandırması üzerinden belirle.\n6. Sağlık alanındaki örnekleri doğrulanmış ve sınırlı ifadelerle ele al. Manyetik rezonans görüntüleme sistemlerinde güçlü ve kararlı alan oluşturmak için özel elektromıknatıs tasarımları kullanılabilir. Bazı tıbbi araştırma ve tedavi cihazları kontrollü, zamanla değişen manyetik alanlardan yararlanır. Bu sistemlerin alan şiddeti, güvenlik bölgeleri ve kullanım protokolleri uzmanlık gerektirir; sınıf düzeyindeki basit bobinlerle eşdeğer oldukları veya her sağlık cihazının elektromıknatıs kullandığı sonucu çıkarılmamalıdır.\n7. Bilgi toplama sorusunu açık biçimde kur. Örneğin 'Elektromıknatıs bu cihazda hangi parçayı etkiliyor?', 'Akım kesildiğinde ne oluyor?', 'Kalıcı mıknatıs yerine seçilmesinin nedeni nedir?' ve 'Hangi güvenlik koşulları uygulanıyor?' soruları araştırmayı yönlendirir. Genel ağ, kütüphane, bilim dergileri, üretici teknik belgeleri, üniversiteler, hastaneler, standart kuruluşları ve alan uzmanları olası kaynaklardır.\n8. Kaynağı seçerken ve doğrularken sistemli davran. Yazar veya kurumun uzmanlığını, belgenin yayın tarihini, amacını, teknik kanıtlarını ve kaynakçasını incele. Reklam metni, anonim paylaşım veya beğeni sayısı tek başına güvenilirlik ölçütü değildir. Kritik iddiaları en az iki bağımsız güvenilir kaynakta karşılaştır. Kaynaklar farklı sonuç veriyorsa cihaz modeli, çalışma koşulu ve tarih farklarını araştır; uyuşmazlığı gizleme.\n9. Doğrulanan bilgileri yapılandırılmış biçimde kaydet. Her kayıt için uygulama adı, elektromıknatısın görevi, denetlenebilir özelliği, kullanılan malzeme veya hareketli parça, güvenlik sınırlaması, kaynak adı, yayınlayan kurum ve erişim tarihi yazılabilir. Sonuç cümlelerinde kanıtın sınırını koru: 'Elektromıknatıslar tüm metalleri çeker' yerine 'uygun tasarımda ferromanyetik malzemeler üzerinde güçlü ve denetlenebilir çekim oluşturabilir' ifadesi daha doğrudur.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Hurda ayırma sistemi için mıknatıs seçimi\nDurum: Bir geri dönüşüm hattında demir parçaların banttan kaldırılması, başka bölmeye taşınması ve belirli anda bırakılması isteniyor. Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatıs arasında seçim yapılacaktır.\nÇözüm: Görev üç aşamaya ayrılır: çekme, taşıma ve bırakma. Kalıcı mıknatıs çekim sağlayabilir; fakat yükü bırakmak için mekanik ayırma gerekebilir. Elektromıknatısta akım açıldığında alan oluşur ve demir parçalar çekilir; taşıma sonunda akım kesildiğinde çekim büyük ölçüde azalır. Akımın ve makara tasarımının değiştirilmesi farklı yükler için kontrol olanağı sağlayabilir. Sistem tasarımında ısınma, enerji tüketimi, güç kesintisi ve operatör güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir.\nSonuç: Kontrollü bırakma gerektiği için elektromıknatıs daha uygun seçenektir. Seçimin gerekçesi yalnız çekim gücü değil, alanın elektrikle açılıp kapatılabilmesidir.\nÖrnek 2 — Sağlık teknolojisi iddiasını kaynaklarla doğrulama\nDurum: Bir internet videosu, 'Her MR cihazında sıradan demir çekirdekli küçük bir bobin vardır ve cihazın güvenliği için başka önleme gerek yoktur' iddiasını ileri sürüyor. Öğrenci bu bilgiyi nasıl değerlendirmelidir?\nÇözüm: Önce videonun yazarı, kurumu, tarihi ve gösterdiği teknik kaynaklar incelenir. İddia, hastane veya üniversitenin MR güvenliği dokümanı, cihaz üreticisinin teknik belgesi ve bağımsız tıp-fizik kaynağıyla karşılaştırılır. MR sistemlerinin farklı mıknatıs tasarımları kullanabildiği, güçlü alan nedeniyle özel güvenlik bölgeleri ve metal eşya denetimleri gerektiği görülürse videodaki aşırı genelleme reddedilir. Bulgular kaynak adı ve erişim tarihiyle kaydedilir.\nSonuç: Tek ve anonim video yeterli kanıt değildir. Sağlık uygulaması hakkındaki bilgi uzman, güncel ve birbirinden bağımsız kaynaklarla doğrulanmalı; cihaz tasarımları arasındaki farklar korunmalıdır.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Elektromıknatısın akım kesildiğinde her koşulda anında ve tamamen sıfır manyetik etki göstereceğini söylemek. Çekirdek malzemede bir miktar artık mıknatıslanma kalabilir.\n- Elektromıknatısların bütün metalleri eşit kuvvetle çektiğini düşünmek. Güçlü çekim özellikle ferromanyetik malzemelerde görülür ve metal türleri aynı davranmaz.\n- Elektromıknatısın kalıcı mıknatıstan tek farkını 'daha güçlü olması' diye açıklamak. Asıl üstünlükler açma-kapama, ayarlanabilirlik ve kutup yönünün denetlenebilmesidir.\n- Röle, zil, kilit ve valfin tüm ayrıntılarının aynı olduğunu varsaymak. Ortak elektromanyetik ilkeye rağmen mekanik tasarımları ve güvenlik koşulları farklıdır.\n- Bir reklam veya sosyal medya paylaşımını çok görüntülendiği için güvenilir saymak. Uzmanlık, tarih, teknik kanıt ve bağımsız doğrulama aranmalıdır.\n- MR gibi sağlık sistemlerini sınıf düzeyindeki basit bobinlerle tamamen eşdeğer görmek. Güçlü alanlar, özel tasarımlar ve uzman güvenlik protokolleri vardır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Elektromıknatısın makara, akım kaynağı ve çoğu uygulamadaki ferromanyetik çekirdek bileşenlerini açıklayabiliyorum.\n- Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatısı açma-kapama, ayarlanabilirlik ve enerji gereksinimi bakımından karşılaştırabiliyorum.\n- Vinç, röle, zil, kilit, valf, sağlık ve endüstri örneklerinde elektromıknatısın yaptığı işi belirleyebiliyorum.\n- Bir uygulamanın güvenlik, ısınma, güç kesintisi ve malzeme türü gibi sınırlamalarını fark edebiliyorum.\n- Kaynak seçme, bilgiyi iki güvenilir kaynakla doğrulama ve kaynak bilgileriyle kaydetme basamaklarını uygulayabiliyorum.\n- Elektromıknatıslar hakkında aşırı genellemeleri kanıtın kapsamına göre düzeltebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nElektromıknatıs, akım makarasının oluşturduğu alanın çoğu uygulamada ferromanyetik çekirdekle güçlendirildiği ve elektrik devresiyle denetlendiği bir sistemdir. Akım verildiğinde çekim veya hareket oluşturabilir; akım kesildiğinde etki büyük ölçüde azalabilir. Alan gücü akım, sarım, geometri, çekirdek ve çalışma koşullarına bağlıdır; akım yönü değiştirilerek kutuplar ters çevrilebilir. Bu denetlenebilirlik hurda vinçlerinde kaldırma ve bırakmayı, röle ve kontaktörlerde devre anahtarlamayı, zillerde hareket ve ses üretimini, elektromanyetik kilitlerde tutma-bırakmayı, valflerde akış denetimini ve çeşitli endüstriyel otomasyon işlemlerini mümkün kılar. Sağlık teknolojilerindeki güçlü elektromıknatıs uygulamaları uzman tasarım ve güvenlik protokolleri gerektirir. Kullanım alanları araştırılırken kaynakların yazarı, kurumu, tarihi ve teknik dayanağı incelenmeli; iddialar bağımsız güvenilir kaynaklarla karşılaştırılmalı ve doğrulanan bilgiler kaynaklarıyla kaydedilmelidir. Böylece elektromıknatıs konusu yalnız cihaz adlarını ezberlemekten çıkar, fiziksel işlev ve bilgi güvenilirliği üzerinden değerlendirilen bir teknoloji incelemesine dönüşür.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak demir çekirdek çevresine sarılmış bir bobin, anahtar ve pil düşün. Anahtar kapalıyken çekirdeğin yanında toplanan demir parçalar; anahtar açıkken serbest kalan parçalar gösterilebilir. İkinci bir akışta küçük kumanda akımı → bobinde manyetik alan → hareketli parçanın çekilmesi → başka devrenin kontağının kapanması sırası röle örneği olarak canlandırılabilir. Görsel, elektromıknatısın tüm metalleri çektiği veya akım kesilince her koşulda sıfır artık alan kaldığı anlamına gelecek biçimde yorumlanmamalıdır.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta elektromıknatısın akım makarası ile çoğu uygulamada kullanılan ferromanyetik çekirdeğin birlikte oluşturduğu, büyüklüğü ve yönü elektrik akımıyla denetlenebilen manyetik sistem olduğunu açıklayacaksın. Hurda vinci, röle ve kontaktör, elektrik zili, elektromanyetik kilit, solenoid valf, endüstriyel ayırma ve sağlık teknolojileri gibi kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandıracaksın. Bir uygulamada neden kalıcı mıknatıs yerine elektromıknatıs seçildiğini açma-kapama, ayarlanabilir güç, kutup değiştirme ve uzaktan kontrol ölçütleriyle değerlendireceksin. Genel ağ, kütüphane, dergi ve uzman kaynaklarından bilgi toplama; yazar, kurum, tarih ve teknik dayanakları inceleyerek bilgiyi doğrulama; doğrulanan bulguları kaynaklarıyla kaydetme basamaklarını uygulayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Elektromıknatıs","definition":"Elektrik akımı geçen bir makaranın oluşturduğu manyetik alanın, çoğu tasarımda uygun bir ferromanyetik çekirdekle güçlendirildiği ve akımla denetlenebildiği mıknatıs sistemidir."},{"term":"Ferromanyetik çekirdek","definition":"Demir gibi manyetik alanı yoğunlaştırabilen malzemedir. Çekirdeğin türü, biçimi ve artık mıknatıslanması uygulamanın davranışını etkileyebilir."},{"term":"Denetlenebilirlik","definition":"Elektromıknatısın akım açılıp kapatılarak etkinleştirilmesi, akım veya tasarım değiştirilerek gücünün ayarlanması ve akım yönü değiştirilerek kutuplarının ters çevrilebilmesidir."},{"term":"Röle ve kontaktör","definition":"Bir elektromıknatısın hareketli bir parçayı çekerek başka bir elektrik devresindeki kontağı açtığı veya kapattığı kumanda elemanlarıdır."},{"term":"Solenoid eyleyici","definition":"Akım verildiğinde makara alanının hareketli demir parçayı çekerek doğrusal hareket ürettiği düzenektir. Zil, kilit ve bazı valflerde kullanılır."},{"term":"Kaynak güvenilirliği","definition":"Bilginin uzmanlık sahibi kişi veya kurumca yayımlanması, güncel olması, kanıt ve teknik belgeye dayanması ve bağımsız kaynaklarla doğrulanabilmesidir."},{"term":"Kullanım koşulu","definition":"Bir elektromıknatısın gerilim, akım, çalışma süresi, ısınma, güvenlik, çekilecek malzeme ve görev türü gibi sınırlamalar altında kullanılma biçimidir."}],"priorKnowledge":"Elektromıknatısları anlamak için akım geçen düz telin çevresinde manyetik alan oluştuğunu, çok sayıda sarımın akım makarası içinde alanı güçlendirdiğini ve makaranın alan yönünün sağ el kavrama kuralıyla belirlendiğini hatırla. Akım, sarım sayısı ve makara boyunun alan büyüklüğünü etkilediği bilinmelidir. Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatıs aynı değildir: kalıcı mıknatıs dışarıdan sürekli enerji verilmeden alan oluşturabilir; elektromıknatısın temel üstünlüğü alanının elektrik devresiyle denetlenebilmesidir. İnternette bir uygulama hakkında bulunan her bilgi doğru kabul edilmemeli; özellikle sağlık ve güvenlikle ilgili iddialar resmî, kurumsal ve uzman kaynaklardan çapraz kontrol edilmelidir.","steps":["Elektromıknatısın yapısını fiziksel bileşenlerine ayır. Temel parça, yalıtılmış telden yapılmış akım makarasıdır. Makaranın içine veya çevresine yerleştirilen demir benzeri ferromanyetik çekirdek, alan çizgilerinin yoğunlaşmasına yardım ederek çekim etkisini güçlendirebilir. Elektrik kaynağı, anahtar ya da elektronik sürücü akımı denetler. Uygulamadaki hareketli parça, çekirdek veya karşılık plakası manyetik kuvvetten yararlanır.","Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatısı işlev bakımından karşılaştır. Elektromıknatıs akım verilince etkinleşebilir, akım kesilince etkisi büyük ölçüde azalabilir, akım büyüklüğü değiştirilerek çekim gücü ayarlanabilir ve akım yönü değiştirilerek kutupları ters çevrilebilir. Bu özellikler kontrollü kaldırma, bırakma, anahtarlama ve hareket üretme görevlerinde üstünlük sağlar. Ancak enerji tüketimi, ısınma ve devre güvenliği dikkate alınmalıdır.","Hurda vinci uygulamasını görev-özellik eşleştirmesiyle açıkla. Vinç demir ve çelik parçaları toplarken elektromıknatısa akım verilir; yük bırakılacağı zaman akım kesilir. Kalıcı mıknatıs kullanılsaydı ağır parçaların istenen anda ayrılması zorlaşırdı. Elektromıknatıs her maddeyi eşit çekmez; güçlü etkileşim özellikle ferromanyetik malzemelerde görülür. Paslanmaz çelik türleri gibi bazı metallerin davranışı aynı olmayabileceğinden malzeme genellemesi dikkatli yapılmalıdır.","Röle, kontaktör, zil ve kilitleri ortak mekanizmayla ilişkilendir. Rölede küçük bir kumanda akımı elektromıknatısı etkinleştirir ve hareketli kontak başka bir devreyi açar veya kapatır. Elektrik zilinde çekilen hareketli parça tokmağı hareket ettirir ve devrenin tekrarlı kesilip kurulması ses oluşturabilir. Elektromanyetik kilitte akım, kilit dilini veya tutucu plakayı denetler. Her cihazın ayrıntılı devresi farklı olsa da ortak fikir elektrik enerjisinin kontrollü manyetik etki ve harekete dönüştürülmesidir.","Endüstriyel kullanımları işlevlerine göre sınıflandır. Elektromıknatıslar ferromanyetik parçaları taşımada, malzeme ayırmada, otomasyon hatlarındaki valf ve mandalları çalıştırmada, röle ve kontaktörlerle güç devrelerini kumanda etmede, elektromanyetik fren ve tutucularda kullanılabilir. Bir uygulamanın elektromıknatıs içerdiğini yalnız adından değil, akım verilen makaranın kontrollü alan oluşturması ve bu alanın bir parçayı çekmesi ya da konumlandırması üzerinden belirle.","Sağlık alanındaki örnekleri doğrulanmış ve sınırlı ifadelerle ele al. Manyetik rezonans görüntüleme sistemlerinde güçlü ve kararlı alan oluşturmak için özel elektromıknatıs tasarımları kullanılabilir. Bazı tıbbi araştırma ve tedavi cihazları kontrollü, zamanla değişen manyetik alanlardan yararlanır. Bu sistemlerin alan şiddeti, güvenlik bölgeleri ve kullanım protokolleri uzmanlık gerektirir; sınıf düzeyindeki basit bobinlerle eşdeğer oldukları veya her sağlık cihazının elektromıknatıs kullandığı sonucu çıkarılmamalıdır.","Bilgi toplama sorusunu açık biçimde kur. Örneğin 'Elektromıknatıs bu cihazda hangi parçayı etkiliyor?', 'Akım kesildiğinde ne oluyor?', 'Kalıcı mıknatıs yerine seçilmesinin nedeni nedir?' ve 'Hangi güvenlik koşulları uygulanıyor?' soruları araştırmayı yönlendirir. Genel ağ, kütüphane, bilim dergileri, üretici teknik belgeleri, üniversiteler, hastaneler, standart kuruluşları ve alan uzmanları olası kaynaklardır.","Kaynağı seçerken ve doğrularken sistemli davran. Yazar veya kurumun uzmanlığını, belgenin yayın tarihini, amacını, teknik kanıtlarını ve kaynakçasını incele. Reklam metni, anonim paylaşım veya beğeni sayısı tek başına güvenilirlik ölçütü değildir. Kritik iddiaları en az iki bağımsız güvenilir kaynakta karşılaştır. Kaynaklar farklı sonuç veriyorsa cihaz modeli, çalışma koşulu ve tarih farklarını araştır; uyuşmazlığı gizleme.","Doğrulanan bilgileri yapılandırılmış biçimde kaydet. Her kayıt için uygulama adı, elektromıknatısın görevi, denetlenebilir özelliği, kullanılan malzeme veya hareketli parça, güvenlik sınırlaması, kaynak adı, yayınlayan kurum ve erişim tarihi yazılabilir. Sonuç cümlelerinde kanıtın sınırını koru: 'Elektromıknatıslar tüm metalleri çeker' yerine 'uygun tasarımda ferromanyetik malzemeler üzerinde güçlü ve denetlenebilir çekim oluşturabilir' ifadesi daha doğrudur."],"workedExamples":[{"title":"Hurda ayırma sistemi için mıknatıs seçimi","problem":"Bir geri dönüşüm hattında demir parçaların banttan kaldırılması, başka bölmeye taşınması ve belirli anda bırakılması isteniyor. Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatıs arasında seçim yapılacaktır.","solution":"Görev üç aşamaya ayrılır: çekme, taşıma ve bırakma. Kalıcı mıknatıs çekim sağlayabilir; fakat yükü bırakmak için mekanik ayırma gerekebilir. Elektromıknatısta akım açıldığında alan oluşur ve demir parçalar çekilir; taşıma sonunda akım kesildiğinde çekim büyük ölçüde azalır. Akımın ve makara tasarımının değiştirilmesi farklı yükler için kontrol olanağı sağlayabilir. Sistem tasarımında ısınma, enerji tüketimi, güç kesintisi ve operatör güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir.","result":"Kontrollü bırakma gerektiği için elektromıknatıs daha uygun seçenektir. Seçimin gerekçesi yalnız çekim gücü değil, alanın elektrikle açılıp kapatılabilmesidir."},{"title":"Sağlık teknolojisi iddiasını kaynaklarla doğrulama","problem":"Bir internet videosu, 'Her MR cihazında sıradan demir çekirdekli küçük bir bobin vardır ve cihazın güvenliği için başka önleme gerek yoktur' iddiasını ileri sürüyor. Öğrenci bu bilgiyi nasıl değerlendirmelidir?","solution":"Önce videonun yazarı, kurumu, tarihi ve gösterdiği teknik kaynaklar incelenir. İddia, hastane veya üniversitenin MR güvenliği dokümanı, cihaz üreticisinin teknik belgesi ve bağımsız tıp-fizik kaynağıyla karşılaştırılır. MR sistemlerinin farklı mıknatıs tasarımları kullanabildiği, güçlü alan nedeniyle özel güvenlik bölgeleri ve metal eşya denetimleri gerektiği görülürse videodaki aşırı genelleme reddedilir. Bulgular kaynak adı ve erişim tarihiyle kaydedilir.","result":"Tek ve anonim video yeterli kanıt değildir. Sağlık uygulaması hakkındaki bilgi uzman, güncel ve birbirinden bağımsız kaynaklarla doğrulanmalı; cihaz tasarımları arasındaki farklar korunmalıdır."}],"commonMistakes":["Elektromıknatısın akım kesildiğinde her koşulda anında ve tamamen sıfır manyetik etki göstereceğini söylemek. Çekirdek malzemede bir miktar artık mıknatıslanma kalabilir.","Elektromıknatısların bütün metalleri eşit kuvvetle çektiğini düşünmek. Güçlü çekim özellikle ferromanyetik malzemelerde görülür ve metal türleri aynı davranmaz.","Elektromıknatısın kalıcı mıknatıstan tek farkını 'daha güçlü olması' diye açıklamak. Asıl üstünlükler açma-kapama, ayarlanabilirlik ve kutup yönünün denetlenebilmesidir.","Röle, zil, kilit ve valfin tüm ayrıntılarının aynı olduğunu varsaymak. Ortak elektromanyetik ilkeye rağmen mekanik tasarımları ve güvenlik koşulları farklıdır.","Bir reklam veya sosyal medya paylaşımını çok görüntülendiği için güvenilir saymak. Uzmanlık, tarih, teknik kanıt ve bağımsız doğrulama aranmalıdır.","MR gibi sağlık sistemlerini sınıf düzeyindeki basit bobinlerle tamamen eşdeğer görmek. Güçlü alanlar, özel tasarımlar ve uzman güvenlik protokolleri vardır."],"selfCheck":["Elektromıknatısın makara, akım kaynağı ve çoğu uygulamadaki ferromanyetik çekirdek bileşenlerini açıklayabiliyorum.","Kalıcı mıknatıs ile elektromıknatısı açma-kapama, ayarlanabilirlik ve enerji gereksinimi bakımından karşılaştırabiliyorum.","Vinç, röle, zil, kilit, valf, sağlık ve endüstri örneklerinde elektromıknatısın yaptığı işi belirleyebiliyorum.","Bir uygulamanın güvenlik, ısınma, güç kesintisi ve malzeme türü gibi sınırlamalarını fark edebiliyorum.","Kaynak seçme, bilgiyi iki güvenilir kaynakla doğrulama ve kaynak bilgileriyle kaydetme basamaklarını uygulayabiliyorum.","Elektromıknatıslar hakkında aşırı genellemeleri kanıtın kapsamına göre düzeltebiliyorum."],"summary":"Elektromıknatıs, akım makarasının oluşturduğu alanın çoğu uygulamada ferromanyetik çekirdekle güçlendirildiği ve elektrik devresiyle denetlendiği bir sistemdir. Akım verildiğinde çekim veya hareket oluşturabilir; akım kesildiğinde etki büyük ölçüde azalabilir. Alan gücü akım, sarım, geometri, çekirdek ve çalışma koşullarına bağlıdır; akım yönü değiştirilerek kutuplar ters çevrilebilir. Bu denetlenebilirlik hurda vinçlerinde kaldırma ve bırakmayı, röle ve kontaktörlerde devre anahtarlamayı, zillerde hareket ve ses üretimini, elektromanyetik kilitlerde tutma-bırakmayı, valflerde akış denetimini ve çeşitli endüstriyel otomasyon işlemlerini mümkün kılar. Sağlık teknolojilerindeki güçlü elektromıknatıs uygulamaları uzman tasarım ve güvenlik protokolleri gerektirir. Kullanım alanları araştırılırken kaynakların yazarı, kurumu, tarihi ve teknik dayanağı incelenmeli; iddialar bağımsız güvenilir kaynaklarla karşılaştırılmalı ve doğrulanan bilgiler kaynaklarıyla kaydedilmelidir. Böylece elektromıknatıs konusu yalnız cihaz adlarını ezberlemekten çıkar, fiziksel işlev ve bilgi güvenilirliği üzerinden değerlendirilen bir teknoloji incelemesine dönüşür.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak demir çekirdek çevresine sarılmış bir bobin, anahtar ve pil düşün. Anahtar kapalıyken çekirdeğin yanında toplanan demir parçalar; anahtar açıkken serbest kalan parçalar gösterilebilir. İkinci bir akışta küçük kumanda akımı → bobinde manyetik alan → hareketli parçanın çekilmesi → başka devrenin kontağının kapanması sırası röle örneği olarak canlandırılabilir. Görsel, elektromıknatısın tüm metalleri çektiği veya akım kesilince her koşulda sıfır artık alan kaldığı anlamına gelecek biçimde yorumlanmamalıdır."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","objective":"FİZ.11.2.7","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0fc145eefa315c0d80c30980b755cb8eaf9b9ee00a4fdcf0a3ef217c091b3d20","reviewDecisionSha256":"8b7615e2e1179e456e6a555d4cfe68f0799f39195126870f4ebd096f72e3bc4c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0fc145eefa315c0d80c30980b755cb8eaf9b9ee00a4fdcf0a3ef217c091b3d20","reviewedHash":"sha256:0fc145eefa315c0d80c30980b755cb8eaf9b9ee00a4fdcf0a3ef217c091b3d20","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b7615e2e1179e456e6a555d4cfe68f0799f39195126870f4ebd096f72e3bc4c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-013","contentProjectionSha256":"0fc145eefa315c0d80c30980b755cb8eaf9b9ee00a4fdcf0a3ef217c091b3d20","reviewDecisionSha256":"8b7615e2e1179e456e6a555d4cfe68f0799f39195126870f4ebd096f72e3bc4c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-014","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","objectives":["FİZ.11.2.8"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nDüzgün manyetik alan içinde bulunan akım geçen düz bir tele etki eden kuvveti deney, yön ve değişken ilişkileri üzerinden açıklayacaksın. Kuvvet büyüklüğünü F=BILsinθ modeliyle kavramsal olarak yorumlayacak; B’nin manyetik alan büyüklüğünü, I’nın akımı, L’nin yalnız alan içinde kalan etkin tel uzunluğunu ve θ’nın geleneksel akım yönü ile alan yönü arasındaki açıyı temsil ettiğini öğreneceksin. Tel alanla paralel olduğunda kuvvetin sıfır, alana dik olduğunda en büyük olmasını sinüs ilişkisiyle bağdaştıracaksın. Sağ el kuralıyla kuvvet yönünü belirleyecek; yalnız akım ya da yalnız alan ters çevrildiğinde kuvvetin tersine döndüğünü, ikisi birlikte ters çevrildiğinde yönün korunduğunu açıklayacaksın. B, I, L ve θ değişkenlerinden birinin etkisini araştırırken diğerlerini sabit tutan kontrollü deneyler tasarlayacak ve modelin düzgün alan içindeki düz tel bölümüyle sınırlı olduğunu belirteceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nManyetik kuvvet: Manyetik alan içindeki akım taşıyan iletkenin gördüğü yönlü etkidir. Kuvvet hem geleneksel akım yönüne hem manyetik alan yönüne diktir.\nDüzgün manyetik alan: İncelenen bölgede büyüklüğü ve yönü yaklaşık sabit kabul edilen alandır; alan çizgileri paralel ve eş aralıklı gösterilir.\nEtkin tel uzunluğu L: Telin yalnız düzgün manyetik alan içinde kalan düz bölümünün uzunluğudur; devredeki toplam tel uzunluğu değildir.\nTel-alan açısı θ: Geleneksel akım yönü ile manyetik alan yönü arasındaki açıdır ve kuvvet büyüklüğünü sinθ çarpanı üzerinden değiştirir.\nSağ el kuralı: Akım ve alan yönlerinden kuvvet yönünü belirleyen uzamsal yöntemdir; I × B sırası korunmalıdır.\nKuvvet modeli: F=BILsinθ ilişkisidir. Bu düzeyde amaç uzun işlem değil, değişkenlerin kuvveti nasıl artırdığı, azalttığı veya sıfırladığına ilişkin çıkarım yapmaktır.\nDeğişken kontrolü: Bir büyüklüğün etkisini araştırırken diğer etkili büyüklükleri sabit tutmaktır. Örneğin B incelenirken I, L ve θ değiştirilmez.\n\nÖN BİLGİLER\nElektrik akımının geleneksel yönünü, manyetik alanın yönlü bir büyüklük olduğunu ve akım geçen tel ile akım makarasının çevresinde manyetik alan oluştuğunu hatırla. Bir kuvvetin hem büyüklük hem yön taşıdığı, üç boyutlu yönlerin birbirine dik olabileceği ve sağ el kurallarında yön sırasının önemli olduğu bilinmelidir. Doğru orantıda bir değişken iki katına çıkarıldığında diğer koşullar sabitse sonuç da iki katına çıkar. Sin0°=0 ve sin90°=1 olduğundan paralel ile dik durumlar modelin temel sınırlarıdır. Kontrollü deneyde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilir; kuvvet sensörü, elektronik terazi veya denge düzeneğiyle gözlenen sonuç tekrarlı biçimde kaydedilir. Bu konuda ayrıntılı vektör hesabı ve uzun cebirsel işlem yerine fiziksel yön, değişken karşılaştırması ve deneysel çıkarım önceliklidir.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Olayın oluşma koşulunu belirle. Bir telden akım geçmesi tek başına tele dışarıdan doğrusal kuvvet uygulandığı anlamına gelmez. Tel başka bir kaynağın oluşturduğu manyetik alan bölgesine yerleştirildiğinde teldeki hareketli yükler manyetik etki görür; bu etki iletken örgüye aktarılır ve telin alan içinde kalan bölümünde ölçülebilir bir kuvvet oluşabilir.\n2. F=BILsinθ modelini fiziksel anlamıyla oku. B alanın büyüklüğünü, I akımın büyüklüğünü, L yalnız alan içinde kalan etkin tel bölümünü, θ ise akım ile alan arasındaki açıyı temsil eder. Çarpanlardan biri sıfırsa kuvvet de sıfır olur. Model bir ezber değil, hangi değişkenin hangi yönde etkili olduğunu açıklayan karşılaştırma aracıdır.\n3. Manyetik alan büyüklüğünün etkisini sınamak için I, L ve θ sabit tutulur. Daha güçlü alan aynı tel ve akım için daha büyük kuvvet oluşturur. Mıknatısları yaklaştırırken telin yönü veya alan içinde kalan bölümü de değişirse gözlenen fark yalnız B’ye bağlanamaz. Geometri sabitlenmeli, mümkünse alan değeri ayrıca ölçülmelidir.\n4. Akımın etkisini ayır. B, L ve θ sabitken akım arttıkça kuvvet aynı oranda artar. Akım büyüklüğü iki katına çıkarılırsa kuvvet iki katına çıkar. Akımın yalnız yönü ters çevrilirse büyüklük değişmez fakat kuvvet yönü tersine döner. Akım büyüklüğü ile akım yönü farklı özelliklerdir.\n5. Etkin tel uzunluğunu doğru seç. Düzgün alanın dışında kalan bağlantı telleri L’ye katılmaz. Alan içindeki düz tel bölümü iki katına çıkarıldığında diğer değişkenler aynıysa kuvvet iki katına çıkar. Tel kıvrımlıysa veya alan sınırı belirsizse basit model uygulanmadan önce hangi bölümün etkin olduğu açıkça tanımlanmalıdır.\n6. Açının etkisini sinθ ile ilişkilendir. Tel alan çizgilerine paralelse θ=0° ve kuvvet sıfırdır. Tel alana dikse θ=90° ve kuvvet en büyüktür. Tel dik konumdan paralel konuma döndürülürken kuvvet azalır. 30° ve 150° gibi açıların sinüsleri eşit olduğundan diğer koşullar aynıysa kuvvet büyüklükleri eşit olabilir; yön ayrıca belirlenir.\n7. Kuvvet yönünü sağ el kuralıyla bul. Geleneksel akım yönünden manyetik alan yönüne kurulan uzamsal ilişki kuvvetin yönünü verir. Kuvvet hem akıma hem alana diktir. Kuralı yalnız bir el şekli olarak değil, I × B sırasını koruyan yöntem olarak kullan; akım ile alanın yerini değiştirmek sonucu ters çıkarır.\n8. Yön değişikliklerini karşılaştır. Yalnız akım yönü ters çevrilirse kuvvet ters döner. Yalnız alan yönü ters çevrilirse yine kuvvet ters döner. Akım ve alan birlikte ters çevrilirse iki yön değişimi birbirini götürür ve kuvvet ilk yönünü korur. Büyüklükler ile açı aynı kaldığında kuvvet büyüklüğü değişmez.\n9. Modelin sınırlarını değerlendir. F=BILsinθ düzgün manyetik alan içindeki düz tel bölümü için kullanılır. Alan konuma göre değişiyorsa, tel kıvrımlıysa veya tel alan sınırındaysa ilişki yaklaşık yorum sağlar. Deneyde telin ısınması, bağlantı esnekliği, sürtünme ve sensör sıfır ayarı kaydedilmeli; tek ölçümden kesin genelleme yapılmamalıdır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Açının kuvvete etkisi\nDurum: Aynı tel, akım ve alanla önce 90°, sonra 30° açı yapacak biçimde yerleştiriliyor. Kuvvetleri ayrıntılı işlem yapmadan karşılaştır.\nÇözüm: B, I ve L aynı olduğundan yalnız sinθ karşılaştırılır. 90° için sinüs 1, 30° için 1/2’dir. Böylece 30° konumundaki kuvvet, dik konumdaki kuvvetin yarısıdır. Her iki kuvvetin yönü sağ el kuralıyla ayrıca belirlenir.\nSonuç: Tel alana dikken kuvvet en büyüktür; 30° konumunda dik durumdaki kuvvetin yarısı oluşur. Kuvvet açıyla doğrudan değil sinθ üzerinden değişir.\nÖrnek 2 — Karıştırıcı değişken içeren deneyi düzeltme\nDurum: Bir öğrenci B’nin etkisini araştırırken mıknatısları tele yaklaştırıyor ve aynı anda telin alan içinde kalan bölümünü uzatıyor. Kuvvet artınca sonucu yalnız B’ye bağlıyor.\nÇözüm: İki etkili değişken birlikte değişmiştir: mıknatısların yaklaşması B’yi, daha fazla telin alana girmesi L’yi artırabilir. Deney tekrarlanırken I, L ve θ sabit tutulmalı; yalnız B değiştirilip her adımda alan ve kuvvet değerleri kaydedilmelidir.\nSonuç: İlk düzenek B’nin tek başına etkisini kanıtlamaz. Düzeltilmiş kontrollü deneyde kuvvet B ile düzenli artarsa doğru orantı modeli desteklenir.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- L’yi devredeki bütün telin uzunluğu sanmak; yalnız düzgün alan içindeki etkin düz bölüm kullanılır.\n- Tel alanla paralelken kuvvetin en büyük olduğunu düşünmek; paralel durumda θ=0° ve kuvvet sıfırdır.\n- Akım yönü ters çevrilince kuvvet büyüklüğünün de değişeceğini sanmak; diğer koşullar aynıysa yalnız yön değişir.\n- Sağ el kuralında akım ve alan sırasını değiştirmek; bu hata kuvvet yönünü ters verir.\n- B’nin etkisini araştırırken tel-alan açısını veya etkin uzunluğu da değiştirmek.\n- Modeli düzgün olmayan alanlara ve kıvrımlı telin tamamına koşulsuz uygulamak.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- F=BILsinθ modelindeki her değişkenin fiziksel anlamını açıklayabiliyorum.\n- Tel alanla paralel ve dik olduğunda kuvvetin neden sırasıyla sıfır ve en büyük olduğunu söyleyebiliyorum.\n- Sağ el kuralıyla akım ve alan yönlerinden kuvvet yönünü belirleyebiliyorum.\n- Akım veya alan yönlerinden biri ya da ikisi ters çevrildiğinde kuvveti karşılaştırabiliyorum.\n- B, I, L veya θ değişkenlerinden birinin etkisini araştıran kontrollü deney planı kurabiliyorum.\n- Modelin düzgün alan içindeki düz ve etkin tel bölümü için geçerli olduğunu belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nDüzgün manyetik alan içindeki akım taşıyan tel, hem akım yönüne hem manyetik alan yönüne dik kuvvet görebilir. Kuvvet büyüklüğü F=BILsinθ modeliyle açıklanır. Alan, akım veya etkin tel uzunluğu arttıkça diğer koşullar sabitse kuvvet artar. Tel alanla paralelken kuvvet sıfır, dikken en büyüktür. Kuvvet yönü sağ el kuralıyla bulunur; yalnız akım ya da yalnız alan ters çevrilirse yön değişir, ikisi birlikte ters çevrilirse yön korunur. Bu ilke elektrik motoru, hoparlör ve çeşitli elektromekanik düzeneklerin temelidir. Deneylerde tek değişken değiştirilerek tekrarlı ölçüm alınmalı, alanın düzgünlüğü ile etkin tel bölümü açıkça tanımlanmalıdır. Matematiksel model ayrıntılı hesaplardan önce fiziksel neden-sonuç ilişkisini görmeye yarar.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak paralel manyetik alan çizgileri arasına yerleştirilmiş düz tel düşün. Tel üzerindeki akım oku, alan oku ve ikisine de dik kuvvet oku üç farklı uzamsal yönü göstermelidir. İkinci karşılaştırmada telin 0°, 30° ve 90° yönelimleri düşünülmeli; kuvvet oku paralelde yok, 30°’de orta, dik durumda en uzun olacak biçimde temsil edilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Düzgün manyetik alan içinde bulunan akım geçen düz bir tele etki eden kuvveti deney, yön ve değişken ilişkileri üzerinden açıklayacaksın. Kuvvet büyüklüğünü F=BILsinθ modeliyle kavramsal olarak yorumlayacak; B’nin manyetik alan büyüklüğünü, I’nın akımı, L’nin yalnız alan içinde kalan etkin tel uzunluğunu ve θ’nın geleneksel akım yönü ile alan yönü arasındaki açıyı temsil ettiğini öğreneceksin. Tel alanla paralel olduğunda kuvvetin sıfır, alana dik olduğunda en büyük olmasını sinüs ilişkisiyle bağdaştıracaksın. Sağ el kuralıyla kuvvet yönünü belirleyecek; yalnız akım ya da yalnız alan ters çevrildiğinde kuvvetin tersine döndüğünü, ikisi birlikte ters çevrildiğinde yönün korunduğunu açıklayacaksın. B, I, L ve θ değişkenlerinden birinin etkisini araştırırken diğerlerini sabit tutan kontrollü deneyler tasarlayacak ve modelin düzgün alan içindeki düz tel bölümüyle sınırlı olduğunu belirteceksin.","keyConcepts":[{"term":"Manyetik kuvvet","definition":"Manyetik alan içindeki akım taşıyan iletkenin gördüğü yönlü etkidir. Kuvvet hem geleneksel akım yönüne hem manyetik alan yönüne diktir."},{"term":"Düzgün manyetik alan","definition":"İncelenen bölgede büyüklüğü ve yönü yaklaşık sabit kabul edilen alandır; alan çizgileri paralel ve eş aralıklı gösterilir."},{"term":"Etkin tel uzunluğu L","definition":"Telin yalnız düzgün manyetik alan içinde kalan düz bölümünün uzunluğudur; devredeki toplam tel uzunluğu değildir."},{"term":"Tel-alan açısı θ","definition":"Geleneksel akım yönü ile manyetik alan yönü arasındaki açıdır ve kuvvet büyüklüğünü sinθ çarpanı üzerinden değiştirir."},{"term":"Sağ el kuralı","definition":"Akım ve alan yönlerinden kuvvet yönünü belirleyen uzamsal yöntemdir; I × B sırası korunmalıdır."},{"term":"Kuvvet modeli","definition":"F=BILsinθ ilişkisidir. Bu düzeyde amaç uzun işlem değil, değişkenlerin kuvveti nasıl artırdığı, azalttığı veya sıfırladığına ilişkin çıkarım yapmaktır."},{"term":"Değişken kontrolü","definition":"Bir büyüklüğün etkisini araştırırken diğer etkili büyüklükleri sabit tutmaktır. Örneğin B incelenirken I, L ve θ değiştirilmez."}],"priorKnowledge":"Elektrik akımının geleneksel yönünü, manyetik alanın yönlü bir büyüklük olduğunu ve akım geçen tel ile akım makarasının çevresinde manyetik alan oluştuğunu hatırla. Bir kuvvetin hem büyüklük hem yön taşıdığı, üç boyutlu yönlerin birbirine dik olabileceği ve sağ el kurallarında yön sırasının önemli olduğu bilinmelidir. Doğru orantıda bir değişken iki katına çıkarıldığında diğer koşullar sabitse sonuç da iki katına çıkar. Sin0°=0 ve sin90°=1 olduğundan paralel ile dik durumlar modelin temel sınırlarıdır. Kontrollü deneyde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilir; kuvvet sensörü, elektronik terazi veya denge düzeneğiyle gözlenen sonuç tekrarlı biçimde kaydedilir. Bu konuda ayrıntılı vektör hesabı ve uzun cebirsel işlem yerine fiziksel yön, değişken karşılaştırması ve deneysel çıkarım önceliklidir.","steps":["Olayın oluşma koşulunu belirle. Bir telden akım geçmesi tek başına tele dışarıdan doğrusal kuvvet uygulandığı anlamına gelmez. Tel başka bir kaynağın oluşturduğu manyetik alan bölgesine yerleştirildiğinde teldeki hareketli yükler manyetik etki görür; bu etki iletken örgüye aktarılır ve telin alan içinde kalan bölümünde ölçülebilir bir kuvvet oluşabilir.","F=BILsinθ modelini fiziksel anlamıyla oku. B alanın büyüklüğünü, I akımın büyüklüğünü, L yalnız alan içinde kalan etkin tel bölümünü, θ ise akım ile alan arasındaki açıyı temsil eder. Çarpanlardan biri sıfırsa kuvvet de sıfır olur. Model bir ezber değil, hangi değişkenin hangi yönde etkili olduğunu açıklayan karşılaştırma aracıdır.","Manyetik alan büyüklüğünün etkisini sınamak için I, L ve θ sabit tutulur. Daha güçlü alan aynı tel ve akım için daha büyük kuvvet oluşturur. Mıknatısları yaklaştırırken telin yönü veya alan içinde kalan bölümü de değişirse gözlenen fark yalnız B’ye bağlanamaz. Geometri sabitlenmeli, mümkünse alan değeri ayrıca ölçülmelidir.","Akımın etkisini ayır. B, L ve θ sabitken akım arttıkça kuvvet aynı oranda artar. Akım büyüklüğü iki katına çıkarılırsa kuvvet iki katına çıkar. Akımın yalnız yönü ters çevrilirse büyüklük değişmez fakat kuvvet yönü tersine döner. Akım büyüklüğü ile akım yönü farklı özelliklerdir.","Etkin tel uzunluğunu doğru seç. Düzgün alanın dışında kalan bağlantı telleri L’ye katılmaz. Alan içindeki düz tel bölümü iki katına çıkarıldığında diğer değişkenler aynıysa kuvvet iki katına çıkar. Tel kıvrımlıysa veya alan sınırı belirsizse basit model uygulanmadan önce hangi bölümün etkin olduğu açıkça tanımlanmalıdır.","Açının etkisini sinθ ile ilişkilendir. Tel alan çizgilerine paralelse θ=0° ve kuvvet sıfırdır. Tel alana dikse θ=90° ve kuvvet en büyüktür. Tel dik konumdan paralel konuma döndürülürken kuvvet azalır. 30° ve 150° gibi açıların sinüsleri eşit olduğundan diğer koşullar aynıysa kuvvet büyüklükleri eşit olabilir; yön ayrıca belirlenir.","Kuvvet yönünü sağ el kuralıyla bul. Geleneksel akım yönünden manyetik alan yönüne kurulan uzamsal ilişki kuvvetin yönünü verir. Kuvvet hem akıma hem alana diktir. Kuralı yalnız bir el şekli olarak değil, I × B sırasını koruyan yöntem olarak kullan; akım ile alanın yerini değiştirmek sonucu ters çıkarır.","Yön değişikliklerini karşılaştır. Yalnız akım yönü ters çevrilirse kuvvet ters döner. Yalnız alan yönü ters çevrilirse yine kuvvet ters döner. Akım ve alan birlikte ters çevrilirse iki yön değişimi birbirini götürür ve kuvvet ilk yönünü korur. Büyüklükler ile açı aynı kaldığında kuvvet büyüklüğü değişmez.","Modelin sınırlarını değerlendir. F=BILsinθ düzgün manyetik alan içindeki düz tel bölümü için kullanılır. Alan konuma göre değişiyorsa, tel kıvrımlıysa veya tel alan sınırındaysa ilişki yaklaşık yorum sağlar. Deneyde telin ısınması, bağlantı esnekliği, sürtünme ve sensör sıfır ayarı kaydedilmeli; tek ölçümden kesin genelleme yapılmamalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Açının kuvvete etkisi","problem":"Aynı tel, akım ve alanla önce 90°, sonra 30° açı yapacak biçimde yerleştiriliyor. Kuvvetleri ayrıntılı işlem yapmadan karşılaştır.","solution":"B, I ve L aynı olduğundan yalnız sinθ karşılaştırılır. 90° için sinüs 1, 30° için 1/2’dir. Böylece 30° konumundaki kuvvet, dik konumdaki kuvvetin yarısıdır. Her iki kuvvetin yönü sağ el kuralıyla ayrıca belirlenir.","result":"Tel alana dikken kuvvet en büyüktür; 30° konumunda dik durumdaki kuvvetin yarısı oluşur. Kuvvet açıyla doğrudan değil sinθ üzerinden değişir."},{"title":"Karıştırıcı değişken içeren deneyi düzeltme","problem":"Bir öğrenci B’nin etkisini araştırırken mıknatısları tele yaklaştırıyor ve aynı anda telin alan içinde kalan bölümünü uzatıyor. Kuvvet artınca sonucu yalnız B’ye bağlıyor.","solution":"İki etkili değişken birlikte değişmiştir: mıknatısların yaklaşması B’yi, daha fazla telin alana girmesi L’yi artırabilir. Deney tekrarlanırken I, L ve θ sabit tutulmalı; yalnız B değiştirilip her adımda alan ve kuvvet değerleri kaydedilmelidir.","result":"İlk düzenek B’nin tek başına etkisini kanıtlamaz. Düzeltilmiş kontrollü deneyde kuvvet B ile düzenli artarsa doğru orantı modeli desteklenir."}],"commonMistakes":["L’yi devredeki bütün telin uzunluğu sanmak; yalnız düzgün alan içindeki etkin düz bölüm kullanılır.","Tel alanla paralelken kuvvetin en büyük olduğunu düşünmek; paralel durumda θ=0° ve kuvvet sıfırdır.","Akım yönü ters çevrilince kuvvet büyüklüğünün de değişeceğini sanmak; diğer koşullar aynıysa yalnız yön değişir.","Sağ el kuralında akım ve alan sırasını değiştirmek; bu hata kuvvet yönünü ters verir.","B’nin etkisini araştırırken tel-alan açısını veya etkin uzunluğu da değiştirmek.","Modeli düzgün olmayan alanlara ve kıvrımlı telin tamamına koşulsuz uygulamak."],"selfCheck":["F=BILsinθ modelindeki her değişkenin fiziksel anlamını açıklayabiliyorum.","Tel alanla paralel ve dik olduğunda kuvvetin neden sırasıyla sıfır ve en büyük olduğunu söyleyebiliyorum.","Sağ el kuralıyla akım ve alan yönlerinden kuvvet yönünü belirleyebiliyorum.","Akım veya alan yönlerinden biri ya da ikisi ters çevrildiğinde kuvveti karşılaştırabiliyorum.","B, I, L veya θ değişkenlerinden birinin etkisini araştıran kontrollü deney planı kurabiliyorum.","Modelin düzgün alan içindeki düz ve etkin tel bölümü için geçerli olduğunu belirtebiliyorum."],"summary":"Düzgün manyetik alan içindeki akım taşıyan tel, hem akım yönüne hem manyetik alan yönüne dik kuvvet görebilir. Kuvvet büyüklüğü F=BILsinθ modeliyle açıklanır. Alan, akım veya etkin tel uzunluğu arttıkça diğer koşullar sabitse kuvvet artar. Tel alanla paralelken kuvvet sıfır, dikken en büyüktür. Kuvvet yönü sağ el kuralıyla bulunur; yalnız akım ya da yalnız alan ters çevrilirse yön değişir, ikisi birlikte ters çevrilirse yön korunur. Bu ilke elektrik motoru, hoparlör ve çeşitli elektromekanik düzeneklerin temelidir. Deneylerde tek değişken değiştirilerek tekrarlı ölçüm alınmalı, alanın düzgünlüğü ile etkin tel bölümü açıkça tanımlanmalıdır. Matematiksel model ayrıntılı hesaplardan önce fiziksel neden-sonuç ilişkisini görmeye yarar.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak paralel manyetik alan çizgileri arasına yerleştirilmiş düz tel düşün. Tel üzerindeki akım oku, alan oku ve ikisine de dik kuvvet oku üç farklı uzamsal yönü göstermelidir. İkinci karşılaştırmada telin 0°, 30° ve 90° yönelimleri düşünülmeli; kuvvet oku paralelde yok, 30°’de orta, dik durumda en uzun olacak biçimde temsil edilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","objective":"FİZ.11.2.8","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b8751c10881767a295d59da609ded73adba05d9f6f7f3f95b8d04f103f265100","reviewDecisionSha256":"8b82958d9101cedef2dcbc914e905a40fb20131c82e05e8d40e39f315ac03b74","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b8751c10881767a295d59da609ded73adba05d9f6f7f3f95b8d04f103f265100","reviewedHash":"sha256:b8751c10881767a295d59da609ded73adba05d9f6f7f3f95b8d04f103f265100","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b82958d9101cedef2dcbc914e905a40fb20131c82e05e8d40e39f315ac03b74; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-014","contentProjectionSha256":"b8751c10881767a295d59da609ded73adba05d9f6f7f3f95b8d04f103f265100","reviewDecisionSha256":"8b82958d9101cedef2dcbc914e905a40fb20131c82e05e8d40e39f315ac03b74","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-015","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","objectives":["FİZ.11.2.9"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBasit bir elektrik motorunun, manyetik alan içindeki akım geçen dikdörtgen tel çerçeveye etki eden kuvvetlerden yararlanarak elektrik enerjisini dönme hareketine dönüştürdüğünü açıklayacaksın. Çerçevenin karşılıklı iki kenarındaki zıt yönlü akımların eşit büyüklükte ve zıt yönlü manyetik kuvvetler oluşturduğunu; bu kuvvetlerin farklı etki doğrularında uygulanarak kuvvet çifti ve tork meydana getirdiğini yorumlayacaksın. Net kuvvet sıfır olsa bile net torkun sıfır olmayabileceğini ayırt edeceksin. Bölünmüş halka komütatör ile fırçaların akımı uygun yarım turlarda tersleyerek torkun aynı mekanik dönme yönünde sürmesine yardım etmesini açıklayacaksın. Akım, manyetik alan, sarım sayısı, çerçeve boyutu ve yönelimin dönme etkisini nasıl değiştirdiğini MEB’in kavramsal sınırları içinde değerlendireceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nElektrik motoru: Elektrik enerjisini, manyetik kuvvetlerin oluşturduğu tork yardımıyla mekanik dönme enerjisine dönüştüren elektromekanik düzenektir.\nDikdörtgen tel çerçeve: Manyetik alan içine yerleştirilen ve karşılıklı kenarlarında zıt yönlü akımlar bulunan kapalı iletken halkadır. Basit motor modelinin dönen bölümünü temsil eder.\nKuvvet çifti: Eşit büyüklükte, zıt yönlü ve farklı etki doğrularında uygulanan iki kuvvettir. Net kuvvetleri sıfır olabilirken dönme etkileri aynı yönde toplanabilir.\nTork: Bir kuvvetin seçilen eksene göre döndürme etkisidir. Kuvvetin büyüklüğü kadar eksene dik uzaklığı ve uygulama yönü de önemlidir.\nRotor: Motorun dönen bölümüdür. Basit modelde akım taşıyan tel çerçeve rotor gibi davranır.\nKomütatör: Basit doğru akım motorunda çerçeve bağlantılarını her yarım turda tersleyerek akım yönünü değiştiren bölünmüş halka düzenidir.\nFırça: Dönen komütatörle elektriksel teması sürdüren sabit iletken parçadır. Kaynaktan çerçeveye akım aktarılmasına yardım eder.\nEnerji dönüşümü: Motorda elektrik enerjisinin yararlı mekanik harekete dönüşmesidir. Gerçek sistemlerde enerjinin bir bölümü direnç, sürtünme ve ses nedeniyle çevreye aktarılır.\n\nÖN BİLGİLER\nManyetik alan içindeki akım geçen düz tele etki eden kuvvetin büyüklüğünün B, I, L ve sinθ ile ilişkili olduğunu ve yönünün sağ el kuralıyla belirlendiğini hatırla. Kapalı dikdörtgen çerçevenin karşılıklı kenarlarında akım yönleri zıttır. Bir cismin öteleme hareketi net kuvvetle, dönme hareketi ise eksene göre torkla ilişkilidir. Eşit-zıt kuvvetlerin aynı etki doğrusu üzerinde olması ile farklı doğrularda uygulanması aynı sonucu vermez. Motor enerji korunumu içinde çalışır; dışarıdan elektrik enerjisi almadan sürekli iş üreten bir düzenek değildir. Bu notta torkun ayrıntılı cebirsel bağıntıları yerine kuvvet çiftinin konumu, yönü ve motor bileşenlerinin işlevi üzerinden kavramsal yorum yapılacaktır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Basit motor modelinin bileşenlerini tanı. Düzgün manyetik alanı sağlayan mıknatıslar, alan içinde dönebilen dikdörtgen tel çerçeve, elektrik kaynağı, çerçeveye akım aktaran fırçalar, bağlantıyı yarım turlarda değiştiren bölünmüş halka komütatör ve mekanik dönme ekseni temel parçalardır. Gerçek motorlar daha karmaşık olabilir; burada çalışma ilkesini görünür kılan sade model kullanılır.\n2. Çerçevenin karşılıklı aktif kenarlarını belirle. Manyetik alana uygun açı yapan iki karşılıklı kenarda akımlar zıt yönlüdür. F=BILsinθ ilişkisi ve sağ el kuralı nedeniyle bu kenarlara eşit büyüklükte, zıt yönlü kuvvetler etki eder. Alanla paralel uzanan diğer kenarlardaki kuvvet sıfır olabilir veya dönme eksenine göre belirleyici tork oluşturmayabilir.\n3. Kuvvet çiftini ötelemeden ayır. Aktif kenarlardaki kuvvetler eşit ve zıt olduğundan çerçevenin net doğrusal kuvveti sıfır olabilir. Ancak kuvvetler farklı kenarlarda ve farklı etki doğrularında uygulandığından momentleri aynı dönme yönünde toplanır. Böylece çerçeve bir yana doğru hızlanmadan ekseni çevresinde dönme eğilimi gösterebilir.\n4. Torku etkileyen büyüklükleri kavramsal olarak yorumla. Aktif kenarlardaki manyetik kuvvet büyüdükçe tork artar. Uygun koşullarda manyetik alanın, akımın, etkin tel uzunluğunun ve sarım sayısının artması dönme etkisini güçlendirebilir. Kuvvetlerin dönme eksenine dik uzaklığı arttığında aynı kuvvet daha büyük döndürme etkisi oluşturabilir.\n5. Çerçevenin yöneliminin önemini incele. Dönüş boyunca tel kenarlarının alanla yaptığı açı ve kuvvetlerin eksene göre moment kolu değişebilir. Bazı konumlarda tork büyük, bazı konumlarda küçüktür. Çerçevenin yalnız ilk anda dönmesi sürekli motor çalışması için yeterli değildir; torkun uygun yönde sürmesi gerekir.\n6. Komütatörün görevini açıkla. Çerçeve yarım tur döndüğünde aynı elektrik bağlantısı korunursa kuvvet çiftinin tork yönü dönmeyi sürdürmeye uygun olmaktan çıkabilir. Bölünmüş halka komütatör, fırçalarla temas düzeni sayesinde çerçevedeki akım yönünü yaklaşık her yarım turda tersler. Çerçevenin uzamsal konumu da yarım tur değiştiğinden yeni kuvvet çifti mekanik dönüşü aynı yönde sürdürür.\n7. Yön değişimlerini karşılaştır. Yalnız kaynak bağlantısı ters çevrilip alan aynı bırakılırsa başlangıç torku tersine döner. Yalnız manyetik alan ters çevrilirse yine tork yön değiştirir. Akım ve alan birlikte ters çevrilirse her kenardaki kuvvet yönü korunur ve motorun başlangıç torku aynı kalır. Bu sonuç kuvvet yönünün I × B ilişkisine dayandığını gösterir.\n8. Enerji dönüşümünü gerçekçi değerlendir. Kaynaktan gelen elektrik enerjisinin bir bölümü rotorun mekanik hareketine dönüşür. Tel direnci nedeniyle ısınma, fırça ve yataklardaki sürtünme, hava direnci ve ses oluşumu nedeniyle kayıplar vardır. Bu düzeyde ayrıntılı motor karakteristikleri yerine enerji giriş-çıkış ilişkisi nitel olarak ele alınır.\n9. Deney ve model sınırlarını koru. Aynı çerçeve, mıknatıs konumu, yük, başlangıç açısı ve sürtünme koşulları korunarak yalnız akım ya da alan değiştirilmelidir. Başlangıç hareketi, belirli süredeki tur sayısı veya dönme yönü tekrarlı ölçümlerle karşılaştırılabilir. Gerçek motorların çok kutuplu, çok sarımlı ve elektronik denetimli olabileceği; basit çerçeve modelinin temel prensibi açıkladığı belirtilmelidir.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Net kuvvet sıfırken dönme\nDurum: Düzgün manyetik alandaki çerçevenin sol kenarına yukarı, sağ kenarına aynı büyüklükte aşağı yönlü kuvvet etki ediyor. Bir öğrenci net kuvvet sıfır olduğu için dönme olamayacağını söylüyor.\nÇözüm: İki kuvvetin vektörel toplamı sıfırdır; bu nedenle yalnız bu kuvvetlerden kaynaklanan doğrusal hızlanma beklenmez. Ancak kuvvetler aynı noktada veya aynı etki doğrusu üzerinde değildir. Sol ve sağ kenarlara uygulandıkları için eksene göre momentleri aynı dönme yönünde toplanır ve bir kuvvet çifti oluşturur.\nSonuç: Net kuvvetin sıfır olması dönmeyi engellemez. Farklı etki doğrularındaki eşit-zıt kuvvetler sıfır olmayan tork oluşturarak çerçeveyi döndürebilir.\nÖrnek 2 — Akım ve alan yönlerini birlikte tersleme\nDurum: Motorun hem kaynak bağlantıları hem mıknatıs kutupları aynı anda ters çevriliyor. Akım ve alan büyüklükleri ile çerçeve geometrisi değişmiyor. Başlangıçtaki dönme yönünü yorumla.\nÇözüm: Yalnız akım ters çevrilse her aktif kenardaki kuvvet tersine dönerdi. Yalnız alan ters çevrilse de aynı sonuç oluşurdu. Akım ve alan birlikte ters çevrildiğinde kuvvet yönünü belirleyen iki yön değişimi birbirini götürür. Her kenardaki kuvvet önceki yönünde kalır ve büyüklükler değişmez.\nSonuç: Motorun başlangıç torkunun yönü ve büyüklüğü aynı kalır. Manyetik kuvvet akım ve alanın ortak yön ilişkisine bağlıdır.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Motor çerçevesinin yalnız bir kenarındaki kuvvetle döndüğünü düşünmek.\n- Net kuvvet sıfırsa torkun da mutlaka sıfır olduğunu söylemek.\n- Komütatörün motorun manyetik alanını ürettiğini sanmak.\n- Akım yönü ters çevrildiğinde yalnız motor hızının değişeceğini düşünmek.\n- Motoru kayıpsız ve sınırsız enerji üreten bir düzenek kabul etmek.\n- Basit tek çerçeveli modeli gerçek bütün motorların ayrıntılı yapısı sanmak.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Dikdörtgen çerçevenin karşılıklı aktif kenarlarındaki kuvvet yönlerini açıklayabiliyorum.\n- Kuvvet çifti ile net kuvvet ve tork arasındaki farkı söyleyebiliyorum.\n- Komütatör ve fırçaların sürekli tek yönlü dönmedeki görevini açıklayabiliyorum.\n- Akım veya alan yönü değiştirildiğinde başlangıç torkunu karşılaştırabiliyorum.\n- Akım, alan, sarım sayısı ve çerçeve boyutunun dönme etkisine nitel katkısını yorumlayabiliyorum.\n- Motorun enerji dönüşümünü ve kayıplarını belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nBasit elektrik motoru, düzgün manyetik alan içindeki akım taşıyan dikdörtgen çerçeveye etki eden manyetik kuvvetlerden yararlanır. Karşılıklı aktif kenarlardaki akımlar zıt yönlü olduğu için kuvvetler de zıt yönlüdür. Bu kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından kuvvet çifti oluşturur ve çerçeveyi döndüren tork meydana getirir. Net kuvvet sıfır olsa bile net tork sıfır olmayabilir. Bölünmüş halka komütatör ve fırçalar, çerçeve yarım tur döndükçe akım yönünü değiştirerek torkun aynı mekanik dönme yönünde sürmesine yardım eder. Akımın, manyetik alanın, etkin tel uzunluğunun, sarım sayısının ve moment kolunun artması uygun koşullarda dönme etkisini güçlendirebilir. Motor elektrik enerjisini mekanik harekete dönüştürür; ısı, sürtünme ve ses kayıpları nedeniyle dönüşüm kusursuz değildir. Fan, oyuncak, pompa ve ev araçlarındaki motorlar bu temel ilkenin gelişmiş uygulamalarıdır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak N ve S kutupları arasında düzgün alana yerleştirilmiş dikdörtgen çerçeve düşün. Sol ve sağ aktif kenarlarda zıt akım okları; bu kenarlarda zıt yönlü eşit kuvvet okları gösterilmelidir. Kuvvetler farklı doğrularda olduğundan ortak bir dönme oku eklenmelidir. Ayrı bir görselde bölünmüş halka komütatör ile iki fırçanın yarım tur sonrasında çerçeve bağlantılarını terslediği canlandırılabilir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Basit bir elektrik motorunun, manyetik alan içindeki akım geçen dikdörtgen tel çerçeveye etki eden kuvvetlerden yararlanarak elektrik enerjisini dönme hareketine dönüştürdüğünü açıklayacaksın. Çerçevenin karşılıklı iki kenarındaki zıt yönlü akımların eşit büyüklükte ve zıt yönlü manyetik kuvvetler oluşturduğunu; bu kuvvetlerin farklı etki doğrularında uygulanarak kuvvet çifti ve tork meydana getirdiğini yorumlayacaksın. Net kuvvet sıfır olsa bile net torkun sıfır olmayabileceğini ayırt edeceksin. Bölünmüş halka komütatör ile fırçaların akımı uygun yarım turlarda tersleyerek torkun aynı mekanik dönme yönünde sürmesine yardım etmesini açıklayacaksın. Akım, manyetik alan, sarım sayısı, çerçeve boyutu ve yönelimin dönme etkisini nasıl değiştirdiğini MEB’in kavramsal sınırları içinde değerlendireceksin.","keyConcepts":[{"term":"Elektrik motoru","definition":"Elektrik enerjisini, manyetik kuvvetlerin oluşturduğu tork yardımıyla mekanik dönme enerjisine dönüştüren elektromekanik düzenektir."},{"term":"Dikdörtgen tel çerçeve","definition":"Manyetik alan içine yerleştirilen ve karşılıklı kenarlarında zıt yönlü akımlar bulunan kapalı iletken halkadır. Basit motor modelinin dönen bölümünü temsil eder."},{"term":"Kuvvet çifti","definition":"Eşit büyüklükte, zıt yönlü ve farklı etki doğrularında uygulanan iki kuvvettir. Net kuvvetleri sıfır olabilirken dönme etkileri aynı yönde toplanabilir."},{"term":"Tork","definition":"Bir kuvvetin seçilen eksene göre döndürme etkisidir. Kuvvetin büyüklüğü kadar eksene dik uzaklığı ve uygulama yönü de önemlidir."},{"term":"Rotor","definition":"Motorun dönen bölümüdür. Basit modelde akım taşıyan tel çerçeve rotor gibi davranır."},{"term":"Komütatör","definition":"Basit doğru akım motorunda çerçeve bağlantılarını her yarım turda tersleyerek akım yönünü değiştiren bölünmüş halka düzenidir."},{"term":"Fırça","definition":"Dönen komütatörle elektriksel teması sürdüren sabit iletken parçadır. Kaynaktan çerçeveye akım aktarılmasına yardım eder."},{"term":"Enerji dönüşümü","definition":"Motorda elektrik enerjisinin yararlı mekanik harekete dönüşmesidir. Gerçek sistemlerde enerjinin bir bölümü direnç, sürtünme ve ses nedeniyle çevreye aktarılır."}],"priorKnowledge":"Manyetik alan içindeki akım geçen düz tele etki eden kuvvetin büyüklüğünün B, I, L ve sinθ ile ilişkili olduğunu ve yönünün sağ el kuralıyla belirlendiğini hatırla. Kapalı dikdörtgen çerçevenin karşılıklı kenarlarında akım yönleri zıttır. Bir cismin öteleme hareketi net kuvvetle, dönme hareketi ise eksene göre torkla ilişkilidir. Eşit-zıt kuvvetlerin aynı etki doğrusu üzerinde olması ile farklı doğrularda uygulanması aynı sonucu vermez. Motor enerji korunumu içinde çalışır; dışarıdan elektrik enerjisi almadan sürekli iş üreten bir düzenek değildir. Bu notta torkun ayrıntılı cebirsel bağıntıları yerine kuvvet çiftinin konumu, yönü ve motor bileşenlerinin işlevi üzerinden kavramsal yorum yapılacaktır.","steps":["Basit motor modelinin bileşenlerini tanı. Düzgün manyetik alanı sağlayan mıknatıslar, alan içinde dönebilen dikdörtgen tel çerçeve, elektrik kaynağı, çerçeveye akım aktaran fırçalar, bağlantıyı yarım turlarda değiştiren bölünmüş halka komütatör ve mekanik dönme ekseni temel parçalardır. Gerçek motorlar daha karmaşık olabilir; burada çalışma ilkesini görünür kılan sade model kullanılır.","Çerçevenin karşılıklı aktif kenarlarını belirle. Manyetik alana uygun açı yapan iki karşılıklı kenarda akımlar zıt yönlüdür. F=BILsinθ ilişkisi ve sağ el kuralı nedeniyle bu kenarlara eşit büyüklükte, zıt yönlü kuvvetler etki eder. Alanla paralel uzanan diğer kenarlardaki kuvvet sıfır olabilir veya dönme eksenine göre belirleyici tork oluşturmayabilir.","Kuvvet çiftini ötelemeden ayır. Aktif kenarlardaki kuvvetler eşit ve zıt olduğundan çerçevenin net doğrusal kuvveti sıfır olabilir. Ancak kuvvetler farklı kenarlarda ve farklı etki doğrularında uygulandığından momentleri aynı dönme yönünde toplanır. Böylece çerçeve bir yana doğru hızlanmadan ekseni çevresinde dönme eğilimi gösterebilir.","Torku etkileyen büyüklükleri kavramsal olarak yorumla. Aktif kenarlardaki manyetik kuvvet büyüdükçe tork artar. Uygun koşullarda manyetik alanın, akımın, etkin tel uzunluğunun ve sarım sayısının artması dönme etkisini güçlendirebilir. Kuvvetlerin dönme eksenine dik uzaklığı arttığında aynı kuvvet daha büyük döndürme etkisi oluşturabilir.","Çerçevenin yöneliminin önemini incele. Dönüş boyunca tel kenarlarının alanla yaptığı açı ve kuvvetlerin eksene göre moment kolu değişebilir. Bazı konumlarda tork büyük, bazı konumlarda küçüktür. Çerçevenin yalnız ilk anda dönmesi sürekli motor çalışması için yeterli değildir; torkun uygun yönde sürmesi gerekir.","Komütatörün görevini açıkla. Çerçeve yarım tur döndüğünde aynı elektrik bağlantısı korunursa kuvvet çiftinin tork yönü dönmeyi sürdürmeye uygun olmaktan çıkabilir. Bölünmüş halka komütatör, fırçalarla temas düzeni sayesinde çerçevedeki akım yönünü yaklaşık her yarım turda tersler. Çerçevenin uzamsal konumu da yarım tur değiştiğinden yeni kuvvet çifti mekanik dönüşü aynı yönde sürdürür.","Yön değişimlerini karşılaştır. Yalnız kaynak bağlantısı ters çevrilip alan aynı bırakılırsa başlangıç torku tersine döner. Yalnız manyetik alan ters çevrilirse yine tork yön değiştirir. Akım ve alan birlikte ters çevrilirse her kenardaki kuvvet yönü korunur ve motorun başlangıç torku aynı kalır. Bu sonuç kuvvet yönünün I × B ilişkisine dayandığını gösterir.","Enerji dönüşümünü gerçekçi değerlendir. Kaynaktan gelen elektrik enerjisinin bir bölümü rotorun mekanik hareketine dönüşür. Tel direnci nedeniyle ısınma, fırça ve yataklardaki sürtünme, hava direnci ve ses oluşumu nedeniyle kayıplar vardır. Bu düzeyde ayrıntılı motor karakteristikleri yerine enerji giriş-çıkış ilişkisi nitel olarak ele alınır.","Deney ve model sınırlarını koru. Aynı çerçeve, mıknatıs konumu, yük, başlangıç açısı ve sürtünme koşulları korunarak yalnız akım ya da alan değiştirilmelidir. Başlangıç hareketi, belirli süredeki tur sayısı veya dönme yönü tekrarlı ölçümlerle karşılaştırılabilir. Gerçek motorların çok kutuplu, çok sarımlı ve elektronik denetimli olabileceği; basit çerçeve modelinin temel prensibi açıkladığı belirtilmelidir."],"workedExamples":[{"title":"Net kuvvet sıfırken dönme","problem":"Düzgün manyetik alandaki çerçevenin sol kenarına yukarı, sağ kenarına aynı büyüklükte aşağı yönlü kuvvet etki ediyor. Bir öğrenci net kuvvet sıfır olduğu için dönme olamayacağını söylüyor.","solution":"İki kuvvetin vektörel toplamı sıfırdır; bu nedenle yalnız bu kuvvetlerden kaynaklanan doğrusal hızlanma beklenmez. Ancak kuvvetler aynı noktada veya aynı etki doğrusu üzerinde değildir. Sol ve sağ kenarlara uygulandıkları için eksene göre momentleri aynı dönme yönünde toplanır ve bir kuvvet çifti oluşturur.","result":"Net kuvvetin sıfır olması dönmeyi engellemez. Farklı etki doğrularındaki eşit-zıt kuvvetler sıfır olmayan tork oluşturarak çerçeveyi döndürebilir."},{"title":"Akım ve alan yönlerini birlikte tersleme","problem":"Motorun hem kaynak bağlantıları hem mıknatıs kutupları aynı anda ters çevriliyor. Akım ve alan büyüklükleri ile çerçeve geometrisi değişmiyor. Başlangıçtaki dönme yönünü yorumla.","solution":"Yalnız akım ters çevrilse her aktif kenardaki kuvvet tersine dönerdi. Yalnız alan ters çevrilse de aynı sonuç oluşurdu. Akım ve alan birlikte ters çevrildiğinde kuvvet yönünü belirleyen iki yön değişimi birbirini götürür. Her kenardaki kuvvet önceki yönünde kalır ve büyüklükler değişmez.","result":"Motorun başlangıç torkunun yönü ve büyüklüğü aynı kalır. Manyetik kuvvet akım ve alanın ortak yön ilişkisine bağlıdır."}],"commonMistakes":["Motor çerçevesinin yalnız bir kenarındaki kuvvetle döndüğünü düşünmek.","Net kuvvet sıfırsa torkun da mutlaka sıfır olduğunu söylemek.","Komütatörün motorun manyetik alanını ürettiğini sanmak.","Akım yönü ters çevrildiğinde yalnız motor hızının değişeceğini düşünmek.","Motoru kayıpsız ve sınırsız enerji üreten bir düzenek kabul etmek.","Basit tek çerçeveli modeli gerçek bütün motorların ayrıntılı yapısı sanmak."],"selfCheck":["Dikdörtgen çerçevenin karşılıklı aktif kenarlarındaki kuvvet yönlerini açıklayabiliyorum.","Kuvvet çifti ile net kuvvet ve tork arasındaki farkı söyleyebiliyorum.","Komütatör ve fırçaların sürekli tek yönlü dönmedeki görevini açıklayabiliyorum.","Akım veya alan yönü değiştirildiğinde başlangıç torkunu karşılaştırabiliyorum.","Akım, alan, sarım sayısı ve çerçeve boyutunun dönme etkisine nitel katkısını yorumlayabiliyorum.","Motorun enerji dönüşümünü ve kayıplarını belirtebiliyorum."],"summary":"Basit elektrik motoru, düzgün manyetik alan içindeki akım taşıyan dikdörtgen çerçeveye etki eden manyetik kuvvetlerden yararlanır. Karşılıklı aktif kenarlardaki akımlar zıt yönlü olduğu için kuvvetler de zıt yönlüdür. Bu kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından kuvvet çifti oluşturur ve çerçeveyi döndüren tork meydana getirir. Net kuvvet sıfır olsa bile net tork sıfır olmayabilir. Bölünmüş halka komütatör ve fırçalar, çerçeve yarım tur döndükçe akım yönünü değiştirerek torkun aynı mekanik dönme yönünde sürmesine yardım eder. Akımın, manyetik alanın, etkin tel uzunluğunun, sarım sayısının ve moment kolunun artması uygun koşullarda dönme etkisini güçlendirebilir. Motor elektrik enerjisini mekanik harekete dönüştürür; ısı, sürtünme ve ses kayıpları nedeniyle dönüşüm kusursuz değildir. Fan, oyuncak, pompa ve ev araçlarındaki motorlar bu temel ilkenin gelişmiş uygulamalarıdır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak N ve S kutupları arasında düzgün alana yerleştirilmiş dikdörtgen çerçeve düşün. Sol ve sağ aktif kenarlarda zıt akım okları; bu kenarlarda zıt yönlü eşit kuvvet okları gösterilmelidir. Kuvvetler farklı doğrularda olduğundan ortak bir dönme oku eklenmelidir. Ayrı bir görselde bölünmüş halka komütatör ile iki fırçanın yarım tur sonrasında çerçeve bağlantılarını terslediği canlandırılabilir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","objective":"FİZ.11.2.9","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ef9c1e2e707269d79e04c4d5aeeef22c769941f0877a0304646110dd72cb9222","reviewDecisionSha256":"c01933ffbcee079a0c3a55a346b46dcd67d2c854081def989ed8e1c71cf000d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ef9c1e2e707269d79e04c4d5aeeef22c769941f0877a0304646110dd72cb9222","reviewedHash":"sha256:ef9c1e2e707269d79e04c4d5aeeef22c769941f0877a0304646110dd72cb9222","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c01933ffbcee079a0c3a55a346b46dcd67d2c854081def989ed8e1c71cf000d3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-015","contentProjectionSha256":"ef9c1e2e707269d79e04c4d5aeeef22c769941f0877a0304646110dd72cb9222","reviewDecisionSha256":"c01933ffbcee079a0c3a55a346b46dcd67d2c854081def989ed8e1c71cf000d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-016","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","objectives":["FİZ.11.2.10"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta manyetik akıyı, düzgün bir manyetik alanın seçilen bir yüzeyle nasıl kesiştiğini açıklayan kavramsal bir büyüklük olarak öğreneceksin. Akının yalnız manyetik alan büyüklüğüne değil, yüzey alanına ve yüzeyin alana göre yönelimine de bağlı olduğunu yorumlayacaksın. Düz bir yüzey için yüzey normali kavramını kullanacak; yüzey normali alanla paralelken akının en büyük, yüzey normali alana dikken akının sıfır olmasını açıklayacaksın. Φ = B·A·cosθ modeliyle değişkenler arasındaki ilişkiyi ayrıntılı sayısal işlem yapmadan karşılaştıracaksın. Boya püskürtme analojisinin, alan şiddeti, yüzey alanı ve yönelim ilişkisini görünür kılabildiğini; ancak boya damlalarının maddesel, manyetik alan çizgilerinin ise yalnız bir temsil olduğunu ayırt edeceksin. Akının yüzeyde depolanan, tüketilen veya gerçek çizgi parçacıklarının sayısı olmadığını ve basit modelin düzgün alan ile düz yüzey koşullarında kullanıldığını bileceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nManyetik akı: Manyetik alanın seçilen bir yüzeyden geçişini, alan büyüklüğü, yüzey alanı ve yönelim üzerinden tanımlayan skaler fiziksel büyüklüktür.\nYüzey normali: Düz bir yüzeye dik olan hayalî doğrultudur. Manyetik akı modelindeki θ açısı, manyetik alan ile yüzey düzlemi arasında değil, manyetik alan ile yüzey normali arasında tanımlanır.\nManyetik alan büyüklüğü B: Yüzey alanı ve yönelim sabitken B arttıkça manyetik akı artar. Modelde B'nin yüzey boyunca yaklaşık sabit olduğu kabul edilir.\nYüzey alanı A: Manyetik alanın içinden geçtiği kabul edilen etkin yüzey büyüklüğüdür. B ve yönelim sabitken etkin alan arttıkça manyetik akı artar.\nYönelim açısı θ: Manyetik alan ile yüzey normali arasındaki açıdır. Akıya cosθ çarpanı üzerinden etki eder.\nAkı modeli: Düzgün alan ve düz yüzey için Φ = B·A·cosθ ilişkisidir. Bu düzeyde modelin amacı uzun hesaplar değil, değişkenleri karşılaştırmak ve sınır durumlarını açıklamaktır.\nEtkin yüzey: Manyetik alan bölgesiyle gerçekten kesişen yüzey parçasıdır. Yüzeyin yalnız bir bölümü alan içindeyse basit karşılaştırmada yalnız o bölüm dikkate alınır.\nModel ve analoji sınırı: Alan çizgilerinin gerçek ipler veya parçacıklar olmadığı, boya damlalarının ise maddesel olduğu gerçeğidir. Analojinin yalnız belirli ilişkileri açıklamasına izin verilir.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için manyetik alan çizgilerinin alanın yönünü ve göreli büyüklüğünü temsil ettiğini; çizgilerin gerçek maddesel varlıklar olmadığını hatırla. Düzgün manyetik alan, incelenen bölgede alanın büyüklük ve yön bakımından yaklaşık sabit kabul edildiği modeldir. Bir yüzeyin düzlemi ile o yüzeye dik normal doğrultunun farklı kavramlar olduğu bilinmelidir. Doğru orantıda B veya A iki katına çıktığında diğer koşullar sabitse akı da iki katına çıkar. cos0° = 1 ve cos90° = 0 değerleri, maksimum ve sıfır akı durumlarını anlamaya yardım eder. Burada ayrıntılı trigonometrik işlem, integral hesabı veya karmaşık yüzeyler hedeflenmez; gözlem, yönelim ve değişken ilişkileri üzerinden kavramsal akıl yürütme yapılır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Önce yüzeyi ve alanı açıkça tanımla. Manyetik akı, bir mıknatısın ya da bobinin bütün manyetik özelliğini tek başına ölçmez; seçilmiş belirli bir yüzeyden geçen alanın ölçüsünü ifade eder. Aynı manyetik alan içinde farklı büyüklükte veya farklı yönelimde yüzeyler seçildiğinde akı değerleri farklı olabilir. Bu nedenle her yorumda yüzeyin sınırları ve yönelimi belirtilmelidir.\n2. Yüzey normali kavramını kullan. Düz bir kâğıt düşün; kâğıda tam dik duran ok yüzey normalidir. Akı modelindeki θ, manyetik alan oku ile bu normal arasındaki açıdır. Yüzey düzlemiyle alan arasındaki açıyı doğrudan θ sanmak yaygın bir hatadır. Yüzey alan çizgilerine dikse normal alanla paraleldir; yüzey alan çizgilerine paralelse normal alana diktir.\n3. Manyetik alan büyüklüğünün etkisini ayrı değerlendir. Yüzey alanı ve yönelim aynı tutulduğunda daha büyük B, yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsünü artırır. B iki katına çıkarsa akı da iki katına çıkar. Bu doğru orantı, alanın yüzey üzerinde yaklaşık düzgün olduğu koşul içindir. Yüzeyin farklı bölgelerinde B çok değişiyorsa tek bir B değeri kullanmak sınırlı bir yaklaşım olur.\n4. Yüzey alanının etkisini yorumla. B ve θ sabitken yüzey büyüdükçe daha geniş bir bölge manyetik alanla kesişir ve akı artar. Ancak çerçevenin toplam geometrik alanı ile alan içinde kalan etkin alanı karıştırma. Bir yüzeyin yalnız yarısı düzgün alan bölgesindeyse, tüm yüzey aynı B içindeymiş gibi yorum yapmak akıyı olduğundan büyük tahmin eder.\n5. Yönelimin etkisini sınır durumlarla açıkla. Yüzey normali alanla aynı yöndeyse θ = 0° ve cosθ en büyük değerdedir; akı maksimumdur. Yüzey normali alana dikse θ = 90° ve akı sıfırdır. Başka bir ifadeyle yüzey alan çizgilerine dikken akı en büyük, alan çizgilerine paralelken sıfırdır. Yüzey döndürüldükçe bu iki sınır arasında sürekli değişim olur.\n6. Φ = B·A·cosθ modelini oran ve karşılaştırma için kullan. B ve A birlikte değişiyorsa etkileri ayrı belirleyip sonra birleştir. Örneğin B yarıya inerken A iki katına çıkarsa yönelim değişmediğinde iki etki birbirini dengeler ve akı aynı kalır. Bu tür karşılaştırmalar modelin anlamını güçlendirir; uzun sayısal işlem yapmak temel amaç değildir.\n7. Boya püskürtme analojisinin yararlı yönünü belirle. Aynı doğrultuda püskürtülen boya damlalarının yoğunluğu B'ye, boyanan yüzeyin büyüklüğü A'ya, yüzeyin püskürtmeye dönüklüğü ise yönelim etkisine benzetilebilir. Daha yoğun püskürtme, daha büyük yüzey ve püskürtmeye daha dik yönelim, yüzeye ulaşan damla sayısını artırır. Bu benzetme üç değişkenin ortak etkisini zihinde canlandırmaya yardım eder.\n8. Analojinin sınırını açıkça koru. Boya damlaları maddeseldir, yüzeye çarpar ve birikebilir. Manyetik alan çizgileri ise gerçek parçacıklar değildir; yüzeyden geçince tükenmez, yüzeyde depolanmaz ve arkadaki alanı boya gibi azaltmaz. Manyetik akı, yüzeyde biriken madde miktarı ya da gerçek çizgilerin sayısı değildir. Analojiden yalnız geçiş, alan ve yönelim ilişkisi alınmalıdır.\n9. Modelin kullanım koşullarını değerlendir. Basit Φ = B·A·cosθ modeli düzgün alan içindeki düz yüzey için uygundur. Alan yüzey boyunca değişiyorsa veya yüzey kıvrımlıysa yüzeyi küçük bölgelere ayırma fikri gerekebilir; ancak bu düzeyde ileri matematiksel toplama ve integral işlemlerine girilmez. Öğrenciden beklenen, hangi değişkenin değiştiğini belirlemek, nitel sonucu öngörmek ve modelin sınırını söylemektir.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Alan ve yüzey değişimlerinin ortak etkisi\nDurum: Bir yüzey düzgün manyetik alana dik tutulduğunda akısı Φ'dir. İkinci durumda manyetik alan yarıya indiriliyor, etkin yüzey alanı iki katına çıkarılıyor ve yüzeyin yönelimi değiştirilmiyor. Ayrıntılı işlem yapmadan yeni akıyı belirle.\nÇözüm: Yüzeyin yönelimi aynı kaldığı için cosθ çarpanı değişmez. Manyetik alanın yarıya inmesi akıyı yarıya indirme eğilimindedir. Etkin alanın iki katına çıkması ise akıyı iki kat artırma eğilimindedir. Bu iki değişim birbirini tam olarak dengeler.\nSonuç: Yeni manyetik akı yine Φ olur. Sonuç, B ile A'nın doğru orantılı etkilerinin birlikte değerlendirilmesinden elde edilir.\nÖrnek 2 — Boya püskürtme analojisindeki hatayı düzeltme\nDurum: Bir öğrenci, “Manyetik alan çizgileri boya damlaları gibi yüzeyde birikir; bu yüzden yüzeyin arkasında manyetik alan azalır.” diyor. Bu açıklamanın doğru ve yanlış yanlarını ayır.\nÇözüm: Boya benzetmesi, daha yoğun püskürtmenin daha büyük B'ye, daha büyük yüzeyin daha büyük A'ya ve yüzeyin püskürtmeye daha dik tutulmasının daha büyük akıya benzemesi bakımından yararlıdır. Ancak alan çizgileri maddesel damlalar değildir. Yüzeyde birikmez, tüketilmez ve yüzeyden geçtikleri için alanın arka tarafta azalmasına yol açmaz.\nSonuç: Analojiden yalnız büyüklük, yüzey alanı ve yönelim ilişkisi alınmalıdır. Madde birikmesi ve alanın tüketilmesi fikri manyetik akıya taşınmamalıdır.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- θ açısını manyetik alan ile yüzey düzlemi arasındaki açı sanmak. Modelde açı, alan ile yüzey normali arasındadır.\n- Yüzey alan çizgilerine paralelken akının en büyük olduğunu düşünmek. Bu durumda yüzey normali alana diktir ve akı sıfırdır.\n- Manyetik akıyı gerçek alan çizgilerinin sayısı veya yüzeyde depolanan manyetik madde gibi yorumlamak.\n- Yüzeyin yalnız bir bölümü alan içindeyken bütün yüzey alanını etkin alan olarak kullanmak.\n- Düzgün olmayan alan için tek bir B değeriyle basit modeli koşulsuz uygulamak.\n- Boya püskürtme analojisindeki maddesel damla davranışını manyetik alan çizgilerine aynen aktarmak.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- Manyetik akıyı seçilen yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsü olarak açıklayabiliyorum.\n- Yüzey normali ile yüzey düzlemi arasındaki farkı ve θ açısının nasıl tanımlandığını söyleyebiliyorum.\n- B, A ve yönelim değiştiğinde akının nasıl değişeceğini ayrıntılı işlem yapmadan yorumlayabiliyorum.\n- Maksimum ve sıfır akı yönelimlerini doğru belirleyebiliyorum.\n- Boya püskürtme analojisinin yararlı yönlerini ve fiziksel sınırlarını ayırabiliyorum.\n- Basit akı modelinin düzgün alan ve düz etkin yüzey koşullarına bağlı olduğunu belirtebiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nManyetik akı, manyetik alanın seçilmiş bir yüzeyle kesişmesini B, etkin yüzey alanı ve yönelim üzerinden açıklayan skaler bir büyüklüktür. Düzgün alan ve düz yüzey için Φ = B·A·cosθ modeli kullanılır. Yüzey normali alanla paralelken akı maksimum, alana dikken sıfırdır. B veya etkin alan arttıkça diğer koşullar sabitse akı artar. Boya püskürtme analojisi, daha yoğun alanın, daha büyük yüzeyin ve daha uygun yönelimin geçiş ölçüsünü artırmasını canlandırabilir; fakat boya damlaları maddesel, alan çizgileri temsildir. Manyetik akı yüzeyde depolanan madde değildir ve yüzey alanı tüketmez. Akı kavramı, indüksiyon gerilimini anlamak için temel oluşturur; çünkü sonraki konuda yalnız akının büyüklüğü değil, zamanla değişimi önem kazanacaktır. Bu düzeyde ayrıntılı matematiksel işlemden kaçınılır, değişken ilişkileri ve model sınırları üzerinde durulur.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak soldan sağa yönelen paralel manyetik alan çizgileri ve üç eş yüzey düşün. Birinci yüzey alan çizgilerine dik, ikinci yüzey eğik, üçüncü yüzey alan çizgilerine paralel olsun. Her yüzeye dik normal oku eklenmeli; birinci durumda akı en büyük, üçüncü durumda sıfır olarak işaretlenmelidir. Boya püskürtme benzetmesi kullanılırsa alan çizgilerinin gerçek damlalar olmadığı açık bir uyarıyla belirtilmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta manyetik akıyı, düzgün bir manyetik alanın seçilen bir yüzeyle nasıl kesiştiğini açıklayan kavramsal bir büyüklük olarak öğreneceksin. Akının yalnız manyetik alan büyüklüğüne değil, yüzey alanına ve yüzeyin alana göre yönelimine de bağlı olduğunu yorumlayacaksın. Düz bir yüzey için yüzey normali kavramını kullanacak; yüzey normali alanla paralelken akının en büyük, yüzey normali alana dikken akının sıfır olmasını açıklayacaksın. Φ = B·A·cosθ modeliyle değişkenler arasındaki ilişkiyi ayrıntılı sayısal işlem yapmadan karşılaştıracaksın. Boya püskürtme analojisinin, alan şiddeti, yüzey alanı ve yönelim ilişkisini görünür kılabildiğini; ancak boya damlalarının maddesel, manyetik alan çizgilerinin ise yalnız bir temsil olduğunu ayırt edeceksin. Akının yüzeyde depolanan, tüketilen veya gerçek çizgi parçacıklarının sayısı olmadığını ve basit modelin düzgün alan ile düz yüzey koşullarında kullanıldığını bileceksin.","keyConcepts":[{"term":"Manyetik akı","definition":"Manyetik alanın seçilen bir yüzeyden geçişini, alan büyüklüğü, yüzey alanı ve yönelim üzerinden tanımlayan skaler fiziksel büyüklüktür."},{"term":"Yüzey normali","definition":"Düz bir yüzeye dik olan hayalî doğrultudur. Manyetik akı modelindeki θ açısı, manyetik alan ile yüzey düzlemi arasında değil, manyetik alan ile yüzey normali arasında tanımlanır."},{"term":"Manyetik alan büyüklüğü B","definition":"Yüzey alanı ve yönelim sabitken B arttıkça manyetik akı artar. Modelde B'nin yüzey boyunca yaklaşık sabit olduğu kabul edilir."},{"term":"Yüzey alanı A","definition":"Manyetik alanın içinden geçtiği kabul edilen etkin yüzey büyüklüğüdür. B ve yönelim sabitken etkin alan arttıkça manyetik akı artar."},{"term":"Yönelim açısı θ","definition":"Manyetik alan ile yüzey normali arasındaki açıdır. Akıya cosθ çarpanı üzerinden etki eder."},{"term":"Akı modeli","definition":"Düzgün alan ve düz yüzey için Φ = B·A·cosθ ilişkisidir. Bu düzeyde modelin amacı uzun hesaplar değil, değişkenleri karşılaştırmak ve sınır durumlarını açıklamaktır."},{"term":"Etkin yüzey","definition":"Manyetik alan bölgesiyle gerçekten kesişen yüzey parçasıdır. Yüzeyin yalnız bir bölümü alan içindeyse basit karşılaştırmada yalnız o bölüm dikkate alınır."},{"term":"Model ve analoji sınırı","definition":"Alan çizgilerinin gerçek ipler veya parçacıklar olmadığı, boya damlalarının ise maddesel olduğu gerçeğidir. Analojinin yalnız belirli ilişkileri açıklamasına izin verilir."}],"priorKnowledge":"Bu konu için manyetik alan çizgilerinin alanın yönünü ve göreli büyüklüğünü temsil ettiğini; çizgilerin gerçek maddesel varlıklar olmadığını hatırla. Düzgün manyetik alan, incelenen bölgede alanın büyüklük ve yön bakımından yaklaşık sabit kabul edildiği modeldir. Bir yüzeyin düzlemi ile o yüzeye dik normal doğrultunun farklı kavramlar olduğu bilinmelidir. Doğru orantıda B veya A iki katına çıktığında diğer koşullar sabitse akı da iki katına çıkar. cos0° = 1 ve cos90° = 0 değerleri, maksimum ve sıfır akı durumlarını anlamaya yardım eder. Burada ayrıntılı trigonometrik işlem, integral hesabı veya karmaşık yüzeyler hedeflenmez; gözlem, yönelim ve değişken ilişkileri üzerinden kavramsal akıl yürütme yapılır.","steps":["Önce yüzeyi ve alanı açıkça tanımla. Manyetik akı, bir mıknatısın ya da bobinin bütün manyetik özelliğini tek başına ölçmez; seçilmiş belirli bir yüzeyden geçen alanın ölçüsünü ifade eder. Aynı manyetik alan içinde farklı büyüklükte veya farklı yönelimde yüzeyler seçildiğinde akı değerleri farklı olabilir. Bu nedenle her yorumda yüzeyin sınırları ve yönelimi belirtilmelidir.","Yüzey normali kavramını kullan. Düz bir kâğıt düşün; kâğıda tam dik duran ok yüzey normalidir. Akı modelindeki θ, manyetik alan oku ile bu normal arasındaki açıdır. Yüzey düzlemiyle alan arasındaki açıyı doğrudan θ sanmak yaygın bir hatadır. Yüzey alan çizgilerine dikse normal alanla paraleldir; yüzey alan çizgilerine paralelse normal alana diktir.","Manyetik alan büyüklüğünün etkisini ayrı değerlendir. Yüzey alanı ve yönelim aynı tutulduğunda daha büyük B, yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsünü artırır. B iki katına çıkarsa akı da iki katına çıkar. Bu doğru orantı, alanın yüzey üzerinde yaklaşık düzgün olduğu koşul içindir. Yüzeyin farklı bölgelerinde B çok değişiyorsa tek bir B değeri kullanmak sınırlı bir yaklaşım olur.","Yüzey alanının etkisini yorumla. B ve θ sabitken yüzey büyüdükçe daha geniş bir bölge manyetik alanla kesişir ve akı artar. Ancak çerçevenin toplam geometrik alanı ile alan içinde kalan etkin alanı karıştırma. Bir yüzeyin yalnız yarısı düzgün alan bölgesindeyse, tüm yüzey aynı B içindeymiş gibi yorum yapmak akıyı olduğundan büyük tahmin eder.","Yönelimin etkisini sınır durumlarla açıkla. Yüzey normali alanla aynı yöndeyse θ = 0° ve cosθ en büyük değerdedir; akı maksimumdur. Yüzey normali alana dikse θ = 90° ve akı sıfırdır. Başka bir ifadeyle yüzey alan çizgilerine dikken akı en büyük, alan çizgilerine paralelken sıfırdır. Yüzey döndürüldükçe bu iki sınır arasında sürekli değişim olur.","Φ = B·A·cosθ modelini oran ve karşılaştırma için kullan. B ve A birlikte değişiyorsa etkileri ayrı belirleyip sonra birleştir. Örneğin B yarıya inerken A iki katına çıkarsa yönelim değişmediğinde iki etki birbirini dengeler ve akı aynı kalır. Bu tür karşılaştırmalar modelin anlamını güçlendirir; uzun sayısal işlem yapmak temel amaç değildir.","Boya püskürtme analojisinin yararlı yönünü belirle. Aynı doğrultuda püskürtülen boya damlalarının yoğunluğu B'ye, boyanan yüzeyin büyüklüğü A'ya, yüzeyin püskürtmeye dönüklüğü ise yönelim etkisine benzetilebilir. Daha yoğun püskürtme, daha büyük yüzey ve püskürtmeye daha dik yönelim, yüzeye ulaşan damla sayısını artırır. Bu benzetme üç değişkenin ortak etkisini zihinde canlandırmaya yardım eder.","Analojinin sınırını açıkça koru. Boya damlaları maddeseldir, yüzeye çarpar ve birikebilir. Manyetik alan çizgileri ise gerçek parçacıklar değildir; yüzeyden geçince tükenmez, yüzeyde depolanmaz ve arkadaki alanı boya gibi azaltmaz. Manyetik akı, yüzeyde biriken madde miktarı ya da gerçek çizgilerin sayısı değildir. Analojiden yalnız geçiş, alan ve yönelim ilişkisi alınmalıdır.","Modelin kullanım koşullarını değerlendir. Basit Φ = B·A·cosθ modeli düzgün alan içindeki düz yüzey için uygundur. Alan yüzey boyunca değişiyorsa veya yüzey kıvrımlıysa yüzeyi küçük bölgelere ayırma fikri gerekebilir; ancak bu düzeyde ileri matematiksel toplama ve integral işlemlerine girilmez. Öğrenciden beklenen, hangi değişkenin değiştiğini belirlemek, nitel sonucu öngörmek ve modelin sınırını söylemektir."],"workedExamples":[{"title":"Alan ve yüzey değişimlerinin ortak etkisi","problem":"Bir yüzey düzgün manyetik alana dik tutulduğunda akısı Φ'dir. İkinci durumda manyetik alan yarıya indiriliyor, etkin yüzey alanı iki katına çıkarılıyor ve yüzeyin yönelimi değiştirilmiyor. Ayrıntılı işlem yapmadan yeni akıyı belirle.","solution":"Yüzeyin yönelimi aynı kaldığı için cosθ çarpanı değişmez. Manyetik alanın yarıya inmesi akıyı yarıya indirme eğilimindedir. Etkin alanın iki katına çıkması ise akıyı iki kat artırma eğilimindedir. Bu iki değişim birbirini tam olarak dengeler.","result":"Yeni manyetik akı yine Φ olur. Sonuç, B ile A'nın doğru orantılı etkilerinin birlikte değerlendirilmesinden elde edilir."},{"title":"Boya püskürtme analojisindeki hatayı düzeltme","problem":"Bir öğrenci, “Manyetik alan çizgileri boya damlaları gibi yüzeyde birikir; bu yüzden yüzeyin arkasında manyetik alan azalır.” diyor. Bu açıklamanın doğru ve yanlış yanlarını ayır.","solution":"Boya benzetmesi, daha yoğun püskürtmenin daha büyük B'ye, daha büyük yüzeyin daha büyük A'ya ve yüzeyin püskürtmeye daha dik tutulmasının daha büyük akıya benzemesi bakımından yararlıdır. Ancak alan çizgileri maddesel damlalar değildir. Yüzeyde birikmez, tüketilmez ve yüzeyden geçtikleri için alanın arka tarafta azalmasına yol açmaz.","result":"Analojiden yalnız büyüklük, yüzey alanı ve yönelim ilişkisi alınmalıdır. Madde birikmesi ve alanın tüketilmesi fikri manyetik akıya taşınmamalıdır."}],"commonMistakes":["θ açısını manyetik alan ile yüzey düzlemi arasındaki açı sanmak. Modelde açı, alan ile yüzey normali arasındadır.","Yüzey alan çizgilerine paralelken akının en büyük olduğunu düşünmek. Bu durumda yüzey normali alana diktir ve akı sıfırdır.","Manyetik akıyı gerçek alan çizgilerinin sayısı veya yüzeyde depolanan manyetik madde gibi yorumlamak.","Yüzeyin yalnız bir bölümü alan içindeyken bütün yüzey alanını etkin alan olarak kullanmak.","Düzgün olmayan alan için tek bir B değeriyle basit modeli koşulsuz uygulamak.","Boya püskürtme analojisindeki maddesel damla davranışını manyetik alan çizgilerine aynen aktarmak."],"selfCheck":["Manyetik akıyı seçilen yüzeyden geçen manyetik alanın ölçüsü olarak açıklayabiliyorum.","Yüzey normali ile yüzey düzlemi arasındaki farkı ve θ açısının nasıl tanımlandığını söyleyebiliyorum.","B, A ve yönelim değiştiğinde akının nasıl değişeceğini ayrıntılı işlem yapmadan yorumlayabiliyorum.","Maksimum ve sıfır akı yönelimlerini doğru belirleyebiliyorum.","Boya püskürtme analojisinin yararlı yönlerini ve fiziksel sınırlarını ayırabiliyorum.","Basit akı modelinin düzgün alan ve düz etkin yüzey koşullarına bağlı olduğunu belirtebiliyorum."],"summary":"Manyetik akı, manyetik alanın seçilmiş bir yüzeyle kesişmesini B, etkin yüzey alanı ve yönelim üzerinden açıklayan skaler bir büyüklüktür. Düzgün alan ve düz yüzey için Φ = B·A·cosθ modeli kullanılır. Yüzey normali alanla paralelken akı maksimum, alana dikken sıfırdır. B veya etkin alan arttıkça diğer koşullar sabitse akı artar. Boya püskürtme analojisi, daha yoğun alanın, daha büyük yüzeyin ve daha uygun yönelimin geçiş ölçüsünü artırmasını canlandırabilir; fakat boya damlaları maddesel, alan çizgileri temsildir. Manyetik akı yüzeyde depolanan madde değildir ve yüzey alanı tüketmez. Akı kavramı, indüksiyon gerilimini anlamak için temel oluşturur; çünkü sonraki konuda yalnız akının büyüklüğü değil, zamanla değişimi önem kazanacaktır. Bu düzeyde ayrıntılı matematiksel işlemden kaçınılır, değişken ilişkileri ve model sınırları üzerinde durulur.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak soldan sağa yönelen paralel manyetik alan çizgileri ve üç eş yüzey düşün. Birinci yüzey alan çizgilerine dik, ikinci yüzey eğik, üçüncü yüzey alan çizgilerine paralel olsun. Her yüzeye dik normal oku eklenmeli; birinci durumda akı en büyük, üçüncü durumda sıfır olarak işaretlenmelidir. Boya püskürtme benzetmesi kullanılırsa alan çizgilerinin gerçek damlalar olmadığı açık bir uyarıyla belirtilmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Manyetik Akı","objective":"FİZ.11.2.10","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0b32b7fd954e99a87cc5d7682657f1008d038e41cc6648bcc2b156a00ef02b11","reviewDecisionSha256":"79f811b3f996078fdba6756d53f0289cc076b021568f6c4ca70d92eb14410586","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0b32b7fd954e99a87cc5d7682657f1008d038e41cc6648bcc2b156a00ef02b11","reviewedHash":"sha256:0b32b7fd954e99a87cc5d7682657f1008d038e41cc6648bcc2b156a00ef02b11","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:79f811b3f996078fdba6756d53f0289cc076b021568f6c4ca70d92eb14410586; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-016","contentProjectionSha256":"0b32b7fd954e99a87cc5d7682657f1008d038e41cc6648bcc2b156a00ef02b11","reviewDecisionSha256":"79f811b3f996078fdba6756d53f0289cc076b021568f6c4ca70d92eb14410586","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-017","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","objectives":["FİZ.11.2.11"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta bir iletken halka veya bobinden geçen manyetik akı zamanla değiştiğinde indüksiyon gerilimi oluşmasını kavramsal olarak açıklayacaksın. İndüksiyon geriliminin yalnız manyetik akının büyük olmasına değil, akının birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlı olduğunu ayırt edeceksin. Mıknatıs-bobin göreli hareketi, bobinin alan içindeki yöneliminin değişmesi, manyetik alan büyüklüğünün değişmesi ve etkin yüzey alanının değişmesi gibi yollarla akı değişimi oluşturulabileceğini yorumlayacaksın. Aynı toplam akı değişiminin daha kısa sürede gerçekleşmesinin daha büyük gerilim, daha fazla sarımın ise daha büyük toplam indüksiyon etkisi oluşturmasını açıklayacaksın. Lenz yasasına göre indüklenen akımın oluşturduğu manyetik etkinin akıdaki değişime karşı koyacak yönde olduğunu; bu yön kuralının enerji korunumu ile uyumlu olduğunu öğreneceksin. Dönen çerçevede akının sürekli değişmesinin jeneratörlerde mekanik enerjinin elektriksel enerjiye dönüşümünün temeli olduğunu kavrayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\nElektromanyetik indüksiyon: Bir devreyi bağlayan manyetik akı değiştiğinde devrede indüksiyon gerilimi oluşması olayıdır.\nİndüksiyon gerilimi: Manyetik akının zamanla değişmesi sonucunda oluşan potansiyel farktır. Kapalı devrede akım oluşturabilir; açık devrede gerilim ölçülebilir ancak sürekli akım akmaz.\nAkı değişim hızı: Manyetik akının belirli bir zaman aralığında ne kadar değiştiğini ifade eder. Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşirse indüksiyon geriliminin büyüklüğü artar.\nSarım sayısı N: Bobindeki toplam dolanım sayısıdır. Aynı akı değişimini bağlayan daha fazla sarımın gerilim katkıları uygun bağlantıda toplanabilir.\nGöreli hareket: Mıknatıs ile bobinin birbirine göre konum veya yöneliminin değişmesidir. Yalnız ortak öteleme, akı değişmiyorsa indüksiyon gerilimi üretmez.\nLenz yasası: İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etkinin, onu doğuran manyetik akı değişimine karşı koyacak yönde olduğunu belirleyen ilkedir.\nJeneratör: Mekanik hareketle manyetik akıyı değiştirerek elektriksel gerilim üreten düzenektir. Enerji kaynağı olmayan, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren sistemdir.\nKavramsal Faraday modeli: İndüksiyon geriliminin sarım sayısı ve akının birim zamandaki değişimiyle arttığını ifade eden modeldir. Bu düzeyde ayrıntılı cebirsel işlem ve türetim yapılmaz.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için manyetik akının B, etkin yüzey alanı ve yönelime bağlı olduğunu; akının büyük olmasının akı değişimiyle aynı şey olmadığını hatırla. Bir mıknatıs veya bobin hareket ederken önemli olan yalnız laboratuvara göre hareket değil, bobinden geçen akıyı değiştiren göreli konum ve yönelim değişimidir. Devrede gerilim ile akım farklı büyüklüklerdir: açık devrede indüksiyon gerilimi ölçülebilir, fakat kapalı iletim yolu olmadığında sürekli akım oluşmaz. Enerji korunumu gereği jeneratörde elde edilen elektrik enerjisinin mekanik işten gelmesi gerekir. Bu notta |ε| ile N·|ΔΦ|/Δt arasındaki ilişki yalnız oran ve değişken yorumu için kullanılacak; ayrıntılı matematiksel işlemlerden ve ileri devre hesaplarından kaçınılacaktır.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. İndüksiyonun temel koşulunu doğru kur. Bir bobinin içinde güçlü bir mıknatısın bulunması tek başına sürekli gerilim üretmez. Mıknatıs ve bobin sabitken bobinden geçen akı sabittir; başlangıçtaki geçici hareket sona erdiğinde indüksiyon gerilimi sıfıra döner. Gerilim için gerekli olan, manyetik akının zamanla değişmesidir.\n2. Akıyı değiştirmenin farklı yollarını sınıflandır. Mıknatısı bobine yaklaştırmak veya uzaklaştırmak, bobini mıknatısa göre hareket ettirmek, bobini manyetik alan içinde döndürmek, manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek ya da alan içinde kalan etkin yüzeyi değiştirmek akıyı değiştirebilir. Bu yolların ortak noktası, Φ değerinin zamanla farklılaşmasıdır.\n3. Göreli hareketi yalnız hareketten ayır. Mıknatıs ve bobin birlikte aynı hızla, aralarındaki uzaklık ve yönelim değişmeden taşınıyorsa dış koşullar da sabitken akı değişmez ve indüksiyon gerilimi oluşmaz. Mıknatıs bobine göre yaklaşıyor veya uzaklaşıyorsa akı değişir. Bu nedenle “hareket varsa mutlaka indüksiyon vardır” genellemesi doğru değildir.\n4. Akı değişim hızını yorumla. Aynı mıknatıs aynı başlangıç ve bitiş konumları arasında daha hızlı hareket ettirilirse yaklaşık aynı toplam akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşir. Böylece birim zamandaki değişim büyür ve tepe gerilimi artabilir. İndüksiyon gerilimi akının yalnız büyük olmasına değil, ne kadar hızlı değiştiğine bağlıdır.\n5. Sarım sayısının etkisini değerlendir. Aynı değişen akıyı bağlayan çok sarımlı bobinde her sarımda oluşan gerilim katkıları uygun seri bağlantıda toplanır. Bu nedenle aynı mıknatıs hareketi ve aynı geometri için daha fazla sarım daha büyük gerilim oluşturabilir. Sarım sayısının etkisini araştırırken bobin alanı, mıknatıs, hareket yolu ve hız sabit tutulmalıdır.\n6. Gerilim yönünü akı değişiminin yönüyle ilişkilendir. Aynı kutup bobine yaklaşırken voltmetre bir yöne, uzaklaşırken ters yöne sapabilir. Çünkü yaklaşma ve uzaklaşma akıyı zıt yönlerde değiştirir. Mıknatıs kutbu ters çevrilirse aynı hareket için akı yönü ve dolayısıyla ölçülen gerilimin kutbu da ters olabilir.\n7. Lenz yasasını mevcut alana değil değişime karşı koyma olarak yorumla. Akı artıyorsa indüklenen alan bu artışı azaltacak yönde, akı azalıyorsa azalmayı azaltacak yönde oluşur. Yaklaşan kuzey kutbuna bobinin yakın yüzü kuzey gibi davranarak itme gösterebilir; uzaklaşan kuzey kutbunda yakın yüz güney gibi davranarak çekme gösterebilir. Amaç hareketi tamamen durdurmak değil değişime karşı koymaktır.\n8. Lenz yönünü enerji korunumu ile bağdaştır. Mıknatısı bobine yaklaştırırken indüklenen karşı etkiyi yenmek için dışarıdan mekanik iş yapılır. Bu mekanik enerji devrede elektrik enerjisine ve direnç nedeniyle ısıya dönüşebilir. İndüksiyon hareketi kendiliğinden destekleseydi sistem dışarıdan iş almadan hem hareketi hem elektrik enerjisini artırabilirdi; bu enerji korunumu ile çelişirdi.\n9. Jeneratör bağlantısını kur. Manyetik alan içindeki tel çerçeve döndürüldüğünde yüzey normali ile alan arasındaki açı sürekli değişir; dolayısıyla manyetik akı zamanla artar, azalır ve yön değiştirebilir. Bu değişim indüksiyon gerilimi oluşturur. Jeneratör enerji üretmez; mekanik kaynaktan aldığı enerjiyi elektriksel enerjiye dönüştürür. Gerçek jeneratörlerin ayrıntılı yapısı yerine bu temel akı değişimi ilkesi ele alınır.\n10. Deney ve model sınırlarını koru. Voltmetrenin iç direnci, bobin direnci, hareket yolunun tekrarlanabilirliği, mıknatısın eksenden sapması ve ölçüm örnekleme hızı sonuçları etkileyebilir. Tek tepe değerine dayanmak yerine tekrarlı ölçümler alınmalıdır. Kavramsal Faraday modeli, sarım sayısı ve akı değişim hızının etkisini açıklamak içindir; ileri türetim, karmaşık dalga analizi ve ayrıntılı devre hesabı bu kapsamın dışındadır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1 — Hızlı ve yavaş mıknatıs hareketini karşılaştırma\nDurum: Aynı mıknatıs, aynı bobinin önünde aynı başlangıç ve bitiş konumları arasında önce iki saniyede, sonra yarım saniyede hareket ettiriliyor. İkinci harekette daha büyük tepe gerilimi ölçülüyor.\nÇözüm: Mıknatıs, bobin, hareket yolu ve yön aynı olduğundan toplam manyetik akı değişimi yaklaşık aynıdır. İkinci deneyde bu değişim daha kısa sürede oluşur. Akının birim zamandaki değişimi büyüdüğü için indüksiyon geriliminin tepe değeri artar. Sonuç, mıknatısın “daha çok alan üretmesi” ile değil, aynı akı değişiminin daha hızlı gerçekleşmesiyle açıklanır.\nSonuç: Daha hızlı hareket daha büyük akı değişim hızı ve daha büyük tepe gerilimi oluşturur. Toplam akı değişimi ile değişim hızı birbirinden ayrılmalıdır.\nÖrnek 2 — Lenz yasasıyla yaklaşma ve uzaklaşma yönü\nDurum: Bir mıknatısın kuzey kutbu bobine yaklaştırılıyor, sonra aynı eksen üzerinde bobinden uzaklaştırılıyor. Bobinin mıknatısa bakan yüzünün iki hareketteki kutup benzeri davranışını belirle.\nÇözüm: Kuzey kutbu yaklaşırken bobinden geçen akı artar. Bobin artışa karşı koymak için yakın yüzünü kuzey kutbu gibi yapar ve yaklaşan mıknatısı iter. Kuzey kutbu uzaklaşırken akı azalır. Bobin azalmaya karşı koymak için yakın yüzünü güney kutbu gibi yapar ve uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.\nSonuç: Yaklaşmada yakın yüz kuzey, uzaklaşmada güney gibi davranır. Lenz yasası dış alana her zaman ters alan değil, akıdaki değişime karşı koyan alan öngörür.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n- Bobinde büyük manyetik akı bulunduğu sürece sürekli büyük gerilim oluşacağını düşünmek. Sabit akı sürekli indüksiyon gerilimi üretmez.\n- Her hareketin indüksiyon oluşturacağını söylemek. Göreli geometri ve akı değişmiyorsa ortak hareket gerilim üretmeyebilir.\n- İndüksiyon gerilimini yalnız toplam akı değişimine bağlayıp değişimin gerçekleştiği süreyi göz ardı etmek.\n- Lenz yasasını indüklenen alanın dış alana her zaman zıt olması şeklinde ezberlemek. Karşı koyulan büyüklük dış alan değil akıdaki değişimdir.\n- Açık devrede ölçülen gerilimi sürekli akım varmış gibi yorumlamak.\n- Jeneratörü enerjiyi yoktan üreten bir düzenek sanmak. Elektriksel çıktı mekanik enerji girişinden gelir.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n- İndüksiyon gerilimi için manyetik akının zamanla değişmesi gerektiğini açıklayabiliyorum.\n- Göreli hareket ile ortak öteleme arasındaki farkı akı değişimi üzerinden yorumlayabiliyorum.\n- Hareket hızı ve sarım sayısı arttığında gerilimin neden büyüyebileceğini söyleyebiliyorum.\n- Yaklaşma, uzaklaşma ve mıknatıs kutbunun değişmesi durumlarında gerilim yönünü karşılaştırabiliyorum.\n- Lenz yasasını akı değişimine karşı koyma ve enerji korunumu ile ilişkilendirebiliyorum.\n- Dönen çerçevedeki akı değişimini jeneratörün temel çalışma ilkesiyle bağdaştırabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nElektromanyetik indüksiyon, bir devreyi bağlayan manyetik akı zamanla değiştiğinde gerilim oluşmasıdır. Sabit ve büyük akı tek başına sürekli gerilim üretmez; önemli olan akının birim zamanda ne kadar değiştiğidir. Mıknatıs-bobin göreli hareketi, alan büyüklüğünün değişmesi, bobinin dönmesi veya etkin yüzeyin değişmesi akı değişimi oluşturabilir. Aynı değişim daha kısa sürede gerçekleşirse gerilim büyür; daha fazla sarımın gerilim katkıları toplanabilir. Lenz yasası, indüklenen manyetik etkinin akıdaki değişime karşı koyacağını belirtir ve bu yön enerji korunumu ile uyumludur. Dönen çerçevede akının sürekli değişmesi jeneratörün temelidir: mekanik enerji elektriksel enerjiye dönüştürülür. Bu düzeyde ileri matematiksel işlemler yerine akı değişimi, değişim hızı, yön ve enerji bağlantısı kavramsal olarak ele alınır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak bir bobin, ekseni boyunca yaklaşan ve uzaklaşan çubuk mıknatıs ile iki yönlü sapabilen voltmetre düşün. Yaklaşmada bir yönde, uzaklaşmada ters yönde sapma gösterilmelidir. İkinci görselde mıknatıs bobin içinde sabitken gerilim sıfır; aynı mıknatıs hızla hareket ederken daha büyük tepe sapması gösterilebilir. Oklar, indüklenen alanın mevcut alanı değil akıdaki değişimi azaltacak yönde olduğunu açıkça belirtmelidir.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta bir iletken halka veya bobinden geçen manyetik akı zamanla değiştiğinde indüksiyon gerilimi oluşmasını kavramsal olarak açıklayacaksın. İndüksiyon geriliminin yalnız manyetik akının büyük olmasına değil, akının birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlı olduğunu ayırt edeceksin. Mıknatıs-bobin göreli hareketi, bobinin alan içindeki yöneliminin değişmesi, manyetik alan büyüklüğünün değişmesi ve etkin yüzey alanının değişmesi gibi yollarla akı değişimi oluşturulabileceğini yorumlayacaksın. Aynı toplam akı değişiminin daha kısa sürede gerçekleşmesinin daha büyük gerilim, daha fazla sarımın ise daha büyük toplam indüksiyon etkisi oluşturmasını açıklayacaksın. Lenz yasasına göre indüklenen akımın oluşturduğu manyetik etkinin akıdaki değişime karşı koyacak yönde olduğunu; bu yön kuralının enerji korunumu ile uyumlu olduğunu öğreneceksin. Dönen çerçevede akının sürekli değişmesinin jeneratörlerde mekanik enerjinin elektriksel enerjiye dönüşümünün temeli olduğunu kavrayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Elektromanyetik indüksiyon","definition":"Bir devreyi bağlayan manyetik akı değiştiğinde devrede indüksiyon gerilimi oluşması olayıdır."},{"term":"İndüksiyon gerilimi","definition":"Manyetik akının zamanla değişmesi sonucunda oluşan potansiyel farktır. Kapalı devrede akım oluşturabilir; açık devrede gerilim ölçülebilir ancak sürekli akım akmaz."},{"term":"Akı değişim hızı","definition":"Manyetik akının belirli bir zaman aralığında ne kadar değiştiğini ifade eder. Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşirse indüksiyon geriliminin büyüklüğü artar."},{"term":"Sarım sayısı N","definition":"Bobindeki toplam dolanım sayısıdır. Aynı akı değişimini bağlayan daha fazla sarımın gerilim katkıları uygun bağlantıda toplanabilir."},{"term":"Göreli hareket","definition":"Mıknatıs ile bobinin birbirine göre konum veya yöneliminin değişmesidir. Yalnız ortak öteleme, akı değişmiyorsa indüksiyon gerilimi üretmez."},{"term":"Lenz yasası","definition":"İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etkinin, onu doğuran manyetik akı değişimine karşı koyacak yönde olduğunu belirleyen ilkedir."},{"term":"Jeneratör","definition":"Mekanik hareketle manyetik akıyı değiştirerek elektriksel gerilim üreten düzenektir. Enerji kaynağı olmayan, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren sistemdir."},{"term":"Kavramsal Faraday modeli","definition":"İndüksiyon geriliminin sarım sayısı ve akının birim zamandaki değişimiyle arttığını ifade eden modeldir. Bu düzeyde ayrıntılı cebirsel işlem ve türetim yapılmaz."}],"priorKnowledge":"Bu konu için manyetik akının B, etkin yüzey alanı ve yönelime bağlı olduğunu; akının büyük olmasının akı değişimiyle aynı şey olmadığını hatırla. Bir mıknatıs veya bobin hareket ederken önemli olan yalnız laboratuvara göre hareket değil, bobinden geçen akıyı değiştiren göreli konum ve yönelim değişimidir. Devrede gerilim ile akım farklı büyüklüklerdir: açık devrede indüksiyon gerilimi ölçülebilir, fakat kapalı iletim yolu olmadığında sürekli akım oluşmaz. Enerji korunumu gereği jeneratörde elde edilen elektrik enerjisinin mekanik işten gelmesi gerekir. Bu notta |ε| ile N·|ΔΦ|/Δt arasındaki ilişki yalnız oran ve değişken yorumu için kullanılacak; ayrıntılı matematiksel işlemlerden ve ileri devre hesaplarından kaçınılacaktır.","steps":["İndüksiyonun temel koşulunu doğru kur. Bir bobinin içinde güçlü bir mıknatısın bulunması tek başına sürekli gerilim üretmez. Mıknatıs ve bobin sabitken bobinden geçen akı sabittir; başlangıçtaki geçici hareket sona erdiğinde indüksiyon gerilimi sıfıra döner. Gerilim için gerekli olan, manyetik akının zamanla değişmesidir.","Akıyı değiştirmenin farklı yollarını sınıflandır. Mıknatısı bobine yaklaştırmak veya uzaklaştırmak, bobini mıknatısa göre hareket ettirmek, bobini manyetik alan içinde döndürmek, manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek ya da alan içinde kalan etkin yüzeyi değiştirmek akıyı değiştirebilir. Bu yolların ortak noktası, Φ değerinin zamanla farklılaşmasıdır.","Göreli hareketi yalnız hareketten ayır. Mıknatıs ve bobin birlikte aynı hızla, aralarındaki uzaklık ve yönelim değişmeden taşınıyorsa dış koşullar da sabitken akı değişmez ve indüksiyon gerilimi oluşmaz. Mıknatıs bobine göre yaklaşıyor veya uzaklaşıyorsa akı değişir. Bu nedenle “hareket varsa mutlaka indüksiyon vardır” genellemesi doğru değildir.","Akı değişim hızını yorumla. Aynı mıknatıs aynı başlangıç ve bitiş konumları arasında daha hızlı hareket ettirilirse yaklaşık aynı toplam akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşir. Böylece birim zamandaki değişim büyür ve tepe gerilimi artabilir. İndüksiyon gerilimi akının yalnız büyük olmasına değil, ne kadar hızlı değiştiğine bağlıdır.","Sarım sayısının etkisini değerlendir. Aynı değişen akıyı bağlayan çok sarımlı bobinde her sarımda oluşan gerilim katkıları uygun seri bağlantıda toplanır. Bu nedenle aynı mıknatıs hareketi ve aynı geometri için daha fazla sarım daha büyük gerilim oluşturabilir. Sarım sayısının etkisini araştırırken bobin alanı, mıknatıs, hareket yolu ve hız sabit tutulmalıdır.","Gerilim yönünü akı değişiminin yönüyle ilişkilendir. Aynı kutup bobine yaklaşırken voltmetre bir yöne, uzaklaşırken ters yöne sapabilir. Çünkü yaklaşma ve uzaklaşma akıyı zıt yönlerde değiştirir. Mıknatıs kutbu ters çevrilirse aynı hareket için akı yönü ve dolayısıyla ölçülen gerilimin kutbu da ters olabilir.","Lenz yasasını mevcut alana değil değişime karşı koyma olarak yorumla. Akı artıyorsa indüklenen alan bu artışı azaltacak yönde, akı azalıyorsa azalmayı azaltacak yönde oluşur. Yaklaşan kuzey kutbuna bobinin yakın yüzü kuzey gibi davranarak itme gösterebilir; uzaklaşan kuzey kutbunda yakın yüz güney gibi davranarak çekme gösterebilir. Amaç hareketi tamamen durdurmak değil değişime karşı koymaktır.","Lenz yönünü enerji korunumu ile bağdaştır. Mıknatısı bobine yaklaştırırken indüklenen karşı etkiyi yenmek için dışarıdan mekanik iş yapılır. Bu mekanik enerji devrede elektrik enerjisine ve direnç nedeniyle ısıya dönüşebilir. İndüksiyon hareketi kendiliğinden destekleseydi sistem dışarıdan iş almadan hem hareketi hem elektrik enerjisini artırabilirdi; bu enerji korunumu ile çelişirdi.","Jeneratör bağlantısını kur. Manyetik alan içindeki tel çerçeve döndürüldüğünde yüzey normali ile alan arasındaki açı sürekli değişir; dolayısıyla manyetik akı zamanla artar, azalır ve yön değiştirebilir. Bu değişim indüksiyon gerilimi oluşturur. Jeneratör enerji üretmez; mekanik kaynaktan aldığı enerjiyi elektriksel enerjiye dönüştürür. Gerçek jeneratörlerin ayrıntılı yapısı yerine bu temel akı değişimi ilkesi ele alınır.","Deney ve model sınırlarını koru. Voltmetrenin iç direnci, bobin direnci, hareket yolunun tekrarlanabilirliği, mıknatısın eksenden sapması ve ölçüm örnekleme hızı sonuçları etkileyebilir. Tek tepe değerine dayanmak yerine tekrarlı ölçümler alınmalıdır. Kavramsal Faraday modeli, sarım sayısı ve akı değişim hızının etkisini açıklamak içindir; ileri türetim, karmaşık dalga analizi ve ayrıntılı devre hesabı bu kapsamın dışındadır."],"workedExamples":[{"title":"Hızlı ve yavaş mıknatıs hareketini karşılaştırma","problem":"Aynı mıknatıs, aynı bobinin önünde aynı başlangıç ve bitiş konumları arasında önce iki saniyede, sonra yarım saniyede hareket ettiriliyor. İkinci harekette daha büyük tepe gerilimi ölçülüyor.","solution":"Mıknatıs, bobin, hareket yolu ve yön aynı olduğundan toplam manyetik akı değişimi yaklaşık aynıdır. İkinci deneyde bu değişim daha kısa sürede oluşur. Akının birim zamandaki değişimi büyüdüğü için indüksiyon geriliminin tepe değeri artar. Sonuç, mıknatısın “daha çok alan üretmesi” ile değil, aynı akı değişiminin daha hızlı gerçekleşmesiyle açıklanır.","result":"Daha hızlı hareket daha büyük akı değişim hızı ve daha büyük tepe gerilimi oluşturur. Toplam akı değişimi ile değişim hızı birbirinden ayrılmalıdır."},{"title":"Lenz yasasıyla yaklaşma ve uzaklaşma yönü","problem":"Bir mıknatısın kuzey kutbu bobine yaklaştırılıyor, sonra aynı eksen üzerinde bobinden uzaklaştırılıyor. Bobinin mıknatısa bakan yüzünün iki hareketteki kutup benzeri davranışını belirle.","solution":"Kuzey kutbu yaklaşırken bobinden geçen akı artar. Bobin artışa karşı koymak için yakın yüzünü kuzey kutbu gibi yapar ve yaklaşan mıknatısı iter. Kuzey kutbu uzaklaşırken akı azalır. Bobin azalmaya karşı koymak için yakın yüzünü güney kutbu gibi yapar ve uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.","result":"Yaklaşmada yakın yüz kuzey, uzaklaşmada güney gibi davranır. Lenz yasası dış alana her zaman ters alan değil, akıdaki değişime karşı koyan alan öngörür."}],"commonMistakes":["Bobinde büyük manyetik akı bulunduğu sürece sürekli büyük gerilim oluşacağını düşünmek. Sabit akı sürekli indüksiyon gerilimi üretmez.","Her hareketin indüksiyon oluşturacağını söylemek. Göreli geometri ve akı değişmiyorsa ortak hareket gerilim üretmeyebilir.","İndüksiyon gerilimini yalnız toplam akı değişimine bağlayıp değişimin gerçekleştiği süreyi göz ardı etmek.","Lenz yasasını indüklenen alanın dış alana her zaman zıt olması şeklinde ezberlemek. Karşı koyulan büyüklük dış alan değil akıdaki değişimdir.","Açık devrede ölçülen gerilimi sürekli akım varmış gibi yorumlamak.","Jeneratörü enerjiyi yoktan üreten bir düzenek sanmak. Elektriksel çıktı mekanik enerji girişinden gelir."],"selfCheck":["İndüksiyon gerilimi için manyetik akının zamanla değişmesi gerektiğini açıklayabiliyorum.","Göreli hareket ile ortak öteleme arasındaki farkı akı değişimi üzerinden yorumlayabiliyorum.","Hareket hızı ve sarım sayısı arttığında gerilimin neden büyüyebileceğini söyleyebiliyorum.","Yaklaşma, uzaklaşma ve mıknatıs kutbunun değişmesi durumlarında gerilim yönünü karşılaştırabiliyorum.","Lenz yasasını akı değişimine karşı koyma ve enerji korunumu ile ilişkilendirebiliyorum.","Dönen çerçevedeki akı değişimini jeneratörün temel çalışma ilkesiyle bağdaştırabiliyorum."],"summary":"Elektromanyetik indüksiyon, bir devreyi bağlayan manyetik akı zamanla değiştiğinde gerilim oluşmasıdır. Sabit ve büyük akı tek başına sürekli gerilim üretmez; önemli olan akının birim zamanda ne kadar değiştiğidir. Mıknatıs-bobin göreli hareketi, alan büyüklüğünün değişmesi, bobinin dönmesi veya etkin yüzeyin değişmesi akı değişimi oluşturabilir. Aynı değişim daha kısa sürede gerçekleşirse gerilim büyür; daha fazla sarımın gerilim katkıları toplanabilir. Lenz yasası, indüklenen manyetik etkinin akıdaki değişime karşı koyacağını belirtir ve bu yön enerji korunumu ile uyumludur. Dönen çerçevede akının sürekli değişmesi jeneratörün temelidir: mekanik enerji elektriksel enerjiye dönüştürülür. Bu düzeyde ileri matematiksel işlemler yerine akı değişimi, değişim hızı, yön ve enerji bağlantısı kavramsal olarak ele alınır.","figureNote":"Bu kayıtta yapılandırılmış figure üretilmemiştir. Zihinsel görsel olarak bir bobin, ekseni boyunca yaklaşan ve uzaklaşan çubuk mıknatıs ile iki yönlü sapabilen voltmetre düşün. Yaklaşmada bir yönde, uzaklaşmada ters yönde sapma gösterilmelidir. İkinci görselde mıknatıs bobin içinde sabitken gerilim sıfır; aynı mıknatıs hızla hareket ederken daha büyük tepe sapması gösterilebilir. Oklar, indüklenen alanın mevcut alanı değil akıdaki değişimi azaltacak yönde olduğunu açıkça belirtmelidir."},"figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"İndüksiyon Gerilimi","objective":"FİZ.11.2.11","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"106ccc2d560cd5498fc2363c089e10b61e15c26cdf2ba963cb017770e5ee2603","reviewDecisionSha256":"7239dc87d12745cb56d93c5bcdd5ad13d8d43119c05c82316d50eab70275a8e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:106ccc2d560cd5498fc2363c089e10b61e15c26cdf2ba963cb017770e5ee2603","reviewedHash":"sha256:106ccc2d560cd5498fc2363c089e10b61e15c26cdf2ba963cb017770e5ee2603","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7239dc87d12745cb56d93c5bcdd5ad13d8d43119c05c82316d50eab70275a8e7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-017","contentProjectionSha256":"106ccc2d560cd5498fc2363c089e10b61e15c26cdf2ba963cb017770e5ee2603","reviewDecisionSha256":"7239dc87d12745cb56d93c5bcdd5ad13d8d43119c05c82316d50eab70275a8e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-020","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"figure":null,"subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","title":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","objectiveId":"FİZ.11.3.1","objective":"FİZ.11.3.1","objectives":["FİZ.11.3.1"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu konuda yarı iletkenin, elektriksel iletkenliği koşullara ve devredeki denetim işaretine göre değiştirilebilen bir malzeme sınıfı olduğunu öğreneceksin. İletken–yalıtkan karşılaştırmasını yalnız “akım geçirir/geçirmez” ikiliğine indirgemeden, yarı iletkenlerin elektronik devrelerde neden kontrol edilebilir elemanlar üretmeye elverişli olduğunu açıklayabileceksin. Diyot, transistör, tristör ve bütünleşik (entegre) devreyi; devre şemasındaki temel simge ipuçları, devredeki işlevleri ve günlük yaşamda kullanıldıkları aygıtlar bakımından ayırt edeceksin. Ayrıca bir internet sayfasında, ürün tanıtımında veya teknik belgede karşılaştığın yarı iletken iddialarını; kaynağın uzmanlığı, yayımlanma amacı, ölçüm koşulları ve başka güvenilir kaynaklarla tutarlılığı açısından değerlendireceksin. Amaç yarı iletkenlerin mikroskobik yapı ayrıntılarına ve ileri düzey hesaplara girmek değil, elektronik aygıtların içinde hangi elemanın hangi görevi üstlendiğini kavramsal olarak sorgulamak ve ulaşılan bilgilerden yarı iletkenlerin toplumsal ve teknolojik önemine ilişkin gerekçeli çıkarım yapmaktır.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\n• Yarı iletken: Elektriksel iletkenliği bir iletken kadar yüksek, bir yalıtkan kadar düşük olmak zorunda olmayan; sıcaklık, ışık veya elektriksel denetim gibi koşullarla davranışı değiştirilebilen malzeme sınıfıdır. Bu denetlenebilirlik elektronik anahtarlama, algılama ve işaret işleme için önemlidir.\n• Diyot: İki ana uçlu yarı iletken devre elemanıdır. Devre sembolündeki uç ve katot işareti, elemanın yön seçici davranışını okumaya yardım eder. Temel işlevi akımın bir yönde geçmesini kolaylaştırıp ters yönde geçişi büyük ölçüde sınırlamaktır. Doğrultma, ters bağlantı koruması ve ışık yayan diyotlarda gösterge/aydınlatma yaygın örneklerdir.\n• Transistör: Genellikle üç uçla temsil edilen, küçük bir denetim işaretiyle devredeki daha büyük bir akımı yönetebilen yarı iletken elemandır. Elektronik anahtar veya yükselteç olarak çalışabilir. İşlemciler, ses devreleri, sensör arayüzleri ve otomatik kontrol sistemleri transistörlerden yararlanır.\n• Tristör: Diyot benzeri iki ana akım ucuna ek olarak bir kapı (tetikleme) ucu bulunan kontrollü güç anahtarıdır. Tetiklendikten sonra uygun devre koşulları sürdükçe iletimde kalabilmesi, lamba parlaklığı, ısıtıcı gücü ve motor gibi daha yüksek güçlü yüklerin denetlenmesinde kullanılmasını sağlar.\n• Bütünleşik (entegre) devre: Çok sayıda yarı iletken eleman ve bağlantının küçük bir yonga üzerinde birlikte gerçekleştirilmesidir. Basitleştirilmiş şemalarda çok uçlu dikdörtgen bir blokla gösterilebilir. Hesaplama, hafıza, ses işleme, haberleşme ve güç yönetimi gibi karmaşık işlevleri az yer kaplayan bir yapıda birleştirir.\n• Güvenilir bilgi: Kaynağı ve yazarı belli, amacı açık, teknik koşulları belirtilmiş, güncel ve başka güvenilir kaynaklarla doğrulanabilen bilgidir. Ders programı, ders kitabı, üniversite yayını, standart kuruluşu belgesi ve üreticinin belirli modele ait veri sayfası; anonim paylaşım veya yalnız satış amacı taşıyan iddiadan daha güçlü kanıt sunar.\n\nÖN BİLGİLER\nBu konu için iletken, yalıtkan, elektrik akımı, gerilim, açık–kapalı devre ve devre şeması kavramlarını hatırlamak gerekir. İletkenlerin akımın oluşmasına elverişli, yalıtkanların ise akımı büyük ölçüde sınırlayan malzemeler olduğu bilgisi başlangıçtır; ancak yarı iletkeni yalnız bu iki sınıfın “tam ortası” olarak düşünmek eksik kalır. Esas fark, yarı iletken malzemenin elektriksel davranışının tasarlanabilir ve denetlenebilir olmasıdır. Devre sembollerinin gerçek parçanın dış görünüşünü birebir çizmediğini de bilmelisin: sembol, elemanın devredeki bağlantı uçlarını ve temel işlevini ortak bir dilde gösterir. Önceki elektrik bilgilerini kullanırken enerji kaynağı ile devre elemanını karıştırmamak önemlidir; örneğin transistör enerji üretmez, kaynaktan gelen enerjinin bir yükte nasıl kullanılacağını denetler.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Malzemeyi işlev üzerinden tanı: Bir yarı iletkenin önemi, “bir miktar akım geçirmesi”nden çok, iletkenliğinin belirli koşullarla değiştirilebilmesidir. Bu özellik sensörlerin çevredeki değişimi algılamasına, anahtarların çok hızlı açılıp kapanmasına ve işaretlerin işlenmesine olanak verir. Bu nedenle yarı iletkenler telefon, bilgisayar, televizyon, otomobil kontrol birimi ve ev aletlerinin temel yapı taşlarıdır.\n\n2. Diyotu simge–işlev–kullanım zinciriyle oku: Şemadaki iki uç ve katodu belirten işaret, bağlantı yönünün önemli olduğunu gösterir. Diyot yön seçici bir elemandır; alternatif gerilimi tek yönlü akıma dönüştüren doğrultucu devrelerde, yanlış kutuplamaya karşı korumada ve LED biçiminde ışık üretiminde kullanılabilir. “Diyot her koşulda kusursuz tek yönlü kapıdır” demek yerine, temel düzeyde doğru yönde iletimi kolaylaştırdığı, ters yönde ise büyük ölçüde sınırladığı söylenmelidir.\n\n3. Transistörü denetlenen akım açısından düşün: Transistörün üç uçlu sembolü, bir bağlantının diğer iki uç arasındaki akımı denetlediğini anlatır. Küçük bir sensör işaretiyle lambayı açmak, mikrofonun zayıf işaretini güçlendirmek veya işlemcide ikili işlemleri gerçekleştirmek transistörün anahtarlama/yükseltme görevlerine örnektir. Transistörün kendisi bir pil değildir; enerji kaynağından yüke aktarılan akımı yönetir.\n\n4. Tristörü kontrollü güç anahtarı olarak ayırt et: Tristörün sembolünde diyot benzeri ana akım yolu ve ayrıca tetikleme için kapı ucu bulunur. Bu eleman özellikle daha yüksek güçlü yüklerin denetlenmesinde kullanılır. Bir dimmerde lambaya aktarılan gücü ayarlamak, bir ısıtıcıyı veya motoru elektronik olarak kontrol etmek örnek verilebilir. Tristör ile sıradan diyot arasındaki temel kavramsal fark, tristörün iletime başlama anının bir kontrol ucu ile belirlenebilmesidir.\n\n5. Entegre devreyi “tek eleman” değil, bütünleşmiş sistem olarak yorumla: Çok uçlu küçük bir yonga, içinde çok sayıda transistör, diyot ve bağlantı barındırabilir. Bu bütünleşme devrelerin küçülmesini, bağlantı sayısının azalmasını, karmaşık işlemlerin hızlı ve düzenli yürütülmesini sağlar. Yine de “entegre devre bulunan her aygıt kesinlikle az enerji tüketir ve hiç bozulmaz” çıkarımı yapılamaz; enerji tüketimi ve güvenilirlik tasarıma, çalışma koşullarına ve kullanım biçimine bağlıdır.\n\n6. Devre kartında görev paylaşımını sorgula: Bir şarj cihazında diyotlar doğrultmaya, transistörler hızlı anahtarlamaya, bir kontrol entegresi çıkışı düzenlemeye katkı sağlayabilir. Aynı aygıtta birden fazla yarı iletken elemanın bulunması, işlevlerin birbirinin yerine geçtiği anlamına gelmez. Her elemanın sembolü, bağlantı sayısı ve devrede bulunduğu konum görevini anlamak için birlikte değerlendirilmelidir.\n\n7. Kaynağı ve iddiayı doğrula: “Bu transistör her devrede aynı uç sırasına sahiptir” gibi kesin bir iddia gördüğünde belirli modelin veri sayfasına bak. Belgenin üretici adı, parça kodu, bağlantı şeması ve çalışma koşullarını verip vermediğini denetle. Bir eğitim metnindeki genel işlev açıklamasını, belirli bir modelin teknik sınırlarıyla karıştırma. En az iki bağımsız ve güvenilir kaynak arasında tutarlılık aramak, yarı iletkenlerle ilgili yanlış veya reklam amaçlı bilgiyi ayırt etmeyi kolaylaştırır.\n\n8. Önemi günlük yaşamla ilişkilendir: Yarı iletkenler, mekanik anahtarlara göre çok hızlı denetim yapılmasına, küçük hacimde çok sayıda işlemin yürütülmesine, sensör verisinin işlenmesine ve enerjinin gereksinime göre yönetilmesine yardımcı olur. Haberleşme, sağlık cihazları, ulaşım güvenliği ve üretim otomasyonu bu nedenle yarı iletken teknolojisine dayanır. Teknolojik önem değerlendirilirken yalnız “cihazı küçültme” değil, erişilebilirlik, bakım, enerji kullanımı ve elektronik atık gibi toplumsal sonuçlar da göz önünde bulundurulabilir.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÇözümlü Örnek 1 — Telefon şarj cihazında görev paylaşımı\nDurum: Bir öğrenci, telefon şarj cihazının girişinde şehir şebekesinden gelen değişken yönlü elektriksel etkinin bulunduğunu; çıkışta ise telefon bataryasına uygun, denetlenmiş tek yönlü bir besleme gerektiğini öğreniyor. Öğrenci “Bu görevlerin tümünü yalnız bir diyot yapar.” iddiasında bulunuyor. İddiayı değerlendir.\nÇözüm: Diyot, akımı yön seçici biçimde ilettiği için doğrultma aşamasının temel elemanlarından biridir; bu nedenle öğrencinin diyota verdiği rolün bir bölümü doğrudur. Ancak güvenli ve kararlı bir şarj çıkışı için yalnız yön seçmek yeterli değildir. Transistörler enerjiyi hızlı anahtarlayabilir, entegre bir kontrol devresi çıkışı izleyip düzenleyebilir ve başka koruma elemanları da görev alabilir. Sonuç olarak şarj cihazı bir görev paylaşımı sistemidir: diyot doğrultmaya katkı verir, fakat bütün işlevleri tek başına üstlenmez.\n\nÇözümlü Örnek 2 — Otomatik gece lambası için eleman seçimi\nDurum: Bir gece lambasında ışık sensörünün ürettiği küçük işaret, ortam karardığında lambanın bağlı olduğu daha büyük akım yolunu açmalıdır. Tasarımcı diyot, transistör, tristör ve entegre devre seçeneklerini inceliyor. Temel anahtarlama görevi için en uygun kavramsal seçim nedir?\nÇözüm: Küçük bir denetim işaretiyle daha büyük bir akımı yönetme gereksinimi transistörün temel işleviyle eşleşir. Diyot yön seçer fakat tek başına sensör işaretini kullanarak ana akımı denetleyen bir anahtar değildir. Tristör yüksek güçlü ve belirli biçimde tetiklenen yüklerde kullanılabilir; basit düşük güçlü gece lambasında zorunlu değildir. Entegre devre, zamanlama veya hassas eşik gibi ek işlevleri birleştirebilir. Bu nedenle temel kavramsal cevap transistördür; ayrıntılı tasarımda entegre devre de sisteme eklenebilir.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n• Yarı iletkeni, iletken ile yalıtkanın değişmez bir aritmetik ortası sanmak. Doğru vurgu, elektriksel davranışının koşullarla denetlenebilmesidir.\n• Diyot, transistör, tristör ve entegre devreyi yalnız dış görünüşüne göre ayırmak. Devre sembolü, uç sayısı, bağlantı biçimi ve görev birlikte değerlendirilmelidir.\n• Transistörün enerji ürettiğini düşünmek. Transistör enerji kaynağı değildir; devredeki akımı anahtarlar veya işareti yükseltir.\n• Tristörü sıradan diyotla aynı kabul etmek. Tristörün ek kontrol ucu, yüksek güçlü akım yolunun ne zaman iletime geçeceğini denetlemeye yarar.\n• Entegre devre içeren her ürünün mutlaka daha az enerji harcayacağını veya hiç arızalanmayacağını söylemek. Bu özellikler tasarım ve çalışma koşullarına bağlıdır.\n• Bir blog, kısa video veya reklam metnindeki kesin ifadeyi teknik kanıt saymak. Model veri sayfası, eğitim programı, üniversite/standart kaynağı ve bağımsız doğrulama aranmalıdır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n• Yarı iletkenlerin elektronik devrelerde neden denetlenebilir elemanlar üretmeye uygun olduğunu kendi cümlelerimle açıklayabiliyorum.\n• Diyotun iki uçlu ve yön seçici işlevini; doğrultma, koruma veya LED kullanımıyla ilişkilendirebiliyorum.\n• Transistörün elektronik anahtar ve yükselteç rollerini, enerji kaynağı olmamasıyla birlikte açıklayabiliyorum.\n• Tristörü kontrollü güç anahtarı, entegre devreyi ise çok sayıda işlevi bir yongada birleştiren yapı olarak ayırt edebiliyorum.\n• Bir yarı iletken iddiasını değerlendirirken kaynak, model, ölçüm koşulu, tarih ve bağımsız doğrulama bilgilerini arayabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nYarı iletkenlerin günlük yaşamda belirleyici olmasının nedeni, elektriksel davranışlarının denetlenebilmesi ve çok küçük alanlarda karmaşık görevlerin gerçekleştirilebilmesidir. Diyot yön seçer; transistör küçük bir işaretle anahtarlama veya yükseltme yapar; tristör özellikle güç devrelerinde tetiklenebilen bir anahtar görevi üstlenir; entegre devre ise çok sayıda elemanı ve bağlantıyı tek yongada bütünleştirir. Telefon, bilgisayar, televizyon, otomobil, tıbbi cihaz ve akıllı ev sistemi gibi ürünlerde bu elemanlar birlikte çalışır. Bir elemanı doğru tanımak için sembol ipucu, uç sayısı, devredeki konum, işlev ve kullanım alanı birlikte okunmalıdır. Bilimsel sorgulama ise yalnız bilgi bulmak değildir: soruyu açık kurmayı, güvenilir kaynak seçmeyi, teknik koşulları kontrol etmeyi, çelişkili iddiaları karşılaştırmayı ve kanıta dayalı sonuç çıkarmayı gerektirir. Böylece yarı iletkenlerin önemine ilişkin değerlendirme, “elektronik cihazlarda bulunur” ezberinden çıkarak iletişim, sağlık, ulaşım, üretim, enerji yönetimi ve toplumsal yaşam üzerindeki gerçek etkilerine dayanır.\n\nGÖRSEL NOTU\nKavramsal bir eşleştirme tablosu düşün: satırlarda “diyot, transistör, tristör, entegre devre”; sütunlarda “simge ipucu, temel işlev, günlük kullanım” yer alsın. Diyot için iki uç ve katot işareti–yön seçme–doğrultucu/LED; transistör için üç uç ve denetim bağlantısı–anahtarlama/yükseltme–sensör/işlemci/ses devresi; tristör için diyot benzeri ana yol ve kapı ucu–tetiklenen güç kontrolü–dimmer/motor/ısıtıcı; entegre devre için çok uçlu blok–çok sayıda işlevi bütünleştirme–telefon/bilgisayar/ev aleti eşleştirmesi yapılabilir. Bu tablo gerçek devre sembollerinin ayrıntılı çizimi yerine, sembolü işlev ve kullanım alanına bağlayan bir okuma kılavuzudur.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu konuda yarı iletkenin, elektriksel iletkenliği koşullara ve devredeki denetim işaretine göre değiştirilebilen bir malzeme sınıfı olduğunu öğreneceksin. İletken–yalıtkan karşılaştırmasını yalnız “akım geçirir/geçirmez” ikiliğine indirgemeden, yarı iletkenlerin elektronik devrelerde neden kontrol edilebilir elemanlar üretmeye elverişli olduğunu açıklayabileceksin. Diyot, transistör, tristör ve bütünleşik (entegre) devreyi; devre şemasındaki temel simge ipuçları, devredeki işlevleri ve günlük yaşamda kullanıldıkları aygıtlar bakımından ayırt edeceksin. Ayrıca bir internet sayfasında, ürün tanıtımında veya teknik belgede karşılaştığın yarı iletken iddialarını; kaynağın uzmanlığı, yayımlanma amacı, ölçüm koşulları ve başka güvenilir kaynaklarla tutarlılığı açısından değerlendireceksin. Amaç yarı iletkenlerin mikroskobik yapı ayrıntılarına ve ileri düzey hesaplara girmek değil, elektronik aygıtların içinde hangi elemanın hangi görevi üstlendiğini kavramsal olarak sorgulamak ve ulaşılan bilgilerden yarı iletkenlerin toplumsal ve teknolojik önemine ilişkin gerekçeli çıkarım yapmaktır.","keyConcepts":[{"term":"Yarı iletken","explanation":"Elektriksel iletkenliği bir iletken kadar yüksek, bir yalıtkan kadar düşük olmak zorunda olmayan; sıcaklık, ışık veya elektriksel denetim gibi koşullarla davranışı değiştirilebilen malzeme sınıfıdır. Bu denetlenebilirlik elektronik anahtarlama, algılama ve işaret işleme için önemlidir."},{"term":"Diyot","explanation":"İki ana uçlu yarı iletken devre elemanıdır. Devre sembolündeki uç ve katot işareti, elemanın yön seçici davranışını okumaya yardım eder. Temel işlevi akımın bir yönde geçmesini kolaylaştırıp ters yönde geçişi büyük ölçüde sınırlamaktır. Doğrultma, ters bağlantı koruması ve ışık yayan diyotlarda gösterge/aydınlatma yaygın örneklerdir."},{"term":"Transistör","explanation":"Genellikle üç uçla temsil edilen, küçük bir denetim işaretiyle devredeki daha büyük bir akımı yönetebilen yarı iletken elemandır. Elektronik anahtar veya yükselteç olarak çalışabilir. İşlemciler, ses devreleri, sensör arayüzleri ve otomatik kontrol sistemleri transistörlerden yararlanır."},{"term":"Tristör","explanation":"Diyot benzeri iki ana akım ucuna ek olarak bir kapı (tetikleme) ucu bulunan kontrollü güç anahtarıdır. Tetiklendikten sonra uygun devre koşulları sürdükçe iletimde kalabilmesi, lamba parlaklığı, ısıtıcı gücü ve motor gibi daha yüksek güçlü yüklerin denetlenmesinde kullanılmasını sağlar."},{"term":"Bütünleşik (entegre) devre","explanation":"Çok sayıda yarı iletken eleman ve bağlantının küçük bir yonga üzerinde birlikte gerçekleştirilmesidir. Basitleştirilmiş şemalarda çok uçlu dikdörtgen bir blokla gösterilebilir. Hesaplama, hafıza, ses işleme, haberleşme ve güç yönetimi gibi karmaşık işlevleri az yer kaplayan bir yapıda birleştirir."},{"term":"Güvenilir bilgi","explanation":"Kaynağı ve yazarı belli, amacı açık, teknik koşulları belirtilmiş, güncel ve başka güvenilir kaynaklarla doğrulanabilen bilgidir. Ders programı, ders kitabı, üniversite yayını, standart kuruluşu belgesi ve üreticinin belirli modele ait veri sayfası; anonim paylaşım veya yalnız satış amacı taşıyan iddiadan daha güçlü kanıt sunar."}],"priorKnowledge":"Bu konu için iletken, yalıtkan, elektrik akımı, gerilim, açık–kapalı devre ve devre şeması kavramlarını hatırlamak gerekir. İletkenlerin akımın oluşmasına elverişli, yalıtkanların ise akımı büyük ölçüde sınırlayan malzemeler olduğu bilgisi başlangıçtır; ancak yarı iletkeni yalnız bu iki sınıfın “tam ortası” olarak düşünmek eksik kalır. Esas fark, yarı iletken malzemenin elektriksel davranışının tasarlanabilir ve denetlenebilir olmasıdır. Devre sembollerinin gerçek parçanın dış görünüşünü birebir çizmediğini de bilmelisin: sembol, elemanın devredeki bağlantı uçlarını ve temel işlevini ortak bir dilde gösterir. Önceki elektrik bilgilerini kullanırken enerji kaynağı ile devre elemanını karıştırmamak önemlidir; örneğin transistör enerji üretmez, kaynaktan gelen enerjinin bir yükte nasıl kullanılacağını denetler.","steps":["1. Malzemeyi işlev üzerinden tanı: Bir yarı iletkenin önemi, “bir miktar akım geçirmesi”nden çok, iletkenliğinin belirli koşullarla değiştirilebilmesidir. Bu özellik sensörlerin çevredeki değişimi algılamasına, anahtarların çok hızlı açılıp kapanmasına ve işaretlerin işlenmesine olanak verir. Bu nedenle yarı iletkenler telefon, bilgisayar, televizyon, otomobil kontrol birimi ve ev aletlerinin temel yapı taşlarıdır.","2. Diyotu simge–işlev–kullanım zinciriyle oku: Şemadaki iki uç ve katodu belirten işaret, bağlantı yönünün önemli olduğunu gösterir. Diyot yön seçici bir elemandır; alternatif gerilimi tek yönlü akıma dönüştüren doğrultucu devrelerde, yanlış kutuplamaya karşı korumada ve LED biçiminde ışık üretiminde kullanılabilir. “Diyot her koşulda kusursuz tek yönlü kapıdır” demek yerine, temel düzeyde doğru yönde iletimi kolaylaştırdığı, ters yönde ise büyük ölçüde sınırladığı söylenmelidir.","3. Transistörü denetlenen akım açısından düşün: Transistörün üç uçlu sembolü, bir bağlantının diğer iki uç arasındaki akımı denetlediğini anlatır. Küçük bir sensör işaretiyle lambayı açmak, mikrofonun zayıf işaretini güçlendirmek veya işlemcide ikili işlemleri gerçekleştirmek transistörün anahtarlama/yükseltme görevlerine örnektir. Transistörün kendisi bir pil değildir; enerji kaynağından yüke aktarılan akımı yönetir.","4. Tristörü kontrollü güç anahtarı olarak ayırt et: Tristörün sembolünde diyot benzeri ana akım yolu ve ayrıca tetikleme için kapı ucu bulunur. Bu eleman özellikle daha yüksek güçlü yüklerin denetlenmesinde kullanılır. Bir dimmerde lambaya aktarılan gücü ayarlamak, bir ısıtıcıyı veya motoru elektronik olarak kontrol etmek örnek verilebilir. Tristör ile sıradan diyot arasındaki temel kavramsal fark, tristörün iletime başlama anının bir kontrol ucu ile belirlenebilmesidir.","5. Entegre devreyi “tek eleman” değil, bütünleşmiş sistem olarak yorumla: Çok uçlu küçük bir yonga, içinde çok sayıda transistör, diyot ve bağlantı barındırabilir. Bu bütünleşme devrelerin küçülmesini, bağlantı sayısının azalmasını, karmaşık işlemlerin hızlı ve düzenli yürütülmesini sağlar. Yine de “entegre devre bulunan her aygıt kesinlikle az enerji tüketir ve hiç bozulmaz” çıkarımı yapılamaz; enerji tüketimi ve güvenilirlik tasarıma, çalışma koşullarına ve kullanım biçimine bağlıdır.","6. Devre kartında görev paylaşımını sorgula: Bir şarj cihazında diyotlar doğrultmaya, transistörler hızlı anahtarlamaya, bir kontrol entegresi çıkışı düzenlemeye katkı sağlayabilir. Aynı aygıtta birden fazla yarı iletken elemanın bulunması, işlevlerin birbirinin yerine geçtiği anlamına gelmez. Her elemanın sembolü, bağlantı sayısı ve devrede bulunduğu konum görevini anlamak için birlikte değerlendirilmelidir.","7. Kaynağı ve iddiayı doğrula: “Bu transistör her devrede aynı uç sırasına sahiptir” gibi kesin bir iddia gördüğünde belirli modelin veri sayfasına bak. Belgenin üretici adı, parça kodu, bağlantı şeması ve çalışma koşullarını verip vermediğini denetle. Bir eğitim metnindeki genel işlev açıklamasını, belirli bir modelin teknik sınırlarıyla karıştırma. En az iki bağımsız ve güvenilir kaynak arasında tutarlılık aramak, yarı iletkenlerle ilgili yanlış veya reklam amaçlı bilgiyi ayırt etmeyi kolaylaştırır.","8. Önemi günlük yaşamla ilişkilendir: Yarı iletkenler, mekanik anahtarlara göre çok hızlı denetim yapılmasına, küçük hacimde çok sayıda işlemin yürütülmesine, sensör verisinin işlenmesine ve enerjinin gereksinime göre yönetilmesine yardımcı olur. Haberleşme, sağlık cihazları, ulaşım güvenliği ve üretim otomasyonu bu nedenle yarı iletken teknolojisine dayanır. Teknolojik önem değerlendirilirken yalnız “cihazı küçültme” değil, erişilebilirlik, bakım, enerji kullanımı ve elektronik atık gibi toplumsal sonuçlar da göz önünde bulundurulabilir."],"workedExamples":[{"title":"Çözümlü Örnek 1 — Telefon şarj cihazında görev paylaşımı","problem":"Bir öğrenci, telefon şarj cihazının girişinde şehir şebekesinden gelen değişken yönlü elektriksel etkinin bulunduğunu; çıkışta ise telefon bataryasına uygun, denetlenmiş tek yönlü bir besleme gerektiğini öğreniyor. Öğrenci “Bu görevlerin tümünü yalnız bir diyot yapar.” iddiasında bulunuyor. İddiayı değerlendir.","solution":"Diyot, akımı yön seçici biçimde ilettiği için doğrultma aşamasının temel elemanlarından biridir; bu nedenle öğrencinin diyota verdiği rolün bir bölümü doğrudur. Ancak güvenli ve kararlı bir şarj çıkışı için yalnız yön seçmek yeterli değildir. Transistörler enerjiyi hızlı anahtarlayabilir, entegre bir kontrol devresi çıkışı izleyip düzenleyebilir ve başka koruma elemanları da görev alabilir. Sonuç olarak şarj cihazı bir görev paylaşımı sistemidir: diyot doğrultmaya katkı verir, fakat bütün işlevleri tek başına üstlenmez."},{"title":"Çözümlü Örnek 2 — Otomatik gece lambası için eleman seçimi","problem":"Bir gece lambasında ışık sensörünün ürettiği küçük işaret, ortam karardığında lambanın bağlı olduğu daha büyük akım yolunu açmalıdır. Tasarımcı diyot, transistör, tristör ve entegre devre seçeneklerini inceliyor. Temel anahtarlama görevi için en uygun kavramsal seçim nedir?","solution":"Küçük bir denetim işaretiyle daha büyük bir akımı yönetme gereksinimi transistörün temel işleviyle eşleşir. Diyot yön seçer fakat tek başına sensör işaretini kullanarak ana akımı denetleyen bir anahtar değildir. Tristör yüksek güçlü ve belirli biçimde tetiklenen yüklerde kullanılabilir; basit düşük güçlü gece lambasında zorunlu değildir. Entegre devre, zamanlama veya hassas eşik gibi ek işlevleri birleştirebilir. Bu nedenle temel kavramsal cevap transistördür; ayrıntılı tasarımda entegre devre de sisteme eklenebilir."}],"commonMistakes":["Yarı iletkeni, iletken ile yalıtkanın değişmez bir aritmetik ortası sanmak. Doğru vurgu, elektriksel davranışının koşullarla denetlenebilmesidir.","Diyot, transistör, tristör ve entegre devreyi yalnız dış görünüşüne göre ayırmak. Devre sembolü, uç sayısı, bağlantı biçimi ve görev birlikte değerlendirilmelidir.","Transistörün enerji ürettiğini düşünmek. Transistör enerji kaynağı değildir; devredeki akımı anahtarlar veya işareti yükseltir.","Tristörü sıradan diyotla aynı kabul etmek. Tristörün ek kontrol ucu, yüksek güçlü akım yolunun ne zaman iletime geçeceğini denetlemeye yarar.","Entegre devre içeren her ürünün mutlaka daha az enerji harcayacağını veya hiç arızalanmayacağını söylemek. Bu özellikler tasarım ve çalışma koşullarına bağlıdır.","Bir blog, kısa video veya reklam metnindeki kesin ifadeyi teknik kanıt saymak. Model veri sayfası, eğitim programı, üniversite/standart kaynağı ve bağımsız doğrulama aranmalıdır."],"selfCheck":["Yarı iletkenlerin elektronik devrelerde neden denetlenebilir elemanlar üretmeye uygun olduğunu kendi cümlelerimle açıklayabiliyorum.","Diyotun iki uçlu ve yön seçici işlevini; doğrultma, koruma veya LED kullanımıyla ilişkilendirebiliyorum.","Transistörün elektronik anahtar ve yükselteç rollerini, enerji kaynağı olmamasıyla birlikte açıklayabiliyorum.","Tristörü kontrollü güç anahtarı, entegre devreyi ise çok sayıda işlevi bir yongada birleştiren yapı olarak ayırt edebiliyorum.","Bir yarı iletken iddiasını değerlendirirken kaynak, model, ölçüm koşulu, tarih ve bağımsız doğrulama bilgilerini arayabiliyorum."],"summary":"Yarı iletkenlerin günlük yaşamda belirleyici olmasının nedeni, elektriksel davranışlarının denetlenebilmesi ve çok küçük alanlarda karmaşık görevlerin gerçekleştirilebilmesidir. Diyot yön seçer; transistör küçük bir işaretle anahtarlama veya yükseltme yapar; tristör özellikle güç devrelerinde tetiklenebilen bir anahtar görevi üstlenir; entegre devre ise çok sayıda elemanı ve bağlantıyı tek yongada bütünleştirir. Telefon, bilgisayar, televizyon, otomobil, tıbbi cihaz ve akıllı ev sistemi gibi ürünlerde bu elemanlar birlikte çalışır. Bir elemanı doğru tanımak için sembol ipucu, uç sayısı, devredeki konum, işlev ve kullanım alanı birlikte okunmalıdır. Bilimsel sorgulama ise yalnız bilgi bulmak değildir: soruyu açık kurmayı, güvenilir kaynak seçmeyi, teknik koşulları kontrol etmeyi, çelişkili iddiaları karşılaştırmayı ve kanıta dayalı sonuç çıkarmayı gerektirir. Böylece yarı iletkenlerin önemine ilişkin değerlendirme, “elektronik cihazlarda bulunur” ezberinden çıkarak iletişim, sağlık, ulaşım, üretim, enerji yönetimi ve toplumsal yaşam üzerindeki gerçek etkilerine dayanır.","figureNote":"Kavramsal bir eşleştirme tablosu düşün: satırlarda “diyot, transistör, tristör, entegre devre”; sütunlarda “simge ipucu, temel işlev, günlük kullanım” yer alsın. Diyot için iki uç ve katot işareti–yön seçme–doğrultucu/LED; transistör için üç uç ve denetim bağlantısı–anahtarlama/yükseltme–sensör/işlemci/ses devresi; tristör için diyot benzeri ana yol ve kapı ucu–tetiklenen güç kontrolü–dimmer/motor/ısıtıcı; entegre devre için çok uçlu blok–çok sayıda işlevi bütünleştirme–telefon/bilgisayar/ev aleti eşleştirmesi yapılabilir. Bu tablo gerçek devre sembollerinin ayrıntılı çizimi yerine, sembolü işlev ve kullanım alanına bağlayan bir okuma kılavuzudur."},"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aec57ff72e48b4a8b86d212154dc995232c7f4d7683e4e7fd00e50b4f9075b4f","reviewDecisionSha256":"f10334a83f5944770073debb756d44846a0986e490307f5aeced0a25ae66294f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:aec57ff72e48b4a8b86d212154dc995232c7f4d7683e4e7fd00e50b4f9075b4f","reviewedHash":"sha256:aec57ff72e48b4a8b86d212154dc995232c7f4d7683e4e7fd00e50b4f9075b4f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f10334a83f5944770073debb756d44846a0986e490307f5aeced0a25ae66294f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-020","contentProjectionSha256":"aec57ff72e48b4a8b86d212154dc995232c7f4d7683e4e7fd00e50b4f9075b4f","reviewDecisionSha256":"f10334a83f5944770073debb756d44846a0986e490307f5aeced0a25ae66294f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-021","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"figure":null,"subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","title":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","objectiveId":"FİZ.11.3.2","objective":"FİZ.11.3.2","objectives":["FİZ.11.3.2"],"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu konuda süper iletkeni, belirli bir kritik sıcaklığın altına indirildiğinde ve uygun çalışma sınırları içinde elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar küçülen, ayrıca belirgin manyetik davranışlar gösteren malzeme olarak tanımlayacaksın. Süper iletkenliğin “her sıcaklıkta kusursuz iletkenlik” anlamına gelmediğini; sıcaklık, akım ve manyetik alan gibi koşulların süper iletken durumun sürmesini etkilediğini açıklayabileceksin. Manyetik kaldırma destekli trenlerde (maglev), manyetik rezonans (MR) cihazlarında ve süper iletken kablolarda bu özelliğin nasıl bir yarara dönüştürüldüğünü kavramsal düzeyde ilişkilendireceksin. Enerji ve sürdürülebilirlik değerlendirmesinde yalnız iletkendeki dirence değil, soğutma enerjisine, altyapıya, malzeme üretimine, bakım gereksinimine, kullanım ömrüne ve önlenen kayıplara birlikte bakacaksın. Ayrıca “oda sıcaklığında süper iletken bulundu” veya “süper iletken sistem hiç enerji harcamaz” gibi iddiaları; ölçüm yöntemi, tekrar edilebilirlik, bağımsız doğrulama ve çalışma koşulları açısından sorgulayacaksın.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\n• Süper iletken: Belirli koşullar sağlandığında elektriksel direnci ölçüm sınırları içinde sıfıra yaklaşan ve kendine özgü manyetik özellik gösteren malzemedir. Bu durum, malzemenin her sıcaklıkta veya her akım ve manyetik alan altında aynı biçimde çalışacağı anlamına gelmez.\n• Kritik sıcaklık: Bir malzemenin süper iletken duruma geçebilmesi için altına inilmesi gereken karakteristik sıcaklık sınırıdır. Sıcaklık bu sınırın üstüne çıkarsa süper iletkenlik sona erebilir.\n• Manyetik kaldırma (maglev): Trenin rayla mekanik temasını azaltmak veya ortadan kaldırmak için manyetik kuvvetlerden yararlanan ulaşım yaklaşımıdır. Süper iletken mıknatıslar güçlü ve kararlı alanlar sağlamada kullanılabilir. Temas sürtünmesi azalır; ancak hava direnci, yardımcı sistemler ve soğutma gereksinimi devam eder.\n• Manyetik rezonans (MR): Vücudun iç yapılarının görüntülenmesinde güçlü ve kararlı manyetik alanlardan yararlanan tıbbi görüntüleme yöntemidir. Süper iletken bobinler bu alanı üretmek ve sürdürmek için kullanılabilir; cihazın soğutma, kontrol ve güvenlik sistemleri yine enerji ve bakım gerektirir.\n• Süper iletken kablo: Uygun sıcaklıkta çok düşük dirençle yüksek akım taşıyabilen kablodur. Elektrik iletim kayıplarını ve gerekli kesit alanını azaltma potansiyeli vardır; buna karşılık soğutma, yalıtım, bağlantı ve işletme altyapısı hesaba katılmalıdır.\n• Sistem düzeyinde verimlilik ve sürdürülebilirlik: Yalnız tek bir parçanın özelliğine değil, bütün sistemin enerji girdisine, kayıplarına, malzemelerine, bakımına, ömrüne ve çevresel etkisine bakmaktır. Sıfıra yakın iletken direnci önemli bir avantajdır; fakat otomatik olarak sıfır enerji tüketimi veya mutlak çevre üstünlüğü anlamına gelmez.\n\nÖN BİLGİLER\nElektriksel direnç, akım, gerilim, elektrik enerjisi, iletkenlik ve manyetik alan kavramlarını hatırlamak gerekir. Normal bir metal telden akım geçtiğinde direnç nedeniyle elektrik enerjisinin bir bölümü ısıya dönüşebilir. Süper iletkenlik bu direnç kaynaklı kaybı çok büyük ölçüde azaltabilir; fakat gerçek bir uygulamada yalnız kablonun kendisi yoktur. Soğutucu, güç elektroniği, bağlantılar, yalıtım, mekanik yapı ve güvenlik sistemi de enerji kullanır. Manyetik kuvvetin temas olmadan etkide bulunabildiğini bilmek maglev ve MR uygulamalarını anlamayı kolaylaştırır. Ayrıca “sıcaklık düştükçe her metal mutlaka süper iletken olur” düşüncesi doğru değildir; süper iletkenlik belirli malzemelerde ve belirli koşullarda görülür.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Süper iletkenliği koşullu bir durum olarak tanı: Bir malzeme kritik sıcaklığının altındayken ve uygun akım/manyetik alan sınırlarında süper iletken davranabilir. Bu yüzden bir raporda yalnız “direnç sıfır” ifadesini görmek yeterli değildir; ölçüm sıcaklığı, örnek yapısı, ölçüm duyarlılığı ve koşullar açıklanmalıdır. Koşullar belirtilmiyorsa iddia eksik kalır.\n\n2. Elektriksel avantajı enerji kaybı üzerinden düşün: Normal iletkenlerde direnç, akım taşınırken ısınmaya ve enerji kaybına yol açar. Süper iletken kabloda iletkenin kendi direnç kaybı çok azalabilir. Ancak kabloyu düşük sıcaklıkta tutan soğutma sistemi enerji harcar. Bu nedenle doğru karşılaştırma “kablo direnci” ile sınırlı değil, iletim kaybı artı soğutma ve yardımcı sistemlerin toplamıdır.\n\n3. Maglev uygulamasında hangi sürtünmenin azaldığını ayır: Manyetik kaldırma, tren ile ray arasındaki mekanik temas ve buna bağlı yuvarlanma/temas sürtünmesini azaltır. Bu, yüksek süratte yarar sağlayabilir. Fakat tren havada ilerlediği için hava direnci sürer; ayrıca manyetik alan üretimi, soğutma, kontrol ve istasyon sistemleri enerji ister. “Temas yoksa enerji gerekmez” sonucu bu nedenle yanlıştır.\n\n4. MR cihazında süper iletkenin rolünü belirle: MR sistemi, görüntüleme için güçlü ve kararlı bir manyetik alana gereksinim duyar. Süper iletken bobinler, uygun koşullarda büyük akımların düşük dirençle dolaşmasına ve kararlı alan oluşmasına yardım eder. Süper iletken malzeme görüntüyü tek başına üretmez; radyo frekansı, algılama, bilgisayar işleme, soğutma ve güvenlik alt sistemleri birlikte çalışır.\n\n5. Kablo uygulamasını yer ve kapasiteyle ilişkilendir: Yoğun kent merkezlerinde yeni iletim koridoru açmak güç olabilir. Süper iletken kablolar uygun tasarımda daha küçük kesitte yüksek akım taşıma olanağı sunabilir ve direnç kaybını azaltabilir. Buna karşılık soğutma hattı, özel bağlantılar, arıza yönetimi ve ilk yatırım maliyeti gerekir. Uygunluk, yerel koşullar ve toplam yaşam döngüsü verileriyle değerlendirilmelidir.\n\n6. Sürdürülebilirliği çok ölçütlü değerlendir: İşletme sırasında önlenen elektrik kaybı olumlu bir göstergedir; fakat soğutma elektriğinin hangi kaynaktan üretildiği, soğutucu ve yapı malzemelerinin çevresel etkisi, bakım sıklığı, kullanım ömrü, geri kazanım ve altyapı değişikliği de incelenmelidir. Bir teknoloji tek ölçütte üstün, başka bir ölçütte zayıf olabilir. Bilimsel karar, yarar ve bedelleri birlikte görünür kılar.\n\n7. Veri ve iddiayı karşılaştır: Örneğin geleneksel kabloda 10 birim iletim kaybı, süper iletken kabloda 1 birim iletim kaybı ve 6 birim soğutma tüketimi ölçülmüşse işletme toplamları sırasıyla 10 ve 7 birimdir. Bu veri, verilen koşullarda süper iletken seçeneğin işletme enerjisini azalttığını destekler; fakat üretim maliyeti, ömür ve bakım bilinmeden “her bakımdan daha sürdürülebilir” sonucu çıkarılamaz.\n\n8. Kaynak güvenilirliğini denetle: Olağanüstü bir süper iletkenlik iddiası için yazarın uzmanlığı, deney düzeneği, sıcaklık ve manyetik alan koşulları, ölçüm belirsizliği, ham veri, hakem değerlendirmesi ve bağımsız laboratuvarların tekrarı aranmalıdır. Bir paylaşımın çok izlenmesi veya bir şirketin ürününü övmesi bilimsel doğrulama değildir. Güçlü sonuç, birden fazla bağımsız kanıtın aynı yönde olmasıyla kurulur.\n\n9. Uygulama seçimini amaçla eşleştir: Maglev için temas sürtünmesini azaltma ve kararlı manyetik kuvvet; MR için güçlü ve kararlı alan; kablo için düşük direnç kaybı ve yüksek akım kapasitesi öne çıkar. Aynı süper iletken özelliği farklı sistemlerde farklı yararlara dönüştürülür. Her uygulamada “hangi fiziksel özellik hangi gereksinimi karşılıyor, bunun sistem bedeli nedir?” sorusu sorulmalıdır.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÇözümlü Örnek 1 — Kablo seçeneklerini toplam enerjiyle karşılaştırma\nDurum: Bir kentte aynı miktarda elektrik taşıyan geleneksel kablonun direnç kaynaklı kaybı 12 enerji birimi olarak ölçülüyor. Süper iletken kabloda iletken kaybı 1 birim, soğutma ve yardımcı sistem tüketimi 5 birimdir. “Süper iletken kablo hiç enerji harcamaz ve kesinlikle tamamen sürdürülebilirdir.” iddiasını değerlendir.\nÇözüm: Geleneksel seçeneğin verilen işletme kaybı 12 birimdir. Süper iletken sistemin iletken ve soğutma toplamı 1 + 5 = 6 birimdir; dolayısıyla bu koşullarda işletme enerjisi bakımından 6 birimlik avantaj vardır. Ancak sistem hiç enerji harcamamaktadır denemez, çünkü soğutma ve yardımcı düzenekler 5 birim tüketmektedir. Ayrıca sürdürülebilirlik için malzeme üretimi, altyapı, bakım, kullanım ömrü ve enerji kaynağının çevresel etkisi bilinmelidir. Veri yalnız işletme enerjisi üstünlüğünü destekler; mutlak sürdürülebilirlik sonucunu desteklemez.\n\nÇözümlü Örnek 2 — “Maglev sürtünmesizdir, enerji gerekmez” iddiası\nDurum: Bir tanıtım metni, süper iletken mıknatıslı bir maglev trenin rayla temas etmediği için ilk hız verildikten sonra enerjiye gereksinim duymadan sürekli aynı süratte gideceğini ileri sürüyor. Bu çıkarım doğru mudur?\nÇözüm: Manyetik kaldırma ray–tekerlek temasını ve buna bağlı mekanik sürtünmeyi çok azaltabilir; tanıtım metninin bu kısmı kavramsal olarak anlamlıdır. Ancak tren hareket ederken hava direnci vardır ve özellikle yüksek süratlerde önem kazanır. Ayrıca yönlendirme, itme, soğutma, kontrol ve güvenlik sistemleri enerji kullanır. Bu nedenle temas sürtünmesinin azalması toplam direnç ve enerji gereksiniminin sıfır olduğu anlamına gelmez. Doğru sonuç, maglevin belirli kayıpları azaltabildiği fakat bütün sistemin enerji tüketmeye devam ettiğidir.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n• Süper iletkeni her sıcaklıkta sıfır dirençli sanmak. Süper iletken durum kritik sıcaklık ve başka çalışma sınırlarına bağlıdır.\n• Direnç sıfırsa bütün cihazın enerji tüketiminin sıfır olacağını düşünmek. Soğutma, kontrol, bağlantılar ve diğer alt sistemler enerji harcar.\n• Maglevde ray teması azaldığı için hava direncinin de yok olduğunu varsaymak. Hava direnci ve yardımcı sistem tüketimleri devam eder.\n• MR görüntüsünü yalnız süper iletkenin oluşturduğunu söylemek. Süper iletken bobin güçlü alan sağlar; görüntüleme çok sayıda alt sistemin ortak çalışmasıdır.\n• Süper iletken kablonun her yerde otomatik olarak en ucuz ve en çevreci seçenek olduğunu kabul etmek. Yer, kapasite, soğutma, bakım ve yaşam döngüsü koşulları sonucu değiştirir.\n• Olağanüstü bir iddiayı yalnız popülerliği veya tek bir grafiği nedeniyle doğru saymak. Yöntem, koşullar, belirsizlik ve bağımsız tekrar gerekir.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n• Süper iletkenliğin kritik sıcaklığa ve uygun çalışma koşullarına bağlı olduğunu açıklayabiliyorum.\n• Maglevde temas sürtünmesinin azalmasıyla hava direncinin sürmesi arasındaki farkı kurabiliyorum.\n• MR cihazında süper iletken bobinin güçlü ve kararlı manyetik alan sağlamadaki rolünü açıklayabiliyorum.\n• Bir kablo karşılaştırmasında iletim kaybı ile soğutma/yardımcı sistem enerjisini birlikte değerlendirebiliyorum.\n• Sürdürülebilirlik iddiasını yaşam döngüsü, bakım, malzeme, enerji kaynağı ve bağımsız kanıt ölçütleriyle sorgulayabiliyorum.\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nSüper iletkenlik, belirli bir malzemenin uygun sıcaklık ve çalışma koşullarında elektriksel direncinin ölçülemeyecek kadar azalması ve özgün manyetik özellikler göstermesidir. Bu durum güçlü teknolojik olanaklar sunar: maglev sistemlerinde temasa bağlı sürtünmenin azaltılmasına, MR cihazlarında güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına, elektrik kablolarında direnç kaynaklı kayıpların ve gerekli iletim alanının azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ancak uygulama düzeyinde soğutma, kontrol, güvenlik, altyapı ve bakım zorunlulukları vardır. Bu yüzden “sıfır direnç” ifadesi, “sıfır enerji tüketimi”, “sıfır maliyet” veya “her koşulda sürdürülebilirlik” ile eş anlamlı değildir. Güvenilir bir değerlendirme, sıcaklık ve ölçüm koşullarını açıkça verir; toplam sistem enerjisini hesaplar; çevresel ve ekonomik etkileri yaşam döngüsü boyunca inceler; olağanüstü iddialar için bağımsız tekrar arar. Süper iletkenlerin önemi, tek bir mucize özellikten değil, belirli gereksinimlerde büyük yarar sağlayabilen fiziksel özelliklerin mühendislik sınırlamalarıyla dengeli biçimde kullanılmasından kaynaklanır.\n\nGÖRSEL NOTU\nBir neden–sonuç akış şeması zihninde kur: “Sıcaklık kritik değerin altına iner ve çalışma sınırları korunur” kutusundan “süper iletken durum” kutusuna geç; buradan üç kola ayrıl: “çok düşük direnç → kabloda daha az iletim kaybı”, “güçlü/kararlı manyetik alan → MR”, “manyetik kaldırma → maglevde daha az temas sürtünmesi”. Her kolun yanına bir sistem bedeli ekle: “soğutma ve yardımcı enerji”, “altyapı ve bakım”, “hava direnci ve kontrol”. Bu gösterim, fiziksel avantaj ile gerçek uygulamanın toplam enerji ve sürdürülebilirlik koşullarını aynı anda görmeye yardım eder.","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu konuda süper iletkeni, belirli bir kritik sıcaklığın altına indirildiğinde ve uygun çalışma sınırları içinde elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar küçülen, ayrıca belirgin manyetik davranışlar gösteren malzeme olarak tanımlayacaksın. Süper iletkenliğin “her sıcaklıkta kusursuz iletkenlik” anlamına gelmediğini; sıcaklık, akım ve manyetik alan gibi koşulların süper iletken durumun sürmesini etkilediğini açıklayabileceksin. Manyetik kaldırma destekli trenlerde (maglev), manyetik rezonans (MR) cihazlarında ve süper iletken kablolarda bu özelliğin nasıl bir yarara dönüştürüldüğünü kavramsal düzeyde ilişkilendireceksin. Enerji ve sürdürülebilirlik değerlendirmesinde yalnız iletkendeki dirence değil, soğutma enerjisine, altyapıya, malzeme üretimine, bakım gereksinimine, kullanım ömrüne ve önlenen kayıplara birlikte bakacaksın. Ayrıca “oda sıcaklığında süper iletken bulundu” veya “süper iletken sistem hiç enerji harcamaz” gibi iddiaları; ölçüm yöntemi, tekrar edilebilirlik, bağımsız doğrulama ve çalışma koşulları açısından sorgulayacaksın.","keyConcepts":[{"term":"Süper iletken","explanation":"Belirli koşullar sağlandığında elektriksel direnci ölçüm sınırları içinde sıfıra yaklaşan ve kendine özgü manyetik özellik gösteren malzemedir. Bu durum, malzemenin her sıcaklıkta veya her akım ve manyetik alan altında aynı biçimde çalışacağı anlamına gelmez."},{"term":"Kritik sıcaklık","explanation":"Bir malzemenin süper iletken duruma geçebilmesi için altına inilmesi gereken karakteristik sıcaklık sınırıdır. Sıcaklık bu sınırın üstüne çıkarsa süper iletkenlik sona erebilir."},{"term":"Manyetik kaldırma (maglev)","explanation":"Trenin rayla mekanik temasını azaltmak veya ortadan kaldırmak için manyetik kuvvetlerden yararlanan ulaşım yaklaşımıdır. Süper iletken mıknatıslar güçlü ve kararlı alanlar sağlamada kullanılabilir. Temas sürtünmesi azalır; ancak hava direnci, yardımcı sistemler ve soğutma gereksinimi devam eder."},{"term":"Manyetik rezonans (MR)","explanation":"Vücudun iç yapılarının görüntülenmesinde güçlü ve kararlı manyetik alanlardan yararlanan tıbbi görüntüleme yöntemidir. Süper iletken bobinler bu alanı üretmek ve sürdürmek için kullanılabilir; cihazın soğutma, kontrol ve güvenlik sistemleri yine enerji ve bakım gerektirir."},{"term":"Süper iletken kablo","explanation":"Uygun sıcaklıkta çok düşük dirençle yüksek akım taşıyabilen kablodur. Elektrik iletim kayıplarını ve gerekli kesit alanını azaltma potansiyeli vardır; buna karşılık soğutma, yalıtım, bağlantı ve işletme altyapısı hesaba katılmalıdır."},{"term":"Sistem düzeyinde verimlilik ve sürdürülebilirlik","explanation":"Yalnız tek bir parçanın özelliğine değil, bütün sistemin enerji girdisine, kayıplarına, malzemelerine, bakımına, ömrüne ve çevresel etkisine bakmaktır. Sıfıra yakın iletken direnci önemli bir avantajdır; fakat otomatik olarak sıfır enerji tüketimi veya mutlak çevre üstünlüğü anlamına gelmez."}],"priorKnowledge":"Elektriksel direnç, akım, gerilim, elektrik enerjisi, iletkenlik ve manyetik alan kavramlarını hatırlamak gerekir. Normal bir metal telden akım geçtiğinde direnç nedeniyle elektrik enerjisinin bir bölümü ısıya dönüşebilir. Süper iletkenlik bu direnç kaynaklı kaybı çok büyük ölçüde azaltabilir; fakat gerçek bir uygulamada yalnız kablonun kendisi yoktur. Soğutucu, güç elektroniği, bağlantılar, yalıtım, mekanik yapı ve güvenlik sistemi de enerji kullanır. Manyetik kuvvetin temas olmadan etkide bulunabildiğini bilmek maglev ve MR uygulamalarını anlamayı kolaylaştırır. Ayrıca “sıcaklık düştükçe her metal mutlaka süper iletken olur” düşüncesi doğru değildir; süper iletkenlik belirli malzemelerde ve belirli koşullarda görülür.","steps":["1. Süper iletkenliği koşullu bir durum olarak tanı: Bir malzeme kritik sıcaklığının altındayken ve uygun akım/manyetik alan sınırlarında süper iletken davranabilir. Bu yüzden bir raporda yalnız “direnç sıfır” ifadesini görmek yeterli değildir; ölçüm sıcaklığı, örnek yapısı, ölçüm duyarlılığı ve koşullar açıklanmalıdır. Koşullar belirtilmiyorsa iddia eksik kalır.","2. Elektriksel avantajı enerji kaybı üzerinden düşün: Normal iletkenlerde direnç, akım taşınırken ısınmaya ve enerji kaybına yol açar. Süper iletken kabloda iletkenin kendi direnç kaybı çok azalabilir. Ancak kabloyu düşük sıcaklıkta tutan soğutma sistemi enerji harcar. Bu nedenle doğru karşılaştırma “kablo direnci” ile sınırlı değil, iletim kaybı artı soğutma ve yardımcı sistemlerin toplamıdır.","3. Maglev uygulamasında hangi sürtünmenin azaldığını ayır: Manyetik kaldırma, tren ile ray arasındaki mekanik temas ve buna bağlı yuvarlanma/temas sürtünmesini azaltır. Bu, yüksek süratte yarar sağlayabilir. Fakat tren havada ilerlediği için hava direnci sürer; ayrıca manyetik alan üretimi, soğutma, kontrol ve istasyon sistemleri enerji ister. “Temas yoksa enerji gerekmez” sonucu bu nedenle yanlıştır.","4. MR cihazında süper iletkenin rolünü belirle: MR sistemi, görüntüleme için güçlü ve kararlı bir manyetik alana gereksinim duyar. Süper iletken bobinler, uygun koşullarda büyük akımların düşük dirençle dolaşmasına ve kararlı alan oluşmasına yardım eder. Süper iletken malzeme görüntüyü tek başına üretmez; radyo frekansı, algılama, bilgisayar işleme, soğutma ve güvenlik alt sistemleri birlikte çalışır.","5. Kablo uygulamasını yer ve kapasiteyle ilişkilendir: Yoğun kent merkezlerinde yeni iletim koridoru açmak güç olabilir. Süper iletken kablolar uygun tasarımda daha küçük kesitte yüksek akım taşıma olanağı sunabilir ve direnç kaybını azaltabilir. Buna karşılık soğutma hattı, özel bağlantılar, arıza yönetimi ve ilk yatırım maliyeti gerekir. Uygunluk, yerel koşullar ve toplam yaşam döngüsü verileriyle değerlendirilmelidir.","6. Sürdürülebilirliği çok ölçütlü değerlendir: İşletme sırasında önlenen elektrik kaybı olumlu bir göstergedir; fakat soğutma elektriğinin hangi kaynaktan üretildiği, soğutucu ve yapı malzemelerinin çevresel etkisi, bakım sıklığı, kullanım ömrü, geri kazanım ve altyapı değişikliği de incelenmelidir. Bir teknoloji tek ölçütte üstün, başka bir ölçütte zayıf olabilir. Bilimsel karar, yarar ve bedelleri birlikte görünür kılar.","7. Veri ve iddiayı karşılaştır: Örneğin geleneksel kabloda 10 birim iletim kaybı, süper iletken kabloda 1 birim iletim kaybı ve 6 birim soğutma tüketimi ölçülmüşse işletme toplamları sırasıyla 10 ve 7 birimdir. Bu veri, verilen koşullarda süper iletken seçeneğin işletme enerjisini azalttığını destekler; fakat üretim maliyeti, ömür ve bakım bilinmeden “her bakımdan daha sürdürülebilir” sonucu çıkarılamaz.","8. Kaynak güvenilirliğini denetle: Olağanüstü bir süper iletkenlik iddiası için yazarın uzmanlığı, deney düzeneği, sıcaklık ve manyetik alan koşulları, ölçüm belirsizliği, ham veri, hakem değerlendirmesi ve bağımsız laboratuvarların tekrarı aranmalıdır. Bir paylaşımın çok izlenmesi veya bir şirketin ürününü övmesi bilimsel doğrulama değildir. Güçlü sonuç, birden fazla bağımsız kanıtın aynı yönde olmasıyla kurulur.","9. Uygulama seçimini amaçla eşleştir: Maglev için temas sürtünmesini azaltma ve kararlı manyetik kuvvet; MR için güçlü ve kararlı alan; kablo için düşük direnç kaybı ve yüksek akım kapasitesi öne çıkar. Aynı süper iletken özelliği farklı sistemlerde farklı yararlara dönüştürülür. Her uygulamada “hangi fiziksel özellik hangi gereksinimi karşılıyor, bunun sistem bedeli nedir?” sorusu sorulmalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Çözümlü Örnek 1 — Kablo seçeneklerini toplam enerjiyle karşılaştırma","problem":"Bir kentte aynı miktarda elektrik taşıyan geleneksel kablonun direnç kaynaklı kaybı 12 enerji birimi olarak ölçülüyor. Süper iletken kabloda iletken kaybı 1 birim, soğutma ve yardımcı sistem tüketimi 5 birimdir. “Süper iletken kablo hiç enerji harcamaz ve kesinlikle tamamen sürdürülebilirdir.” iddiasını değerlendir.","solution":"Geleneksel seçeneğin verilen işletme kaybı 12 birimdir. Süper iletken sistemin iletken ve soğutma toplamı 1 + 5 = 6 birimdir; dolayısıyla bu koşullarda işletme enerjisi bakımından 6 birimlik avantaj vardır. Ancak sistem hiç enerji harcamamaktadır denemez, çünkü soğutma ve yardımcı düzenekler 5 birim tüketmektedir. Ayrıca sürdürülebilirlik için malzeme üretimi, altyapı, bakım, kullanım ömrü ve enerji kaynağının çevresel etkisi bilinmelidir. Veri yalnız işletme enerjisi üstünlüğünü destekler; mutlak sürdürülebilirlik sonucunu desteklemez."},{"title":"Çözümlü Örnek 2 — “Maglev sürtünmesizdir, enerji gerekmez” iddiası","problem":"Bir tanıtım metni, süper iletken mıknatıslı bir maglev trenin rayla temas etmediği için ilk hız verildikten sonra enerjiye gereksinim duymadan sürekli aynı süratte gideceğini ileri sürüyor. Bu çıkarım doğru mudur?","solution":"Manyetik kaldırma ray–tekerlek temasını ve buna bağlı mekanik sürtünmeyi çok azaltabilir; tanıtım metninin bu kısmı kavramsal olarak anlamlıdır. Ancak tren hareket ederken hava direnci vardır ve özellikle yüksek süratlerde önem kazanır. Ayrıca yönlendirme, itme, soğutma, kontrol ve güvenlik sistemleri enerji kullanır. Bu nedenle temas sürtünmesinin azalması toplam direnç ve enerji gereksiniminin sıfır olduğu anlamına gelmez. Doğru sonuç, maglevin belirli kayıpları azaltabildiği fakat bütün sistemin enerji tüketmeye devam ettiğidir."}],"commonMistakes":["Süper iletkeni her sıcaklıkta sıfır dirençli sanmak. Süper iletken durum kritik sıcaklık ve başka çalışma sınırlarına bağlıdır.","Direnç sıfırsa bütün cihazın enerji tüketiminin sıfır olacağını düşünmek. Soğutma, kontrol, bağlantılar ve diğer alt sistemler enerji harcar.","Maglevde ray teması azaldığı için hava direncinin de yok olduğunu varsaymak. Hava direnci ve yardımcı sistem tüketimleri devam eder.","MR görüntüsünü yalnız süper iletkenin oluşturduğunu söylemek. Süper iletken bobin güçlü alan sağlar; görüntüleme çok sayıda alt sistemin ortak çalışmasıdır.","Süper iletken kablonun her yerde otomatik olarak en ucuz ve en çevreci seçenek olduğunu kabul etmek. Yer, kapasite, soğutma, bakım ve yaşam döngüsü koşulları sonucu değiştirir.","Olağanüstü bir iddiayı yalnız popülerliği veya tek bir grafiği nedeniyle doğru saymak. Yöntem, koşullar, belirsizlik ve bağımsız tekrar gerekir."],"selfCheck":["Süper iletkenliğin kritik sıcaklığa ve uygun çalışma koşullarına bağlı olduğunu açıklayabiliyorum.","Maglevde temas sürtünmesinin azalmasıyla hava direncinin sürmesi arasındaki farkı kurabiliyorum.","MR cihazında süper iletken bobinin güçlü ve kararlı manyetik alan sağlamadaki rolünü açıklayabiliyorum.","Bir kablo karşılaştırmasında iletim kaybı ile soğutma/yardımcı sistem enerjisini birlikte değerlendirebiliyorum.","Sürdürülebilirlik iddiasını yaşam döngüsü, bakım, malzeme, enerji kaynağı ve bağımsız kanıt ölçütleriyle sorgulayabiliyorum."],"summary":"Süper iletkenlik, belirli bir malzemenin uygun sıcaklık ve çalışma koşullarında elektriksel direncinin ölçülemeyecek kadar azalması ve özgün manyetik özellikler göstermesidir. Bu durum güçlü teknolojik olanaklar sunar: maglev sistemlerinde temasa bağlı sürtünmenin azaltılmasına, MR cihazlarında güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına, elektrik kablolarında direnç kaynaklı kayıpların ve gerekli iletim alanının azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ancak uygulama düzeyinde soğutma, kontrol, güvenlik, altyapı ve bakım zorunlulukları vardır. Bu yüzden “sıfır direnç” ifadesi, “sıfır enerji tüketimi”, “sıfır maliyet” veya “her koşulda sürdürülebilirlik” ile eş anlamlı değildir. Güvenilir bir değerlendirme, sıcaklık ve ölçüm koşullarını açıkça verir; toplam sistem enerjisini hesaplar; çevresel ve ekonomik etkileri yaşam döngüsü boyunca inceler; olağanüstü iddialar için bağımsız tekrar arar. Süper iletkenlerin önemi, tek bir mucize özellikten değil, belirli gereksinimlerde büyük yarar sağlayabilen fiziksel özelliklerin mühendislik sınırlamalarıyla dengeli biçimde kullanılmasından kaynaklanır.","figureNote":"Bir neden–sonuç akış şeması zihninde kur: “Sıcaklık kritik değerin altına iner ve çalışma sınırları korunur” kutusundan “süper iletken durum” kutusuna geç; buradan üç kola ayrıl: “çok düşük direnç → kabloda daha az iletim kaybı”, “güçlü/kararlı manyetik alan → MR”, “manyetik kaldırma → maglevde daha az temas sürtünmesi”. Her kolun yanına bir sistem bedeli ekle: “soğutma ve yardımcı enerji”, “altyapı ve bakım”, “hava direnci ve kontrol”. Bu gösterim, fiziksel avantaj ile gerçek uygulamanın toplam enerji ve sürdürülebilirlik koşullarını aynı anda görmeye yardım eder."},"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"46bb0344d915f5a81c4a08abc11088940fb2c58a1c3ed4e2a943ee1d8c0f19f6","reviewDecisionSha256":"c8d52a0fd55ed8dcfc931f4631cbde05ae5e0229586be1f66bac07c1a8c18c38","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:46bb0344d915f5a81c4a08abc11088940fb2c58a1c3ed4e2a943ee1d8c0f19f6","reviewedHash":"sha256:46bb0344d915f5a81c4a08abc11088940fb2c58a1c3ed4e2a943ee1d8c0f19f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8d52a0fd55ed8dcfc931f4631cbde05ae5e0229586be1f66bac07c1a8c18c38; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-021","contentProjectionSha256":"46bb0344d915f5a81c4a08abc11088940fb2c58a1c3ed4e2a943ee1d8c0f19f6","reviewDecisionSha256":"c8d52a0fd55ed8dcfc931f4631cbde05ae5e0229586be1f66bac07c1a8c18c38","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-022","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","objectiveId":"FİZ.11.4.1","objective":"FİZ.11.4.1","objectives":["FİZ.11.4.1"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma kavramlarını birbirine karıştırmadan tanımlayacak; her birinin hangi fiziksel durumu anlattığını ve hangi birimle ölçüldüğünü açıklayacaksın. Işık akısının bir kaynağın görünür ışık olarak yaydığı toplam etkiyi, ışık şiddetinin bu etkinin belirli bir doğrultudaki dağılımını, aydınlanmanın ise bir yüzeye ulaşan ışık akısının yüzey alanına göre yoğunluğunu belirttiğini kavrayacaksın. Lümen, kandela ve lüks birimlerini doğru büyüklüklerle eşleştirecek; aynı lambanın farklı uzaklıklarda, farklı geliş açılarında veya farklı alanlara yayılan ışığının yüzeyde oluşturduğu aydınlanmayı veri tablolarından yorumlayacaksın. Noktasal kaynak ve dik geliş için E = I/r² ilişkisini, düzgün dağılan akı için E = Φ/A düşüncesini kullanarak oran kuracak; ancak gerçek lambalarda reflektör, gölgelik, yüzeyin rengi, ışığın geliş açısı ve çevredeki yansımaların ölçümü değiştirebileceğini belirteceksin. Amaç yalnız formül uygulamak değil; hangi verinin kaynak özelliği, hangi verinin yüzey koşulu olduğunu ayırt ederek bilimsel çıkarım yapmaktır. Böylece sınıf, çalışma masası, spor alanı veya yol aydınlatmasıyla ilgili bir veri setinde hangi düzenlemenin daha dengeli, güvenli ve enerji açısından daha işlevsel olduğunu gerekçeli biçimde değerlendirebileceksin.","keyConcepts":["Işık akısı (Φ): Bir kaynağın birim zamanda yaydığı, insan gözünün görünür bölgedeki duyarlılığı dikkate alınarak ifade edilen toplam ışık etkisidir. Birimi lümendir (lm).","Işık şiddeti (I): Bir kaynağın belirli bir doğrultuda birim katı açıya gönderdiği ışık akısının ölçüsüdür. Birimi kandela (cd) olup kaynağın ışığı hangi yönlere nasıl dağıttığını anlatır.","Aydınlanma düzeyi (E): Bir yüzeyin birim alanına ulaşan ışık akısıdır. Birimi lüks (lx) olup 1 lx = 1 lm/m² şeklinde tanımlanır.","Noktasal kaynak modeli: Boyutları uzaklığa göre ihmal edilebilen, ışığın kaynaktan çevreye yayıldığı ideal modeldir. Bu modelde aynı doğrultuda ve dik gelişte aydınlanma uzaklığın karesiyle ters değişir.","Ters kare ilişkisi: Kaynak-yüzey uzaklığı iki katına çıktığında, diğer koşullar aynıysa aydınlanmanın dörtte bire düşmesidir. Bu ilişki alanın uzaklıkla büyümesinden kaynaklanır.","Geliş açısı: Işın ile yüzey normali arasındaki açıdır. Işık yüzeye eğik geldiğinde aynı akı daha geniş alana yayıldığı için aydınlanma azalır.","Lüksmetre: Bir noktadaki aydınlanma düzeyini ölçen araçtır. Ölçümün karşılaştırılabilir olması için sensörün yönü, konumu ve ortam koşulları sabit tutulmalıdır.","Veri seti yorumu: Yalnız en büyük sayıyı seçmek yerine kaynak türü, uzaklık, açı, alan, gölge, yansıma ve ölçüm belirsizliği gibi değişkenleri birlikte değerlendirmektir."],"priorKnowledge":["Işığın saydam ve homojen bir ortamda doğrusal yayıldığını ve bir yüzeye enerji taşıdığını biliyorum.","Doğru orantı, ters orantı, oran ve birim dönüşümü kurabiliyorum; bir değişken iki katına çıktığında diğerinin nasıl değiştiğini karşılaştırabiliyorum.","Bir yüzeyin normali ile yüzeyin kendisinin farklı doğrultular olduğunu biliyorum ve açıları normale göre okuyabiliyorum.","Bilimsel bir karşılaştırmada tek bir değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutmanın neden gerekli olduğunu açıklayabiliyorum.","Ölçüm sonucunun yalnız cihazdan değil, sensörün konumu, yönü ve çevre koşullarından da etkilenebileceğini biliyorum."],"steps":["Önce büyüklüğün neyi anlattığını belirle. Kaynağın toplam görünür ışık çıktısı soruluyorsa ışık akısı Φ; belirli bir yöndeki yayılım gücü soruluyorsa ışık şiddeti I; masa, duvar ya da yol gibi bir yüzeye ulaşan ışığın alan başına miktarı soruluyorsa aydınlanma E kullanılır. “Lamba kaç lümen?”, “Bu yönde kaç kandela?” ve “Masa üzerinde kaç lüks?” soruları aynı şeyi sormaz.","Birimleri fiziksel anlamla eşleştir. Lümen toplam ışık akısını, kandela yönsel ışık şiddetini, lüks ise yüzeydeki aydınlanmayı gösterir. Bir lambanın etiketinde 1000 lm yazması, her noktada 1000 lx oluşturacağı anlamına gelmez; akının hangi alana ve hangi doğrultulara dağıldığı bilinmelidir.","Düzgün yayılma modelini sınırlarıyla kullan. Işık akısı bir yüzeye yaklaşık düzgün dağılıyorsa E = Φ/A düşüncesi kullanılır. Aynı akı daha küçük alana düşerse aydınlanma artar; aynı akı daha geniş alana yayılırsa azalır. Bu model, yüzeyde dağılımın gerçekten yaklaşık düzgün olduğu varsayımına dayanır.","Noktasal kaynak verilerinde uzaklık örüntüsünü ara. Kaynak, yüzeye dik doğrultuda ve yeterince uzaktaki küçük bir kaynak gibi modellenebiliyorsa E = I/r² bağıntısı kullanılabilir. Uzaklık iki katına çıkınca E dörtte bire, üç katına çıkınca dokuzda bire iner. Bu sonuç, ışığın yok olmasından değil aynı yönsel etkinin daha geniş bir alana dağılmasından doğar.","Geliş açısını gözden kaçırma. Aynı noktaya ulaşan ışınlar yüzeye dik geldiğinde daha küçük alana, eğik geldiğinde daha geniş alana dağılır. İdeal modelde E = I·cosθ/r² ile gösterilen bu azalma, θ açısının ışınla yüzey normali arasında tanımlandığı unutulmadan yorumlanmalıdır. Yüzeyle yapılan açı kullanılırsa sonuç ters yorumlanabilir.","Veri tablosunda kontrol değişkenlerini belirle. İki ölçümü karşılaştırırken lambanın aynı olup olmadığını, sensör uzaklığını, sensör yönünü, odadaki diğer ışıkların açık olup olmadığını, yüzey rengini ve yansıtıcıların konumunu denetle. Birden fazla değişken aynı anda değişmişse tek bir nedene kesin hüküm verme.","Kaynak özelliği ile ortam sonucunu ayır. Işık şiddeti kaynağın belirli yöndeki dağılımına, aydınlanma ise kaynağa ek olarak yüzeyin konumuna bağlıdır. Reflektörlü bir lamba toplam akısı daha düşük olsa bile ışığı çalışma yüzeyine daha çok yönlendirdiği için o noktada daha yüksek aydınlanma sağlayabilir.","Günlük yaşam kararında yalnız en yüksek lüks değerini hedefleme. Çok düşük aydınlanma görmeyi zorlaştırabilir; çok yüksek veya dengesiz aydınlanma ise kamaşma, gölge ve enerji kaybı oluşturabilir. Bir sınıf ya da çalışma alanı için dağılımın dengeli olması, ölçümlerin farklı noktalarda alınması ve ihtiyaca uygun ışık kullanılması gerekir.","Çıkarımını kanıt diliyle yaz. “Uzaklık arttığı için aydınlanma azalmış olabilir; çünkü aynı kaynak ve aynı açı korunurken r iki katına çıktığında ölçüm yaklaşık dörtte bire düşmüştür.” gibi bir ifade, gözlenen veri ile modeli birbirine bağlar. Ölçüm belirsizliği veya gerçek lamba geometrisi varsa bunu sınırlılık olarak ekle."],"workedExamples":[{"title":"Uzaklık verisinden ters kare örüntüsünü yorumlama","problem":"Küçük bir ışık kaynağının tam karşısındaki sensör 1,0 m uzaklıkta 120 lx ölçüyor. Aynı kaynak, aynı doğrultu ve aynı sensör yönü korunarak uzaklık 2,0 m yapılıyor. İdeal noktasal kaynak modeline göre ikinci ölçüm kaç lüks beklenir ve bu sonuç nasıl yorumlanır?","solutionSteps":["İki ölçümde kaynak, doğrultu ve sensör yönü aynı tutulduğu için değişen temel büyüklük uzaklıktır.","Noktasal kaynak ve dik geliş koşullarında aydınlanma E, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.","Uzaklık 1,0 m'den 2,0 m'ye çıkarak iki katına çıkmıştır; bu nedenle aydınlanma 2² = 4 kat azalır.","120 lx değeri 4'e bölünür ve 30 lx bulunur.","Gerçek ölçüm 30 lx'ten belirgin biçimde farklıysa çevresel yansımalar, kaynağın noktasal olmaması, sensör hizası veya başka ışık kaynakları araştırılmalıdır."],"answer":"İdeal modelde ikinci aydınlanma 30 lx olur.","verification":"E₁/E₂ = r₂²/r₁² = 2²/1² = 4 olduğundan E₂ = 120/4 = 30 lx elde edilir. Sonuç, uzaklık iki katına çıktığında aydınlanmanın dörtte bire inmesiyle tutarlıdır."},{"title":"Aynı ışık akısının farklı alanlara dağılımını karşılaştırma","problem":"Bir düzenekte yüzeye ulaşan 900 lm ışık akısı yaklaşık düzgün biçimde 3 m² alana, ikinci düzenekte ise aynı 900 lm akı 6 m² alana yayılıyor. Her iki yüzeyin ortalama aydınlanmasını bulun ve hangi düzenekte neden daha yüksek olduğunu açıklayın.","solutionSteps":["Dağılımın yaklaşık düzgün olduğu belirtildiği için ortalama aydınlanma E = Φ/A ile bulunabilir.","Birinci düzenekte E₁ = 900 lm / 3 m² = 300 lx olur.","İkinci düzenekte E₂ = 900 lm / 6 m² = 150 lx olur.","Işık akısı iki düzende de aynıdır; değişen büyüklük akının yayıldığı alandır.","İkinci alanda aynı akı iki kat büyük yüzeye dağıldığı için birim alana düşen miktar yarıya iner."],"answer":"Birinci düzenek 300 lx, ikinci düzenek 150 lx ortalama aydınlanma oluşturur; birinci düzenek daha yüksek aydınlanır.","verification":"İkinci alan birincinin iki katıdır ve akı sabittir. E = Φ/A gereği aydınlanmanın yarıya düşmesi, bulunan 300 lx ve 150 lx değerleriyle doğrulanır."}],"commonMistakes":["Işık akısı ile aydınlanmayı aynı sanmak: Lümen kaynağın ya da yüzeye ulaşan toplam akının, lüks ise birim alana düşen akının ölçüsüdür. Aynı lümen değeri farklı alanlarda farklı lüks oluşturabilir.","Işık şiddetini günlük dildeki “parlaklık” sözcüğüyle eşitlemek: Işık şiddeti belirli yöndeki akı dağılımıdır; gözlenen parlaklık algısı uzaklık, çevre, göz uyumu ve yüzey özellikleri gibi başka etkenlere de bağlıdır.","Uzaklık iki katına çıkınca aydınlanmanın yarıya indiğini düşünmek: Noktasal kaynak modelinde ilişki ters kare olduğundan değer dörtte bire iner.","Açıyı yüzeyle ölçmek: E = I·cosθ/r² modelindeki θ, ışın ile yüzey normali arasındadır. Yüzeyle yapılan açı doğrudan kullanılırsa dik ve eğik durumlar karışır.","Daha çok lümenin her noktada daha çok lüks sağlayacağını varsaymak: Reflektör, armatür geometrisi ve yönsel dağılım nedeniyle daha düşük toplam akılı bir sistem belirli bir noktayı daha çok aydınlatabilir.","Tek bir lüks ölçümünden bütün ortam için hüküm vermek: Aydınlanma yerden yere değişebilir; değerlendirme için birden çok noktada, aynı sensör yönüyle ölçüm yapılmalıdır."],"selfCheck":["Lümen, kandela ve lüks birimlerini sırasıyla ışık akısı, ışık şiddeti ve aydınlanmayla doğru eşleştirebiliyor muyum?","Bir veri tablosunda kaynağa ait büyüklüklerle yüzeyin konumuna bağlı büyüklükleri ayırabiliyor muyum?","Uzaklık iki veya üç katına çıktığında noktasal kaynak modeline göre aydınlanmanın nasıl değişeceğini oranla bulabiliyor muyum?","Aynı ışık akısının farklı alanlara yayılması durumunda E = Φ/A ilişkisini yorumlayabiliyor muyum?","Bir lüksmetre deneyinde uzaklık, açı, çevre ışığı ve sensör yönünden hangilerinin sabit tutulması gerektiğini açıklayabiliyor muyum?","Gerçek ölçüm ideal modelden saparsa en az iki olası fiziksel veya deneysel neden önerebiliyor muyum?"],"summary":"Işık akısı kaynağın görünür ışık olarak yaydığı toplam etkiyi lümenle, ışık şiddeti bu etkinin belirli bir yöndeki dağılımını kandelayla, aydınlanma ise yüzeye ulaşan ışık akısının alan başına miktarını lüksle ifade eder. Düzgün dağılımda E = Φ/A, ideal noktasal kaynak ve dik gelişte E = I/r² bağıntıları veri yorumlamak için kullanılabilir. Uzaklık, geliş açısı, armatürün yönlendirmesi, gölge ve yansımalar aydınlanmayı değiştirir. Bu nedenle iyi bir aydınlatma değerlendirmesi yalnız lambanın lümen değerine bakmaz; çalışma yüzeyindeki lüks dağılımını, kamaşmayı, gölgeyi ve enerji kullanımını birlikte inceler. Evde masa lambasının konumu, okulda sıralar arasındaki aydınlanma farkı, müzede eserin korunması veya yolda görüş güvenliği bu üç kavramın doğru ayrılmasıyla daha bilinçli biçimde değerlendirilebilir.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa bir noktasal kaynak çevresinde r ve 2r uzaklığındaki eş alanlı sensörleri, dik ve eğik gelen ışınları, ayrıca aynı 900 lm akının 3 m² ve 6 m² yüzeylere dağıldığı iki durumu yan yana göstermelidir. Görselde Φ için lm, I için cd ve E için lx birimleri ayrı etiketlenmeli; r iki katına çıktığında aydınlanmanın dörtte bire indiği, eğik gelişte aynı akının daha geniş alana yayıldığı belirtilmelidir. Okların sayısı gerçek foton sayısı gibi yorumlanmamalı ve modelin noktasal kaynak, engelsiz ortam ve yaklaşık düzgün dağılım varsayımlarına dayandığı yazılmalıdır."},"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma kavramlarını birbirine karıştırmadan tanımlayacak; her birinin hangi fiziksel durumu anlattığını ve hangi birimle ölçüldüğünü açıklayacaksın. Işık akısının bir kaynağın görünür ışık olarak yaydığı toplam etkiyi, ışık şiddetinin bu etkinin belirli bir doğrultudaki dağılımını, aydınlanmanın ise bir yüzeye ulaşan ışık akısının yüzey alanına göre yoğunluğunu belirttiğini kavrayacaksın. Lümen, kandela ve lüks birimlerini doğru büyüklüklerle eşleştirecek; aynı lambanın farklı uzaklıklarda, farklı geliş açılarında veya farklı alanlara yayılan ışığının yüzeyde oluşturduğu aydınlanmayı veri tablolarından yorumlayacaksın. Noktasal kaynak ve dik geliş için E = I/r² ilişkisini, düzgün dağılan akı için E = Φ/A düşüncesini kullanarak oran kuracak; ancak gerçek lambalarda reflektör, gölgelik, yüzeyin rengi, ışığın geliş açısı ve çevredeki yansımaların ölçümü değiştirebileceğini belirteceksin. Amaç yalnız formül uygulamak değil; hangi verinin kaynak özelliği, hangi verinin yüzey koşulu olduğunu ayırt ederek bilimsel çıkarım yapmaktır. Böylece sınıf, çalışma masası, spor alanı veya yol aydınlatmasıyla ilgili bir veri setinde hangi düzenlemenin daha dengeli, güvenli ve enerji açısından daha işlevsel olduğunu gerekçeli biçimde değerlendirebileceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\n• Işık akısı (Φ): Bir kaynağın birim zamanda yaydığı, insan gözünün görünür bölgedeki duyarlılığı dikkate alınarak ifade edilen toplam ışık etkisidir. Birimi lümendir (lm).\n• Işık şiddeti (I): Bir kaynağın belirli bir doğrultuda birim katı açıya gönderdiği ışık akısının ölçüsüdür. Birimi kandela (cd) olup kaynağın ışığı hangi yönlere nasıl dağıttığını anlatır.\n• Aydınlanma düzeyi (E): Bir yüzeyin birim alanına ulaşan ışık akısıdır. Birimi lüks (lx) olup 1 lx = 1 lm/m² şeklinde tanımlanır.\n• Noktasal kaynak modeli: Boyutları uzaklığa göre ihmal edilebilen, ışığın kaynaktan çevreye yayıldığı ideal modeldir. Bu modelde aynı doğrultuda ve dik gelişte aydınlanma uzaklığın karesiyle ters değişir.\n• Ters kare ilişkisi: Kaynak-yüzey uzaklığı iki katına çıktığında, diğer koşullar aynıysa aydınlanmanın dörtte bire düşmesidir. Bu ilişki alanın uzaklıkla büyümesinden kaynaklanır.\n• Geliş açısı: Işın ile yüzey normali arasındaki açıdır. Işık yüzeye eğik geldiğinde aynı akı daha geniş alana yayıldığı için aydınlanma azalır.\n• Lüksmetre: Bir noktadaki aydınlanma düzeyini ölçen araçtır. Ölçümün karşılaştırılabilir olması için sensörün yönü, konumu ve ortam koşulları sabit tutulmalıdır.\n• Veri seti yorumu: Yalnız en büyük sayıyı seçmek yerine kaynak türü, uzaklık, açı, alan, gölge, yansıma ve ölçüm belirsizliği gibi değişkenleri birlikte değerlendirmektir.\n\nÖN BİLGİLER\n• Işığın saydam ve homojen bir ortamda doğrusal yayıldığını ve bir yüzeye enerji taşıdığını biliyorum.\n• Doğru orantı, ters orantı, oran ve birim dönüşümü kurabiliyorum; bir değişken iki katına çıktığında diğerinin nasıl değiştiğini karşılaştırabiliyorum.\n• Bir yüzeyin normali ile yüzeyin kendisinin farklı doğrultular olduğunu biliyorum ve açıları normale göre okuyabiliyorum.\n• Bilimsel bir karşılaştırmada tek bir değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutmanın neden gerekli olduğunu açıklayabiliyorum.\n• Ölçüm sonucunun yalnız cihazdan değil, sensörün konumu, yönü ve çevre koşullarından da etkilenebileceğini biliyorum.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Önce büyüklüğün neyi anlattığını belirle. Kaynağın toplam görünür ışık çıktısı soruluyorsa ışık akısı Φ; belirli bir yöndeki yayılım gücü soruluyorsa ışık şiddeti I; masa, duvar ya da yol gibi bir yüzeye ulaşan ışığın alan başına miktarı soruluyorsa aydınlanma E kullanılır. “Lamba kaç lümen?”, “Bu yönde kaç kandela?” ve “Masa üzerinde kaç lüks?” soruları aynı şeyi sormaz.\n\n2. Birimleri fiziksel anlamla eşleştir. Lümen toplam ışık akısını, kandela yönsel ışık şiddetini, lüks ise yüzeydeki aydınlanmayı gösterir. Bir lambanın etiketinde 1000 lm yazması, her noktada 1000 lx oluşturacağı anlamına gelmez; akının hangi alana ve hangi doğrultulara dağıldığı bilinmelidir.\n\n3. Düzgün yayılma modelini sınırlarıyla kullan. Işık akısı bir yüzeye yaklaşık düzgün dağılıyorsa E = Φ/A düşüncesi kullanılır. Aynı akı daha küçük alana düşerse aydınlanma artar; aynı akı daha geniş alana yayılırsa azalır. Bu model, yüzeyde dağılımın gerçekten yaklaşık düzgün olduğu varsayımına dayanır.\n\n4. Noktasal kaynak verilerinde uzaklık örüntüsünü ara. Kaynak, yüzeye dik doğrultuda ve yeterince uzaktaki küçük bir kaynak gibi modellenebiliyorsa E = I/r² bağıntısı kullanılabilir. Uzaklık iki katına çıkınca E dörtte bire, üç katına çıkınca dokuzda bire iner. Bu sonuç, ışığın yok olmasından değil aynı yönsel etkinin daha geniş bir alana dağılmasından doğar.\n\n5. Geliş açısını gözden kaçırma. Aynı noktaya ulaşan ışınlar yüzeye dik geldiğinde daha küçük alana, eğik geldiğinde daha geniş alana dağılır. İdeal modelde E = I·cosθ/r² ile gösterilen bu azalma, θ açısının ışınla yüzey normali arasında tanımlandığı unutulmadan yorumlanmalıdır. Yüzeyle yapılan açı kullanılırsa sonuç ters yorumlanabilir.\n\n6. Veri tablosunda kontrol değişkenlerini belirle. İki ölçümü karşılaştırırken lambanın aynı olup olmadığını, sensör uzaklığını, sensör yönünü, odadaki diğer ışıkların açık olup olmadığını, yüzey rengini ve yansıtıcıların konumunu denetle. Birden fazla değişken aynı anda değişmişse tek bir nedene kesin hüküm verme.\n\n7. Kaynak özelliği ile ortam sonucunu ayır. Işık şiddeti kaynağın belirli yöndeki dağılımına, aydınlanma ise kaynağa ek olarak yüzeyin konumuna bağlıdır. Reflektörlü bir lamba toplam akısı daha düşük olsa bile ışığı çalışma yüzeyine daha çok yönlendirdiği için o noktada daha yüksek aydınlanma sağlayabilir.\n\n8. Günlük yaşam kararında yalnız en yüksek lüks değerini hedefleme. Çok düşük aydınlanma görmeyi zorlaştırabilir; çok yüksek veya dengesiz aydınlanma ise kamaşma, gölge ve enerji kaybı oluşturabilir. Bir sınıf ya da çalışma alanı için dağılımın dengeli olması, ölçümlerin farklı noktalarda alınması ve ihtiyaca uygun ışık kullanılması gerekir.\n\n9. Çıkarımını kanıt diliyle yaz. “Uzaklık arttığı için aydınlanma azalmış olabilir; çünkü aynı kaynak ve aynı açı korunurken r iki katına çıktığında ölçüm yaklaşık dörtte bire düşmüştür.” gibi bir ifade, gözlenen veri ile modeli birbirine bağlar. Ölçüm belirsizliği veya gerçek lamba geometrisi varsa bunu sınırlılık olarak ekle.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1: Uzaklık verisinden ters kare örüntüsünü yorumlama\nProblem: Küçük bir ışık kaynağının tam karşısındaki sensör 1,0 m uzaklıkta 120 lx ölçüyor. Aynı kaynak, aynı doğrultu ve aynı sensör yönü korunarak uzaklık 2,0 m yapılıyor. İdeal noktasal kaynak modeline göre ikinci ölçüm kaç lüks beklenir ve bu sonuç nasıl yorumlanır?\nÇözüm:\n1. İki ölçümde kaynak, doğrultu ve sensör yönü aynı tutulduğu için değişen temel büyüklük uzaklıktır.\n2. Noktasal kaynak ve dik geliş koşullarında aydınlanma E, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.\n3. Uzaklık 1,0 m'den 2,0 m'ye çıkarak iki katına çıkmıştır; bu nedenle aydınlanma 2² = 4 kat azalır.\n4. 120 lx değeri 4'e bölünür ve 30 lx bulunur.\n5. Gerçek ölçüm 30 lx'ten belirgin biçimde farklıysa çevresel yansımalar, kaynağın noktasal olmaması, sensör hizası veya başka ışık kaynakları araştırılmalıdır.\nCevap: İdeal modelde ikinci aydınlanma 30 lx olur.\nDoğrulama: E₁/E₂ = r₂²/r₁² = 2²/1² = 4 olduğundan E₂ = 120/4 = 30 lx elde edilir. Sonuç, uzaklık iki katına çıktığında aydınlanmanın dörtte bire inmesiyle tutarlıdır.\n\nÖrnek 2: Aynı ışık akısının farklı alanlara dağılımını karşılaştırma\nProblem: Bir düzenekte yüzeye ulaşan 900 lm ışık akısı yaklaşık düzgün biçimde 3 m² alana, ikinci düzenekte ise aynı 900 lm akı 6 m² alana yayılıyor. Her iki yüzeyin ortalama aydınlanmasını bulun ve hangi düzenekte neden daha yüksek olduğunu açıklayın.\nÇözüm:\n1. Dağılımın yaklaşık düzgün olduğu belirtildiği için ortalama aydınlanma E = Φ/A ile bulunabilir.\n2. Birinci düzenekte E₁ = 900 lm / 3 m² = 300 lx olur.\n3. İkinci düzenekte E₂ = 900 lm / 6 m² = 150 lx olur.\n4. Işık akısı iki düzende de aynıdır; değişen büyüklük akının yayıldığı alandır.\n5. İkinci alanda aynı akı iki kat büyük yüzeye dağıldığı için birim alana düşen miktar yarıya iner.\nCevap: Birinci düzenek 300 lx, ikinci düzenek 150 lx ortalama aydınlanma oluşturur; birinci düzenek daha yüksek aydınlanır.\nDoğrulama: İkinci alan birincinin iki katıdır ve akı sabittir. E = Φ/A gereği aydınlanmanın yarıya düşmesi, bulunan 300 lx ve 150 lx değerleriyle doğrulanır.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n• Işık akısı ile aydınlanmayı aynı sanmak: Lümen kaynağın ya da yüzeye ulaşan toplam akının, lüks ise birim alana düşen akının ölçüsüdür. Aynı lümen değeri farklı alanlarda farklı lüks oluşturabilir.\n• Işık şiddetini günlük dildeki “parlaklık” sözcüğüyle eşitlemek: Işık şiddeti belirli yöndeki akı dağılımıdır; gözlenen parlaklık algısı uzaklık, çevre, göz uyumu ve yüzey özellikleri gibi başka etkenlere de bağlıdır.\n• Uzaklık iki katına çıkınca aydınlanmanın yarıya indiğini düşünmek: Noktasal kaynak modelinde ilişki ters kare olduğundan değer dörtte bire iner.\n• Açıyı yüzeyle ölçmek: E = I·cosθ/r² modelindeki θ, ışın ile yüzey normali arasındadır. Yüzeyle yapılan açı doğrudan kullanılırsa dik ve eğik durumlar karışır.\n• Daha çok lümenin her noktada daha çok lüks sağlayacağını varsaymak: Reflektör, armatür geometrisi ve yönsel dağılım nedeniyle daha düşük toplam akılı bir sistem belirli bir noktayı daha çok aydınlatabilir.\n• Tek bir lüks ölçümünden bütün ortam için hüküm vermek: Aydınlanma yerden yere değişebilir; değerlendirme için birden çok noktada, aynı sensör yönüyle ölçüm yapılmalıdır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n• Lümen, kandela ve lüks birimlerini sırasıyla ışık akısı, ışık şiddeti ve aydınlanmayla doğru eşleştirebiliyor muyum?\n• Bir veri tablosunda kaynağa ait büyüklüklerle yüzeyin konumuna bağlı büyüklükleri ayırabiliyor muyum?\n• Uzaklık iki veya üç katına çıktığında noktasal kaynak modeline göre aydınlanmanın nasıl değişeceğini oranla bulabiliyor muyum?\n• Aynı ışık akısının farklı alanlara yayılması durumunda E = Φ/A ilişkisini yorumlayabiliyor muyum?\n• Bir lüksmetre deneyinde uzaklık, açı, çevre ışığı ve sensör yönünden hangilerinin sabit tutulması gerektiğini açıklayabiliyor muyum?\n• Gerçek ölçüm ideal modelden saparsa en az iki olası fiziksel veya deneysel neden önerebiliyor muyum?\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nIşık akısı kaynağın görünür ışık olarak yaydığı toplam etkiyi lümenle, ışık şiddeti bu etkinin belirli bir yöndeki dağılımını kandelayla, aydınlanma ise yüzeye ulaşan ışık akısının alan başına miktarını lüksle ifade eder. Düzgün dağılımda E = Φ/A, ideal noktasal kaynak ve dik gelişte E = I/r² bağıntıları veri yorumlamak için kullanılabilir. Uzaklık, geliş açısı, armatürün yönlendirmesi, gölge ve yansımalar aydınlanmayı değiştirir. Bu nedenle iyi bir aydınlatma değerlendirmesi yalnız lambanın lümen değerine bakmaz; çalışma yüzeyindeki lüks dağılımını, kamaşmayı, gölgeyi ve enerji kullanımını birlikte inceler. Evde masa lambasının konumu, okulda sıralar arasındaki aydınlanma farkı, müzede eserin korunması veya yolda görüş güvenliği bu üç kavramın doğru ayrılmasıyla daha bilinçli biçimde değerlendirilebilir.\n\nŞEKİL NOTU\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa bir noktasal kaynak çevresinde r ve 2r uzaklığındaki eş alanlı sensörleri, dik ve eğik gelen ışınları, ayrıca aynı 900 lm akının 3 m² ve 6 m² yüzeylere dağıldığı iki durumu yan yana göstermelidir. Görselde Φ için lm, I için cd ve E için lx birimleri ayrı etiketlenmeli; r iki katına çıktığında aydınlanmanın dörtte bire indiği, eğik gelişte aynı akının daha geniş alana yayıldığı belirtilmelidir. Okların sayısı gerçek foton sayısı gibi yorumlanmamalı ve modelin noktasal kaynak, engelsiz ortam ve yaklaşık düzgün dağılım varsayımlarına dayandığı yazılmalıdır.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b01c489d16dad86dcd19a2fe3a600c7b02080209ef933c26f110f6b4c7125a83","reviewDecisionSha256":"6de21db110b6ac743c0b316d83309f9de44be8f5c94e614ecd0ad958fbfb2f7a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b01c489d16dad86dcd19a2fe3a600c7b02080209ef933c26f110f6b4c7125a83","reviewedHash":"sha256:b01c489d16dad86dcd19a2fe3a600c7b02080209ef933c26f110f6b4c7125a83","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6de21db110b6ac743c0b316d83309f9de44be8f5c94e614ecd0ad958fbfb2f7a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-022","contentProjectionSha256":"b01c489d16dad86dcd19a2fe3a600c7b02080209ef933c26f110f6b4c7125a83","reviewDecisionSha256":"6de21db110b6ac743c0b316d83309f9de44be8f5c94e614ecd0ad958fbfb2f7a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-023","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model","objectiveId":"FİZ.11.4.2","objective":"FİZ.11.4.2","objectives":["FİZ.11.4.2"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta düzlem aynayı yalnız görüntü veren bir yüzey olarak değil, ışığın izlediği yolu öngörmek için kullanılan bilimsel bir modelin parçası olarak ele alacaksın. Gelen ışın, normal, gelme açısı ve yansıma açısını doğru tanımlayacak; her yansımada gelme açısının yansıma açısına eşit olduğunu kullanacaksın. Bir cismin aynadaki görüntüsünü, yansıyan ışınların geriye doğru uzantılarının aynanın arkasında kesiştiği konumla modelleyecek; görüntünün sanal, düz, cisimle aynı boyda ve aynaya cismin uzaklığı kadar uzakta olduğunu gerekçelendireceksin. Modelin gözlemci konumu, ayna boyutu ve ayna yönelimi değiştiğinde nasıl uyarlanacağını inceleyecek; görüş alanı, boy aynası, periskop ve iki aynalı düzenek gibi yeni durumlarda aynı yansıma yasasının her yüzeyde yeniden uygulandığını göstereceksin. Bir bilimsel modelin gerçeğin birebir kopyası olmadığını; ideal düz yüzey, ihmal edilen ayna kalınlığı ve doğrusal ışınlar gibi varsayımlar içerdiğini belirteceksin. Önerdiğin modeli gözlem veya basit deneyle sınayacak, tahmin ile gözlem uyuşmadığında ayna açısı, çizim ölçeği, normal doğrultusu ya da göz konumu gibi unsurları gözden geçirerek modeli geliştireceksin.","keyConcepts":["Düzlem ayna: Yansıtıcı yüzeyi düz kabul edilen ve düzgün yansıma oluşturan optik yüzeydir.","Gelen ışın ve yansıyan ışın: Aynaya ulaşan ışık yolu gelen, yüzeyden ayrılan ışık yolu yansıyan ışın olarak adlandırılır.","Normal: Işığın aynaya değdiği noktada yüzeye dik çizilen yardımcı doğrudur. Gelme ve yansıma açıları aynaya göre değil normale göre ölçülür.","Yansıma yasası: Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir; gelme açısı yansıma açısına eşittir.","Sanal görüntü: Yansıyan ışınların kendileri değil, geriye doğru uzantıları kesiştiğinde algılanan görüntüdür. Aynanın arkasında gerçek ışık toplanmaz.","Simetri modeli: Düzlem aynada görüntü, ayna düzlemine göre cismin simetriğidir; cisim ve görüntünün aynaya dik uzaklıkları eşittir.","Görüş alanı: Gözlemcinin aynadan yansıyan ışınlarla görebildiği uzay bölgesidir; ayna boyutu, konumu ve gözün yeriyle değişir.","Bilimsel model: Belirli bir amacı açıklamak ve tahmin üretmek için varsayımlar, temsiller ve kurallardan oluşan; gözlemle sınanıp gerektiğinde geliştirilen yapıdır.","Çoklu yansıma: Işığın birden fazla aynaya art arda çarpmasıdır. Her çarpma noktasında normal yeniden çizilir ve yansıma yasası ayrı ayrı uygulanır."],"priorKnowledge":["Işığın homojen ortamda doğrusal yayıldığını ve ışınla temsil edilebildiğini biliyorum.","Bir doğruya göre simetri oluşturabiliyor, bir noktanın doğruya dik uzaklığını belirleyebiliyorum.","Açıları doğru başlangıç doğrultusuna göre ölçmenin sonucu değiştirdiğini biliyorum.","Gözün bir cismi görebilmesi için cisimden veya cisimden yansıyan ışığın göze ulaşması gerektiğini açıklayabiliyorum.","Bir modelde varsayım, tahmin, gözlem ve düzeltme basamaklarını birbirinden ayırabiliyorum."],"steps":["Modelin amacını ve sınırlarını açıkla. Örneğin “Düzlem aynada tek bir cismin görüntü konumunu ve göze ulaşan iki ışının yolunu tahmin edeceğim.” de. Aynayı ideal, ince ve tamamen düz; ortamı homojen; ışığı doğrusal ışınlarla temsil ettiğini belirt. Bu varsayımlar çizimi kolaylaştırır fakat gerçek aynadaki kaplama kalınlığı ve küçük kusurlar modelde yer almaz.","Ayna doğrusu ile cisim konumunu ölçekli yerleştir. Cisimden aynaya en kısa uzaklık aynaya dik olarak ölçülür. Görüntü noktası, aynanın arkasında aynı dik uzaklıkta işaretlenir. Bu, sonuç ezberi değil, ayna doğrusuna göre simetri kuralının geometrik ifadesidir.","En az iki ışın seç ve her çarpma noktasında normal çiz. Gelen ışınla normal arasındaki açıyı ölç; yansıyan ışını normalin öteki tarafında aynı açıyla oluştur. Açıları ayna yüzeyinden ölçmemek gerekir. İki farklı ışının kullanılması, görüntü konumunun tek bir çizgiye bağlı rastlantı olmadığını gösterir.","Yansıyan ışınları gözün bulunduğu tarafa kadar sürdür, sonra aynanın arkasına kesikli uzantılar çiz. Uzantıların kesiştiği yer sanal görüntü konumudur. Kesikli çizgiler fiziksel ışığın aynanın arkasına geçtiğini değil, gözün ışığı doğrusal geriye izleme eğilimini temsil eder.","Modelin temel tahminlerini kontrol et. Düzlem aynada görüntü düz, cisimle aynı boyda, sanal ve aynaya cisim kadar uzaktadır. Cisim aynaya yaklaşırsa görüntü de aynı miktarda aynaya yaklaşır; cisim-görüntü aralığı değişimin iki katı kadar değişir. Gözlemci yer değiştirse de görüntü konumu değişmez, yalnız hangi ışınların göze ulaştığı ve görüş alanı değişir.","Görüş alanını göz konumuyla birlikte kur. Gözden aynanın iki kenarına çizilen sınır ışınlarını yansıma yasasına göre geriye izlemek, görülebilen bölgenin sınırlarını verir. Ayna büyürse veya göz aynaya yaklaşırsa genellikle görülebilen bölge genişler. Aynı aynada farklı gözlemcilerin farklı alanları görmesi görüntünün yer değiştirmesi değil, ışın erişiminin değişmesidir.","Modeli yeni duruma uyarlarken yerel kuralı koru. İki aynalı bir periskopta ışık önce üst aynaya, sonra alt aynaya gelir. Her aynada ayrı normal çizilir ve i = r uygulanır. Aynaların paralelliği ve yaklaşık 45° yönelimi, gelen ışığın önce aşağıya sonra göze doğru çevrilmesini sağlar. Düzenek döndürülürse tüm ışın yolu yeni ayna yönlerine göre yeniden kurulmalıdır.","Tahmini deneyle sınayıp modeli geliştir. Bir iğne veya küçük nesnenin aynadaki görüntüsüne bakarak aynanın arkasına ikinci bir işaretçi yerleştir; paralaks kaybolduğunda işaretçinin görüntü konumuna yaklaştığını kabul et. Ölçülen cisim ve görüntü uzaklıkları eşit değilse ölçüm doğrultusunu, aynanın ön yüzünü, göz hizasını ve ölçeği kontrol et.","Modelin kullanışlılığını ve sınırlılığını belirt. Düzlem ayna modeli, görüntü konumu ve ışın yolu için güçlü tahminler üretir; fakat yüzey pürüzlülüğü, kısmi yansıma, ayna kaplamasının arka yüzde oluşu veya aynanın eğrilmesi gibi ayrıntılar ideal sonuçtan küçük sapmalar oluşturabilir. Bilimsel model bu sapmaları yok saymak yerine hangi koşullarda geçerli olduğunu açıklar."],"workedExamples":[{"title":"Cisim hareket ettiğinde görüntü konumunu modelleme","problem":"Bir kalem düzlem aynanın önünde aynaya dik 80 cm uzaklıktadır. Kalem aynaya doğru 30 cm hareket ettiriliyor. Yeni görüntü uzaklığını ve kalem ile görüntüsü arasındaki toplam uzaklığı bulun; gözlemcinin başka bir yere geçmesinin bu değerleri değiştirip değiştirmeyeceğini açıklayın.","solutionSteps":["Başlangıçta düzlem ayna simetri modeline göre görüntü aynanın arkasında 80 cm uzaktadır.","Kalem aynaya 30 cm yaklaştığı için yeni cisim uzaklığı 80 - 30 = 50 cm olur.","Görüntü de aynanın arkasında aynı miktarda, yani 50 cm uzaklıkta oluşur.","Kalem ile görüntüsü aynanın iki yanında bulunduğu için aralarındaki uzaklık 50 + 50 = 100 cm'dir.","Gözlemci yer değiştirirse göze ulaşan yansıyan ışınlar değişir; ancak cisim ve ayna değişmediğinden geometrik görüntü konumu 50 cm olarak kalır."],"answer":"Görüntü aynanın arkasında 50 cm, kalem-görüntü uzaklığı 100 cm'dir; gözlemci konumu bu geometrik değerleri değiştirmez.","verification":"Ayna düzlemi cisim ile görüntü arasında simetri eksenidir. İki noktanın aynaya dik uzaklıkları eşit olduğundan 50 cm ve 50 cm toplamı 100 cm verir. Gözlemci yalnız görüş ışınlarını seçer, simetri konumunu belirlemez."},{"title":"İki düzlem aynayla periskop modelini geliştirme","problem":"Bir öğrenci, engelin üzerinden bakabilmek için tüpün üst ve alt uçlarına birbirine paralel iki düzlem ayna yerleştiriyor. Aynaların tüp eksenine yaklaşık 45° olması öneriliyor. Işığın göze ulaşma yolunu bilimsel modelle açıklayın ve üst ayna döndürülürken alt ayna sabit kalırsa neden modelin yeniden ayarlanması gerektiğini belirtin.","solutionSteps":["Uzak cisimden gelen ışık yaklaşık yatay doğrultuda üst aynaya ulaşır.","Üst aynadaki normal çizilip gelme açısı yansıma açısına eşit alınır; yaklaşık 45° ayna yönelimi ışığı tüp boyunca aşağıya çevirir.","Aşağı ilerleyen ışık alt aynaya gelir. Alt ayna üst aynaya paralel olduğundan ikinci yansıma ışığı gözün bulunduğu yatay doğrultuya çevirir.","Her iki dönüş tek bir kuralın iki kez uygulanmasıdır; aynalar ışığı kendi başına '90° çeviren' aygıtlar değildir, sonuç ayna yönelimine bağlıdır.","Üst ayna döndürülürse ilk yansıyan ışının doğrultusu değişir. Bu ışın alt aynaya uygun noktadan veya uygun açıyla ulaşmayabilir; bu nedenle alt aynanın konumu ya da yönelimi yeniden düzenlenmelidir."],"answer":"İki ardışık yansıma ışığı önce tüp boyunca aşağıya, sonra göze yönlendirir; aynalardan biri dönerse tüm ışın yolu yeniden modellenmelidir.","verification":"Her çarpma noktasında i = r sağlandığında giriş ve çıkış doğrultuları elde edilir. Üst aynanın normali değişince ilk yansıma yönü de değiştiğinden, sabit alt aynanın eski çözümü koruması beklenmez."}],"commonMistakes":["Gelme ve yansıma açılarını ayna yüzeyine göre ölçmek: Açılar normalle ölçülür. Yüzeyle ölçülen açı kullanılırsa küçük ve büyük açılar yer değiştirir.","Sanal görüntünün bulunduğu yerde gerçek ışık var sanmak: Düzlem aynanın arkasında ışınlar toplanmaz; yalnız yansıyan ışınların geriye uzantıları kesişir.","Gözlemci hareket edince görüntünün aynanın arkasında yer değiştirdiğini düşünmek: Görüntü konumu cisim ve aynaya bağlıdır; gözlemci hareketi yalnız görülebilen ışınları ve görüş alanını değiştirir.","Cisim aynadan uzaklaştıkça görüntü boyunun küçüldüğünü söylemek: Düzlem aynadaki doğrusal büyütme 1'dir; görüntü cisimle aynı boydadır. Görüntünün göze daha küçük görünmesi açısal büyüklükle ilgilidir.","Aynada 'sağ ile sol fiziksel olarak yer değiştirir' demek: Düzlem ayna cismi ayna düzlemine dik doğrultuda ön-arka simetriyle eşler. Yazının ters görünmesi, nesne ile görüntünün karşılıklı yönelimi üzerinden açıklanmalıdır.","İki aynalı sistemde tek bir normal kullanmak: Her aynanın her çarpma noktasında ayrı normali vardır; ikinci yansımanın yönü ilk yansımadan bağımsız ezberlenemez.","Model çizimini ölçekten ve varsayımdan bağımsız kesin gerçek sanmak: Çizim, ideal düzlem ayna ve ince ışın varsayımlarına dayanır; gerçek aynada kaplama kalınlığı ve yüzey kusurları küçük sapmalar oluşturabilir."],"selfCheck":["Bir ışının gelme ve yansıma açılarını aynaya değil normale göre gösterebiliyor muyum?","Düzlem aynada görüntünün sanal, düz, aynı boyda ve aynaya eşit uzaklıkta olduğunu ışın veya simetri modeliyle gerekçelendirebiliyor muyum?","Cisim aynaya belirli bir miktar yaklaştığında görüntünün ve cisim-görüntü uzaklığının nasıl değişeceğini bulabiliyor muyum?","Gözlemci konumunun görüntü konumu ile görüş alanı üzerindeki etkilerini birbirinden ayırabiliyor muyum?","İki aynalı bir düzende her yansımaya ayrı normal çizerek ışık yolunu adım adım kurabiliyor muyum?","Bir modelin tahmini gözlemle uyuşmadığında varsayım, ölçüm ve ayna yönelimlerinden hangilerini kontrol edeceğimi açıklayabiliyor muyum?"],"summary":"Düzlem ayna modeli, yansıma yasası ile ayna düzlemine göre simetriyi birleştirir. Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir; gelme açısı yansıma açısına eşittir. Yansıyan ışınların geriye uzantıları aynanın arkasında kesiştiği için görüntü sanaldır; cisimle aynı boyda, düz ve aynaya eşit uzaklıktadır. Görüntünün konumu cisim ve aynayla belirlenirken görüş alanı gözlemci ve ayna boyutuna bağlıdır. Periskop, görüş yönünü değiştiren ayna düzenekleri, mağaza içi görüş çözümleri ve optik hizalama sistemleri aynı yerel yansıma kuralının farklı tasarımlara uyarlanmasına örnektir. Bilimsel modelin gücü, yeni duruma tahmin üretmesi; niteliği ise varsayımlarının açık olması, gözlemle sınanması ve gerektiğinde geliştirilmesidir.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa ilk panelde ayna doğrusu, cisim, simetrik sanal görüntü, iki gelen ışın, her çarpma noktasındaki normal ve göze giden yansıyan ışınlar gösterilmelidir. Aynanın arkasındaki uzantılar kesikli çizilmeli ve 'gerçek ışın değildir' etiketi bulunmalıdır. İkinci panelde gözden aynanın iki kenarına çizilen sınır ışınlarıyla görüş alanı, üçüncü panelde paralel iki aynalı periskopta iki ayrı normal ve ardışık yansımalar yer almalıdır. Açı etiketleri ayna yüzeyine değil normale bağlanmalı; cisim ve görüntünün aynaya dik uzaklıklarının eşit olduğu ölçü çizgileriyle belirtilmelidir."},"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta düzlem aynayı yalnız görüntü veren bir yüzey olarak değil, ışığın izlediği yolu öngörmek için kullanılan bilimsel bir modelin parçası olarak ele alacaksın. Gelen ışın, normal, gelme açısı ve yansıma açısını doğru tanımlayacak; her yansımada gelme açısının yansıma açısına eşit olduğunu kullanacaksın. Bir cismin aynadaki görüntüsünü, yansıyan ışınların geriye doğru uzantılarının aynanın arkasında kesiştiği konumla modelleyecek; görüntünün sanal, düz, cisimle aynı boyda ve aynaya cismin uzaklığı kadar uzakta olduğunu gerekçelendireceksin. Modelin gözlemci konumu, ayna boyutu ve ayna yönelimi değiştiğinde nasıl uyarlanacağını inceleyecek; görüş alanı, boy aynası, periskop ve iki aynalı düzenek gibi yeni durumlarda aynı yansıma yasasının her yüzeyde yeniden uygulandığını göstereceksin. Bir bilimsel modelin gerçeğin birebir kopyası olmadığını; ideal düz yüzey, ihmal edilen ayna kalınlığı ve doğrusal ışınlar gibi varsayımlar içerdiğini belirteceksin. Önerdiğin modeli gözlem veya basit deneyle sınayacak, tahmin ile gözlem uyuşmadığında ayna açısı, çizim ölçeği, normal doğrultusu ya da göz konumu gibi unsurları gözden geçirerek modeli geliştireceksin.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\n• Düzlem ayna: Yansıtıcı yüzeyi düz kabul edilen ve düzgün yansıma oluşturan optik yüzeydir.\n• Gelen ışın ve yansıyan ışın: Aynaya ulaşan ışık yolu gelen, yüzeyden ayrılan ışık yolu yansıyan ışın olarak adlandırılır.\n• Normal: Işığın aynaya değdiği noktada yüzeye dik çizilen yardımcı doğrudur. Gelme ve yansıma açıları aynaya göre değil normale göre ölçülür.\n• Yansıma yasası: Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir; gelme açısı yansıma açısına eşittir.\n• Sanal görüntü: Yansıyan ışınların kendileri değil, geriye doğru uzantıları kesiştiğinde algılanan görüntüdür. Aynanın arkasında gerçek ışık toplanmaz.\n• Simetri modeli: Düzlem aynada görüntü, ayna düzlemine göre cismin simetriğidir; cisim ve görüntünün aynaya dik uzaklıkları eşittir.\n• Görüş alanı: Gözlemcinin aynadan yansıyan ışınlarla görebildiği uzay bölgesidir; ayna boyutu, konumu ve gözün yeriyle değişir.\n• Bilimsel model: Belirli bir amacı açıklamak ve tahmin üretmek için varsayımlar, temsiller ve kurallardan oluşan; gözlemle sınanıp gerektiğinde geliştirilen yapıdır.\n• Çoklu yansıma: Işığın birden fazla aynaya art arda çarpmasıdır. Her çarpma noktasında normal yeniden çizilir ve yansıma yasası ayrı ayrı uygulanır.\n\nÖN BİLGİLER\n• Işığın homojen ortamda doğrusal yayıldığını ve ışınla temsil edilebildiğini biliyorum.\n• Bir doğruya göre simetri oluşturabiliyor, bir noktanın doğruya dik uzaklığını belirleyebiliyorum.\n• Açıları doğru başlangıç doğrultusuna göre ölçmenin sonucu değiştirdiğini biliyorum.\n• Gözün bir cismi görebilmesi için cisimden veya cisimden yansıyan ışığın göze ulaşması gerektiğini açıklayabiliyorum.\n• Bir modelde varsayım, tahmin, gözlem ve düzeltme basamaklarını birbirinden ayırabiliyorum.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Modelin amacını ve sınırlarını açıkla. Örneğin “Düzlem aynada tek bir cismin görüntü konumunu ve göze ulaşan iki ışının yolunu tahmin edeceğim.” de. Aynayı ideal, ince ve tamamen düz; ortamı homojen; ışığı doğrusal ışınlarla temsil ettiğini belirt. Bu varsayımlar çizimi kolaylaştırır fakat gerçek aynadaki kaplama kalınlığı ve küçük kusurlar modelde yer almaz.\n\n2. Ayna doğrusu ile cisim konumunu ölçekli yerleştir. Cisimden aynaya en kısa uzaklık aynaya dik olarak ölçülür. Görüntü noktası, aynanın arkasında aynı dik uzaklıkta işaretlenir. Bu, sonuç ezberi değil, ayna doğrusuna göre simetri kuralının geometrik ifadesidir.\n\n3. En az iki ışın seç ve her çarpma noktasında normal çiz. Gelen ışınla normal arasındaki açıyı ölç; yansıyan ışını normalin öteki tarafında aynı açıyla oluştur. Açıları ayna yüzeyinden ölçmemek gerekir. İki farklı ışının kullanılması, görüntü konumunun tek bir çizgiye bağlı rastlantı olmadığını gösterir.\n\n4. Yansıyan ışınları gözün bulunduğu tarafa kadar sürdür, sonra aynanın arkasına kesikli uzantılar çiz. Uzantıların kesiştiği yer sanal görüntü konumudur. Kesikli çizgiler fiziksel ışığın aynanın arkasına geçtiğini değil, gözün ışığı doğrusal geriye izleme eğilimini temsil eder.\n\n5. Modelin temel tahminlerini kontrol et. Düzlem aynada görüntü düz, cisimle aynı boyda, sanal ve aynaya cisim kadar uzaktadır. Cisim aynaya yaklaşırsa görüntü de aynı miktarda aynaya yaklaşır; cisim-görüntü aralığı değişimin iki katı kadar değişir. Gözlemci yer değiştirse de görüntü konumu değişmez, yalnız hangi ışınların göze ulaştığı ve görüş alanı değişir.\n\n6. Görüş alanını göz konumuyla birlikte kur. Gözden aynanın iki kenarına çizilen sınır ışınlarını yansıma yasasına göre geriye izlemek, görülebilen bölgenin sınırlarını verir. Ayna büyürse veya göz aynaya yaklaşırsa genellikle görülebilen bölge genişler. Aynı aynada farklı gözlemcilerin farklı alanları görmesi görüntünün yer değiştirmesi değil, ışın erişiminin değişmesidir.\n\n7. Modeli yeni duruma uyarlarken yerel kuralı koru. İki aynalı bir periskopta ışık önce üst aynaya, sonra alt aynaya gelir. Her aynada ayrı normal çizilir ve i = r uygulanır. Aynaların paralelliği ve yaklaşık 45° yönelimi, gelen ışığın önce aşağıya sonra göze doğru çevrilmesini sağlar. Düzenek döndürülürse tüm ışın yolu yeni ayna yönlerine göre yeniden kurulmalıdır.\n\n8. Tahmini deneyle sınayıp modeli geliştir. Bir iğne veya küçük nesnenin aynadaki görüntüsüne bakarak aynanın arkasına ikinci bir işaretçi yerleştir; paralaks kaybolduğunda işaretçinin görüntü konumuna yaklaştığını kabul et. Ölçülen cisim ve görüntü uzaklıkları eşit değilse ölçüm doğrultusunu, aynanın ön yüzünü, göz hizasını ve ölçeği kontrol et.\n\n9. Modelin kullanışlılığını ve sınırlılığını belirt. Düzlem ayna modeli, görüntü konumu ve ışın yolu için güçlü tahminler üretir; fakat yüzey pürüzlülüğü, kısmi yansıma, ayna kaplamasının arka yüzde oluşu veya aynanın eğrilmesi gibi ayrıntılar ideal sonuçtan küçük sapmalar oluşturabilir. Bilimsel model bu sapmaları yok saymak yerine hangi koşullarda geçerli olduğunu açıklar.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1: Cisim hareket ettiğinde görüntü konumunu modelleme\nProblem: Bir kalem düzlem aynanın önünde aynaya dik 80 cm uzaklıktadır. Kalem aynaya doğru 30 cm hareket ettiriliyor. Yeni görüntü uzaklığını ve kalem ile görüntüsü arasındaki toplam uzaklığı bulun; gözlemcinin başka bir yere geçmesinin bu değerleri değiştirip değiştirmeyeceğini açıklayın.\nÇözüm:\n1. Başlangıçta düzlem ayna simetri modeline göre görüntü aynanın arkasında 80 cm uzaktadır.\n2. Kalem aynaya 30 cm yaklaştığı için yeni cisim uzaklığı 80 - 30 = 50 cm olur.\n3. Görüntü de aynanın arkasında aynı miktarda, yani 50 cm uzaklıkta oluşur.\n4. Kalem ile görüntüsü aynanın iki yanında bulunduğu için aralarındaki uzaklık 50 + 50 = 100 cm'dir.\n5. Gözlemci yer değiştirirse göze ulaşan yansıyan ışınlar değişir; ancak cisim ve ayna değişmediğinden geometrik görüntü konumu 50 cm olarak kalır.\nCevap: Görüntü aynanın arkasında 50 cm, kalem-görüntü uzaklığı 100 cm'dir; gözlemci konumu bu geometrik değerleri değiştirmez.\nDoğrulama: Ayna düzlemi cisim ile görüntü arasında simetri eksenidir. İki noktanın aynaya dik uzaklıkları eşit olduğundan 50 cm ve 50 cm toplamı 100 cm verir. Gözlemci yalnız görüş ışınlarını seçer, simetri konumunu belirlemez.\n\nÖrnek 2: İki düzlem aynayla periskop modelini geliştirme\nProblem: Bir öğrenci, engelin üzerinden bakabilmek için tüpün üst ve alt uçlarına birbirine paralel iki düzlem ayna yerleştiriyor. Aynaların tüp eksenine yaklaşık 45° olması öneriliyor. Işığın göze ulaşma yolunu bilimsel modelle açıklayın ve üst ayna döndürülürken alt ayna sabit kalırsa neden modelin yeniden ayarlanması gerektiğini belirtin.\nÇözüm:\n1. Uzak cisimden gelen ışık yaklaşık yatay doğrultuda üst aynaya ulaşır.\n2. Üst aynadaki normal çizilip gelme açısı yansıma açısına eşit alınır; yaklaşık 45° ayna yönelimi ışığı tüp boyunca aşağıya çevirir.\n3. Aşağı ilerleyen ışık alt aynaya gelir. Alt ayna üst aynaya paralel olduğundan ikinci yansıma ışığı gözün bulunduğu yatay doğrultuya çevirir.\n4. Her iki dönüş tek bir kuralın iki kez uygulanmasıdır; aynalar ışığı kendi başına '90° çeviren' aygıtlar değildir, sonuç ayna yönelimine bağlıdır.\n5. Üst ayna döndürülürse ilk yansıyan ışının doğrultusu değişir. Bu ışın alt aynaya uygun noktadan veya uygun açıyla ulaşmayabilir; bu nedenle alt aynanın konumu ya da yönelimi yeniden düzenlenmelidir.\nCevap: İki ardışık yansıma ışığı önce tüp boyunca aşağıya, sonra göze yönlendirir; aynalardan biri dönerse tüm ışın yolu yeniden modellenmelidir.\nDoğrulama: Her çarpma noktasında i = r sağlandığında giriş ve çıkış doğrultuları elde edilir. Üst aynanın normali değişince ilk yansıma yönü de değiştiğinden, sabit alt aynanın eski çözümü koruması beklenmez.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n• Gelme ve yansıma açılarını ayna yüzeyine göre ölçmek: Açılar normalle ölçülür. Yüzeyle ölçülen açı kullanılırsa küçük ve büyük açılar yer değiştirir.\n• Sanal görüntünün bulunduğu yerde gerçek ışık var sanmak: Düzlem aynanın arkasında ışınlar toplanmaz; yalnız yansıyan ışınların geriye uzantıları kesişir.\n• Gözlemci hareket edince görüntünün aynanın arkasında yer değiştirdiğini düşünmek: Görüntü konumu cisim ve aynaya bağlıdır; gözlemci hareketi yalnız görülebilen ışınları ve görüş alanını değiştirir.\n• Cisim aynadan uzaklaştıkça görüntü boyunun küçüldüğünü söylemek: Düzlem aynadaki doğrusal büyütme 1'dir; görüntü cisimle aynı boydadır. Görüntünün göze daha küçük görünmesi açısal büyüklükle ilgilidir.\n• Aynada 'sağ ile sol fiziksel olarak yer değiştirir' demek: Düzlem ayna cismi ayna düzlemine dik doğrultuda ön-arka simetriyle eşler. Yazının ters görünmesi, nesne ile görüntünün karşılıklı yönelimi üzerinden açıklanmalıdır.\n• İki aynalı sistemde tek bir normal kullanmak: Her aynanın her çarpma noktasında ayrı normali vardır; ikinci yansımanın yönü ilk yansımadan bağımsız ezberlenemez.\n• Model çizimini ölçekten ve varsayımdan bağımsız kesin gerçek sanmak: Çizim, ideal düzlem ayna ve ince ışın varsayımlarına dayanır; gerçek aynada kaplama kalınlığı ve yüzey kusurları küçük sapmalar oluşturabilir.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n• Bir ışının gelme ve yansıma açılarını aynaya değil normale göre gösterebiliyor muyum?\n• Düzlem aynada görüntünün sanal, düz, aynı boyda ve aynaya eşit uzaklıkta olduğunu ışın veya simetri modeliyle gerekçelendirebiliyor muyum?\n• Cisim aynaya belirli bir miktar yaklaştığında görüntünün ve cisim-görüntü uzaklığının nasıl değişeceğini bulabiliyor muyum?\n• Gözlemci konumunun görüntü konumu ile görüş alanı üzerindeki etkilerini birbirinden ayırabiliyor muyum?\n• İki aynalı bir düzende her yansımaya ayrı normal çizerek ışık yolunu adım adım kurabiliyor muyum?\n• Bir modelin tahmini gözlemle uyuşmadığında varsayım, ölçüm ve ayna yönelimlerinden hangilerini kontrol edeceğimi açıklayabiliyor muyum?\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nDüzlem ayna modeli, yansıma yasası ile ayna düzlemine göre simetriyi birleştirir. Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir; gelme açısı yansıma açısına eşittir. Yansıyan ışınların geriye uzantıları aynanın arkasında kesiştiği için görüntü sanaldır; cisimle aynı boyda, düz ve aynaya eşit uzaklıktadır. Görüntünün konumu cisim ve aynayla belirlenirken görüş alanı gözlemci ve ayna boyutuna bağlıdır. Periskop, görüş yönünü değiştiren ayna düzenekleri, mağaza içi görüş çözümleri ve optik hizalama sistemleri aynı yerel yansıma kuralının farklı tasarımlara uyarlanmasına örnektir. Bilimsel modelin gücü, yeni duruma tahmin üretmesi; niteliği ise varsayımlarının açık olması, gözlemle sınanması ve gerektiğinde geliştirilmesidir.\n\nŞEKİL NOTU\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa ilk panelde ayna doğrusu, cisim, simetrik sanal görüntü, iki gelen ışın, her çarpma noktasındaki normal ve göze giden yansıyan ışınlar gösterilmelidir. Aynanın arkasındaki uzantılar kesikli çizilmeli ve 'gerçek ışın değildir' etiketi bulunmalıdır. İkinci panelde gözden aynanın iki kenarına çizilen sınır ışınlarıyla görüş alanı, üçüncü panelde paralel iki aynalı periskopta iki ayrı normal ve ardışık yansımalar yer almalıdır. Açı etiketleri ayna yüzeyine değil normale bağlanmalı; cisim ve görüntünün aynaya dik uzaklıklarının eşit olduğu ölçü çizgileriyle belirtilmelidir.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"481dc5b0b1e30fb51b300d965ca22ab4ed528efff9d23e053cec72509bd6ccba","reviewDecisionSha256":"7c340a01832faeec71c27601808221176a09d85d1b6c9c3ca7ef2643bef0c241","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:481dc5b0b1e30fb51b300d965ca22ab4ed528efff9d23e053cec72509bd6ccba","reviewedHash":"sha256:481dc5b0b1e30fb51b300d965ca22ab4ed528efff9d23e053cec72509bd6ccba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7c340a01832faeec71c27601808221176a09d85d1b6c9c3ca7ef2643bef0c241; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-023","contentProjectionSha256":"481dc5b0b1e30fb51b300d965ca22ab4ed528efff9d23e053cec72509bd6ccba","reviewDecisionSha256":"7c340a01832faeec71c27601808221176a09d85d1b6c9c3ca7ef2643bef0c241","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-024","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özellikleri","objectiveId":"FİZ.11.4.3","objective":"FİZ.11.4.3","objectives":["FİZ.11.4.3"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta küresel aynaların bir küre yüzeyinin parçası olarak modellenen yansıtıcı yüzeyler olduğunu açıklayacak; çukur ve tümsek aynaları yansıtıcı yüzeyin konumuna göre ayırt edeceksin. Tepe noktası P, asal eksen, eğrilik merkezi C, eğrilik yarıçapı R ve odak F kavramlarını doğru taraflara yerleştirecek; asal eksene yakın ışınlar için odağın P ile C arasında ve yaklaşık f = R/2 uzaklığında olduğunu yorumlayacaksın. Aynanın herhangi bir noktasındaki normalin o noktayı eğrilik merkezine birleştiren doğru boyunca olduğunu kullanarak yansıma yasasını küresel yüzeye uygulayacaksın. Asal eksene paralel, odağa yönelmiş ve eğrilik merkezine yönelmiş temel ışınların çukur ve tümsek aynalarda yansıdıktan sonra izlediği yolları karşılaştıracaksın. Çukur aynanın paralel ışınları gerçek odakta toplayan yakınsak, tümsek aynanın ise ışınları dağıtıp uzantılarını aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi gösteren ıraksak davranışını gerekçelendireceksin. Benzerlikleri ve farklılıkları yalnız isim listesi olarak değil; geometri, odak türü, ışın yolu, görüş alanı ve kullanım amacı ölçütleriyle sınıflandıracaksın. Ayrıntılı görüntü oluşumu deneyleri bir sonraki öğrenme çıktısının konusu olduğundan burada asıl amaç, aynaların fiziksel özellikleri ve temel ışın davranışları üzerinden sağlam bir karşılaştırma modeli kurmaktır.","keyConcepts":["Küresel ayna: Yansıtıcı yüzeyi bir kürenin parçası kabul edilen aynadır. Model, yüzeyin her noktasındaki normalin küre merkezinden geçtiği geometrisine dayanır.","Çukur ayna: Küresel yüzeyin iç tarafı yansıtıcı olan, asal eksene paralel ve eksene yakın ışınları ön taraftaki gerçek odakta toplayabilen yakınsak aynadır.","Tümsek ayna: Küresel yüzeyin dış tarafı yansıtıcı olan, paralel ışınları dağıtan ve uzantıları arka taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünen ıraksak aynadır.","Tepe noktası (P): Asal eksenin ayna yüzeyiyle kesiştiği merkez noktadır ve uzaklıkların ölçülmesinde başlangıç olarak kullanılır.","Eğrilik merkezi (C): Aynanın parçası olduğu kürenin merkezidir. Çukur aynada aynanın önünde, tümsek aynada aynanın arkasında modellenir.","Eğrilik yarıçapı (R): P ile C arasındaki uzaklıktır. Sferik yüzeyin ne kadar eğri olduğunu belirler.","Asal eksen: P ve C noktalarından geçen simetri doğrusudur. Temel ışın kuralları bu eksene göre ifade edilir.","Odak (F) ve odak uzaklığı (f): Asal eksene paralel, eksene yakın ışınların çukur aynada toplandığı; tümsek aynada ise uzantılarının çıktığı kabul edilen noktadır. Küresel ayna yaklaşımında f yaklaşık R/2'dir.","Gerçek ve sanal odak: Gerçek odakta yansıyan ışınlar fiziksel olarak kesişir; sanal odakta yalnız geriye uzantılar kesişir.","Paraksiyal ışın: Asal eksene yakın ve eksenle küçük açı yapan ışındır. Basit odak modeli ve f = R/2 ilişkisi bu ışınlar için en iyi yaklaşık sonucu verir."],"priorKnowledge":["Düzlem aynada gelme açısının yansıma açısına eşit olduğunu ve açıların normale göre ölçüldüğünü biliyorum.","Bir ışının gerçek yoluyla geriye doğru uzantısını, gerçek kesişme ile sanal kesişmeyi ayırabiliyorum.","Doğru, eksen, yarıçap, merkez ve simetri kavramlarını geometrik çizimlerde kullanabiliyorum.","Işığın homojen ortamda doğrusal yayıldığını ve birden fazla ışının kesişme ya da dağılma davranışını yorumlayabiliyorum.","Bir karşılaştırmayı benzerlikler ve farklılıklar için ortak ölçütler belirleyerek yapabiliyorum."],"steps":["Önce yansıtıcı yüzeyin hangi tarafta olduğunu belirle. Kürenin içe bakan yüzeyi yansıtıcıysa çukur, dışa doğru kabaran yüzeyi yansıtıcıysa tümsek ayna söz konusudur. Aynanın yalnız kâğıttaki kıvrımına bakmak yerine, ışığın geldiği tarafı ve yansıtıcı kaplamayı düşünmek sınıflandırma hatasını önler.","Geometrik elemanları yerleştir. Tepe noktası P'yi aynanın asal eksenle kesiştiği yere, eğrilik merkezi C'yi aynanın parçası olduğu kürenin merkezine koy. Çukur aynada C ve F aynanın önünde; tümsek aynada C ve F aynanın arkasında bulunur. F, P ile C arasında ve paraxial yaklaşımda PF = PC/2 olacak biçimde yerleştirilir.","Küresel yüzeyde normali doğru kur. Işığın aynaya değdiği noktayı C ile birleştiren yarıçap, o noktadaki yüzeye diktir ve normal görevini görür. Yansıma yasası her noktada bu yerel normale göre uygulanır. Düzlem aynadaki tek sabit normal yerine, küresel aynada çarpma noktası değiştikçe normalin yönü de değişir.","Asal eksene paralel ışını karşılaştır. Çukur aynada eksene paralel ve eksene yakın gelen ışın, yansıdıktan sonra ön taraftaki F noktasından geçer. Tümsek aynada aynı tür ışın yansıdıktan sonra dağılır; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki F noktasından geçer. Bu fark, yakınsak ve ıraksak davranışın temelidir.","Odak doğrultulu ışını karşılaştır. Çukur aynada F'ten geçerek aynaya gelen ışın asal eksene paralel yansır. Tümsek aynada aynanın arkasındaki sanal F noktasına yönelmiş gibi gelen ışın, yansıdıktan sonra asal eksene paralel gider. Bu kurallar ışığın tersinirliğiyle uyumludur.","Eğrilik merkezine yönelen ışını karşılaştır. Çukur aynada C'den geçen, tümsek aynada uzantısı C'ye yönelen ışın yüzeye normal doğrultuda ulaşır; gelme açısı sıfır olduğundan kendi yolu üzerinden geri döner. Bu ışın, normalin C doğrultusunda olduğunu denetlemek için kullanışlıdır.","Benzerlikleri ortak ölçütlerle listele. Her iki ayna da yansıma yasasına uyar, P-C asal eksen geometrisiyle modellenir, R ve f büyüklüklerine sahiptir ve ışınların yönünü değiştirir. Her ikisinde de gerçek ışın ile uzantı çizgisi ayrımı gerekir. Aynanın türü değişse bile fiziksel temel kural değişmez.","Farklılıkları aynı ölçütler üzerinden yaz. Çukur ayna yakınsak, tümsek ayna ıraksaktır; çukurun odağı ön tarafta gerçek, tümseğin odağı arka tarafta sanaldır. Çukur ayna ışığı belirli bir bölgeye toplayabilir veya odaktaki kaynaktan yaklaşık paralel demet oluşturabilir; tümsek ayna daha geniş görüş alanı sağlayacak biçimde ışınları dağıtır.","Modelin sınırlarını belirt. Büyük açıklıklı küresel aynalarda asal eksenden uzaktaki ışınların tek bir noktada tam toplanmaması küresel sapmaya yol açabilir. Okul düzeyindeki temel ışın kuralları eksene yakın ışınlar için kullanılan yaklaşık modeldir. Bu uyarı, kuralların yanlış olduğu değil, belirli koşullarda en iyi çalıştığı anlamına gelir.","Kullanım alanını fiziksel işleve bağla. Araç farı, projektör ve güneş ocağında çukur aynanın ışığı toplama ya da yönlendirme özelliği; kavşak, mağaza güvenliği ve araç yan aynasında tümsek aynanın geniş görüş alanı sağlama özelliği kullanılır. Seçim, yalnız ayna adıyla değil, istenen ışın davranışıyla gerekçelendirilmelidir."],"workedExamples":[{"title":"Odak ve temel ışın davranışını yarıçaptan karşılaştırma","problem":"Eğrilik yarıçaplarının büyüklüğü 60 cm olan bir çukur ve bir tümsek ayna ele alınıyor. Paraksiyal modelde odakların tepe noktasına uzaklığını ve asal eksene paralel gelen ışınların her aynada yansıdıktan sonraki davranışını açıklayın.","solutionSteps":["Her iki küresel ayna için odak uzaklığının büyüklüğü f ≈ R/2 bağıntısıyla bulunur.","R = 60 cm olduğundan |f| = 30 cm'dir.","Çukur aynada C ve F aynanın önündedir; asal eksene paralel ışınlar yansıdıktan sonra aynanın önündeki F noktasından geçecek biçimde yakınsar.","Tümsek aynada C ve F aynanın arkasındadır; paralel ışınlar yansıdıktan sonra dağılır ve geriye uzantıları aynanın arkasındaki F noktasından geliyormuş gibi görünür.","Odak uzaklıklarının büyüklükleri aynı olsa da odakların türü ve bulunduğu taraf farklıdır."],"answer":"Her iki aynada odak uzaklığı büyüklüğü 30 cm'dir; çukur aynanın odağı önde ve gerçek, tümsek aynanın odağı arkada ve sanaldır.","verification":"P ile C arasındaki 60 cm'lik uzaklığın yarısı 30 cm'dir. Paralel ışınların çukurda fiziksel olarak kesişmesi, tümsekte yalnız uzantıların kesişmesi gerçek-sanal odak ayrımını doğrular."},{"title":"Günlük yaşam tasarımında uygun küresel aynayı seçme","problem":"Bir tasarımcı araç farında ampulden çıkan ışığı ileriye doğru yaklaşık paralel bir demete dönüştürmek, bir otopark köşesinde ise sürücünün geniş bir alanı görmesini sağlamak istiyor. Her iş için uygun ayna türünü seçin ve seçimi temel ışın davranışıyla gerekçelendirin.","solutionSteps":["Far için amaç, kaynaktan farklı yönlere çıkan ışığı belirli bir doğrultuda yönlendirmektir.","Ampul çukur aynanın odağı yakınına yerleştirildiğinde odaktan aynaya gelen ışınlar yansıdıktan sonra asal eksene yaklaşık paralel ilerler; bu nedenle far için çukur ayna uygundur.","Otopark köşesinde amaç ışığı toplamak değil, farklı yönlerden gelen ışınların göze ulaşmasını sağlayarak görüş alanını genişletmektir.","Tümsek ayna ışınları dağıtır ve daha geniş bir çevreden gelen ışığın sürücünün gözüne yönelmesine olanak verir; bu nedenle köşe aynası için tümsek ayna uygundur.","Tümsek aynadaki görüntülerin küçük görünmesi, geniş alanın sınırlı ayna yüzeyinde temsil edilmesinin sonucudur; uzaklık değerlendirmesinde dikkat gerekir."],"answer":"Araç farında çukur ayna, otopark köşesinde tümsek ayna kullanılmalıdır.","verification":"Çukur aynanın odak doğrultulu ışını paralel yansıtması far işleviyle; tümsek aynanın ışınları dağıtıp geniş görüş sağlaması güvenlik aynası işleviyle doğrudan uyuşur."}],"commonMistakes":["Ayna türünü yalnız çizimdeki sağa veya sola kıvrılmaya göre belirlemek: Çukur-tümsek ayrımı yansıtıcı yüzeyin kürenin iç veya dış tarafında olmasına göre yapılır.","Küresel aynanın her noktasında aynı normal olduğunu düşünmek: Normal, çarpma noktasını C'ye bağlayan yarıçaptır ve nokta değiştikçe yönü değişir.","Odak ile eğrilik merkezini aynı nokta sanmak: Paraksiyal küresel ayna modelinde F, P ile C arasındadır ve f yaklaşık R/2'dir.","Çukur aynanın odağını her zaman sanal, tümsek aynanın odağını gerçek kabul etmek: Temel paralel ışın davranışında çukur aynanın odağı ön tarafta gerçek; tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır.","Tümsek aynada yansıyan ışınların gerçekten aynanın arkasında birleştiğini söylemek: Arkada yalnız geriye doğru uzantılar kesişir; gerçek ışınlar aynanın önünde dağılır.","Bütün gelen ışınların tek bir odakta kusursuz birleştiğini varsaymak: f = R/2 ve temel ışın kuralları asal eksene yakın ışınlar için yaklaşık modeldir; eksenden uzaktaki ışınlarda küresel sapma görülebilir.","Küresel ayna özellikleriyle ayrıntılı görüntü oluşumu durumlarını karıştırmak: Bu öğrenme çıktısında temel geometri ve ışın yolu karşılaştırılır; cismin farklı konumlarındaki görüntülerin deneysel incelenmesi sonraki çıktının odağıdır."],"selfCheck":["Çukur ve tümsek aynayı yansıtıcı yüzeyin konumuna göre doğru sınıflandırabiliyor muyum?","P, C, F, R, f ve asal eksen kavramlarını her iki ayna için doğru taraflara yerleştirebiliyor muyum?","Küresel aynanın bir noktasındaki normalin neden C doğrultusunda olduğunu açıklayabiliyor muyum?","Paralel, odak doğrultulu ve merkez doğrultulu temel ışınların çukur ve tümsek aynalardaki yollarını karşılaştırabiliyor muyum?","Gerçek odak ile sanal odağı, gerçek ışınların kesişmesi ve uzantıların kesişmesi ölçütüyle ayırabiliyor muyum?","Bir günlük yaşam uygulamasında istenen görüş veya ışık yönlendirme işlevine göre uygun ayna türünü gerekçelendirebiliyor muyum?"],"summary":"Küresel aynalar, yüzeyi kürenin bir parçası olarak modellenen ve her noktada yansıma yasasına uyan aynalardır. P tepe noktası, C eğrilik merkezi, R eğrilik yarıçapı, asal eksen ve F odak her iki ayna türünde ortak geometrik öğelerdir. Paraksiyal yaklaşımda f yaklaşık R/2'dir. Çukur ayna asal eksene paralel ışınları ön taraftaki gerçek odakta toplar; tümsek ayna ışınları dağıtır ve uzantıları arka taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünür. Bu nedenle çukur aynalar far, projektör ve ışık toplama sistemlerinde; tümsek aynalar geniş görüş gerektiren araç, kavşak ve güvenlik uygulamalarında kullanılır. Sağlam bir karşılaştırma, yalnız “biri içe biri dışa” demekle kalmaz; normal doğrultusu, odak türü, temel ışın yolu, görüş alanı ve kullanım amacı gibi ortak ölçütleri birlikte kullanır.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa çukur ve tümsek ayna aynı ölçekle yan yana verilmeli; P, F, C ve asal eksen açıkça etiketlenmelidir. Her aynada asal eksene paralel ışın, odak doğrultulu ışın ve merkez doğrultulu ışın ayrı çizgi türleriyle gösterilmelidir. Çukur aynada gerçek yansıyan ışınların F'te kesiştiği, tümsek aynada yansıyan ışınların dağılıp yalnız kesikli geriye uzantılarının arka taraftaki F'te kesiştiği belirtilmelidir. Bir çarpma noktasında C'ye uzanan yarıçap normal olarak vurgulanmalı; f = R/2 etiketinin 'asal eksene yakın ışınlar için yaklaşık' olduğu notu eklenmelidir. Görsel, ayrıntılı görüntü konumları yerine aynaların fiziksel özellikleri ve temel ışın davranışlarını karşılaştırmaya odaklanmalıdır."},"body":"BU KONUDA NE ÖĞRENECEĞİM?\nBu notta küresel aynaların bir küre yüzeyinin parçası olarak modellenen yansıtıcı yüzeyler olduğunu açıklayacak; çukur ve tümsek aynaları yansıtıcı yüzeyin konumuna göre ayırt edeceksin. Tepe noktası P, asal eksen, eğrilik merkezi C, eğrilik yarıçapı R ve odak F kavramlarını doğru taraflara yerleştirecek; asal eksene yakın ışınlar için odağın P ile C arasında ve yaklaşık f = R/2 uzaklığında olduğunu yorumlayacaksın. Aynanın herhangi bir noktasındaki normalin o noktayı eğrilik merkezine birleştiren doğru boyunca olduğunu kullanarak yansıma yasasını küresel yüzeye uygulayacaksın. Asal eksene paralel, odağa yönelmiş ve eğrilik merkezine yönelmiş temel ışınların çukur ve tümsek aynalarda yansıdıktan sonra izlediği yolları karşılaştıracaksın. Çukur aynanın paralel ışınları gerçek odakta toplayan yakınsak, tümsek aynanın ise ışınları dağıtıp uzantılarını aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi gösteren ıraksak davranışını gerekçelendireceksin. Benzerlikleri ve farklılıkları yalnız isim listesi olarak değil; geometri, odak türü, ışın yolu, görüş alanı ve kullanım amacı ölçütleriyle sınıflandıracaksın. Ayrıntılı görüntü oluşumu deneyleri bir sonraki öğrenme çıktısının konusu olduğundan burada asıl amaç, aynaların fiziksel özellikleri ve temel ışın davranışları üzerinden sağlam bir karşılaştırma modeli kurmaktır.\n\nTEMEL KAVRAMLAR\n• Küresel ayna: Yansıtıcı yüzeyi bir kürenin parçası kabul edilen aynadır. Model, yüzeyin her noktasındaki normalin küre merkezinden geçtiği geometrisine dayanır.\n• Çukur ayna: Küresel yüzeyin iç tarafı yansıtıcı olan, asal eksene paralel ve eksene yakın ışınları ön taraftaki gerçek odakta toplayabilen yakınsak aynadır.\n• Tümsek ayna: Küresel yüzeyin dış tarafı yansıtıcı olan, paralel ışınları dağıtan ve uzantıları arka taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünen ıraksak aynadır.\n• Tepe noktası (P): Asal eksenin ayna yüzeyiyle kesiştiği merkez noktadır ve uzaklıkların ölçülmesinde başlangıç olarak kullanılır.\n• Eğrilik merkezi (C): Aynanın parçası olduğu kürenin merkezidir. Çukur aynada aynanın önünde, tümsek aynada aynanın arkasında modellenir.\n• Eğrilik yarıçapı (R): P ile C arasındaki uzaklıktır. Sferik yüzeyin ne kadar eğri olduğunu belirler.\n• Asal eksen: P ve C noktalarından geçen simetri doğrusudur. Temel ışın kuralları bu eksene göre ifade edilir.\n• Odak (F) ve odak uzaklığı (f): Asal eksene paralel, eksene yakın ışınların çukur aynada toplandığı; tümsek aynada ise uzantılarının çıktığı kabul edilen noktadır. Küresel ayna yaklaşımında f yaklaşık R/2'dir.\n• Gerçek ve sanal odak: Gerçek odakta yansıyan ışınlar fiziksel olarak kesişir; sanal odakta yalnız geriye uzantılar kesişir.\n• Paraksiyal ışın: Asal eksene yakın ve eksenle küçük açı yapan ışındır. Basit odak modeli ve f = R/2 ilişkisi bu ışınlar için en iyi yaklaşık sonucu verir.\n\nÖN BİLGİLER\n• Düzlem aynada gelme açısının yansıma açısına eşit olduğunu ve açıların normale göre ölçüldüğünü biliyorum.\n• Bir ışının gerçek yoluyla geriye doğru uzantısını, gerçek kesişme ile sanal kesişmeyi ayırabiliyorum.\n• Doğru, eksen, yarıçap, merkez ve simetri kavramlarını geometrik çizimlerde kullanabiliyorum.\n• Işığın homojen ortamda doğrusal yayıldığını ve birden fazla ışının kesişme ya da dağılma davranışını yorumlayabiliyorum.\n• Bir karşılaştırmayı benzerlikler ve farklılıklar için ortak ölçütler belirleyerek yapabiliyorum.\n\nADIM ADIM ANLATIM\n1. Önce yansıtıcı yüzeyin hangi tarafta olduğunu belirle. Kürenin içe bakan yüzeyi yansıtıcıysa çukur, dışa doğru kabaran yüzeyi yansıtıcıysa tümsek ayna söz konusudur. Aynanın yalnız kâğıttaki kıvrımına bakmak yerine, ışığın geldiği tarafı ve yansıtıcı kaplamayı düşünmek sınıflandırma hatasını önler.\n\n2. Geometrik elemanları yerleştir. Tepe noktası P'yi aynanın asal eksenle kesiştiği yere, eğrilik merkezi C'yi aynanın parçası olduğu kürenin merkezine koy. Çukur aynada C ve F aynanın önünde; tümsek aynada C ve F aynanın arkasında bulunur. F, P ile C arasında ve paraxial yaklaşımda PF = PC/2 olacak biçimde yerleştirilir.\n\n3. Küresel yüzeyde normali doğru kur. Işığın aynaya değdiği noktayı C ile birleştiren yarıçap, o noktadaki yüzeye diktir ve normal görevini görür. Yansıma yasası her noktada bu yerel normale göre uygulanır. Düzlem aynadaki tek sabit normal yerine, küresel aynada çarpma noktası değiştikçe normalin yönü de değişir.\n\n4. Asal eksene paralel ışını karşılaştır. Çukur aynada eksene paralel ve eksene yakın gelen ışın, yansıdıktan sonra ön taraftaki F noktasından geçer. Tümsek aynada aynı tür ışın yansıdıktan sonra dağılır; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki F noktasından geçer. Bu fark, yakınsak ve ıraksak davranışın temelidir.\n\n5. Odak doğrultulu ışını karşılaştır. Çukur aynada F'ten geçerek aynaya gelen ışın asal eksene paralel yansır. Tümsek aynada aynanın arkasındaki sanal F noktasına yönelmiş gibi gelen ışın, yansıdıktan sonra asal eksene paralel gider. Bu kurallar ışığın tersinirliğiyle uyumludur.\n\n6. Eğrilik merkezine yönelen ışını karşılaştır. Çukur aynada C'den geçen, tümsek aynada uzantısı C'ye yönelen ışın yüzeye normal doğrultuda ulaşır; gelme açısı sıfır olduğundan kendi yolu üzerinden geri döner. Bu ışın, normalin C doğrultusunda olduğunu denetlemek için kullanışlıdır.\n\n7. Benzerlikleri ortak ölçütlerle listele. Her iki ayna da yansıma yasasına uyar, P-C asal eksen geometrisiyle modellenir, R ve f büyüklüklerine sahiptir ve ışınların yönünü değiştirir. Her ikisinde de gerçek ışın ile uzantı çizgisi ayrımı gerekir. Aynanın türü değişse bile fiziksel temel kural değişmez.\n\n8. Farklılıkları aynı ölçütler üzerinden yaz. Çukur ayna yakınsak, tümsek ayna ıraksaktır; çukurun odağı ön tarafta gerçek, tümseğin odağı arka tarafta sanaldır. Çukur ayna ışığı belirli bir bölgeye toplayabilir veya odaktaki kaynaktan yaklaşık paralel demet oluşturabilir; tümsek ayna daha geniş görüş alanı sağlayacak biçimde ışınları dağıtır.\n\n9. Modelin sınırlarını belirt. Büyük açıklıklı küresel aynalarda asal eksenden uzaktaki ışınların tek bir noktada tam toplanmaması küresel sapmaya yol açabilir. Okul düzeyindeki temel ışın kuralları eksene yakın ışınlar için kullanılan yaklaşık modeldir. Bu uyarı, kuralların yanlış olduğu değil, belirli koşullarda en iyi çalıştığı anlamına gelir.\n\n10. Kullanım alanını fiziksel işleve bağla. Araç farı, projektör ve güneş ocağında çukur aynanın ışığı toplama ya da yönlendirme özelliği; kavşak, mağaza güvenliği ve araç yan aynasında tümsek aynanın geniş görüş alanı sağlama özelliği kullanılır. Seçim, yalnız ayna adıyla değil, istenen ışın davranışıyla gerekçelendirilmelidir.\n\nÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER\nÖrnek 1: Odak ve temel ışın davranışını yarıçaptan karşılaştırma\nProblem: Eğrilik yarıçaplarının büyüklüğü 60 cm olan bir çukur ve bir tümsek ayna ele alınıyor. Paraksiyal modelde odakların tepe noktasına uzaklığını ve asal eksene paralel gelen ışınların her aynada yansıdıktan sonraki davranışını açıklayın.\nÇözüm:\n1. Her iki küresel ayna için odak uzaklığının büyüklüğü f ≈ R/2 bağıntısıyla bulunur.\n2. R = 60 cm olduğundan |f| = 30 cm'dir.\n3. Çukur aynada C ve F aynanın önündedir; asal eksene paralel ışınlar yansıdıktan sonra aynanın önündeki F noktasından geçecek biçimde yakınsar.\n4. Tümsek aynada C ve F aynanın arkasındadır; paralel ışınlar yansıdıktan sonra dağılır ve geriye uzantıları aynanın arkasındaki F noktasından geliyormuş gibi görünür.\n5. Odak uzaklıklarının büyüklükleri aynı olsa da odakların türü ve bulunduğu taraf farklıdır.\nCevap: Her iki aynada odak uzaklığı büyüklüğü 30 cm'dir; çukur aynanın odağı önde ve gerçek, tümsek aynanın odağı arkada ve sanaldır.\nDoğrulama: P ile C arasındaki 60 cm'lik uzaklığın yarısı 30 cm'dir. Paralel ışınların çukurda fiziksel olarak kesişmesi, tümsekte yalnız uzantıların kesişmesi gerçek-sanal odak ayrımını doğrular.\n\nÖrnek 2: Günlük yaşam tasarımında uygun küresel aynayı seçme\nProblem: Bir tasarımcı araç farında ampulden çıkan ışığı ileriye doğru yaklaşık paralel bir demete dönüştürmek, bir otopark köşesinde ise sürücünün geniş bir alanı görmesini sağlamak istiyor. Her iş için uygun ayna türünü seçin ve seçimi temel ışın davranışıyla gerekçelendirin.\nÇözüm:\n1. Far için amaç, kaynaktan farklı yönlere çıkan ışığı belirli bir doğrultuda yönlendirmektir.\n2. Ampul çukur aynanın odağı yakınına yerleştirildiğinde odaktan aynaya gelen ışınlar yansıdıktan sonra asal eksene yaklaşık paralel ilerler; bu nedenle far için çukur ayna uygundur.\n3. Otopark köşesinde amaç ışığı toplamak değil, farklı yönlerden gelen ışınların göze ulaşmasını sağlayarak görüş alanını genişletmektir.\n4. Tümsek ayna ışınları dağıtır ve daha geniş bir çevreden gelen ışığın sürücünün gözüne yönelmesine olanak verir; bu nedenle köşe aynası için tümsek ayna uygundur.\n5. Tümsek aynadaki görüntülerin küçük görünmesi, geniş alanın sınırlı ayna yüzeyinde temsil edilmesinin sonucudur; uzaklık değerlendirmesinde dikkat gerekir.\nCevap: Araç farında çukur ayna, otopark köşesinde tümsek ayna kullanılmalıdır.\nDoğrulama: Çukur aynanın odak doğrultulu ışını paralel yansıtması far işleviyle; tümsek aynanın ışınları dağıtıp geniş görüş sağlaması güvenlik aynası işleviyle doğrudan uyuşur.\n\nSIK YAPILAN HATALAR\n• Ayna türünü yalnız çizimdeki sağa veya sola kıvrılmaya göre belirlemek: Çukur-tümsek ayrımı yansıtıcı yüzeyin kürenin iç veya dış tarafında olmasına göre yapılır.\n• Küresel aynanın her noktasında aynı normal olduğunu düşünmek: Normal, çarpma noktasını C'ye bağlayan yarıçaptır ve nokta değiştikçe yönü değişir.\n• Odak ile eğrilik merkezini aynı nokta sanmak: Paraksiyal küresel ayna modelinde F, P ile C arasındadır ve f yaklaşık R/2'dir.\n• Çukur aynanın odağını her zaman sanal, tümsek aynanın odağını gerçek kabul etmek: Temel paralel ışın davranışında çukur aynanın odağı ön tarafta gerçek; tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır.\n• Tümsek aynada yansıyan ışınların gerçekten aynanın arkasında birleştiğini söylemek: Arkada yalnız geriye doğru uzantılar kesişir; gerçek ışınlar aynanın önünde dağılır.\n• Bütün gelen ışınların tek bir odakta kusursuz birleştiğini varsaymak: f = R/2 ve temel ışın kuralları asal eksene yakın ışınlar için yaklaşık modeldir; eksenden uzaktaki ışınlarda küresel sapma görülebilir.\n• Küresel ayna özellikleriyle ayrıntılı görüntü oluşumu durumlarını karıştırmak: Bu öğrenme çıktısında temel geometri ve ışın yolu karşılaştırılır; cismin farklı konumlarındaki görüntülerin deneysel incelenmesi sonraki çıktının odağıdır.\n\nKISA ÖZ KONTROL LİSTESİ\n• Çukur ve tümsek aynayı yansıtıcı yüzeyin konumuna göre doğru sınıflandırabiliyor muyum?\n• P, C, F, R, f ve asal eksen kavramlarını her iki ayna için doğru taraflara yerleştirebiliyor muyum?\n• Küresel aynanın bir noktasındaki normalin neden C doğrultusunda olduğunu açıklayabiliyor muyum?\n• Paralel, odak doğrultulu ve merkez doğrultulu temel ışınların çukur ve tümsek aynalardaki yollarını karşılaştırabiliyor muyum?\n• Gerçek odak ile sanal odağı, gerçek ışınların kesişmesi ve uzantıların kesişmesi ölçütüyle ayırabiliyor muyum?\n• Bir günlük yaşam uygulamasında istenen görüş veya ışık yönlendirme işlevine göre uygun ayna türünü gerekçelendirebiliyor muyum?\n\nÖZET VE GÜNLÜK YAŞAM BAĞLANTISI\nKüresel aynalar, yüzeyi kürenin bir parçası olarak modellenen ve her noktada yansıma yasasına uyan aynalardır. P tepe noktası, C eğrilik merkezi, R eğrilik yarıçapı, asal eksen ve F odak her iki ayna türünde ortak geometrik öğelerdir. Paraksiyal yaklaşımda f yaklaşık R/2'dir. Çukur ayna asal eksene paralel ışınları ön taraftaki gerçek odakta toplar; tümsek ayna ışınları dağıtır ve uzantıları arka taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünür. Bu nedenle çukur aynalar far, projektör ve ışık toplama sistemlerinde; tümsek aynalar geniş görüş gerektiren araç, kavşak ve güvenlik uygulamalarında kullanılır. Sağlam bir karşılaştırma, yalnız “biri içe biri dışa” demekle kalmaz; normal doğrultusu, odak türü, temel ışın yolu, görüş alanı ve kullanım amacı gibi ortak ölçütleri birlikte kullanır.\n\nŞEKİL NOTU\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa çukur ve tümsek ayna aynı ölçekle yan yana verilmeli; P, F, C ve asal eksen açıkça etiketlenmelidir. Her aynada asal eksene paralel ışın, odak doğrultulu ışın ve merkez doğrultulu ışın ayrı çizgi türleriyle gösterilmelidir. Çukur aynada gerçek yansıyan ışınların F'te kesiştiği, tümsek aynada yansıyan ışınların dağılıp yalnız kesikli geriye uzantılarının arka taraftaki F'te kesiştiği belirtilmelidir. Bir çarpma noktasında C'ye uzanan yarıçap normal olarak vurgulanmalı; f = R/2 etiketinin 'asal eksene yakın ışınlar için yaklaşık' olduğu notu eklenmelidir. Görsel, ayrıntılı görüntü konumları yerine aynaların fiziksel özellikleri ve temel ışın davranışlarını karşılaştırmaya odaklanmalıdır.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Küresel Aynaların Özellikleri","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ab9c2e5202c58ffbca367b07db4c0e7eacafc2998a3ae73604c34f3e727188b9","reviewDecisionSha256":"c8a5988368555042f6310d8e61e6bea70b3fc60c8bd9b826be0fb79b272d9fd6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ab9c2e5202c58ffbca367b07db4c0e7eacafc2998a3ae73604c34f3e727188b9","reviewedHash":"sha256:ab9c2e5202c58ffbca367b07db4c0e7eacafc2998a3ae73604c34f3e727188b9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8a5988368555042f6310d8e61e6bea70b3fc60c8bd9b826be0fb79b272d9fd6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-024","contentProjectionSha256":"ab9c2e5202c58ffbca367b07db4c0e7eacafc2998a3ae73604c34f3e727188b9","reviewDecisionSha256":"c8a5988368555042f6310d8e61e6bea70b3fc60c8bd9b826be0fb79b272d9fd6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-025","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.4","objective":"FİZ.11.4.4","objectives":["FİZ.11.4.4"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta küresel aynalarda görüntünün cisim konumuna bağlı olarak nasıl oluştuğunu deney tasarlama ve veri analizi süreciyle öğreneceksin. Çukur aynada cismin aynaya çok uzakta, merkezin dışında, merkezde, merkez ile odak arasında, odakta ve odak ile tepe arasında bulunması durumlarında görüntünün gerçek ya da sanal, ters ya da düz, büyümüş ya da küçülmüş olabileceğini deneysel kanıtlarla ilişkilendireceksin. Tümsek aynada ise gerçek cisim için görüntünün her zaman aynanın arkasında, sanal, düz ve küçültülmüş olduğunu gözlem verileriyle temellendireceksin. Öğrenme çıktısının odağı yalnız sonuç ezberlemek değildir; bir düzenek kurmak, değişkenleri belirlemek, ölçüm tablosu hazırlamak, cisim ve görüntü yerlerini çizimle göstermek, ölçüm belirsizliğini yorumlamak ve aynı deneyden elde edilen verilerle görüntü özellikleri hakkında tutarlı çıkarımlar yapmaktır. Bu nedenle aynanın türü, cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntünün ekrana düşüp düşmemesi, görüntünün yönü ve boyut değişimi birlikte ele alınacaktır.","keyConcepts":["Çukur ayna: Yansıtıcı yüzeyi küresel yüzeyin iç kısmı gibi davranan aynadır. Paralel gelen ışınları odak bölgesinde toplayabilir ve cismin konumuna göre gerçek ya da sanal görüntü oluşturabilir.","Tümsek ayna: Yansıtıcı yüzeyi küresel yüzeyin dış kısmı gibi davranan aynadır. Paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra sanki aynanın arkasındaki odaktan geliyormuş gibi dağılır; gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş olur.","Asal eksen: Aynanın tepe noktası, odak noktası ve merkez noktasından geçen temel doğrultudur. Deneyde cisim ve ekranın bu eksene yakın yerleştirilmesi düzenli veri toplamayı kolaylaştırır.","Odak noktası ve odak uzaklığı: Asal eksene paralel gelen ışınların çukur aynada yansıdıktan sonra toplandığı, tümsek aynada ise uzantılarının geldiği varsayılan noktadır. Küresel ayna modelinde odak uzaklığı yaklaşık merkez uzaklığının yarısıdır.","Gerçek görüntü: Yansıyan ışınların gerçekten kesiştiği görüntüdür. Uygun konuma yerleştirilen bir ekran üzerinde elde edilebilir ve çukur aynada cisim odak dışında iken gözlenebilir.","Sanal görüntü: Yansıyan ışınların kendileri değil, geriye doğru uzantıları kesişiyormuş gibi görünür. Ekrana düşürülemez; düzlem aynada, tümsek aynada ve çukur aynada cisim odakla ayna arasında iken oluşur.","Büyütme: Görüntü boyunun cisim boyuna göre değişimini ifade eder. Deneyde görüntü cisimden büyük, eşit ya da küçük olarak karşılaştırılabilir; nicel incelemede boy oranı kullanılabilir.","Deneysel değişken: Cisim uzaklığı bağımsız değişken; görüntünün yeri, yönü, boyu ve ekrana düşme durumu bağımlı değişken; ayna türü, cisim boyu, hizalama ve ortam aydınlığı kontrol değişkenleri olarak ele alınabilir."],"priorKnowledge":["Işığın düzgün ve saydam ortamda doğrusal yayıldığını, aynalarda yansıma yasasına göre geldiği açıyla yansıdığını biliyorum.","Küresel aynalarda tepe noktası, merkez noktası, odak noktası ve asal eksen kavramlarını çizim üzerinde gösterebiliyorum.","Çukur ve tümsek aynaların yansıtıcı yüzeylerinin farklı olduğunu ve bu farkın ışınların toplanma ya da dağılma davranışını değiştirdiğini biliyorum.","Bir deneyde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol değişkenlerini ayırmanın veri yorumlama için gerekli olduğunu biliyorum.","Ölçüm sonuçlarının hizalama, ekran konumu, ortam ışığı, ayna kalitesi ve gözlemcinin bakış doğrultusu gibi etmenlerden etkilenebileceğini kabul ediyorum."],"steps":["Deney amacını açık kur. Amaç 'küresel aynalarda görüntü oluşur' demekle sınırlı değildir; cismin bulunduğu yere göre görüntünün yeri ve özelliklerini belirlemek olmalıdır. Bu amaç çukur ayna ve tümsek ayna için ayrı gözlem basamakları gerektirir.","Düzeneği seç. Çukur ayna, tümsek ayna, ışıklı cisim veya ok biçimli yarık, beyaz ekran, cetvel ve sabitleyiciler kullanılabilir. Ayna ile cisim aynı doğrultuya, mümkün olduğunca asal eksen üzerine yerleştirilmelidir. Ekran yalnız gerçek görüntüleri yakalamaya yarar; sanal görüntü için ekranda görüntü aramak doğru yöntem değildir.","Değişkenleri belirle. Çukur ayna deneyinde cisim uzaklığını sistemli olarak değiştir; görüntü uzaklığını, görüntü boyunu, görüntünün ters-düz oluşunu ve ekrana düşüp düşmediğini kaydet. Ayna türünü değiştirdiğinde yeni bir deney koşuluna geçtiğini fark et. Cisim boyu, aynanın konumu, ışık kaynağı ve ortam aydınlığı mümkün olduğunca sabit kalmalıdır.","Çukur aynada uzak cisim durumunu incele. Cisim odak uzaklığının çok dışındaysa görüntü aynanın ön tarafında, gerçek, ters ve çoğunlukla küçülmüş gözlenir. Ekran üzerinde keskin görüntü elde edilebilmesi gerçek görüntünün önemli kanıtıdır.","Cisim merkeze yaklaştığında görüntüdeki değişimi izle. Cisim merkez civarına geldiğinde görüntü yaklaşık merkez civarında ve cisme yakın boyda oluşur. Cisim merkez ile odak arasına alındığında görüntü daha uzak, gerçek, ters ve büyümüş olur. Bu gözlem, cisim aynaya yaklaştıkça görüntünün her zaman aynaya yaklaşacağı düşüncesinin yanlış olduğunu gösterir.","Odak noktasını özel durum olarak değerlendir. Cisim odak civarındayken yansıyan ışınlar yaklaşık paralel ilerler; ekranı uygun bir sonlu konuma getirerek keskin görüntü yakalamak zorlaşır. Bu durum ölçüm hatası değil, modelin öngördüğü özel bir konumdur.","Cisim odak ile tepe arasındayken sanal görüntüyü yorumla. Bu durumda ekran üzerinde görüntü oluşmaz; gözlemci aynaya baktığında görüntüyü aynanın arkasında, düz ve büyümüş algılar. Ekrana düşmemesi görüntünün yok olduğu anlamına gelmez, sanal olduğunu gösterir.","Tümsek aynada deneysel kanıtı farklı oku. Tümsek aynada gerçek cisim için ekranda görüntü elde edilemez; aynaya bakıldığında görüntü aynanın arkasında, düz ve küçültülmüş görünür. Cisim aynaya yaklaşıp uzaklaştıkça görüntü boyu değişebilir ama görüntü gerçek ve ters hâle gelmez.","Veri tablosu ve çizimle analiz yap. Her deneme için ayna türü, cisim uzaklığı, görüntü konumu, ekranda görülme durumu, yön ve boy bilgisini tabloya yaz. Ardından asal eksen üzerinde ışın çizimi yaparak verinin yansıma yasasıyla tutarlı olup olmadığını kontrol et."],"workedExamples":[{"title":"Çukur aynada deney tablosunu yorumlama","problem":"Bir grup, çukur ayna ile yaptığı deneyde aynı ışıklı cismi farklı uzaklıklara koyuyor. Cisim odak dışındayken ekran üzerinde ters görüntü elde ediliyor; cisim odak ile ayna arasına alındığında ekran üzerinde görüntü bulunamıyor, fakat aynaya bakıldığında düz ve büyük görüntü görülüyor. Bu iki gözlem görüntü türü açısından nasıl açıklanır?","solutionSteps":["İlk durumda görüntünün ekran üzerinde oluşması, yansıyan ışınların aynanın ön tarafında gerçekten kesiştiğini gösterir.","Ekrandaki görüntünün ters olması çukur aynada odak dışındaki gerçek görüntü davranışıyla uyumludur.","İkinci durumda ekran üzerinde görüntü bulunamaması görüntünün oluşmadığı anlamına gelmez; yansıyan ışınların uzantıları aynanın arkasında kesişiyormuş gibi görünür.","Aynaya bakıldığında düz ve büyük görüntü görülmesi, cismin odak ile tepe arasında bulunduğu sanal görüntü durumuna uygundur."],"answer":"Odak dışındaki cisim için görüntü gerçek ve terstir; odak ile ayna arasındaki cisim için görüntü sanal, düz ve büyümüştür. Deneyde ekranın görüntüyü yakalayıp yakalayamaması gerçek-sanal ayrımının temel kanıtıdır."},{"title":"Tümsek aynada günlük yaşam verisini değerlendirme","problem":"Bir öğrenci, okul koridorundaki güvenlik aynasında uzaktaki arkadaşının küçük ve düz göründüğünü, arkadaş yaklaştıkça görüntünün biraz büyüdüğünü fakat hâlâ düz ve aynanın arkasındaymış gibi algılandığını söylüyor. Bu gözlemler tümsek aynanın görüntü özellikleriyle tutarlı mıdır?","solutionSteps":["Güvenlik aynaları geniş görüş alanı sağlamak için çoğunlukla tümsek ayna biçimindedir.","Tümsek aynada gerçek cisimlerin görüntüsü ekrana düşürülemez; gözlemci görüntüyü aynanın arkasındaymış gibi algılar.","Görüntünün düz olması tümsek ayna davranışıyla uyumludur; görüntünün ters hâle gelmesi beklenmez.","Cisim aynaya yaklaştığında görüntü boyunun artması mümkündür, ancak görüntü gerçek ya da cisimden büyük olmak zorunda değildir."],"answer":"Gözlemler tümsek ayna modeliyle tutarlıdır: görüntü sanal, düz ve küçültülmüştür; cisim yaklaştıkça görüntü büyüyebilir fakat gerçek ve ters görüntü oluşmaz."}],"commonMistakes":["Gerçek görüntüyü 'gözle görülen', sanal görüntüyü 'görülmeyen' sanmak: Sanal görüntü de gözle görülebilir; ayırt edici ölçüt ekrana düşürülüp düşürülememesidir.","Çukur aynada her durumda ters görüntü oluşacağını düşünmek: Cisim odak ile tepe arasında olduğunda görüntü düz ve sanaldır.","Tümsek aynanın yakın cisimde gerçek görüntü vereceğini sanmak: Tümsek aynada gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş kalır.","Ekranda görüntü bulunamayınca deney başarısız oldu demek: Cisim odakta ya da odak içinde olabilir; bu durum modelin beklediği bir sonuçtur.","Ayna türü değişirken diğer değişkenleri kontrol etmemek: Çukur ve tümsek ayna karşılaştırmasında cisim boyu, uzaklık ölçüm başlangıcı ve hizalama farklı olursa sonuçlar güvenilir olmaz.","Işın çizimini yalnız süs olarak görmek: Çizim, deney verisinin neden o şekilde çıktığını açıklayan fiziksel modeldir; tabloyla birlikte yorumlanmalıdır."],"selfCheck":["Çukur aynada cisim odak dışında olduğunda ekranda gerçek görüntü elde edilip edilemeyeceğini açıklayabiliyor muyum?","Çukur aynada cisim odak ile tepe arasındayken görüntünün neden sanal, düz ve büyümüş olduğunu gerekçelendirebiliyor muyum?","Tümsek aynada gerçek cismin görüntü özelliklerini deney gözlemleriyle ilişkilendirebiliyor muyum?","Bir deney tablosunda cisim uzaklığı değişirken görüntü yeri, yönü ve boyu için tutarlı çıkarım yapabiliyor muyum?","Gerçek ve sanal görüntü ayrımında ekran kullanmanın rolünü doğru açıklayabiliyor muyum?","Deney tasarımında bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini belirleyebiliyor muyum?"],"summary":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu, aynanın çukur ya da tümsek olmasına ve cismin aynaya göre konumuna bağlıdır. Çukur aynada cisim odak dışındayken gerçek ve ters görüntüler ekran üzerinde yakalanabilir; cisim odak ile ayna arasına geldiğinde görüntü sanal, düz ve büyümüş olarak aynanın arkasındaymış gibi algılanır. Tümsek aynada gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş olur; bu nedenle dikiz ve güvenlik aynalarında geniş görüş alanı sağlanır. Deneysel yaklaşımda yalnız sonucu söylemek yeterli değildir: cisim uzaklığı sistemli değiştirilmeli, görüntünün ekrana düşüp düşmediği kontrol edilmeli, görüntü boyu ve yönü kaydedilmeli, çizim ve tablo birlikte yorumlanmalıdır. Araba farı, makyaj aynası, diş hekimi aynası ve market güvenlik aynası gibi araçlar küresel aynaların görüntü özelliklerinin günlük yaşamda nasıl kullanıldığını gösterir.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa çukur ve tümsek aynayı asal eksen, tepe, odak ve merkez etiketleriyle ayrı ayrı göstermelidir. Çukur ayna için cismin odak dışında, odak ile ayna arasında ve odakta bulunduğu üç durum; tümsek ayna için de farklı uzaklıklardaki cisimlerin sanal görüntüleri gösterilebilir. Görselde ekranın yalnız gerçek görüntü durumlarında kullanılabildiği, sanal görüntülerin aynanın arkasında ışın uzantılarıyla temsil edildiği açıkça belirtilmelidir. Çizimde ışınlar gerçek ışık yolu, kesikli uzantılar ise model yardımıyla yapılan yorum olarak ayrılmalıdır."},"body":"KONU: Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta küresel aynalarda görüntünün cisim konumuna bağlı olarak nasıl oluştuğunu deney tasarlama ve veri analizi süreciyle öğreneceksin. Çukur aynada cismin aynaya çok uzakta, merkezin dışında, merkezde, merkez ile odak arasında, odakta ve odak ile tepe arasında bulunması durumlarında görüntünün gerçek ya da sanal, ters ya da düz, büyümüş ya da küçülmüş olabileceğini deneysel kanıtlarla ilişkilendireceksin. Tümsek aynada ise gerçek cisim için görüntünün her zaman aynanın arkasında, sanal, düz ve küçültülmüş olduğunu gözlem verileriyle temellendireceksin. Öğrenme çıktısının odağı yalnız sonuç ezberlemek değildir; bir düzenek kurmak, değişkenleri belirlemek, ölçüm tablosu hazırlamak, cisim ve görüntü yerlerini çizimle göstermek, ölçüm belirsizliğini yorumlamak ve aynı deneyden elde edilen verilerle görüntü özellikleri hakkında tutarlı çıkarımlar yapmaktır. Bu nedenle aynanın türü, cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntünün ekrana düşüp düşmemesi, görüntünün yönü ve boyut değişimi birlikte ele alınacaktır.\n\nTemel kavramlar\n- Çukur ayna: Yansıtıcı yüzeyi küresel yüzeyin iç kısmı gibi davranan aynadır. Paralel gelen ışınları odak bölgesinde toplayabilir ve cismin konumuna göre gerçek ya da sanal görüntü oluşturabilir.\n- Tümsek ayna: Yansıtıcı yüzeyi küresel yüzeyin dış kısmı gibi davranan aynadır. Paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra sanki aynanın arkasındaki odaktan geliyormuş gibi dağılır; gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş olur.\n- Asal eksen: Aynanın tepe noktası, odak noktası ve merkez noktasından geçen temel doğrultudur. Deneyde cisim ve ekranın bu eksene yakın yerleştirilmesi düzenli veri toplamayı kolaylaştırır.\n- Odak noktası ve odak uzaklığı: Asal eksene paralel gelen ışınların çukur aynada yansıdıktan sonra toplandığı, tümsek aynada ise uzantılarının geldiği varsayılan noktadır. Küresel ayna modelinde odak uzaklığı yaklaşık merkez uzaklığının yarısıdır.\n- Gerçek görüntü: Yansıyan ışınların gerçekten kesiştiği görüntüdür. Uygun konuma yerleştirilen bir ekran üzerinde elde edilebilir ve çukur aynada cisim odak dışında iken gözlenebilir.\n- Sanal görüntü: Yansıyan ışınların kendileri değil, geriye doğru uzantıları kesişiyormuş gibi görünür. Ekrana düşürülemez; düzlem aynada, tümsek aynada ve çukur aynada cisim odakla ayna arasında iken oluşur.\n- Büyütme: Görüntü boyunun cisim boyuna göre değişimini ifade eder. Deneyde görüntü cisimden büyük, eşit ya da küçük olarak karşılaştırılabilir; nicel incelemede boy oranı kullanılabilir.\n- Deneysel değişken: Cisim uzaklığı bağımsız değişken; görüntünün yeri, yönü, boyu ve ekrana düşme durumu bağımlı değişken; ayna türü, cisim boyu, hizalama ve ortam aydınlığı kontrol değişkenleri olarak ele alınabilir.\n\nÖn bilgiler\n- Işığın düzgün ve saydam ortamda doğrusal yayıldığını, aynalarda yansıma yasasına göre geldiği açıyla yansıdığını biliyorum.\n- Küresel aynalarda tepe noktası, merkez noktası, odak noktası ve asal eksen kavramlarını çizim üzerinde gösterebiliyorum.\n- Çukur ve tümsek aynaların yansıtıcı yüzeylerinin farklı olduğunu ve bu farkın ışınların toplanma ya da dağılma davranışını değiştirdiğini biliyorum.\n- Bir deneyde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol değişkenlerini ayırmanın veri yorumlama için gerekli olduğunu biliyorum.\n- Ölçüm sonuçlarının hizalama, ekran konumu, ortam ışığı, ayna kalitesi ve gözlemcinin bakış doğrultusu gibi etmenlerden etkilenebileceğini kabul ediyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Deney amacını açık kur. Amaç 'küresel aynalarda görüntü oluşur' demekle sınırlı değildir; cismin bulunduğu yere göre görüntünün yeri ve özelliklerini belirlemek olmalıdır. Bu amaç çukur ayna ve tümsek ayna için ayrı gözlem basamakları gerektirir.\n2. Düzeneği seç. Çukur ayna, tümsek ayna, ışıklı cisim veya ok biçimli yarık, beyaz ekran, cetvel ve sabitleyiciler kullanılabilir. Ayna ile cisim aynı doğrultuya, mümkün olduğunca asal eksen üzerine yerleştirilmelidir. Ekran yalnız gerçek görüntüleri yakalamaya yarar; sanal görüntü için ekranda görüntü aramak doğru yöntem değildir.\n3. Değişkenleri belirle. Çukur ayna deneyinde cisim uzaklığını sistemli olarak değiştir; görüntü uzaklığını, görüntü boyunu, görüntünün ters-düz oluşunu ve ekrana düşüp düşmediğini kaydet. Ayna türünü değiştirdiğinde yeni bir deney koşuluna geçtiğini fark et. Cisim boyu, aynanın konumu, ışık kaynağı ve ortam aydınlığı mümkün olduğunca sabit kalmalıdır.\n4. Çukur aynada uzak cisim durumunu incele. Cisim odak uzaklığının çok dışındaysa görüntü aynanın ön tarafında, gerçek, ters ve çoğunlukla küçülmüş gözlenir. Ekran üzerinde keskin görüntü elde edilebilmesi gerçek görüntünün önemli kanıtıdır.\n5. Cisim merkeze yaklaştığında görüntüdeki değişimi izle. Cisim merkez civarına geldiğinde görüntü yaklaşık merkez civarında ve cisme yakın boyda oluşur. Cisim merkez ile odak arasına alındığında görüntü daha uzak, gerçek, ters ve büyümüş olur. Bu gözlem, cisim aynaya yaklaştıkça görüntünün her zaman aynaya yaklaşacağı düşüncesinin yanlış olduğunu gösterir.\n6. Odak noktasını özel durum olarak değerlendir. Cisim odak civarındayken yansıyan ışınlar yaklaşık paralel ilerler; ekranı uygun bir sonlu konuma getirerek keskin görüntü yakalamak zorlaşır. Bu durum ölçüm hatası değil, modelin öngördüğü özel bir konumdur.\n7. Cisim odak ile tepe arasındayken sanal görüntüyü yorumla. Bu durumda ekran üzerinde görüntü oluşmaz; gözlemci aynaya baktığında görüntüyü aynanın arkasında, düz ve büyümüş algılar. Ekrana düşmemesi görüntünün yok olduğu anlamına gelmez, sanal olduğunu gösterir.\n8. Tümsek aynada deneysel kanıtı farklı oku. Tümsek aynada gerçek cisim için ekranda görüntü elde edilemez; aynaya bakıldığında görüntü aynanın arkasında, düz ve küçültülmüş görünür. Cisim aynaya yaklaşıp uzaklaştıkça görüntü boyu değişebilir ama görüntü gerçek ve ters hâle gelmez.\n9. Veri tablosu ve çizimle analiz yap. Her deneme için ayna türü, cisim uzaklığı, görüntü konumu, ekranda görülme durumu, yön ve boy bilgisini tabloya yaz. Ardından asal eksen üzerinde ışın çizimi yaparak verinin yansıma yasasıyla tutarlı olup olmadığını kontrol et.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Çukur aynada deney tablosunu yorumlama\nProblem: Bir grup, çukur ayna ile yaptığı deneyde aynı ışıklı cismi farklı uzaklıklara koyuyor. Cisim odak dışındayken ekran üzerinde ters görüntü elde ediliyor; cisim odak ile ayna arasına alındığında ekran üzerinde görüntü bulunamıyor, fakat aynaya bakıldığında düz ve büyük görüntü görülüyor. Bu iki gözlem görüntü türü açısından nasıl açıklanır?\n   1) İlk durumda görüntünün ekran üzerinde oluşması, yansıyan ışınların aynanın ön tarafında gerçekten kesiştiğini gösterir.\n   2) Ekrandaki görüntünün ters olması çukur aynada odak dışındaki gerçek görüntü davranışıyla uyumludur.\n   3) İkinci durumda ekran üzerinde görüntü bulunamaması görüntünün oluşmadığı anlamına gelmez; yansıyan ışınların uzantıları aynanın arkasında kesişiyormuş gibi görünür.\n   4) Aynaya bakıldığında düz ve büyük görüntü görülmesi, cismin odak ile tepe arasında bulunduğu sanal görüntü durumuna uygundur.\nSonuç: Odak dışındaki cisim için görüntü gerçek ve terstir; odak ile ayna arasındaki cisim için görüntü sanal, düz ve büyümüştür. Deneyde ekranın görüntüyü yakalayıp yakalayamaması gerçek-sanal ayrımının temel kanıtıdır.\nÖrnek 2: Tümsek aynada günlük yaşam verisini değerlendirme\nProblem: Bir öğrenci, okul koridorundaki güvenlik aynasında uzaktaki arkadaşının küçük ve düz göründüğünü, arkadaş yaklaştıkça görüntünün biraz büyüdüğünü fakat hâlâ düz ve aynanın arkasındaymış gibi algılandığını söylüyor. Bu gözlemler tümsek aynanın görüntü özellikleriyle tutarlı mıdır?\n   1) Güvenlik aynaları geniş görüş alanı sağlamak için çoğunlukla tümsek ayna biçimindedir.\n   2) Tümsek aynada gerçek cisimlerin görüntüsü ekrana düşürülemez; gözlemci görüntüyü aynanın arkasındaymış gibi algılar.\n   3) Görüntünün düz olması tümsek ayna davranışıyla uyumludur; görüntünün ters hâle gelmesi beklenmez.\n   4) Cisim aynaya yaklaştığında görüntü boyunun artması mümkündür, ancak görüntü gerçek ya da cisimden büyük olmak zorunda değildir.\nSonuç: Gözlemler tümsek ayna modeliyle tutarlıdır: görüntü sanal, düz ve küçültülmüştür; cisim yaklaştıkça görüntü büyüyebilir fakat gerçek ve ters görüntü oluşmaz.\n\nSık yapılan hata\n- Gerçek görüntüyü 'gözle görülen', sanal görüntüyü 'görülmeyen' sanmak: Sanal görüntü de gözle görülebilir; ayırt edici ölçüt ekrana düşürülüp düşürülememesidir.\n- Çukur aynada her durumda ters görüntü oluşacağını düşünmek: Cisim odak ile tepe arasında olduğunda görüntü düz ve sanaldır.\n- Tümsek aynanın yakın cisimde gerçek görüntü vereceğini sanmak: Tümsek aynada gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş kalır.\n- Ekranda görüntü bulunamayınca deney başarısız oldu demek: Cisim odakta ya da odak içinde olabilir; bu durum modelin beklediği bir sonuçtur.\n- Ayna türü değişirken diğer değişkenleri kontrol etmemek: Çukur ve tümsek ayna karşılaştırmasında cisim boyu, uzaklık ölçüm başlangıcı ve hizalama farklı olursa sonuçlar güvenilir olmaz.\n- Işın çizimini yalnız süs olarak görmek: Çizim, deney verisinin neden o şekilde çıktığını açıklayan fiziksel modeldir; tabloyla birlikte yorumlanmalıdır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Çukur aynada cisim odak dışında olduğunda ekranda gerçek görüntü elde edilip edilemeyeceğini açıklayabiliyor muyum?\n- Çukur aynada cisim odak ile tepe arasındayken görüntünün neden sanal, düz ve büyümüş olduğunu gerekçelendirebiliyor muyum?\n- Tümsek aynada gerçek cismin görüntü özelliklerini deney gözlemleriyle ilişkilendirebiliyor muyum?\n- Bir deney tablosunda cisim uzaklığı değişirken görüntü yeri, yönü ve boyu için tutarlı çıkarım yapabiliyor muyum?\n- Gerçek ve sanal görüntü ayrımında ekran kullanmanın rolünü doğru açıklayabiliyor muyum?\n- Deney tasarımında bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini belirleyebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nKüresel aynalarda görüntü oluşumu, aynanın çukur ya da tümsek olmasına ve cismin aynaya göre konumuna bağlıdır. Çukur aynada cisim odak dışındayken gerçek ve ters görüntüler ekran üzerinde yakalanabilir; cisim odak ile ayna arasına geldiğinde görüntü sanal, düz ve büyümüş olarak aynanın arkasındaymış gibi algılanır. Tümsek aynada gerçek cisim için görüntü sanal, düz ve küçültülmüş olur; bu nedenle dikiz ve güvenlik aynalarında geniş görüş alanı sağlanır. Deneysel yaklaşımda yalnız sonucu söylemek yeterli değildir: cisim uzaklığı sistemli değiştirilmeli, görüntünün ekrana düşüp düşmediği kontrol edilmeli, görüntü boyu ve yönü kaydedilmeli, çizim ve tablo birlikte yorumlanmalıdır. Araba farı, makyaj aynası, diş hekimi aynası ve market güvenlik aynası gibi araçlar küresel aynaların görüntü özelliklerinin günlük yaşamda nasıl kullanıldığını gösterir.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa çukur ve tümsek aynayı asal eksen, tepe, odak ve merkez etiketleriyle ayrı ayrı göstermelidir. Çukur ayna için cismin odak dışında, odak ile ayna arasında ve odakta bulunduğu üç durum; tümsek ayna için de farklı uzaklıklardaki cisimlerin sanal görüntüleri gösterilebilir. Görselde ekranın yalnız gerçek görüntü durumlarında kullanılabildiği, sanal görüntülerin aynanın arkasında ışın uzantılarıyla temsil edildiği açıkça belirtilmelidir. Çizimde ışınlar gerçek ışık yolu, kesikli uzantılar ise model yardımıyla yapılan yorum olarak ayrılmalıdır.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"66b53d679db0db1901de2db0c16b17cdfb25b5bb01b4da1c3dd0d05dbaf6157f","reviewDecisionSha256":"cca2ddf2b441d9d73f10cc2bbebdbf7676a58fde28963faa5ecfc74cd3e1c350","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:66b53d679db0db1901de2db0c16b17cdfb25b5bb01b4da1c3dd0d05dbaf6157f","reviewedHash":"sha256:66b53d679db0db1901de2db0c16b17cdfb25b5bb01b4da1c3dd0d05dbaf6157f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cca2ddf2b441d9d73f10cc2bbebdbf7676a58fde28963faa5ecfc74cd3e1c350; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-025","contentProjectionSha256":"66b53d679db0db1901de2db0c16b17cdfb25b5bb01b4da1c3dd0d05dbaf6157f","reviewDecisionSha256":"cca2ddf2b441d9d73f10cc2bbebdbf7676a58fde28963faa5ecfc74cd3e1c350","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-026","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.5","objective":"FİZ.11.4.5","objectives":["FİZ.11.4.5"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta ışığın saydam ortamlarda nasıl davrandığını deney tasarlama, veri toplama ve veriyi analiz etme üzerinden öğreneceksin. Hava, su, cam ve plastik gibi saydam ortamlar ışığı geçirir; ancak ışığın doğrultusu, hızı ve dalga boyu ortam değiştiğinde değişebilir. Kırılma olayı, ışığın bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçerken sınır yüzeyinde doğrultu değiştirmesidir. Öğrenme çıktısının odağı, yalnız Snell Yasası'nı yazmak değil; gelme açısı, kırılma açısı, normal doğrultusu, kırılma indisi, sınır açısı ve tam yansıma kavramlarını deneysel gözlemlerle ilişkilendirmektir. Su dolu bardaktaki kaşığın kırık görünmesi, havuz dibinin olduğundan daha yakın algılanması, serap olayı ve optik düzeneklerde ışığın yönlendirilmesi aynı temel davranışlarla açıklanır. Bu süreçte araştırma problemi kuracak, hangi değişkeni değiştirdiğini belirleyecek, açıları normale göre ölçecek, veri tablosu oluşturacak ve gözlemlerinin kırılma yasalarıyla tutarlı olup olmadığını değerlendireceksin.","keyConcepts":["Saydam ortam: Işığın büyük bölümünü geçiren ortamdır. Hava, su, cam ve bazı plastikler saydam ortama örnek verilebilir; her ortam ışığı aynı şekilde iletmez.","Kırılma: Işığın bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçerken hızının değişmesine bağlı olarak doğrultu değiştirmesidir. Kırılma, sınır yüzeyindeki normal doğrultusuna göre incelenir.","Gelme açısı: Gelen ışının sınır yüzeyine çizilen normalle yaptığı açıdır. Açının yüzeyle değil normalle ölçülmesi gerekir.","Kırılma açısı: Kırılan ışının ikinci ortamda normalle yaptığı açıdır. Gelme açısı ve ortamların kırıcılık indisleriyle ilişkilidir.","Kırılma indisi: Bir ortamın ışığın o ortamdaki yayılmasını ne kadar etkilediğini gösteren büyüklüktür. Kırıcılık indisi büyük olan ortamda ışığın hızı daha küçüktür.","Snell Yasası: İki saydam ortam arasındaki geçişte gelme ve kırılma açılarını ortamların kırılma indisleriyle ilişkilendiren modeldir; n1·sin i = n2·sin r şeklinde ifade edilir.","Sınır açısı: Işık kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçerken kırılma açısının 90° olduğu özel gelme açısıdır. Bu açıdan daha büyük gelme açılarında tam yansıma oluşabilir.","Tam yansıma: Işığın ikinci ortama geçmeden tamamen ilk ortama yansımasıdır. Kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçiş ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir."],"priorKnowledge":["Işığın saydam ve homojen bir ortamda doğrusal yayıldığını biliyorum.","Yansıma olayında gelme açısı ile yansıma açısının normale göre ölçüldüğünü biliyorum.","Sinüs değerinin açı büyüdükçe arttığını ve oran kurmanın deney verilerini karşılaştırmada kullanılabileceğini biliyorum.","Bir deneyde ortam türü, gelme açısı ve ışığın rengi gibi değişkenleri ayrı ayrı ele almak gerektiğini biliyorum.","Gözle görülen bir cismin konumunun, ışığın izlediği yol nedeniyle gerçek konumundan farklı algılanabileceğini günlük örneklerden fark ediyorum."],"steps":["Gözlemi problem cümlesine dönüştür. 'Kaşık neden kırık görünür?' sorusu, 'Işık hava-su sınırından geçerken doğrultusunu nasıl değiştirir?' biçiminde deneylenebilir hâle getirilir. Böylece günlük yaşam olayı ölçülebilir fizik değişkenlerine bağlanır.","Normal doğrultusunu merkeze al. Kırılma deneyinde gelme açısı ve kırılma açısı sınır yüzeyine dik çizilen normalle ölçülür. Yüzeyle yapılan açıyı kullanmak veriyi yanlış yorumlatır.","Deney düzeneğini güvenli ve kararlı kur. Işın kutusu ya da düşük güçlü lazer, yarım daire cam blok, su kabı, açıölçer ve beyaz zemin kullanılabilir. Lazer doğrudan göze tutulmamalı, yansıyan ışınların da göz hizasına gelmemesine dikkat edilmelidir.","Bağımsız değişkeni belirle. Bir deneyde gelme açısını değiştirip ortamı sabit tutabilir, başka bir deneyde aynı gelme açısında su ve cam gibi farklı ortamları karşılaştırabilirsin. Aynı anda birçok değişkeni değiştirmek kırılma açısının neye bağlı olduğunu belirsizleştirir.","Hava-cam ya da hava-su geçişini incele. Işık havadan kırılma indisi daha büyük bir ortama geçerken genellikle normale yaklaşır. Ters yönde, yani camdan havaya geçerken normalden uzaklaşır. Bu ifade her durumda açıların normalden ölçülmesine bağlıdır.","Verileri tabloya dök. Her deneme için birinci ortam, ikinci ortam, gelme açısı, kırılma açısı ve gözlem notu yazılır. Daha ileri analizde sinüs değerleri karşılaştırılarak Snell Yasası'nın oran ilişkisi test edilebilir.","Sınır açısı ve tam yansımayı özel koşul olarak yorumla. Işık kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçmeye çalışırken gelme açısı belirli bir değerden büyükse ikinci ortama kırılan ışın çıkmaz; ışık tamamen geri yansır. Bu durum her kırılma deneyinde değil, özel yön ve açı koşullarında gerçekleşir.","Gerçek ortam etkilerini unutma. Işık demeti kalınsa, blok yüzeyi çizikse, açıölçer doğru yerleştirilmemişse veya ortam homojen değilse ölçüm sapabilir. Bu sapma fizik yasasının geçersiz olduğunu değil, deney koşullarının kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.","Günlük yaşamla bağlantı kur. Serapta havanın farklı sıcaklıktaki katmanları ışığı kademeli olarak büker; su içindeki kaşığın kırık görünmesi hava-su sınırındaki kırılmayla ilgilidir. Ancak görünür derinlik konusu ayrı bir öğrenme çıktısında daha ayrıntılı ele alınır."],"workedExamples":[{"title":"Gelme ve kırılma açılarından ortamı yorumlama","problem":"Bir ışın havadan cam bloğa girerken gelme açısı 40°, kırılma açısı 25° ölçülüyor. Aynı deneyde ışığın sınırdan sonra normale yaklaştığı görülüyor. Bu gözlem ortamların kırıcılığı hakkında ne söyler?","solutionSteps":["Açıların sınır yüzeyiyle değil normalle ölçüldüğünü kabul ederiz.","Kırılma açısı gelme açısından küçük olduğuna göre ışın ikinci ortamda normale yaklaşmıştır.","Işık genellikle kırılma indisi daha büyük olan ortama geçerken normale yaklaşır.","Bu nedenle camın havaya göre daha büyük kırılma indisine sahip olduğu sonucuna varılır."],"answer":"Gözlem, camın havadan daha kırıcı bir ortam olduğunu gösterir. Işın camda normale yaklaşmıştır; bu durum ışığın camdaki hızının havadakinden daha küçük olmasıyla ilişkilendirilir."},{"title":"Tam yansıma koşulunu ayırt etme","problem":"Bir öğrenci ışığı camdan havaya gönderdiğinde küçük gelme açılarında kırılan ışın gördüğünü, gelme açısını artırdığında bir değerden sonra havaya çıkan ışın gözlemediğini ve ışığın cam içinde yansıdığını kaydediyor. Aynı olay ışık havadan cama giderken de mutlaka olur mu?","solutionSteps":["Tam yansıma için ışığın kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama gitmesi gerekir.","Camdan havaya geçiş bu koşulu sağlayabilir; çünkü camın kırılma indisi havadan büyüktür.","Gelme açısı sınır açısından büyük olduğunda kırılan ışın yerine cam içinde yansıyan ışın gözlenir.","Havadan cama geçişte ışık daha kırıcı ortama gittiği için tam yansıma koşulu oluşmaz; ışın normale yaklaşarak kırılır."],"answer":"Hayır. Tam yansıma camdan havaya gibi çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçişte ve gelme açısı sınır açısından büyükse oluşur. Havadan cama geçişte bu koşul sağlanmaz."}],"commonMistakes":["Gelme ve kırılma açılarını yüzeye göre ölçmek: Kırılma yasalarında açılar normale göre ölçülür; yüzeye göre ölçüm yapılırsa normale yaklaşma ve uzaklaşma yorumları tersine dönebilir.","Kırılma indisinin büyük olmasını ışığın daha hızlı gitmesi sanmak: Kırılma indisi büyük ortamda ışığın hızı daha küçüktür.","Her ortam geçişinde tam yansıma olacağını düşünmek: Tam yansıma için ışığın çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama gitmesi ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir.","Işığın ortam değiştirince frekansının değiştiğini söylemek: Ortam değişiminde ışığın hızı ve dalga boyu değişebilir; frekans kaynak tarafından belirlenir ve sınır geçişinde değişmez.","Snell Yasası'nı yalnız formül ezberi olarak kullanmak: Deneyde asıl amaç gelme açısı, kırılma açısı ve ortam türü arasındaki ilişkiyi verilerden yorumlamaktır.","Günlük görünümleri tek nedenle açıklamak: Serap, kırık kaşık görüntüsü ve görünür derinlik benzer kırılma ilkelerine dayanır; fakat her birinde ortam düzeni, gözlem doğrultusu ve ışık yolu farklıdır."],"selfCheck":["Gelme açısı ve kırılma açısını normal doğrultusuna göre tanımlayabiliyor muyum?","Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaşma durumunu açıklayabiliyor muyum?","Snell Yasası'nın deney verilerindeki oran ilişkisini ne amaçla kullandığını söyleyebiliyor muyum?","Tam yansıma için gereken iki koşulu ayırt edebiliyor muyum?","Bir kırılma deneyinde bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini belirleyebiliyor muyum?","Kaşığın kırık görünmesi veya serap olayı gibi günlük örnekleri ışığın saydam ortamlardaki davranışıyla ilişkilendirebiliyor muyum?"],"summary":"Işık bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçtiğinde hızı değişebilir ve bu nedenle doğrultusu değişerek kırılabilir. Kırılma olayı normal doğrultusuna göre tanımlanan gelme ve kırılma açılarıyla incelenir. Ortamın kırılma indisi ışığın o ortamda nasıl yayıldığını belirleyen temel büyüklüklerden biridir; ışık daha büyük kırılma indisine sahip ortama geçerken genellikle normale yaklaşır, daha küçük kırılma indisine sahip ortama geçerken normalden uzaklaşır. Snell Yasası deney verilerini düzenlemek için kullanılan bir modeldir. Kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçişte gelme açısı sınır açısından büyükse tam yansıma oluşabilir. Su içindeki kaşığın kırık görünmesi, serap olayı, cam blok deneyleri ve optik araçların ışığı yönlendirmesi bu davranışın günlük ve teknolojik örnekleridir. Sağlam bir öğrenme için deney tasarlamak, tek değişkeni değiştirmek, açıları doğru ölçmek ve tabloyu fiziksel modelle birlikte yorumlamak gerekir.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa iki saydam ortam arasındaki sınır yüzeyi, bu yüzeye dik normal, gelen ışın, kırılan ışın ve varsa yansıyan ışın ayrı oklarla gösterilmelidir. Açı etiketleri yüzeye değil normale göre yerleştirilmeli; hava-cam geçişinde normale yaklaşma, cam-hava geçişinde normalden uzaklaşma ve sınır açısından büyük durumda tam yansıma ayrı panellerle verilmelidir. Görselde ortamların kırılma indisleri sembolik olarak n1 ve n2 ile yazılabilir; ancak ok sayıları ışık şiddeti ya da foton sayısı gibi yorumlanmamalıdır."},"body":"KONU: Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta ışığın saydam ortamlarda nasıl davrandığını deney tasarlama, veri toplama ve veriyi analiz etme üzerinden öğreneceksin. Hava, su, cam ve plastik gibi saydam ortamlar ışığı geçirir; ancak ışığın doğrultusu, hızı ve dalga boyu ortam değiştiğinde değişebilir. Kırılma olayı, ışığın bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçerken sınır yüzeyinde doğrultu değiştirmesidir. Öğrenme çıktısının odağı, yalnız Snell Yasası'nı yazmak değil; gelme açısı, kırılma açısı, normal doğrultusu, kırılma indisi, sınır açısı ve tam yansıma kavramlarını deneysel gözlemlerle ilişkilendirmektir. Su dolu bardaktaki kaşığın kırık görünmesi, havuz dibinin olduğundan daha yakın algılanması, serap olayı ve optik düzeneklerde ışığın yönlendirilmesi aynı temel davranışlarla açıklanır. Bu süreçte araştırma problemi kuracak, hangi değişkeni değiştirdiğini belirleyecek, açıları normale göre ölçecek, veri tablosu oluşturacak ve gözlemlerinin kırılma yasalarıyla tutarlı olup olmadığını değerlendireceksin.\n\nTemel kavramlar\n- Saydam ortam: Işığın büyük bölümünü geçiren ortamdır. Hava, su, cam ve bazı plastikler saydam ortama örnek verilebilir; her ortam ışığı aynı şekilde iletmez.\n- Kırılma: Işığın bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçerken hızının değişmesine bağlı olarak doğrultu değiştirmesidir. Kırılma, sınır yüzeyindeki normal doğrultusuna göre incelenir.\n- Gelme açısı: Gelen ışının sınır yüzeyine çizilen normalle yaptığı açıdır. Açının yüzeyle değil normalle ölçülmesi gerekir.\n- Kırılma açısı: Kırılan ışının ikinci ortamda normalle yaptığı açıdır. Gelme açısı ve ortamların kırıcılık indisleriyle ilişkilidir.\n- Kırılma indisi: Bir ortamın ışığın o ortamdaki yayılmasını ne kadar etkilediğini gösteren büyüklüktür. Kırıcılık indisi büyük olan ortamda ışığın hızı daha küçüktür.\n- Snell Yasası: İki saydam ortam arasındaki geçişte gelme ve kırılma açılarını ortamların kırılma indisleriyle ilişkilendiren modeldir; n1·sin i = n2·sin r şeklinde ifade edilir.\n- Sınır açısı: Işık kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçerken kırılma açısının 90° olduğu özel gelme açısıdır. Bu açıdan daha büyük gelme açılarında tam yansıma oluşabilir.\n- Tam yansıma: Işığın ikinci ortama geçmeden tamamen ilk ortama yansımasıdır. Kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçiş ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir.\n\nÖn bilgiler\n- Işığın saydam ve homojen bir ortamda doğrusal yayıldığını biliyorum.\n- Yansıma olayında gelme açısı ile yansıma açısının normale göre ölçüldüğünü biliyorum.\n- Sinüs değerinin açı büyüdükçe arttığını ve oran kurmanın deney verilerini karşılaştırmada kullanılabileceğini biliyorum.\n- Bir deneyde ortam türü, gelme açısı ve ışığın rengi gibi değişkenleri ayrı ayrı ele almak gerektiğini biliyorum.\n- Gözle görülen bir cismin konumunun, ışığın izlediği yol nedeniyle gerçek konumundan farklı algılanabileceğini günlük örneklerden fark ediyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Gözlemi problem cümlesine dönüştür. 'Kaşık neden kırık görünür?' sorusu, 'Işık hava-su sınırından geçerken doğrultusunu nasıl değiştirir?' biçiminde deneylenebilir hâle getirilir. Böylece günlük yaşam olayı ölçülebilir fizik değişkenlerine bağlanır.\n2. Normal doğrultusunu merkeze al. Kırılma deneyinde gelme açısı ve kırılma açısı sınır yüzeyine dik çizilen normalle ölçülür. Yüzeyle yapılan açıyı kullanmak veriyi yanlış yorumlatır.\n3. Deney düzeneğini güvenli ve kararlı kur. Işın kutusu ya da düşük güçlü lazer, yarım daire cam blok, su kabı, açıölçer ve beyaz zemin kullanılabilir. Lazer doğrudan göze tutulmamalı, yansıyan ışınların da göz hizasına gelmemesine dikkat edilmelidir.\n4. Bağımsız değişkeni belirle. Bir deneyde gelme açısını değiştirip ortamı sabit tutabilir, başka bir deneyde aynı gelme açısında su ve cam gibi farklı ortamları karşılaştırabilirsin. Aynı anda birçok değişkeni değiştirmek kırılma açısının neye bağlı olduğunu belirsizleştirir.\n5. Hava-cam ya da hava-su geçişini incele. Işık havadan kırılma indisi daha büyük bir ortama geçerken genellikle normale yaklaşır. Ters yönde, yani camdan havaya geçerken normalden uzaklaşır. Bu ifade her durumda açıların normalden ölçülmesine bağlıdır.\n6. Verileri tabloya dök. Her deneme için birinci ortam, ikinci ortam, gelme açısı, kırılma açısı ve gözlem notu yazılır. Daha ileri analizde sinüs değerleri karşılaştırılarak Snell Yasası'nın oran ilişkisi test edilebilir.\n7. Sınır açısı ve tam yansımayı özel koşul olarak yorumla. Işık kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçmeye çalışırken gelme açısı belirli bir değerden büyükse ikinci ortama kırılan ışın çıkmaz; ışık tamamen geri yansır. Bu durum her kırılma deneyinde değil, özel yön ve açı koşullarında gerçekleşir.\n8. Gerçek ortam etkilerini unutma. Işık demeti kalınsa, blok yüzeyi çizikse, açıölçer doğru yerleştirilmemişse veya ortam homojen değilse ölçüm sapabilir. Bu sapma fizik yasasının geçersiz olduğunu değil, deney koşullarının kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.\n9. Günlük yaşamla bağlantı kur. Serapta havanın farklı sıcaklıktaki katmanları ışığı kademeli olarak büker; su içindeki kaşığın kırık görünmesi hava-su sınırındaki kırılmayla ilgilidir. Ancak görünür derinlik konusu ayrı bir öğrenme çıktısında daha ayrıntılı ele alınır.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Gelme ve kırılma açılarından ortamı yorumlama\nProblem: Bir ışın havadan cam bloğa girerken gelme açısı 40°, kırılma açısı 25° ölçülüyor. Aynı deneyde ışığın sınırdan sonra normale yaklaştığı görülüyor. Bu gözlem ortamların kırıcılığı hakkında ne söyler?\n   1) Açıların sınır yüzeyiyle değil normalle ölçüldüğünü kabul ederiz.\n   2) Kırılma açısı gelme açısından küçük olduğuna göre ışın ikinci ortamda normale yaklaşmıştır.\n   3) Işık genellikle kırılma indisi daha büyük olan ortama geçerken normale yaklaşır.\n   4) Bu nedenle camın havaya göre daha büyük kırılma indisine sahip olduğu sonucuna varılır.\nSonuç: Gözlem, camın havadan daha kırıcı bir ortam olduğunu gösterir. Işın camda normale yaklaşmıştır; bu durum ışığın camdaki hızının havadakinden daha küçük olmasıyla ilişkilendirilir.\nÖrnek 2: Tam yansıma koşulunu ayırt etme\nProblem: Bir öğrenci ışığı camdan havaya gönderdiğinde küçük gelme açılarında kırılan ışın gördüğünü, gelme açısını artırdığında bir değerden sonra havaya çıkan ışın gözlemediğini ve ışığın cam içinde yansıdığını kaydediyor. Aynı olay ışık havadan cama giderken de mutlaka olur mu?\n   1) Tam yansıma için ışığın kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama gitmesi gerekir.\n   2) Camdan havaya geçiş bu koşulu sağlayabilir; çünkü camın kırılma indisi havadan büyüktür.\n   3) Gelme açısı sınır açısından büyük olduğunda kırılan ışın yerine cam içinde yansıyan ışın gözlenir.\n   4) Havadan cama geçişte ışık daha kırıcı ortama gittiği için tam yansıma koşulu oluşmaz; ışın normale yaklaşarak kırılır.\nSonuç: Hayır. Tam yansıma camdan havaya gibi çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçişte ve gelme açısı sınır açısından büyükse oluşur. Havadan cama geçişte bu koşul sağlanmaz.\n\nSık yapılan hata\n- Gelme ve kırılma açılarını yüzeye göre ölçmek: Kırılma yasalarında açılar normale göre ölçülür; yüzeye göre ölçüm yapılırsa normale yaklaşma ve uzaklaşma yorumları tersine dönebilir.\n- Kırılma indisinin büyük olmasını ışığın daha hızlı gitmesi sanmak: Kırılma indisi büyük ortamda ışığın hızı daha küçüktür.\n- Her ortam geçişinde tam yansıma olacağını düşünmek: Tam yansıma için ışığın çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama gitmesi ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir.\n- Işığın ortam değiştirince frekansının değiştiğini söylemek: Ortam değişiminde ışığın hızı ve dalga boyu değişebilir; frekans kaynak tarafından belirlenir ve sınır geçişinde değişmez.\n- Snell Yasası'nı yalnız formül ezberi olarak kullanmak: Deneyde asıl amaç gelme açısı, kırılma açısı ve ortam türü arasındaki ilişkiyi verilerden yorumlamaktır.\n- Günlük görünümleri tek nedenle açıklamak: Serap, kırık kaşık görüntüsü ve görünür derinlik benzer kırılma ilkelerine dayanır; fakat her birinde ortam düzeni, gözlem doğrultusu ve ışık yolu farklıdır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Gelme açısı ve kırılma açısını normal doğrultusuna göre tanımlayabiliyor muyum?\n- Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaşma durumunu açıklayabiliyor muyum?\n- Snell Yasası'nın deney verilerindeki oran ilişkisini ne amaçla kullandığını söyleyebiliyor muyum?\n- Tam yansıma için gereken iki koşulu ayırt edebiliyor muyum?\n- Bir kırılma deneyinde bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini belirleyebiliyor muyum?\n- Kaşığın kırık görünmesi veya serap olayı gibi günlük örnekleri ışığın saydam ortamlardaki davranışıyla ilişkilendirebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nIşık bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama geçtiğinde hızı değişebilir ve bu nedenle doğrultusu değişerek kırılabilir. Kırılma olayı normal doğrultusuna göre tanımlanan gelme ve kırılma açılarıyla incelenir. Ortamın kırılma indisi ışığın o ortamda nasıl yayıldığını belirleyen temel büyüklüklerden biridir; ışık daha büyük kırılma indisine sahip ortama geçerken genellikle normale yaklaşır, daha küçük kırılma indisine sahip ortama geçerken normalden uzaklaşır. Snell Yasası deney verilerini düzenlemek için kullanılan bir modeldir. Kırıcılık indisi büyük ortamdan küçük ortama geçişte gelme açısı sınır açısından büyükse tam yansıma oluşabilir. Su içindeki kaşığın kırık görünmesi, serap olayı, cam blok deneyleri ve optik araçların ışığı yönlendirmesi bu davranışın günlük ve teknolojik örnekleridir. Sağlam bir öğrenme için deney tasarlamak, tek değişkeni değiştirmek, açıları doğru ölçmek ve tabloyu fiziksel modelle birlikte yorumlamak gerekir.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa iki saydam ortam arasındaki sınır yüzeyi, bu yüzeye dik normal, gelen ışın, kırılan ışın ve varsa yansıyan ışın ayrı oklarla gösterilmelidir. Açı etiketleri yüzeye değil normale göre yerleştirilmeli; hava-cam geçişinde normale yaklaşma, cam-hava geçişinde normalden uzaklaşma ve sınır açısından büyük durumda tam yansıma ayrı panellerle verilmelidir. Görselde ortamların kırılma indisleri sembolik olarak n1 ve n2 ile yazılabilir; ancak ok sayıları ışık şiddeti ya da foton sayısı gibi yorumlanmamalıdır.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"24af770de7d087712a12ca346bf1fadd7277a37fad079e1c99bbb788cc670c17","reviewDecisionSha256":"5012960c8ea76e4a86f14fd8416761ec85e43903b062081b6b60a6de468ba0d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:24af770de7d087712a12ca346bf1fadd7277a37fad079e1c99bbb788cc670c17","reviewedHash":"sha256:24af770de7d087712a12ca346bf1fadd7277a37fad079e1c99bbb788cc670c17","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5012960c8ea76e4a86f14fd8416761ec85e43903b062081b6b60a6de468ba0d3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-026","contentProjectionSha256":"24af770de7d087712a12ca346bf1fadd7277a37fad079e1c99bbb788cc670c17","reviewDecisionSha256":"5012960c8ea76e4a86f14fd8416761ec85e43903b062081b6b60a6de468ba0d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-027","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.6","objective":"FİZ.11.4.6","objectives":["FİZ.11.4.6"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta saydam bir ortamın içindeki cismin gözlemciye görünen konumunun gerçek konumundan neden farklı olabildiğini bilimsel gözlem yoluyla öğreneceksin. Görünür derinlik ile gerçek derinliği birbirinden ayıracak; cismin gerçek derinliğinin ve ışığın geçtiği ortamların kırılma indislerinin görünür konumu nasıl etkilediğini kontrollü gözlemlerle kaydedeceksin. Su, saydam yağ ve cam gibi ortamlarda bir cismin hava ortamından gözlenmesini karşılaştırırken bakış doğrultusu, kap biçimi, ışıklandırma ve gözlemci konumu gibi değişkenleri sabit tutmanın önemini fark edeceksin. Amaç bir formülü ezberlemek ya da oran hesabı yapmak değildir. Amaç, ışığın ortam sınırında kırılması ile gözün ışığı doğrusal geldiği yönde geriye doğru uzatarak konum belirlemesi arasındaki ilişkiyi gözlem kanıtlarıyla açıklamaktır. Böylece havuz tabanının olduğundan daha yakın görünmesi, su içindeki bozuk paranın yükselmiş gibi algılanması ve bir kabın dibindeki cismin bakış açısı değişince farklı yerde görünmesi gibi günlük olayları tutarlı bir fizik modeliyle yorumlayabileceksin.","keyConcepts":["Gerçek derinlik: Cismin saydam ortamın yüzeyine olan fiziksel uzaklığıdır. Cetvel gibi bir ölçme aracıyla cismin gerçek konumu belirlenebilir ve gözlemcinin algısından bağımsızdır.","Görünür derinlik: Cismin, kırılan ışınların göze ulaşma yönleri nedeniyle bulunduğu sanılan derinliktir. Bu bir algı hatası değil, ışığın izlediği yolun göz tarafından yorumlanmasının sonucudur.","Kırılma: Işığın kırılma indisleri farklı iki saydam ortam arasındaki sınırdan geçerken yayılma doğrultusunun değişmesidir. Görünür derinlik olayının temelinde bu doğrultu değişimi vardır.","Kırılma indisi: Bir saydam ortamın ışığın yayılmasını ne ölçüde etkilediğini gösteren büyüklüktür. Ortamların kırılma indisleri farklı olduğunda sınırdan geçen ışınların doğrultuları da değişebilir.","Normal doğrultusu: Işığın geçtiği yüzeye dik çizilen referans doğrudur. Gelme ve kırılma açıları bu doğruya göre değerlendirilir; yüzeye göre açı ölçmek yanlış yorumlara yol açabilir.","Gözlem doğrultusu: Gözün cisme hangi yönden baktığını ifade eder. Görünür konum karşılaştırılırken gözlemci konumu ve bakış açısı kontrol edilmelidir; aksi hâlde değişimin hangi etkenden kaynaklandığı anlaşılamaz.","Nitel gözlem: Bir büyüklüğün sayısal değerini hesaplamaktan çok, artma-azalma, daha yakın-daha uzak veya daha sığ-daha derin görünme gibi özellikleri düzenli biçimde kaydetmektir.","Kontrollü karşılaştırma: Gerçek derinlik ya da ortam türü değiştirilirken diğer koşulların olabildiğince aynı tutulmasıdır. Bu yaklaşım gözlenen değişimin hangi değişkene bağlı olduğuna ilişkin güvenilir çıkarım sağlar."],"priorKnowledge":["Işığın homojen ve saydam bir ortam içinde yaklaşık doğrusal yayıldığını biliyorum.","Işığın farklı saydam ortamların sınırından geçerken kırılabildiğini ve açıların normale göre tanımlandığını biliyorum.","Kırılma indisi büyük olan ortamın ışığın yayılmasını daha fazla etkilediğini biliyorum.","Bir deneyde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol değişkenlerini ayırt edebiliyorum.","Bir gözlem sonucunun tek ölçüme değil, tekrarlanan ve karşılaştırılabilir kayıtlara dayanmasının daha güvenilir olduğunu kabul ediyorum."],"steps":["Önce gözlem durumunu açıkça tanımla. Saydam bir kabın dibine bozuk para, işaretli çubuk ya da küçük bir hedef yerleştirilebilir. Gözlemci çoğu günlük durumda hava ortamındadır; cisim ise su, saydam yağ veya cam gibi daha büyük kırılma indisli bir ortamın içinde bulunur. Bu düzeni belirtmeden yalnızca “cisim daha yakın görünür” demek eksik kalır.","Gerçek derinliği fiziksel konum olarak belirle. Kabın tabanı ile sıvı yüzeyi arasındaki uzaklık ya da cismin yüzeye olan uzaklığı cetvelle ölçülebilir. Bu değer, gözün cismi nerede algıladığından bağımsız olan gerçek derinliktir. Aynı cisim farklı gözlemcilerce farklı görülebilse de fiziksel konumu değişmez.","Görünür derinliği doğrudan cetvelle ölçmeye çalışmak yerine karşılaştırmalı bir yöntem kullan. Örneğin kabın yanına hareketli bir işaret yerleştirilip gözlemciye cismin görüntüsüyle aynı hizada görünene kadar ayarlanabilir. İşaretin konumu, görünür konuma ilişkin gözlem kaydı sağlar. Bakış açısı ve göz yüksekliği her denemede aynı tutulmalıdır.","Işık yolunu düşün. Cisimden çıkan ışınlar saydam ortamdan havaya geçerken kırılır ve göze ulaşır. Göz, kendisine ulaşan ışığı son geldiği doğrultuda geriye doğru uzatarak cismin konumunu belirler. Bu geriye uzantılar gerçek cismin bulunduğu noktadan değil, çoğu günlük düzende yüzeye daha yakın bir noktadan geliyormuş gibi algılanır.","Gerçek derinliğin etkisini tek değişkenli karşılaştırmayla incele. Aynı kap, aynı sıvı ve aynı bakış doğrultusu korunurken cismi farklı gerçek derinliklere yerleştir. Gerçek derinlik arttıkça görünür derinliğin de genel olarak arttığını, ancak cismin gerçek konumuyla görünür konumunun çakışmadığını kaydet. Burada amaç oran bulmak değil, düzenli değişimi gözlemlemektir.","Ortamların kırılma indisinin etkisini karşılaştır. Aynı gerçek derinlikte ve aynı gözlem doğrultusunda farklı saydam ortamlar kullanıldığında cismin görünür konumu değişebilir. Gözlemci havadayken, kırılma indisi daha büyük olan ortamda cisim çoğu yakın-normal gözlem durumunda yüzeye daha yakınmış gibi algılanır. Sonuç cümlesi deney koşullarıyla birlikte yazılmalıdır.","Kontrol değişkenlerini koru. Kabın biçimi, yüzeyin yataylığı, cismin konumu, gözlem mesafesi, bakış açısı, ortam sıcaklığı ve aydınlatma değişirse görünür konum farklı algılanabilir. Özellikle eğik bakışlarda yatay yer değiştirme de hissedilebileceği için farklı denemeler aynı bakış doğrultusundan yapılmalıdır.","Gözlemleri tabloya kaydet ve sözel örüntü oluştur. Her satırda ortam türü, gerçek derinlik, gözlemci konumu ve “daha sığ, daha derin, değişmedi” gibi görünür konum notları yer alabilir. Ardından “gerçek derinlik arttığında…”, “ortamın kırılma indisi arttığında…” biçiminde kanıta dayalı fakat ölçüm sınırlarını aşmayan çıkarımlar yazılmalıdır.","Sonucu günlük yaşamla sınayıp genellemenin koşullarını belirt. Havuz tabanının olduğundan sığ görünmesi güvenlik açısından önemlidir; suya atlayan kişi gerçek derinliği yalnız görünüşe göre değerlendirmemelidir. Balık avında hedefin görünen konumuyla gerçek konumu farklı olabilir. Ancak her örnekte gözlem yönü ve ortam düzeni belirtilmeden mutlak bir kural söylenmemelidir."],"workedExamples":[{"title":"Gerçek derinlik değişirken gözlem verisini yorumlama","problem":"Bir öğrenci aynı su kabında, aynı göz hizasında ve aynı bakış doğrultusunda işaretli bir çubuğu üç farklı gerçek derinliğe yerleştiriyor. Çubuk daha derine indirildikçe görünen konumun da aşağıya kaydığını, fakat her denemede çubuğun gerçek konumundan yüzeye daha yakın algılandığını kaydediyor. Bu gözlemden hangi sonuçlar çıkarılabilir?","solutionSteps":["Ortam türü ve gözlem koşulları sabit olduğundan değiştirilen temel değişken gerçek derinliktir.","Cisim daha derine indirildiğinde görünür konumun da daha derine kayması, görünür derinliğin gerçek derinliğe bağlı olarak değiştiğini gösterir.","Görünen konumun her denemede gerçek konumdan yüzeye daha yakın olması, sudan havaya çıkan ışınların kırılması ve gözün ışınları geriye doğru doğrusal uzatmasıyla açıklanır.","Veriler yalnız nitel ilişki kurmaya yeterlidir; bu gözlemden bir matematiksel oran türetmek ya da her sıvı için aynı nicel sonucu ilan etmek doğru değildir."],"answer":"Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artma eğilimi gösterir; ancak hava ortamından su içindeki cisme bakıldığında cisim gerçek konumundan daha sığ algılanır. Çıkarım, aynı gözlem doğrultusu ve aynı ortam koşulları için geçerlidir."},{"title":"İki saydam ortamı kontrollü biçimde karşılaştırma","problem":"İki özdeş kapta aynı gerçek derinlikte bulunan özdeş hedefler vardır. Birinci kap suyla, ikinci kap ise sudan daha büyük kırılma indisine sahip saydam bir sıvıyla doldurulmuştur. Gözlemci her iki kaba hava ortamından, aynı konumdan ve yaklaşık dik doğrultuda bakıyor. İkinci kaptaki hedefin yüzeye daha yakın görünmesi nasıl açıklanır?","solutionSteps":["Kap, gerçek derinlik, hedef ve gözlemci konumu aynı tutulduğundan temel fark sıvıların kırılma indisidir.","Hedeflerden çıkan ışınlar sıvı-hava sınırından geçerken kırılır ve gözlemciye farklı doğrultularda ulaşır.","Göz, ışınların son doğrultularını geriye uzattığı için hedeflerin görünür konumlarını gerçek konumlarından farklı algılar.","Kırılma indisi daha büyük sıvıda doğrultu değişimi daha belirgin olduğundan, verilen gözlem koşullarında hedef yüzeye daha yakın görünür."],"answer":"Gözlem, görünür derinliğin yalnız gerçek derinliğe değil, ışığın geçtiği ortamların kırılma indislerine de bağlı olduğunu gösterir. Sonuç, aynı gerçek derinlik ve aynı bakış doğrultusu korunarak elde edilmiştir."}],"commonMistakes":["Görünür derinliği cismin gerçekten yukarı çıkması sanmak: Cisim yer değiştirmez; değişen, kırılan ışınların göz tarafından yorumlanan görünür konumudur.","Görünür derinlik ile gerçek derinliği aynı ölçüm olarak kullanmak: Gerçek derinlik fiziksel uzaklık, görünür derinlik ise gözlem sonucu algılanan uzaklıktır.","Her bakış açısında aynı görünür konumun oluşacağını düşünmek: Eğik bakış, göz yüksekliği ve gözlem mesafesi değiştiğinde ışık yolları ve algılanan konum da değişebilir.","Ortam türünü değiştirirken kap biçimini veya gerçek derinliği de değiştirmek: Birden fazla değişken aynı anda değişirse hangi etkinin sonucu oluşturduğu belirlenemez.","Nitel gözlemi gereksiz bir formül hesabına dönüştürmek: Bu öğrenme çıktısında amaç gerçek derinlik ve kırılma indisi etkisini gözlemleyip açıklamaktır; matematiksel görünür derinlik modeli kurmak kapsam dışıdır.","Havuzun görünen derinliğini güvenli gerçek derinlik kabul etmek: Havuz tabanı çoğu gözlem durumunda olduğundan daha yakın görünür; güvenlik kararı görünüşe değil ölçülmüş derinliğe dayanmalıdır."],"selfCheck":["Gerçek derinlik ile görünür derinliği birbirinden açıkça ayırabiliyor muyum?","Görünür konumun oluşmasını ışığın kırılması ve gözün ışınları geriye uzatmasıyla açıklayabiliyor muyum?","Gerçek derinliğin etkisini incelerken hangi değişkenleri sabit tutmam gerektiğini söyleyebiliyor muyum?","Farklı kırılma indisli iki saydam ortamı adil biçimde karşılaştıracak bir gözlem planı kurabiliyor muyum?","Gözlem verilerinden nitel bir sonuç çıkarıp matematiksel model kurmadan ifade edebiliyor muyum?","Havuz, akvaryum veya su içindeki cisim örneklerini güvenlik ve günlük yaşam bağlamında yorumlayabiliyor muyum?"],"summary":"Görünür derinlik, saydam ortam içindeki bir cismin ışığın kırılması nedeniyle gerçek konumundan farklı yerde algılanmasıdır. Gerçek derinlik cismin yüzeye olan fiziksel uzaklığıdır; görünür derinlik ise göze ulaşan kırılmış ışınların geriye doğru uzatılmasıyla belirlenen algısal konumdur. Hava ortamından su, saydam yağ veya cam gibi daha büyük kırılma indisli bir ortamdaki cisme bakıldığında cisim çoğu günlük gözlem düzeninde yüzeye daha yakın görünür. Gerçek derinlik değiştirildiğinde görünür derinlik de değişir; ortamların kırılma indisleri farklı olduğunda aynı gerçek derinlikteki cisimlerin görünür konumları da farklı olabilir. Güvenilir gözlem için bakış doğrultusu, kap biçimi, gerçek derinlik, aydınlatma ve gözlemci konumu kontrol edilmelidir. Havuz tabanının sığ görünmesi, akvaryumdaki balığın farklı yerde algılanması ve su içindeki bozuk paranın yükselmiş gibi görünmesi bu ilkenin günlük örnekleridir. Öğrenme çıktısının odağı formül ve işlem değil, gözlem kaydı, değişken kontrolü ve gözleme dayalı açıklamadır.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa hava ortamındaki göz, saydam ortam içindeki cisim, yatay sınır yüzeyi, yüzeye çizilen normal, cisimden çıkan gerçek ışınlar ve bu ışınların göz tarafından geriye doğru uzatılan kesikli doğrultuları gösterilmelidir. Gerçek konum ve görünür konum ayrı etiketlenmeli, kesikli uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı belirtilmelidir. İkinci bir panelde aynı gerçek derinlikte fakat farklı kırılma indisli iki ortam karşılaştırılabilir. Görsel, herhangi bir oran ya da işlem sonucu vermemeli; nitel gözlem ve ışık yolu ilişkisini desteklemelidir."},"body":"KONU: Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta saydam bir ortamın içindeki cismin gözlemciye görünen konumunun gerçek konumundan neden farklı olabildiğini bilimsel gözlem yoluyla öğreneceksin. Görünür derinlik ile gerçek derinliği birbirinden ayıracak; cismin gerçek derinliğinin ve ışığın geçtiği ortamların kırılma indislerinin görünür konumu nasıl etkilediğini kontrollü gözlemlerle kaydedeceksin. Su, saydam yağ ve cam gibi ortamlarda bir cismin hava ortamından gözlenmesini karşılaştırırken bakış doğrultusu, kap biçimi, ışıklandırma ve gözlemci konumu gibi değişkenleri sabit tutmanın önemini fark edeceksin. Amaç bir formülü ezberlemek ya da oran hesabı yapmak değildir. Amaç, ışığın ortam sınırında kırılması ile gözün ışığı doğrusal geldiği yönde geriye doğru uzatarak konum belirlemesi arasındaki ilişkiyi gözlem kanıtlarıyla açıklamaktır. Böylece havuz tabanının olduğundan daha yakın görünmesi, su içindeki bozuk paranın yükselmiş gibi algılanması ve bir kabın dibindeki cismin bakış açısı değişince farklı yerde görünmesi gibi günlük olayları tutarlı bir fizik modeliyle yorumlayabileceksin.\n\nTemel kavramlar\n- Gerçek derinlik: Cismin saydam ortamın yüzeyine olan fiziksel uzaklığıdır. Cetvel gibi bir ölçme aracıyla cismin gerçek konumu belirlenebilir ve gözlemcinin algısından bağımsızdır.\n- Görünür derinlik: Cismin, kırılan ışınların göze ulaşma yönleri nedeniyle bulunduğu sanılan derinliktir. Bu bir algı hatası değil, ışığın izlediği yolun göz tarafından yorumlanmasının sonucudur.\n- Kırılma: Işığın kırılma indisleri farklı iki saydam ortam arasındaki sınırdan geçerken yayılma doğrultusunun değişmesidir. Görünür derinlik olayının temelinde bu doğrultu değişimi vardır.\n- Kırılma indisi: Bir saydam ortamın ışığın yayılmasını ne ölçüde etkilediğini gösteren büyüklüktür. Ortamların kırılma indisleri farklı olduğunda sınırdan geçen ışınların doğrultuları da değişebilir.\n- Normal doğrultusu: Işığın geçtiği yüzeye dik çizilen referans doğrudur. Gelme ve kırılma açıları bu doğruya göre değerlendirilir; yüzeye göre açı ölçmek yanlış yorumlara yol açabilir.\n- Gözlem doğrultusu: Gözün cisme hangi yönden baktığını ifade eder. Görünür konum karşılaştırılırken gözlemci konumu ve bakış açısı kontrol edilmelidir; aksi hâlde değişimin hangi etkenden kaynaklandığı anlaşılamaz.\n- Nitel gözlem: Bir büyüklüğün sayısal değerini hesaplamaktan çok, artma-azalma, daha yakın-daha uzak veya daha sığ-daha derin görünme gibi özellikleri düzenli biçimde kaydetmektir.\n- Kontrollü karşılaştırma: Gerçek derinlik ya da ortam türü değiştirilirken diğer koşulların olabildiğince aynı tutulmasıdır. Bu yaklaşım gözlenen değişimin hangi değişkene bağlı olduğuna ilişkin güvenilir çıkarım sağlar.\n\nÖn bilgiler\n- Işığın homojen ve saydam bir ortam içinde yaklaşık doğrusal yayıldığını biliyorum.\n- Işığın farklı saydam ortamların sınırından geçerken kırılabildiğini ve açıların normale göre tanımlandığını biliyorum.\n- Kırılma indisi büyük olan ortamın ışığın yayılmasını daha fazla etkilediğini biliyorum.\n- Bir deneyde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol değişkenlerini ayırt edebiliyorum.\n- Bir gözlem sonucunun tek ölçüme değil, tekrarlanan ve karşılaştırılabilir kayıtlara dayanmasının daha güvenilir olduğunu kabul ediyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Önce gözlem durumunu açıkça tanımla. Saydam bir kabın dibine bozuk para, işaretli çubuk ya da küçük bir hedef yerleştirilebilir. Gözlemci çoğu günlük durumda hava ortamındadır; cisim ise su, saydam yağ veya cam gibi daha büyük kırılma indisli bir ortamın içinde bulunur. Bu düzeni belirtmeden yalnızca “cisim daha yakın görünür” demek eksik kalır.\n2. Gerçek derinliği fiziksel konum olarak belirle. Kabın tabanı ile sıvı yüzeyi arasındaki uzaklık ya da cismin yüzeye olan uzaklığı cetvelle ölçülebilir. Bu değer, gözün cismi nerede algıladığından bağımsız olan gerçek derinliktir. Aynı cisim farklı gözlemcilerce farklı görülebilse de fiziksel konumu değişmez.\n3. Görünür derinliği doğrudan cetvelle ölçmeye çalışmak yerine karşılaştırmalı bir yöntem kullan. Örneğin kabın yanına hareketli bir işaret yerleştirilip gözlemciye cismin görüntüsüyle aynı hizada görünene kadar ayarlanabilir. İşaretin konumu, görünür konuma ilişkin gözlem kaydı sağlar. Bakış açısı ve göz yüksekliği her denemede aynı tutulmalıdır.\n4. Işık yolunu düşün. Cisimden çıkan ışınlar saydam ortamdan havaya geçerken kırılır ve göze ulaşır. Göz, kendisine ulaşan ışığı son geldiği doğrultuda geriye doğru uzatarak cismin konumunu belirler. Bu geriye uzantılar gerçek cismin bulunduğu noktadan değil, çoğu günlük düzende yüzeye daha yakın bir noktadan geliyormuş gibi algılanır.\n5. Gerçek derinliğin etkisini tek değişkenli karşılaştırmayla incele. Aynı kap, aynı sıvı ve aynı bakış doğrultusu korunurken cismi farklı gerçek derinliklere yerleştir. Gerçek derinlik arttıkça görünür derinliğin de genel olarak arttığını, ancak cismin gerçek konumuyla görünür konumunun çakışmadığını kaydet. Burada amaç oran bulmak değil, düzenli değişimi gözlemlemektir.\n6. Ortamların kırılma indisinin etkisini karşılaştır. Aynı gerçek derinlikte ve aynı gözlem doğrultusunda farklı saydam ortamlar kullanıldığında cismin görünür konumu değişebilir. Gözlemci havadayken, kırılma indisi daha büyük olan ortamda cisim çoğu yakın-normal gözlem durumunda yüzeye daha yakınmış gibi algılanır. Sonuç cümlesi deney koşullarıyla birlikte yazılmalıdır.\n7. Kontrol değişkenlerini koru. Kabın biçimi, yüzeyin yataylığı, cismin konumu, gözlem mesafesi, bakış açısı, ortam sıcaklığı ve aydınlatma değişirse görünür konum farklı algılanabilir. Özellikle eğik bakışlarda yatay yer değiştirme de hissedilebileceği için farklı denemeler aynı bakış doğrultusundan yapılmalıdır.\n8. Gözlemleri tabloya kaydet ve sözel örüntü oluştur. Her satırda ortam türü, gerçek derinlik, gözlemci konumu ve “daha sığ, daha derin, değişmedi” gibi görünür konum notları yer alabilir. Ardından “gerçek derinlik arttığında…”, “ortamın kırılma indisi arttığında…” biçiminde kanıta dayalı fakat ölçüm sınırlarını aşmayan çıkarımlar yazılmalıdır.\n9. Sonucu günlük yaşamla sınayıp genellemenin koşullarını belirt. Havuz tabanının olduğundan sığ görünmesi güvenlik açısından önemlidir; suya atlayan kişi gerçek derinliği yalnız görünüşe göre değerlendirmemelidir. Balık avında hedefin görünen konumuyla gerçek konumu farklı olabilir. Ancak her örnekte gözlem yönü ve ortam düzeni belirtilmeden mutlak bir kural söylenmemelidir.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Gerçek derinlik değişirken gözlem verisini yorumlama\nProblem: Bir öğrenci aynı su kabında, aynı göz hizasında ve aynı bakış doğrultusunda işaretli bir çubuğu üç farklı gerçek derinliğe yerleştiriyor. Çubuk daha derine indirildikçe görünen konumun da aşağıya kaydığını, fakat her denemede çubuğun gerçek konumundan yüzeye daha yakın algılandığını kaydediyor. Bu gözlemden hangi sonuçlar çıkarılabilir?\n   1) Ortam türü ve gözlem koşulları sabit olduğundan değiştirilen temel değişken gerçek derinliktir.\n   2) Cisim daha derine indirildiğinde görünür konumun da daha derine kayması, görünür derinliğin gerçek derinliğe bağlı olarak değiştiğini gösterir.\n   3) Görünen konumun her denemede gerçek konumdan yüzeye daha yakın olması, sudan havaya çıkan ışınların kırılması ve gözün ışınları geriye doğru doğrusal uzatmasıyla açıklanır.\n   4) Veriler yalnız nitel ilişki kurmaya yeterlidir; bu gözlemden bir matematiksel oran türetmek ya da her sıvı için aynı nicel sonucu ilan etmek doğru değildir.\nSonuç: Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artma eğilimi gösterir; ancak hava ortamından su içindeki cisme bakıldığında cisim gerçek konumundan daha sığ algılanır. Çıkarım, aynı gözlem doğrultusu ve aynı ortam koşulları için geçerlidir.\nÖrnek 2: İki saydam ortamı kontrollü biçimde karşılaştırma\nProblem: İki özdeş kapta aynı gerçek derinlikte bulunan özdeş hedefler vardır. Birinci kap suyla, ikinci kap ise sudan daha büyük kırılma indisine sahip saydam bir sıvıyla doldurulmuştur. Gözlemci her iki kaba hava ortamından, aynı konumdan ve yaklaşık dik doğrultuda bakıyor. İkinci kaptaki hedefin yüzeye daha yakın görünmesi nasıl açıklanır?\n   1) Kap, gerçek derinlik, hedef ve gözlemci konumu aynı tutulduğundan temel fark sıvıların kırılma indisidir.\n   2) Hedeflerden çıkan ışınlar sıvı-hava sınırından geçerken kırılır ve gözlemciye farklı doğrultularda ulaşır.\n   3) Göz, ışınların son doğrultularını geriye uzattığı için hedeflerin görünür konumlarını gerçek konumlarından farklı algılar.\n   4) Kırılma indisi daha büyük sıvıda doğrultu değişimi daha belirgin olduğundan, verilen gözlem koşullarında hedef yüzeye daha yakın görünür.\nSonuç: Gözlem, görünür derinliğin yalnız gerçek derinliğe değil, ışığın geçtiği ortamların kırılma indislerine de bağlı olduğunu gösterir. Sonuç, aynı gerçek derinlik ve aynı bakış doğrultusu korunarak elde edilmiştir.\n\nSık yapılan hata\n- Görünür derinliği cismin gerçekten yukarı çıkması sanmak: Cisim yer değiştirmez; değişen, kırılan ışınların göz tarafından yorumlanan görünür konumudur.\n- Görünür derinlik ile gerçek derinliği aynı ölçüm olarak kullanmak: Gerçek derinlik fiziksel uzaklık, görünür derinlik ise gözlem sonucu algılanan uzaklıktır.\n- Her bakış açısında aynı görünür konumun oluşacağını düşünmek: Eğik bakış, göz yüksekliği ve gözlem mesafesi değiştiğinde ışık yolları ve algılanan konum da değişebilir.\n- Ortam türünü değiştirirken kap biçimini veya gerçek derinliği de değiştirmek: Birden fazla değişken aynı anda değişirse hangi etkinin sonucu oluşturduğu belirlenemez.\n- Nitel gözlemi gereksiz bir formül hesabına dönüştürmek: Bu öğrenme çıktısında amaç gerçek derinlik ve kırılma indisi etkisini gözlemleyip açıklamaktır; matematiksel görünür derinlik modeli kurmak kapsam dışıdır.\n- Havuzun görünen derinliğini güvenli gerçek derinlik kabul etmek: Havuz tabanı çoğu gözlem durumunda olduğundan daha yakın görünür; güvenlik kararı görünüşe değil ölçülmüş derinliğe dayanmalıdır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Gerçek derinlik ile görünür derinliği birbirinden açıkça ayırabiliyor muyum?\n- Görünür konumun oluşmasını ışığın kırılması ve gözün ışınları geriye uzatmasıyla açıklayabiliyor muyum?\n- Gerçek derinliğin etkisini incelerken hangi değişkenleri sabit tutmam gerektiğini söyleyebiliyor muyum?\n- Farklı kırılma indisli iki saydam ortamı adil biçimde karşılaştıracak bir gözlem planı kurabiliyor muyum?\n- Gözlem verilerinden nitel bir sonuç çıkarıp matematiksel model kurmadan ifade edebiliyor muyum?\n- Havuz, akvaryum veya su içindeki cisim örneklerini güvenlik ve günlük yaşam bağlamında yorumlayabiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nGörünür derinlik, saydam ortam içindeki bir cismin ışığın kırılması nedeniyle gerçek konumundan farklı yerde algılanmasıdır. Gerçek derinlik cismin yüzeye olan fiziksel uzaklığıdır; görünür derinlik ise göze ulaşan kırılmış ışınların geriye doğru uzatılmasıyla belirlenen algısal konumdur. Hava ortamından su, saydam yağ veya cam gibi daha büyük kırılma indisli bir ortamdaki cisme bakıldığında cisim çoğu günlük gözlem düzeninde yüzeye daha yakın görünür. Gerçek derinlik değiştirildiğinde görünür derinlik de değişir; ortamların kırılma indisleri farklı olduğunda aynı gerçek derinlikteki cisimlerin görünür konumları da farklı olabilir. Güvenilir gözlem için bakış doğrultusu, kap biçimi, gerçek derinlik, aydınlatma ve gözlemci konumu kontrol edilmelidir. Havuz tabanının sığ görünmesi, akvaryumdaki balığın farklı yerde algılanması ve su içindeki bozuk paranın yükselmiş gibi görünmesi bu ilkenin günlük örnekleridir. Öğrenme çıktısının odağı formül ve işlem değil, gözlem kaydı, değişken kontrolü ve gözleme dayalı açıklamadır.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa hava ortamındaki göz, saydam ortam içindeki cisim, yatay sınır yüzeyi, yüzeye çizilen normal, cisimden çıkan gerçek ışınlar ve bu ışınların göz tarafından geriye doğru uzatılan kesikli doğrultuları gösterilmelidir. Gerçek konum ve görünür konum ayrı etiketlenmeli, kesikli uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı belirtilmelidir. İkinci bir panelde aynı gerçek derinlikte fakat farklı kırılma indisli iki ortam karşılaştırılabilir. Görsel, herhangi bir oran ya da işlem sonucu vermemeli; nitel gözlem ve ışık yolu ilişkisini desteklemelidir.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1d5497fcec45b2a1323997056fbf4da4873d6a3da6af3be4583225f045d97d09","reviewDecisionSha256":"9e18e14d2a266af0e9533028df1bd6398e473b946432f62399816cc2b1831bcf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1d5497fcec45b2a1323997056fbf4da4873d6a3da6af3be4583225f045d97d09","reviewedHash":"sha256:1d5497fcec45b2a1323997056fbf4da4873d6a3da6af3be4583225f045d97d09","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9e18e14d2a266af0e9533028df1bd6398e473b946432f62399816cc2b1831bcf; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-027","contentProjectionSha256":"1d5497fcec45b2a1323997056fbf4da4873d6a3da6af3be4583225f045d97d09","reviewDecisionSha256":"9e18e14d2a266af0e9533028df1bd6398e473b946432f62399816cc2b1831bcf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-028","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.7","objective":"FİZ.11.4.7","objectives":["FİZ.11.4.7"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanları hakkında güvenilir bilgi toplamayı öğreneceksin. Fiberin yalnızca ince bir cam tel olmadığını; ışığı taşıyan çekirdek, çekirdeği çevreleyen daha düşük kırılma indisli kılıf ve mekanik koruma sağlayan dış katmanlardan oluşan bir sistem olduğunu açıklayacaksın. Işığın çekirdek-kılıf sınırında uygun koşullarda tam yansıma yaparak ilerlemesini, kırılma indisi ve sınır açısı bilgilerinle ilişkilendireceksin. Telekomünikasyon, tıbbi görüntüleme, endüstriyel denetim, sensörler ve aydınlatma gibi kullanım alanlarını işlevleriyle birlikte sınıflandıracaksın. Bunun yanında, araştırma sorusu oluşturma, kaynak seçme, bir iddiayı birden fazla güvenilir kaynaktan doğrulama, bilgiyi kendi cümlelerinle kaydetme ve kaynak künyesini koruma basamaklarını uygulayacaksın. Amaç, fiber optik hakkında rastgele bilgi biriktirmek değil; fizik ilkelerine uygun, doğrulanmış ve kullanım bağlamı açıklanmış bir bilgi dosyası oluşturmaktır.","keyConcepts":["Fiber optik: Işığı uzun ve ince bir saydam yol içinde yönlendirmek için tasarlanan, çekirdek ve kılıf katmanlarıyla çalışan optik iletim sistemidir.","Çekirdek: Işığın temel olarak ilerlediği merkez bölgedir. Cam ya da uygun saydam polimerden üretilebilir ve kırılma indisi kılıfınkinden daha büyüktür.","Kılıf: Çekirdeği çevreleyen saydam katmandır. Daha küçük kırılma indisi sayesinde çekirdek-kılıf sınırında tam yansıma koşullarının oluşmasına katkı verir.","Koruyucu kaplama ve dış kılıf: Fiberi nem, çizilme, ezilme ve aşırı bükülme gibi mekanik etkilerden koruyan katmanlardır. Işığı yönlendiren asıl optik çift çekirdek ile kılıftır.","Tam yansıma: Işığın kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama giderken gelme açısı sınır açısından büyük olduğunda ikinci ortama geçmeyip bütünüyle ilk ortama yansımasıdır.","Zayıflama: Işık sinyalinin yayılma boyunca soğurma, saçılma, bağlantı kaybı veya bükülme gibi nedenlerle güç kaybetmesidir. Fiber optik kayıpsız değildir.","Bilgi kaynağı güvenilirliği: Kaynağın yazarı, kurumu, yayın tarihi, kanıtları, teknik tutarlılığı ve başka kaynaklarla doğrulanabilirliği üzerinden değerlendirilmesidir.","Kullanım alanı: Fiber optiğin yalnız iletişim kablosu olarak değil; endoskopi, sensör, endüstriyel görüntüleme, dekoratif aydınlatma ve ölçüm sistemlerinde farklı işlevlerle kullanılmasıdır."],"priorKnowledge":["Işığın farklı kırılma indisli ortamların sınırında kırılabildiğini ve yansıyabildiğini biliyorum.","Tam yansımanın yalnız kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama geçişte ve uygun açı koşulunda gerçekleştiğini biliyorum.","Bir bilimsel iddianın güvenilirliğini değerlendirmek için kaynak, kanıt ve doğrulama aramak gerektiğini biliyorum.","Bilgiyi olduğu gibi kopyalamak yerine anlamını koruyarak kendi cümlelerimle özetleyebiliyorum.","Teknolojik bir aracın yapısı, çalışma ilkesi ve kullanım amacı arasında ilişki kurulması gerektiğini biliyorum."],"steps":["Araştırma sorusunu sınırla. “Fiber optik nedir?” çok geniş bir başlangıçtır. “Fiber optik kablonun çekirdek ve kılıf yapısı ışığın yönlendirilmesini nasıl sağlar?”, “Tıbbi endoskopide fiberin hangi özelliğinden yararlanılır?” veya “Aşırı bükülme sinyal iletimini neden azaltır?” gibi sorular daha araştırılabilir ve kanıtlanabilir niteliktedir.","Kaynak planı oluştur. Ders kitabı ve resmî eğitim kaynakları temel kavramlar için; üniversite, araştırma kurumu veya standart kuruluşlarının yayınları teknik doğrulama için; üretici teknik belgeleri ise ürün özellikleri için kullanılabilir. Yazarı ve dayanağı belirsiz, reklam amacı ağır basan ya da kaynak göstermeyen içerikler tek başına kanıt sayılmamalıdır.","Fiberin katmanlarını görevleriyle birlikte incele. Çekirdek ışığı taşır, kılıf çekirdekten daha düşük kırılma indisine sahip optik sınırı oluşturur, kaplama ve dış katmanlar mekanik koruma sağlar. “Kılıf ışığı engeller” biçimindeki kaba açıklama yerine, kırılma indisi farkının ışığın çekirdekte yönlendirilmesine nasıl katkıda bulunduğu belirtilmelidir.","Çalışma ilkesini önceki fizik bilgilerine bağla. Işık çekirdeğe uygun açı aralığında girdiğinde çekirdek-kılıf sınırına sınır açısından büyük açılarla ulaşabilir ve tam yansıma yaparak ilerleyebilir. Bu süreç, ışığın fiber boyunca düz çizgi hâlinde gitmesi değil, sınırlar arasında yönlendirilmesidir. Giriş açısı ve fiber yapısı uygun değilse ışığın bir bölümü kılıfa kaçar veya sistem dışında kaybolur.","Gerçek sistemlerde kayıpları dikkate al. Malzeme içindeki soğurma ve saçılma, ek ve bağlantı noktaları, yüzey kusurları ve fiberin aşırı bükülmesi sinyalin zayıflamasına neden olabilir. “Tam yansıma varsa hiç kayıp olmaz” ifadesi ideal modeli gerçek sistemle karıştırır. Araştırma notunda ideal ilke ile uygulama sınırlılıkları ayrı yazılmalıdır.","Kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandır. Haberleşmede ışık darbeleri bilgi taşır; endoskopide ışık ve görüntü vücudun erişilmesi güç bölgelerine iletilir; sensörlerde sıcaklık, gerilme veya basınç değişimleri ışık sinyalini etkileyerek ölçüme dönüştürülür; endüstriyel incelemede dar alanlara ışık ve görüntü ulaştırılır; dekoratif sistemlerde güvenli ve yönlendirilebilir ışık kullanılır.","Toplanan bilgiyi doğrula. Aynı iddiayı en az iki bağımsız ve güvenilir kaynakta ara. Örneğin “kılıfın kırılma indisi çekirdekten küçüktür” bilgisi optik ilkelerle ve teknik kaynaklarla tutarlı olmalıdır. Kaynaklar çelişiyorsa tarih, bağlam, fiber türü ve kullanılan terimler karşılaştırılmadan tek bir ifade seçilmemelidir.","Kayıt biçimini standartlaştır. Her notta araştırma sorusu, kısa bulgu, fiziksel gerekçe, kullanım örneği, kaynak bilgisi ve doğrulama durumu yer alabilir. Doğrudan alıntılar tırnak içinde ve sınırlı kullanılmalı; çoğu bilgi kendi cümlelerinle özetlenmelidir. Kaynak künyesinin korunması bilginin sonradan denetlenebilmesini sağlar.","Sonuç ürünü oluştur ve eleştirel kontrol yap. Poster, sunu ya da raporda fiberin yapısı, çalışma ilkesi ve kullanım alanları dengeli biçimde yer almalıdır. Bir kullanım örneği verildiğinde hangi optik özelliğin bu kullanımı mümkün kıldığı açıklanmalıdır. Son kontrolde “Bu iddia hangi kaynağa dayanıyor?”, “İdeal model ile gerçek sistem ayrıldı mı?” ve “Bilgi güncel ve bağlama uygun mu?” soruları sorulmalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Kaynak güvenilirliğini değerlendirerek bilgi doğrulama","problem":"Bir öğrenci anonim bir internet yazısında “fiber optik kabloda ışık hiçbir koşulda dışarı çıkmaz ve enerji kaybı sıfırdır” ifadesini görüyor. Üniversite optik laboratuvarının eğitim sayfası ise tam yansımanın belirli ortam ve açı koşullarına bağlı olduğunu, gerçek fiberlerde zayıflama görüldüğünü açıklıyor. Öğrenci hangi bilgiyi nasıl kaydetmelidir?","solutionSteps":["Anonim yazının yazarı, kanıtı ve teknik dayanağı belirsiz olduğu için tek başına güvenilir kaynak kabul edilmez.","Üniversite kaynağındaki açıklama tam yansımanın fiziksel koşullarıyla uyumludur ve gerçek sistemlerde soğurma, saçılma ile bükülme kayıplarını hesaba katar.","“Hiçbir koşulda dışarı çıkmaz” ve “kayıp sıfırdır” ifadeleri mutlak ve fiziksel olarak aşırı genelleyicidir.","Öğrenci bilgiyi “Uygun giriş açısı ve çekirdek-kılıf kırılma indisi farkı tam yansımayla ışığın büyük bölümünü çekirdekte yönlendirir; ancak gerçek fiberlerde zayıflama vardır” biçiminde, kaynağını belirterek kaydetmelidir."],"answer":"Doğrulanmış kayıt, tam yansımanın koşullu olduğunu ve gerçek fiberlerin kayıpsız olmadığını belirtmelidir. Kaynak seçiminde kurumsal uzmanlık, fiziksel tutarlılık ve başka güvenilir kaynaklarla doğrulanabilirlik esas alınmalıdır."},{"title":"Fiber yapısı ile bükülme kaybını ilişkilendirme","problem":"Bir veri hattındaki fiber kablo geniş bir yay çizerek döşendiğinde sinyal güçlü iletiliyor; kablo çok dar bir köşede keskin biçimde büküldüğünde alıcıdaki ışık şiddeti azalıyor. Kablo kopmadığı hâlde bu değişim nasıl açıklanabilir?","solutionSteps":["Fiberde ışığın yönlendirilmesi çekirdek-kılıf sınırındaki uygun geliş açılarına bağlıdır.","Geniş ve yumuşak bükülmede ışınların önemli bölümü tam yansıma koşulunu koruyarak çekirdekte ilerler.","Keskin bükülme, bazı ışınların sınıra ulaşma açılarını değiştirir ve tam yansıma koşulunun bozulmasına yol açabilir.","Bu ışığın bir bölümünün kılıfa ya da dışarı sızmasına, dolayısıyla alıcıya ulaşan sinyalin zayıflamasına neden olur."],"answer":"Keskin bükülme fiberi fiziksel olarak koparmasa bile ışığın sınırdaki geliş koşullarını değiştirerek bükülme kaybı oluşturabilir. Bu nedenle kablo döşemesinde önerilen en küçük bükülme yarıçapına uyulmalıdır."}],"commonMistakes":["Fiber optiği içi boş ve aynalı bir boru sanmak: Yaygın fiberlerde ışık, katı saydam çekirdek ile daha düşük kırılma indisli kılıfın oluşturduğu optik yapı içinde yönlendirilir.","Tam yansımanın her ışın ve her açı için oluşacağını düşünmek: Ortamların kırılma indisi sırası ve gelme açısı koşulu sağlanmadığında ışığın bir bölümü dışarı çıkabilir.","Kılıfı yalnız mekanik koruma katmanı saymak: Optik kılıf, çekirdekten farklı kırılma indisiyle ışığın yönlendirilmesinde temel görev üstlenir; dış koruyucu katmanlarla karıştırılmamalıdır.","Fiberde enerji kaybının sıfır olduğunu söylemek: Gerçek sistemlerde soğurma, saçılma, bağlantı ve bükülme kayıpları vardır; tam yansıma ideal yönlendirme ilkesini açıklar.","Bir kaynaktaki bilgiyi doğrulamadan kopyalamak: Teknik iddialar yazar, kurum, kanıt, tarih ve başka güvenilir kaynaklarla tutarlılık açısından incelenmelidir.","Kullanım alanını yalnız adlandırmak: “Endoskopide kullanılır” demek yetmez; ışığın ve görüntünün esnek, dar bir yol üzerinden taşınmasının bu kullanımı nasıl sağladığı açıklanmalıdır."],"selfCheck":["Fiber optik sistemde çekirdek, kılıf ve koruyucu katmanların görevlerini ayırt edebiliyor muyum?","Çekirdek ile kılıf arasındaki kırılma indisi farkını tam yansıma koşuluyla ilişkilendirebiliyor muyum?","Fiber optiğin kayıpsız olmadığını ve temel zayıflama nedenlerini açıklayabiliyor muyum?","Haberleşme, tıp, sensör ve endüstriyel inceleme kullanım alanlarını fiziksel işlevleriyle eşleştirebiliyor muyum?","Bir internet kaynağının güvenilirliğini yazar, kurum, kanıt ve doğrulanabilirlik ölçütleriyle değerlendirebiliyor muyum?","Topladığım bilgiyi kendi cümlelerimle kaydedip kaynak bilgisini koruyabiliyor muyum?"],"summary":"Fiber optik malzemeler, ışığın saydam bir çekirdek içinde yönlendirilmesini sağlayan katmanlı yapılardır. Çekirdeğin kırılma indisi kılıfınkinden büyüktür; ışık uygun koşullarda çekirdek-kılıf sınırında tam yansıma yaparak ilerler. Koruyucu kaplama ve dış kılıf ise optik yapıyı mekanik etkilerden korur. Gerçek fiberlerde soğurma, saçılma, bağlantı ve bükülme kayıpları bulunduğundan sistem tamamen kayıpsız değildir. Fiber optik; haberleşmede yüksek kapasiteli ışık sinyallerini taşımada, endoskopide erişilmesi güç bölgeleri aydınlatma ve görüntülemede, sensörlerde fiziksel değişimleri algılamada, endüstriyel denetimde ve aydınlatmada kullanılır. Bu konu aynı zamanda bilgi okuryazarlığı gerektirir: araştırma sorusu belirlenmeli, güvenilir kaynaklar seçilmeli, iddialar bağımsız kaynaklarla doğrulanmalı, ideal model ile gerçek uygulama ayrılmalı ve bulgular kaynaklarıyla kaydedilmelidir.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa fiberin enine kesitinde çekirdek, optik kılıf, koruyucu kaplama ve dış kılıf ayrı etiketlenmelidir. Boyuna kesitte ışığın çekirdek-kılıf sınırlarında tam yansıma yaparak ilerlediği gösterilmeli; gerçek ışık yolu düz bir çizgiymiş gibi çizilmemelidir. Ayrı bir panelde yumuşak bükülme ile keskin bükülme karşılaştırılarak bazı ışınların keskin bükülmede çekirdekten kaçabileceği belirtilmelidir. Görsel, “kayıp sıfırdır” izlenimi vermemeli ve kırılma indisi sırası çekirdek için daha büyük, kılıf için daha küçük olarak açıklanmalıdır."},"body":"KONU: Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanları hakkında güvenilir bilgi toplamayı öğreneceksin. Fiberin yalnızca ince bir cam tel olmadığını; ışığı taşıyan çekirdek, çekirdeği çevreleyen daha düşük kırılma indisli kılıf ve mekanik koruma sağlayan dış katmanlardan oluşan bir sistem olduğunu açıklayacaksın. Işığın çekirdek-kılıf sınırında uygun koşullarda tam yansıma yaparak ilerlemesini, kırılma indisi ve sınır açısı bilgilerinle ilişkilendireceksin. Telekomünikasyon, tıbbi görüntüleme, endüstriyel denetim, sensörler ve aydınlatma gibi kullanım alanlarını işlevleriyle birlikte sınıflandıracaksın. Bunun yanında, araştırma sorusu oluşturma, kaynak seçme, bir iddiayı birden fazla güvenilir kaynaktan doğrulama, bilgiyi kendi cümlelerinle kaydetme ve kaynak künyesini koruma basamaklarını uygulayacaksın. Amaç, fiber optik hakkında rastgele bilgi biriktirmek değil; fizik ilkelerine uygun, doğrulanmış ve kullanım bağlamı açıklanmış bir bilgi dosyası oluşturmaktır.\n\nTemel kavramlar\n- Fiber optik: Işığı uzun ve ince bir saydam yol içinde yönlendirmek için tasarlanan, çekirdek ve kılıf katmanlarıyla çalışan optik iletim sistemidir.\n- Çekirdek: Işığın temel olarak ilerlediği merkez bölgedir. Cam ya da uygun saydam polimerden üretilebilir ve kırılma indisi kılıfınkinden daha büyüktür.\n- Kılıf: Çekirdeği çevreleyen saydam katmandır. Daha küçük kırılma indisi sayesinde çekirdek-kılıf sınırında tam yansıma koşullarının oluşmasına katkı verir.\n- Koruyucu kaplama ve dış kılıf: Fiberi nem, çizilme, ezilme ve aşırı bükülme gibi mekanik etkilerden koruyan katmanlardır. Işığı yönlendiren asıl optik çift çekirdek ile kılıftır.\n- Tam yansıma: Işığın kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama giderken gelme açısı sınır açısından büyük olduğunda ikinci ortama geçmeyip bütünüyle ilk ortama yansımasıdır.\n- Zayıflama: Işık sinyalinin yayılma boyunca soğurma, saçılma, bağlantı kaybı veya bükülme gibi nedenlerle güç kaybetmesidir. Fiber optik kayıpsız değildir.\n- Bilgi kaynağı güvenilirliği: Kaynağın yazarı, kurumu, yayın tarihi, kanıtları, teknik tutarlılığı ve başka kaynaklarla doğrulanabilirliği üzerinden değerlendirilmesidir.\n- Kullanım alanı: Fiber optiğin yalnız iletişim kablosu olarak değil; endoskopi, sensör, endüstriyel görüntüleme, dekoratif aydınlatma ve ölçüm sistemlerinde farklı işlevlerle kullanılmasıdır.\n\nÖn bilgiler\n- Işığın farklı kırılma indisli ortamların sınırında kırılabildiğini ve yansıyabildiğini biliyorum.\n- Tam yansımanın yalnız kırılma indisi büyük ortamdan küçük ortama geçişte ve uygun açı koşulunda gerçekleştiğini biliyorum.\n- Bir bilimsel iddianın güvenilirliğini değerlendirmek için kaynak, kanıt ve doğrulama aramak gerektiğini biliyorum.\n- Bilgiyi olduğu gibi kopyalamak yerine anlamını koruyarak kendi cümlelerimle özetleyebiliyorum.\n- Teknolojik bir aracın yapısı, çalışma ilkesi ve kullanım amacı arasında ilişki kurulması gerektiğini biliyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Araştırma sorusunu sınırla. “Fiber optik nedir?” çok geniş bir başlangıçtır. “Fiber optik kablonun çekirdek ve kılıf yapısı ışığın yönlendirilmesini nasıl sağlar?”, “Tıbbi endoskopide fiberin hangi özelliğinden yararlanılır?” veya “Aşırı bükülme sinyal iletimini neden azaltır?” gibi sorular daha araştırılabilir ve kanıtlanabilir niteliktedir.\n2. Kaynak planı oluştur. Ders kitabı ve resmî eğitim kaynakları temel kavramlar için; üniversite, araştırma kurumu veya standart kuruluşlarının yayınları teknik doğrulama için; üretici teknik belgeleri ise ürün özellikleri için kullanılabilir. Yazarı ve dayanağı belirsiz, reklam amacı ağır basan ya da kaynak göstermeyen içerikler tek başına kanıt sayılmamalıdır.\n3. Fiberin katmanlarını görevleriyle birlikte incele. Çekirdek ışığı taşır, kılıf çekirdekten daha düşük kırılma indisine sahip optik sınırı oluşturur, kaplama ve dış katmanlar mekanik koruma sağlar. “Kılıf ışığı engeller” biçimindeki kaba açıklama yerine, kırılma indisi farkının ışığın çekirdekte yönlendirilmesine nasıl katkıda bulunduğu belirtilmelidir.\n4. Çalışma ilkesini önceki fizik bilgilerine bağla. Işık çekirdeğe uygun açı aralığında girdiğinde çekirdek-kılıf sınırına sınır açısından büyük açılarla ulaşabilir ve tam yansıma yaparak ilerleyebilir. Bu süreç, ışığın fiber boyunca düz çizgi hâlinde gitmesi değil, sınırlar arasında yönlendirilmesidir. Giriş açısı ve fiber yapısı uygun değilse ışığın bir bölümü kılıfa kaçar veya sistem dışında kaybolur.\n5. Gerçek sistemlerde kayıpları dikkate al. Malzeme içindeki soğurma ve saçılma, ek ve bağlantı noktaları, yüzey kusurları ve fiberin aşırı bükülmesi sinyalin zayıflamasına neden olabilir. “Tam yansıma varsa hiç kayıp olmaz” ifadesi ideal modeli gerçek sistemle karıştırır. Araştırma notunda ideal ilke ile uygulama sınırlılıkları ayrı yazılmalıdır.\n6. Kullanım alanlarını işlevlerine göre sınıflandır. Haberleşmede ışık darbeleri bilgi taşır; endoskopide ışık ve görüntü vücudun erişilmesi güç bölgelerine iletilir; sensörlerde sıcaklık, gerilme veya basınç değişimleri ışık sinyalini etkileyerek ölçüme dönüştürülür; endüstriyel incelemede dar alanlara ışık ve görüntü ulaştırılır; dekoratif sistemlerde güvenli ve yönlendirilebilir ışık kullanılır.\n7. Toplanan bilgiyi doğrula. Aynı iddiayı en az iki bağımsız ve güvenilir kaynakta ara. Örneğin “kılıfın kırılma indisi çekirdekten küçüktür” bilgisi optik ilkelerle ve teknik kaynaklarla tutarlı olmalıdır. Kaynaklar çelişiyorsa tarih, bağlam, fiber türü ve kullanılan terimler karşılaştırılmadan tek bir ifade seçilmemelidir.\n8. Kayıt biçimini standartlaştır. Her notta araştırma sorusu, kısa bulgu, fiziksel gerekçe, kullanım örneği, kaynak bilgisi ve doğrulama durumu yer alabilir. Doğrudan alıntılar tırnak içinde ve sınırlı kullanılmalı; çoğu bilgi kendi cümlelerinle özetlenmelidir. Kaynak künyesinin korunması bilginin sonradan denetlenebilmesini sağlar.\n9. Sonuç ürünü oluştur ve eleştirel kontrol yap. Poster, sunu ya da raporda fiberin yapısı, çalışma ilkesi ve kullanım alanları dengeli biçimde yer almalıdır. Bir kullanım örneği verildiğinde hangi optik özelliğin bu kullanımı mümkün kıldığı açıklanmalıdır. Son kontrolde “Bu iddia hangi kaynağa dayanıyor?”, “İdeal model ile gerçek sistem ayrıldı mı?” ve “Bilgi güncel ve bağlama uygun mu?” soruları sorulmalıdır.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Kaynak güvenilirliğini değerlendirerek bilgi doğrulama\nProblem: Bir öğrenci anonim bir internet yazısında “fiber optik kabloda ışık hiçbir koşulda dışarı çıkmaz ve enerji kaybı sıfırdır” ifadesini görüyor. Üniversite optik laboratuvarının eğitim sayfası ise tam yansımanın belirli ortam ve açı koşullarına bağlı olduğunu, gerçek fiberlerde zayıflama görüldüğünü açıklıyor. Öğrenci hangi bilgiyi nasıl kaydetmelidir?\n   1) Anonim yazının yazarı, kanıtı ve teknik dayanağı belirsiz olduğu için tek başına güvenilir kaynak kabul edilmez.\n   2) Üniversite kaynağındaki açıklama tam yansımanın fiziksel koşullarıyla uyumludur ve gerçek sistemlerde soğurma, saçılma ile bükülme kayıplarını hesaba katar.\n   3) “Hiçbir koşulda dışarı çıkmaz” ve “kayıp sıfırdır” ifadeleri mutlak ve fiziksel olarak aşırı genelleyicidir.\n   4) Öğrenci bilgiyi “Uygun giriş açısı ve çekirdek-kılıf kırılma indisi farkı tam yansımayla ışığın büyük bölümünü çekirdekte yönlendirir; ancak gerçek fiberlerde zayıflama vardır” biçiminde, kaynağını belirterek kaydetmelidir.\nSonuç: Doğrulanmış kayıt, tam yansımanın koşullu olduğunu ve gerçek fiberlerin kayıpsız olmadığını belirtmelidir. Kaynak seçiminde kurumsal uzmanlık, fiziksel tutarlılık ve başka güvenilir kaynaklarla doğrulanabilirlik esas alınmalıdır.\nÖrnek 2: Fiber yapısı ile bükülme kaybını ilişkilendirme\nProblem: Bir veri hattındaki fiber kablo geniş bir yay çizerek döşendiğinde sinyal güçlü iletiliyor; kablo çok dar bir köşede keskin biçimde büküldüğünde alıcıdaki ışık şiddeti azalıyor. Kablo kopmadığı hâlde bu değişim nasıl açıklanabilir?\n   1) Fiberde ışığın yönlendirilmesi çekirdek-kılıf sınırındaki uygun geliş açılarına bağlıdır.\n   2) Geniş ve yumuşak bükülmede ışınların önemli bölümü tam yansıma koşulunu koruyarak çekirdekte ilerler.\n   3) Keskin bükülme, bazı ışınların sınıra ulaşma açılarını değiştirir ve tam yansıma koşulunun bozulmasına yol açabilir.\n   4) Bu ışığın bir bölümünün kılıfa ya da dışarı sızmasına, dolayısıyla alıcıya ulaşan sinyalin zayıflamasına neden olur.\nSonuç: Keskin bükülme fiberi fiziksel olarak koparmasa bile ışığın sınırdaki geliş koşullarını değiştirerek bükülme kaybı oluşturabilir. Bu nedenle kablo döşemesinde önerilen en küçük bükülme yarıçapına uyulmalıdır.\n\nSık yapılan hata\n- Fiber optiği içi boş ve aynalı bir boru sanmak: Yaygın fiberlerde ışık, katı saydam çekirdek ile daha düşük kırılma indisli kılıfın oluşturduğu optik yapı içinde yönlendirilir.\n- Tam yansımanın her ışın ve her açı için oluşacağını düşünmek: Ortamların kırılma indisi sırası ve gelme açısı koşulu sağlanmadığında ışığın bir bölümü dışarı çıkabilir.\n- Kılıfı yalnız mekanik koruma katmanı saymak: Optik kılıf, çekirdekten farklı kırılma indisiyle ışığın yönlendirilmesinde temel görev üstlenir; dış koruyucu katmanlarla karıştırılmamalıdır.\n- Fiberde enerji kaybının sıfır olduğunu söylemek: Gerçek sistemlerde soğurma, saçılma, bağlantı ve bükülme kayıpları vardır; tam yansıma ideal yönlendirme ilkesini açıklar.\n- Bir kaynaktaki bilgiyi doğrulamadan kopyalamak: Teknik iddialar yazar, kurum, kanıt, tarih ve başka güvenilir kaynaklarla tutarlılık açısından incelenmelidir.\n- Kullanım alanını yalnız adlandırmak: “Endoskopide kullanılır” demek yetmez; ışığın ve görüntünün esnek, dar bir yol üzerinden taşınmasının bu kullanımı nasıl sağladığı açıklanmalıdır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Fiber optik sistemde çekirdek, kılıf ve koruyucu katmanların görevlerini ayırt edebiliyor muyum?\n- Çekirdek ile kılıf arasındaki kırılma indisi farkını tam yansıma koşuluyla ilişkilendirebiliyor muyum?\n- Fiber optiğin kayıpsız olmadığını ve temel zayıflama nedenlerini açıklayabiliyor muyum?\n- Haberleşme, tıp, sensör ve endüstriyel inceleme kullanım alanlarını fiziksel işlevleriyle eşleştirebiliyor muyum?\n- Bir internet kaynağının güvenilirliğini yazar, kurum, kanıt ve doğrulanabilirlik ölçütleriyle değerlendirebiliyor muyum?\n- Topladığım bilgiyi kendi cümlelerimle kaydedip kaynak bilgisini koruyabiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nFiber optik malzemeler, ışığın saydam bir çekirdek içinde yönlendirilmesini sağlayan katmanlı yapılardır. Çekirdeğin kırılma indisi kılıfınkinden büyüktür; ışık uygun koşullarda çekirdek-kılıf sınırında tam yansıma yaparak ilerler. Koruyucu kaplama ve dış kılıf ise optik yapıyı mekanik etkilerden korur. Gerçek fiberlerde soğurma, saçılma, bağlantı ve bükülme kayıpları bulunduğundan sistem tamamen kayıpsız değildir. Fiber optik; haberleşmede yüksek kapasiteli ışık sinyallerini taşımada, endoskopide erişilmesi güç bölgeleri aydınlatma ve görüntülemede, sensörlerde fiziksel değişimleri algılamada, endüstriyel denetimde ve aydınlatmada kullanılır. Bu konu aynı zamanda bilgi okuryazarlığı gerektirir: araştırma sorusu belirlenmeli, güvenilir kaynaklar seçilmeli, iddialar bağımsız kaynaklarla doğrulanmalı, ideal model ile gerçek uygulama ayrılmalı ve bulgular kaynaklarıyla kaydedilmelidir.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa fiberin enine kesitinde çekirdek, optik kılıf, koruyucu kaplama ve dış kılıf ayrı etiketlenmelidir. Boyuna kesitte ışığın çekirdek-kılıf sınırlarında tam yansıma yaparak ilerlediği gösterilmeli; gerçek ışık yolu düz bir çizgiymiş gibi çizilmemelidir. Ayrı bir panelde yumuşak bükülme ile keskin bükülme karşılaştırılarak bazı ışınların keskin bükülmede çekirdekten kaçabileceği belirtilmelidir. Görsel, “kayıp sıfırdır” izlenimi vermemeli ve kırılma indisi sırası çekirdek için daha büyük, kılıf için daha küçük olarak açıklanmalıdır.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9708abfa92f25bf3ca8c99d81ca14d384ad4813df7392fa107d5abea3f276ad5","reviewDecisionSha256":"7a332ab5b76e282606fd483ef6270d32be00e897e9db39df92f3ad5c1e1558d5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9708abfa92f25bf3ca8c99d81ca14d384ad4813df7392fa107d5abea3f276ad5","reviewedHash":"sha256:9708abfa92f25bf3ca8c99d81ca14d384ad4813df7392fa107d5abea3f276ad5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7a332ab5b76e282606fd483ef6270d32be00e897e9db39df92f3ad5c1e1558d5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-028","contentProjectionSha256":"9708abfa92f25bf3ca8c99d81ca14d384ad4813df7392fa107d5abea3f276ad5","reviewDecisionSha256":"7a332ab5b76e282606fd483ef6270d32be00e897e9db39df92f3ad5c1e1558d5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-029","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","objectiveId":"FİZ.11.4.8","objective":"FİZ.11.4.8","objectives":["FİZ.11.4.8"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta prizmalar ve prizmalarla kurulan birleşik optik sistemlerde tek renkli ışığın izleyeceği yolu tümdengelimsel akıl yürütmeyle belirlemeyi öğreneceksin. Önceden bildiğin kırılma yasalarını ve tam yansıma koşullarını her sınır yüzeyine ayrı ayrı uygulayacak; ışığın prizmadan girişini, prizma içindeki yön değişimini ve çıkışını adım adım açıklayacaksın. Bir hipotez kurup deney ya da simülasyonla test edecek, geçerli olduğu görülen ilkeyi farklı prizma yönelimlerine ve birden fazla prizmadan oluşan sistemlere aktaracaksın. Tek renkli ışık kullanmanın, renklerine ayrılma etkisini gündem dışı bırakarak yalnız ışık yoluna odaklanmayı kolaylaştırdığını fark edeceksin. Amaç hazır bir ışın çizimini ezberlemek değil; yüzey normallerini belirlemek, ortamların kırılma indisi sırasını dikkate almak, tam yansıma koşulunu kontrol etmek ve her yeni yüzeyde aynı fizik yasalarından mantıksal sonuç üretmektir.","keyConcepts":["Prizma: En az iki düzlemsel kırıcı yüzeye sahip saydam optik elemandır. Yüzeyler birbirine paralel olmadığından ışığın giriş ve çıkıştaki yön değişimleri birleşerek net bir sapma oluşturabilir.","Tek renkli ışık: Dar bir dalga boyu aralığına sahip ışık olarak ele alınır. Bu öğrenme çıktısında tek renkli ışık, renk ayrışması yerine ışının izlediği geometrik yola odaklanmayı sağlar.","Yüzey normali: Işığın prizmaya girdiği veya prizmadan çıktığı noktada yüzeye dik çizilen referans doğrudur. Her yüzeyin normali ayrı belirlenmelidir.","Kırılma yasası: Işığın iki ortam sınırındaki gelme ve kırılma açılarını ortamların kırılma indisleriyle ilişkilendirir. Az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçişte ışın normale yaklaşır; ters geçişte normalden uzaklaşır.","Tam yansıma: Işığın prizma içinden daha küçük kırılma indisli ortama giderken sınır açısından büyük açıyla gelmesi durumunda dışarı çıkmayıp prizma içinde yansımasıdır.","Hipotez: Belirli bir prizma ve ışın düzeninde ışığın izleyeceği yola ilişkin test edilebilir önermedir. Hipotez, kırılma yasalarından ve prizmanın geometrisinden gerekçelendirilmelidir.","Tümdengelimsel akıl yürütme: Genel ve doğrulanmış fizik ilkelerinden başlayarak belirli bir düzende ışığın hangi yönde ilerleyeceğine ilişkin sonuç çıkarma sürecidir.","Birleşik prizma sistemi: Işığın art arda iki veya daha fazla prizmaya girdiği optik düzendir. Bir prizmanın çıkış ışını sonraki prizmanın giriş ışını olduğundan yol yüzey yüzey izlenmelidir."],"priorKnowledge":["Gelme ve kırılma açılarının yüzeye değil normale göre ölçüldüğünü biliyorum.","Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaştığını, ters geçişte normalden uzaklaştığını biliyorum.","Tam yansımanın ortamların kırılma indisi sırası ve sınır açısı koşuluna bağlı olduğunu biliyorum.","Bir hipotezin deney veya simülasyonla sınanabilir olması gerektiğini biliyorum.","Birden fazla aşamalı sistemde her aşamanın çıktısının sonraki aşamanın girdisi olduğunu kullanabiliyorum."],"steps":["Prizmanın geometrisini ve ortamları tanımla. Prizmanın hangi malzemeden yapıldığı, çevresinde hangi ortamın bulunduğu ve ışığın hangi yüzeye hangi yönden geldiği belirtilmelidir. “Işık prizmada sağa döner” gibi yüzey ve yön bilgisi içermeyen ifadeler genellenemez.","İlk yüzeyde normali çiz ve geçiş yönünü belirle. Işık havadan cam gibi daha büyük kırılma indisli prizmaya giriyorsa normale yaklaşır. Yüzeye dik geliyorsa gelme açısı sıfır olduğundan ilk yüzeyde yön değiştirmez; fakat bu, sonraki yüzeylerde de doğrultunun değişmeyeceği anlamına gelmez.","Prizma içindeki ışının ikinci yüzeye hangi açıyla ulaştığını geometriden çıkar. Her yüzeyin normali farklı yönde olduğundan ilk yüzeydeki normal ikinci yüzey için kullanılamaz. Prizmanın şekli, ışının ikinci yüzeye gelme açısını belirler ve kırılma mı tam yansıma mı olacağına ilişkin karar bu açıya bağlıdır.","İkinci yüzeyde iki olasılığı sınayarak hipotez kur. Işık prizma içinden havaya giderken gelme açısı sınır açısından küçükse kırılarak çıkar ve normalden uzaklaşır. Gelme açısı sınır açısından büyükse tam yansıma yapar. Hipotez “ışın bu yüzeyde tam yansır” biçiminde yazılıyorsa gerekçede ortam sırası ve açı koşulu mutlaka bulunmalıdır.","Hipotezi deney ya da simülasyonla test et. Düşük güçlü ışın kaynağı, saydam prizma, beyaz zemin ve açıölçer kullanılabilir. Işın yolu işaretlenir, giriş ve çıkış doğrultuları kaydedilir. Güvenlik için lazer doğrudan göze tutulmaz ve yansıyan ışınların göz hizasına gelmemesine dikkat edilir. Gözlem hipotezle uyuşmuyorsa normal çizimi, açı ölçümü ve prizma yönelimi yeniden kontrol edilir.","Geçerli hipotezi yeni yönelime aktarırken değişen unsurları belirle. Prizma döndürüldüğünde yüzey normalleri de döner; aynı giriş ışını farklı gelme açılarıyla karşılaşabilir. Bu nedenle “önceki deneyde tam yansıdı, her yönelimde yine yansır” denemez. Genel yasa korunur, geometrik koşullar yeniden değerlendirilir.","Birleşik sistemde ışını parçalara ayırarak izle. İlk prizmanın çıkış doğrultusu ikinci prizmanın giriş doğrultusudur. İki prizma arasındaki ortamda ışın doğrusal ilerler; sonra ikinci prizmanın ilk yüzeyinde yeni normal ve yeni geçiş koşulu kullanılır. Her yüzey için “gelen ortam, gidilen ortam, normale göre açı, sonuç” sırası izlenmelidir.","Tek renkli ışık ile beyaz ışığı karıştırma. Beyaz ışık prizmada dalga boylarına göre farklı miktarlarda kırılarak renklerine ayrılabilir; ancak bu öğrenme çıktısında tek renkli ışığın izlediği yol ele alınır. Bu nedenle çözümde renk şeridi oluşturmak yerine tek bir ışının kırılma ve tam yansıma basamakları açıklanır.","Sonucu günlük ve teknolojik sistemlerle ilişkilendir. Dik açılı prizmalar dürbün, periskop benzeri yönlendirme düzenekleri ve bazı optik cihazlarda ışık yolunu döndürmek ya da katlamak için kullanılabilir. Prizma kullanımı, uygun tasarımda ayna kaplaması yerine tam yansımadan yararlanabilir; ancak bunun için açı ve kırılma indisi koşulları sağlanmalıdır."],"workedExamples":[{"title":"Dik açılı prizmada yüzey yüzey ışık yolu çıkarımı","problem":"Tek renkli bir ışın, camdan yapılmış dik açılı bir prizmanın kısa yüzlerinden birine tam dik geliyor. Işın ilk yüzeyde yön değiştirmeden prizmaya giriyor ve eğik uzun yüzeye, cam-hava sınır açısının üzerinde bir gelme açısıyla ulaşıyor. Daha sonra diğer kısa yüzeye dik doğrultuda geliyor. Işının yolu nasıl açıklanır?","solutionSteps":["İlk kısa yüzeye dik gelişte gelme açısı sıfırdır; ışın havadan cama geçerken hız değişse de doğrultu değiştirmeden ilerler.","Işın eğik uzun yüzeye cam içinden havaya geçecek biçimde ulaşır; ortam sırası tam yansıma için uygundur.","Verilen gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan ışın havaya kırılmaz, prizma içinde tam yansıma yapar ve yön değiştirir.","Yansıyan ışın diğer kısa yüzeye dik ulaştığı için bu yüzeyden havaya çıkarken doğrultusunu değiştirmez."],"answer":"Işın ilk yüzeyden sapmadan girer, eğik yüzeyde tam yansıma ile yön değiştirir ve son kısa yüzeyden sapmadan çıkar. Sonuç, dik geliş, cam-hava ortam sırası ve sınır açısından büyük gelme açısının birlikte değerlendirilmesiyle elde edilir."},{"title":"İki prizmalı sistemde tümdengelimsel yol izleme","problem":"Birinci prizma tek renkli ışını kırarak aşağı-sağ yönünde dışarı çıkarıyor. İkinci prizma, bu çıkan ışının ilk yüzeyine havadan ve normale göre küçük bir açıyla gireceği biçimde yerleştiriliyor. Işın ikinci prizmanın içinde karşı yüzeye sınır açısından küçük bir açıyla ulaşıyor. İkinci prizmadaki yol için hangi çıkarım yapılır?","solutionSteps":["Birinci prizmanın çıkış ışını, iki prizma arasındaki hava ortamında doğrusal ilerler ve ikinci prizmanın giriş ışını olur.","Işın havadan daha kırıcı prizmaya geçtiği için ikinci prizmanın ilk yüzeyinde normale yaklaşarak kırılır.","Karşı yüzeye prizma içinden havaya doğru ulaştığında ortam sırası tam yansımaya elverişlidir; ancak verilen gelme açısı sınır açısından küçüktür.","Bu nedenle tam yansıma gerçekleşmez; ışın karşı yüzeyden havaya kırılarak çıkar ve normalden uzaklaşır."],"answer":"İkinci prizmanın ilk yüzeyinde ışın normale yaklaşır, karşı yüzeyde ise sınır açısından küçük açı nedeniyle tam yansıma yapmadan normalden uzaklaşarak dışarı çıkar. Birleşik sistem, her yüzey ayrı değerlendirilerek çözülür."}],"commonMistakes":["Prizmanın tüm yüzeylerinde aynı normali kullanmak: Her yüzeyin normali o yüzeye diktir; prizma yüzeyleri paralel olmadığından normal doğrultuları da farklıdır.","Işının prizmaya girerken her zaman yön değiştireceğini düşünmek: Işın yüzeye dik gelirse ortam değişse bile doğrultu değiştirmez.","Prizma içindeki her yansımayı tam yansıma saymak: Tam yansıma için ışığın büyük kırılma indisli ortamdan küçüğe gitmesi ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir.","Tek renkli ışığın prizmadan geçince gökkuşağı oluşturacağını söylemek: Renklerine ayrılma beyaz ışıkla ilişkilidir; tek renkli ışıkta tek ışın yolu incelenir.","Birinci prizmanın çıkış yönünü ikinci prizmaya doğrudan kopyalamak: İkinci prizmanın yönelimi ve yüzey normalleri yeni gelme açıları oluşturur; analiz baştan yapılmalıdır.","Hipotezi yalnız tahmin olarak yazmak: Bilimsel hipotez kırılma yasası, ortamların kırılma indisi ve prizma geometrisiyle gerekçelendirilip deney ya da simülasyonla test edilmelidir."],"selfCheck":["Bir prizmanın her yüzeyi için uygun normal doğrultusunu ayrı belirleyebiliyor muyum?","Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama ve ters yönde geçişindeki yön değişimini açıklayabiliyor muyum?","Bir prizma yüzeyinde tam yansıma olup olmayacağını ortam sırası ve sınır açısı koşuluyla değerlendirebiliyor muyum?","Tek renkli ışıkla beyaz ışığın prizmadaki davranışını karıştırmadan kapsamı koruyabiliyor muyum?","İki veya daha fazla prizmalı sistemde bir elemanın çıkışını sonrakinin girişi olarak adım adım izleyebiliyor muyum?","Kurduğum ışık yolu hipotezini deney ya da simülasyon verileriyle test edip gerektiğinde düzeltebiliyor muyum?"],"summary":"Prizma, paralel olmayan kırıcı yüzeyleri nedeniyle ışığın yönünü değiştirebilen saydam bir optik elemandır. Tek renkli ışığın yolu belirlenirken her yüzeyde ayrı normal çizilir, ışığın hangi ortamdan hangi ortama geçtiği belirlenir ve kırılma yasası uygulanır. Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaşır; ters yönde normalden uzaklaşır. Prizma içinde daha küçük kırılma indisli ortama yönelen ışın sınır açısından büyük açıyla gelirse tam yansıma yapabilir. Birleşik prizma sistemlerinde ilk prizmanın çıkış ışını sonraki prizmanın giriş ışınıdır; bu nedenle sistem yüzey yüzey çözülür. Geçerli bir hipotez yalnız şekle bakılarak söylenmez; prizma geometrisi, kırılma indisi sırası ve açı koşullarıyla gerekçelendirilir, deney veya simülasyonla test edilir. Dürbün ve çeşitli optik yönlendirme sistemleri, prizmaların ışık yolunu güvenilir biçimde katlama ve döndürme özelliğinden yararlanır.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa tek renkli bir ışının prizmaya giriş, prizma içi ilerleme ve çıkış aşamaları ayrı oklarla gösterilmeli; her sınır yüzeyinde normal doğrultusu ayrıca çizilmelidir. Tam yansıma kullanılan panelde gelen ortamın prizma, gidilmek istenen ortamın hava olduğu ve gelme açısının sınır açısından büyük olduğu metinle belirtilmelidir. Birleşik sistem görselinde birinci prizmanın çıkış ışını ile ikinci prizmanın giriş ışınının aynı ışın olduğu açıkça işaretlenmelidir. Görsel beyaz ışık tayfı içermemeli; tek renkli ışığın geometrik yolunu desteklemelidir."},"body":"KONU: Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta prizmalar ve prizmalarla kurulan birleşik optik sistemlerde tek renkli ışığın izleyeceği yolu tümdengelimsel akıl yürütmeyle belirlemeyi öğreneceksin. Önceden bildiğin kırılma yasalarını ve tam yansıma koşullarını her sınır yüzeyine ayrı ayrı uygulayacak; ışığın prizmadan girişini, prizma içindeki yön değişimini ve çıkışını adım adım açıklayacaksın. Bir hipotez kurup deney ya da simülasyonla test edecek, geçerli olduğu görülen ilkeyi farklı prizma yönelimlerine ve birden fazla prizmadan oluşan sistemlere aktaracaksın. Tek renkli ışık kullanmanın, renklerine ayrılma etkisini gündem dışı bırakarak yalnız ışık yoluna odaklanmayı kolaylaştırdığını fark edeceksin. Amaç hazır bir ışın çizimini ezberlemek değil; yüzey normallerini belirlemek, ortamların kırılma indisi sırasını dikkate almak, tam yansıma koşulunu kontrol etmek ve her yeni yüzeyde aynı fizik yasalarından mantıksal sonuç üretmektir.\n\nTemel kavramlar\n- Prizma: En az iki düzlemsel kırıcı yüzeye sahip saydam optik elemandır. Yüzeyler birbirine paralel olmadığından ışığın giriş ve çıkıştaki yön değişimleri birleşerek net bir sapma oluşturabilir.\n- Tek renkli ışık: Dar bir dalga boyu aralığına sahip ışık olarak ele alınır. Bu öğrenme çıktısında tek renkli ışık, renk ayrışması yerine ışının izlediği geometrik yola odaklanmayı sağlar.\n- Yüzey normali: Işığın prizmaya girdiği veya prizmadan çıktığı noktada yüzeye dik çizilen referans doğrudur. Her yüzeyin normali ayrı belirlenmelidir.\n- Kırılma yasası: Işığın iki ortam sınırındaki gelme ve kırılma açılarını ortamların kırılma indisleriyle ilişkilendirir. Az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçişte ışın normale yaklaşır; ters geçişte normalden uzaklaşır.\n- Tam yansıma: Işığın prizma içinden daha küçük kırılma indisli ortama giderken sınır açısından büyük açıyla gelmesi durumunda dışarı çıkmayıp prizma içinde yansımasıdır.\n- Hipotez: Belirli bir prizma ve ışın düzeninde ışığın izleyeceği yola ilişkin test edilebilir önermedir. Hipotez, kırılma yasalarından ve prizmanın geometrisinden gerekçelendirilmelidir.\n- Tümdengelimsel akıl yürütme: Genel ve doğrulanmış fizik ilkelerinden başlayarak belirli bir düzende ışığın hangi yönde ilerleyeceğine ilişkin sonuç çıkarma sürecidir.\n- Birleşik prizma sistemi: Işığın art arda iki veya daha fazla prizmaya girdiği optik düzendir. Bir prizmanın çıkış ışını sonraki prizmanın giriş ışını olduğundan yol yüzey yüzey izlenmelidir.\n\nÖn bilgiler\n- Gelme ve kırılma açılarının yüzeye değil normale göre ölçüldüğünü biliyorum.\n- Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaştığını, ters geçişte normalden uzaklaştığını biliyorum.\n- Tam yansımanın ortamların kırılma indisi sırası ve sınır açısı koşuluna bağlı olduğunu biliyorum.\n- Bir hipotezin deney veya simülasyonla sınanabilir olması gerektiğini biliyorum.\n- Birden fazla aşamalı sistemde her aşamanın çıktısının sonraki aşamanın girdisi olduğunu kullanabiliyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Prizmanın geometrisini ve ortamları tanımla. Prizmanın hangi malzemeden yapıldığı, çevresinde hangi ortamın bulunduğu ve ışığın hangi yüzeye hangi yönden geldiği belirtilmelidir. “Işık prizmada sağa döner” gibi yüzey ve yön bilgisi içermeyen ifadeler genellenemez.\n2. İlk yüzeyde normali çiz ve geçiş yönünü belirle. Işık havadan cam gibi daha büyük kırılma indisli prizmaya giriyorsa normale yaklaşır. Yüzeye dik geliyorsa gelme açısı sıfır olduğundan ilk yüzeyde yön değiştirmez; fakat bu, sonraki yüzeylerde de doğrultunun değişmeyeceği anlamına gelmez.\n3. Prizma içindeki ışının ikinci yüzeye hangi açıyla ulaştığını geometriden çıkar. Her yüzeyin normali farklı yönde olduğundan ilk yüzeydeki normal ikinci yüzey için kullanılamaz. Prizmanın şekli, ışının ikinci yüzeye gelme açısını belirler ve kırılma mı tam yansıma mı olacağına ilişkin karar bu açıya bağlıdır.\n4. İkinci yüzeyde iki olasılığı sınayarak hipotez kur. Işık prizma içinden havaya giderken gelme açısı sınır açısından küçükse kırılarak çıkar ve normalden uzaklaşır. Gelme açısı sınır açısından büyükse tam yansıma yapar. Hipotez “ışın bu yüzeyde tam yansır” biçiminde yazılıyorsa gerekçede ortam sırası ve açı koşulu mutlaka bulunmalıdır.\n5. Hipotezi deney ya da simülasyonla test et. Düşük güçlü ışın kaynağı, saydam prizma, beyaz zemin ve açıölçer kullanılabilir. Işın yolu işaretlenir, giriş ve çıkış doğrultuları kaydedilir. Güvenlik için lazer doğrudan göze tutulmaz ve yansıyan ışınların göz hizasına gelmemesine dikkat edilir. Gözlem hipotezle uyuşmuyorsa normal çizimi, açı ölçümü ve prizma yönelimi yeniden kontrol edilir.\n6. Geçerli hipotezi yeni yönelime aktarırken değişen unsurları belirle. Prizma döndürüldüğünde yüzey normalleri de döner; aynı giriş ışını farklı gelme açılarıyla karşılaşabilir. Bu nedenle “önceki deneyde tam yansıdı, her yönelimde yine yansır” denemez. Genel yasa korunur, geometrik koşullar yeniden değerlendirilir.\n7. Birleşik sistemde ışını parçalara ayırarak izle. İlk prizmanın çıkış doğrultusu ikinci prizmanın giriş doğrultusudur. İki prizma arasındaki ortamda ışın doğrusal ilerler; sonra ikinci prizmanın ilk yüzeyinde yeni normal ve yeni geçiş koşulu kullanılır. Her yüzey için “gelen ortam, gidilen ortam, normale göre açı, sonuç” sırası izlenmelidir.\n8. Tek renkli ışık ile beyaz ışığı karıştırma. Beyaz ışık prizmada dalga boylarına göre farklı miktarlarda kırılarak renklerine ayrılabilir; ancak bu öğrenme çıktısında tek renkli ışığın izlediği yol ele alınır. Bu nedenle çözümde renk şeridi oluşturmak yerine tek bir ışının kırılma ve tam yansıma basamakları açıklanır.\n9. Sonucu günlük ve teknolojik sistemlerle ilişkilendir. Dik açılı prizmalar dürbün, periskop benzeri yönlendirme düzenekleri ve bazı optik cihazlarda ışık yolunu döndürmek ya da katlamak için kullanılabilir. Prizma kullanımı, uygun tasarımda ayna kaplaması yerine tam yansımadan yararlanabilir; ancak bunun için açı ve kırılma indisi koşulları sağlanmalıdır.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Dik açılı prizmada yüzey yüzey ışık yolu çıkarımı\nProblem: Tek renkli bir ışın, camdan yapılmış dik açılı bir prizmanın kısa yüzlerinden birine tam dik geliyor. Işın ilk yüzeyde yön değiştirmeden prizmaya giriyor ve eğik uzun yüzeye, cam-hava sınır açısının üzerinde bir gelme açısıyla ulaşıyor. Daha sonra diğer kısa yüzeye dik doğrultuda geliyor. Işının yolu nasıl açıklanır?\n   1) İlk kısa yüzeye dik gelişte gelme açısı sıfırdır; ışın havadan cama geçerken hız değişse de doğrultu değiştirmeden ilerler.\n   2) Işın eğik uzun yüzeye cam içinden havaya geçecek biçimde ulaşır; ortam sırası tam yansıma için uygundur.\n   3) Verilen gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan ışın havaya kırılmaz, prizma içinde tam yansıma yapar ve yön değiştirir.\n   4) Yansıyan ışın diğer kısa yüzeye dik ulaştığı için bu yüzeyden havaya çıkarken doğrultusunu değiştirmez.\nSonuç: Işın ilk yüzeyden sapmadan girer, eğik yüzeyde tam yansıma ile yön değiştirir ve son kısa yüzeyden sapmadan çıkar. Sonuç, dik geliş, cam-hava ortam sırası ve sınır açısından büyük gelme açısının birlikte değerlendirilmesiyle elde edilir.\nÖrnek 2: İki prizmalı sistemde tümdengelimsel yol izleme\nProblem: Birinci prizma tek renkli ışını kırarak aşağı-sağ yönünde dışarı çıkarıyor. İkinci prizma, bu çıkan ışının ilk yüzeyine havadan ve normale göre küçük bir açıyla gireceği biçimde yerleştiriliyor. Işın ikinci prizmanın içinde karşı yüzeye sınır açısından küçük bir açıyla ulaşıyor. İkinci prizmadaki yol için hangi çıkarım yapılır?\n   1) Birinci prizmanın çıkış ışını, iki prizma arasındaki hava ortamında doğrusal ilerler ve ikinci prizmanın giriş ışını olur.\n   2) Işın havadan daha kırıcı prizmaya geçtiği için ikinci prizmanın ilk yüzeyinde normale yaklaşarak kırılır.\n   3) Karşı yüzeye prizma içinden havaya doğru ulaştığında ortam sırası tam yansımaya elverişlidir; ancak verilen gelme açısı sınır açısından küçüktür.\n   4) Bu nedenle tam yansıma gerçekleşmez; ışın karşı yüzeyden havaya kırılarak çıkar ve normalden uzaklaşır.\nSonuç: İkinci prizmanın ilk yüzeyinde ışın normale yaklaşır, karşı yüzeyde ise sınır açısından küçük açı nedeniyle tam yansıma yapmadan normalden uzaklaşarak dışarı çıkar. Birleşik sistem, her yüzey ayrı değerlendirilerek çözülür.\n\nSık yapılan hata\n- Prizmanın tüm yüzeylerinde aynı normali kullanmak: Her yüzeyin normali o yüzeye diktir; prizma yüzeyleri paralel olmadığından normal doğrultuları da farklıdır.\n- Işının prizmaya girerken her zaman yön değiştireceğini düşünmek: Işın yüzeye dik gelirse ortam değişse bile doğrultu değiştirmez.\n- Prizma içindeki her yansımayı tam yansıma saymak: Tam yansıma için ışığın büyük kırılma indisli ortamdan küçüğe gitmesi ve gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir.\n- Tek renkli ışığın prizmadan geçince gökkuşağı oluşturacağını söylemek: Renklerine ayrılma beyaz ışıkla ilişkilidir; tek renkli ışıkta tek ışın yolu incelenir.\n- Birinci prizmanın çıkış yönünü ikinci prizmaya doğrudan kopyalamak: İkinci prizmanın yönelimi ve yüzey normalleri yeni gelme açıları oluşturur; analiz baştan yapılmalıdır.\n- Hipotezi yalnız tahmin olarak yazmak: Bilimsel hipotez kırılma yasası, ortamların kırılma indisi ve prizma geometrisiyle gerekçelendirilip deney ya da simülasyonla test edilmelidir.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Bir prizmanın her yüzeyi için uygun normal doğrultusunu ayrı belirleyebiliyor muyum?\n- Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama ve ters yönde geçişindeki yön değişimini açıklayabiliyor muyum?\n- Bir prizma yüzeyinde tam yansıma olup olmayacağını ortam sırası ve sınır açısı koşuluyla değerlendirebiliyor muyum?\n- Tek renkli ışıkla beyaz ışığın prizmadaki davranışını karıştırmadan kapsamı koruyabiliyor muyum?\n- İki veya daha fazla prizmalı sistemde bir elemanın çıkışını sonrakinin girişi olarak adım adım izleyebiliyor muyum?\n- Kurduğum ışık yolu hipotezini deney ya da simülasyon verileriyle test edip gerektiğinde düzeltebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nPrizma, paralel olmayan kırıcı yüzeyleri nedeniyle ışığın yönünü değiştirebilen saydam bir optik elemandır. Tek renkli ışığın yolu belirlenirken her yüzeyde ayrı normal çizilir, ışığın hangi ortamdan hangi ortama geçtiği belirlenir ve kırılma yasası uygulanır. Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaşır; ters yönde normalden uzaklaşır. Prizma içinde daha küçük kırılma indisli ortama yönelen ışın sınır açısından büyük açıyla gelirse tam yansıma yapabilir. Birleşik prizma sistemlerinde ilk prizmanın çıkış ışını sonraki prizmanın giriş ışınıdır; bu nedenle sistem yüzey yüzey çözülür. Geçerli bir hipotez yalnız şekle bakılarak söylenmez; prizma geometrisi, kırılma indisi sırası ve açı koşullarıyla gerekçelendirilir, deney veya simülasyonla test edilir. Dürbün ve çeşitli optik yönlendirme sistemleri, prizmaların ışık yolunu güvenilir biçimde katlama ve döndürme özelliğinden yararlanır.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa tek renkli bir ışının prizmaya giriş, prizma içi ilerleme ve çıkış aşamaları ayrı oklarla gösterilmeli; her sınır yüzeyinde normal doğrultusu ayrıca çizilmelidir. Tam yansıma kullanılan panelde gelen ortamın prizma, gidilmek istenen ortamın hava olduğu ve gelme açısının sınır açısından büyük olduğu metinle belirtilmelidir. Birleşik sistem görselinde birinci prizmanın çıkış ışını ile ikinci prizmanın giriş ışınının aynı ışın olduğu açıkça işaretlenmelidir. Görsel beyaz ışık tayfı içermemeli; tek renkli ışığın geometrik yolunu desteklemelidir.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9d60aa85a6bd82b5a6586afe5d3eaa0184a21a7275afe6e77c09261b6e1b3bc1","reviewDecisionSha256":"276df3d092be8d69d319fb59aad69455e4d8f714f6a9a37584495c5eec93b2db","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9d60aa85a6bd82b5a6586afe5d3eaa0184a21a7275afe6e77c09261b6e1b3bc1","reviewedHash":"sha256:9d60aa85a6bd82b5a6586afe5d3eaa0184a21a7275afe6e77c09261b6e1b3bc1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:276df3d092be8d69d319fb59aad69455e4d8f714f6a9a37584495c5eec93b2db; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-029","contentProjectionSha256":"9d60aa85a6bd82b5a6586afe5d3eaa0184a21a7275afe6e77c09261b6e1b3bc1","reviewDecisionSha256":"276df3d092be8d69d319fb59aad69455e4d8f714f6a9a37584495c5eec93b2db","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-030","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.9","objective":"FİZ.11.4.9","objectives":["FİZ.11.4.9"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta merceklerin fiziksel yapıları ile ışınları kırdıktan sonra izledikleri yolları karşılaştırmayı öğreneceksin. Hava ortamındaki standart cam mercekleri yakınsak ve ıraksak olarak sınıflandıracak; asal eksen, optik merkez, odak noktaları ve odak uzaklığı gibi ortak öğeleri her iki mercek türünde de göstereceksin. Asal eksene paralel gelen, odaktan geçecek biçimde yöneltilen ve optik merkeze gönderilen temel ışınların yakınsak ve ıraksak merceklerde nasıl farklı davrandığını açıklayacaksın. Karşılaştırmanın yalnız “biri toplar, diğeri dağıtır” cümlesinden ibaret olmadığını; merceğin iki kırıcı yüzeyden oluşması, ışığın her yüzeyde kırılması, iki odak noktasının bulunması ve ışık yolunun tersinirliği gibi ortak özelliklerin de belirlenmesi gerektiğini fark edeceksin. Ayrıca bir ışın kutusu, paralel ışın demeti, ekran veya simülasyonla elde edilen gözlemleri sınıflandırma tablosuna dönüştürerek yapısal özellik ile optik davranış arasındaki ilişkiyi kanıta dayalı biçimde kuracaksın. Amaç görüntü özelliklerini ezberlemek değil; merceklerin yapısını ve temel ışın davranışlarını sistematik biçimde karşılaştırmaktır.","keyConcepts":["Mercek: En az bir yüzeyi küresel olan, saydam bir maddeden yapılmış ve ışığı kırarak yönlendiren optik elemandır. Bir mercekte ışık giriş ve çıkış yüzeylerinde kırılır; gözlenen toplam yön değişimi iki sınırdaki kırılmaların bileşkesidir.","Yakınsak mercek: Hava ortamındaki standart cam mercekte orta bölümü kenarlardan daha kalın olan ve asal eksene paralel ışınları mercekten sonra gerçek bir odak çevresinde toplayan mercek türüdür. İnce kenarlı mercek adı da kullanılır.","Iraksak mercek: Hava ortamındaki standart cam mercekte orta bölümü kenarlardan daha ince olan ve asal eksene paralel ışınları mercekten sonra birbirinden uzaklaştıran mercek türüdür. Kırılan ışınların geriye uzantıları merceğin ışığın geldiği tarafındaki sanal odakta kesişir. Kalın kenarlı mercek adı da kullanılır.","Asal eksen: Merceğin eğrilik merkezlerini ve optik merkezini birleştiren temel referans doğrultusudur. Odak noktaları bu doğru üzerinde bulunur ve ışın karşılaştırmaları bu eksene göre yapılır.","Optik merkez: İnce mercek modelinde optik merkeze yönelen ışının yaklaşık doğrultu değiştirmeden geçtiği kabul edilen merkez noktadır. Bu kabul, mercek kalınlığının küçük ve ışınların asal eksene yakın olduğu modelde kullanılır.","Odak noktaları: Merceğin iki yanında, asal eksen üzerinde bulunan simetrik referans noktalardır. Yakınsak mercekte paralel ışınların toplandığı odak gerçek; ıraksak mercekte kırılan ışınların geriye uzantılarının geldiği odak sanaldır.","Odak uzaklığı: Optik merkez ile odak noktası arasındaki uzaklıktır. Merceğin malzemesi, yüzeylerinin eğriliği ve çevresindeki ortamın kırılma indisi bu uzaklığı etkileyebilir.","Temel ışınlar: Asal eksene paralel ışın, odakla ilişkili ışın ve optik merkezden geçen ışın, merceklerin ışık üzerindeki etkisini açıklamak için kullanılan temsil ışınlarıdır. Bunlar ışık demetinin tamamı değil, modeli kurmayı kolaylaştıran seçilmiş ışınlardır.","Işık yolunun tersinirliği: Bir ışık ışını belirli ortamlar ve yüzeyler boyunca bir yönde izlediği yolu, koşullar değişmezse ters yönde de izleyebilir. Bu ilke paralel ışın-odak ilişkisini iki yönde yorumlamayı sağlar.","Karşılaştırma ölçütü: İki merceği karşılaştırırken yapı, odak türü, paralel ışına etkisi, temel ışınların yolu, kullanım amacı ve çevre ortamı gibi ölçütlerin aynı başlıklar altında değerlendirilmesidir."],"priorKnowledge":["Işığın homojen saydam bir ortamda yaklaşık doğrusal yayıldığını biliyorum.","Işığın kırılma indisleri farklı iki saydam ortamın sınırından geçerken kırılabildiğini ve açıların normale göre tanımlandığını biliyorum.","Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaştığını, ters geçişte normalden uzaklaştığını biliyorum.","Asal eksen, odak noktası ve ışın kavramlarını optik sistemleri açıklamak için kullanılan modeller olarak tanıyorum.","Bir karşılaştırmada aynı ölçütleri iki nesneye de uygulamanın ve gözlem verisini sınıflandırma tablosuna dönüştürmenin önemini biliyorum.","Bir modelin belirli kabullere dayandığını; ince mercek ve asal eksene yakın ışın kabullerinin gerçek merceklerin davranışını yaklaşık olarak temsil ettiğini kabul ediyorum."],"steps":["Önce karşılaştırma ölçütlerini belirle. Mercekleri yalnız görünüşlerine göre adlandırmak yerine fiziksel yapı, asal eksene paralel ışına etkisi, odak türü, temel ışın davranışı ve günlük kullanım amacı başlıklarını seç. Aynı ölçütler iki merceğe de uygulanırsa karşılaştırma anlamlı olur.","Merceklerin fiziksel yapısını standart koşulda sınıflandır. Hava içindeki cam bir merceğin orta bölümü kenarlarından daha kalınsa yakınsak; orta bölümü kenarlarından daha inceyse ıraksak davranır. Bu adlandırmanın mercek maddesinin çevre ortama göre kırılma indisiyle bağlantılı olduğunu unutma; yalnız dış biçime bakarak her ortam için mutlak bir sonuç çıkarmak bilimsel değildir.","Ortak referans öğelerini yerleştir. Her iki mercekte asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanındaki odak noktaları gösterilir. Mercekler ışığı farklı yönlendirse de bu geometrik referansların bulunması ortak özelliktir. Odak noktalarının merceğe eşit uzaklıkta gösterilmesi, simetrik ince mercek modelinin sonucudur.","Paralel ışınları karşılaştır. Yakınsak merceğe asal eksene paralel gelen ince bir ışın demeti mercekten sonra ışığın ilerlediği taraftaki gerçek odağa yönelir. Iraksak mercekte aynı tür ışınlar mercekten sonra birbirinden uzaklaşır; bu ışınların geriye doğru uzantıları ışığın geldiği taraftaki sanal odaktan geçiyormuş gibi görünür.","Odakla ilişkili ışını karşılaştır. Yakınsak mercekte ışığın geldiği taraftaki odaktan geçerek merceğe ulaşan ışın, mercekten sonra asal eksene paralel ilerler. Iraksak mercekte ise ışığın karşı taraftaki odağa yöneltilmiş gibi gelen ışın, mercekten sonra asal eksene paralel çıkar. Bu iki ifade ışık yolunun tersinirliğiyle tutarlıdır.","Optik merkez ışınını model içinde kullan. İnce merceğin optik merkezinden geçen asal eksene yakın ışının yaklaşık doğrultu değiştirmeden ilerlediği kabul edilir. Bu özellik iki mercek türü için de ortaktır; ancak gerçek ve kalın merceklerde küçük sapmalar olabileceği için bunun bir model kabulü olduğu belirtilmelidir.","Benzerlikleri listele. Her iki mercek de saydamdır, ışığı kırar, iki kırıcı yüzeye sahiptir, asal eksen ve optik merkezle modellenir, iki odak noktası bulunur ve ışık yolunun tersinirliğine uyar. Bu ortaklıklar, mercek türleri farklı olsa da aynı kırılma yasalarının geçerli olduğunu gösterir.","Farklılıkları listele. Yakınsak mercek paralel ışınları toplar ve gerçek odağa sahiptir; ıraksak mercek paralel ışınları dağıtır ve paralel ışınlar için sanal odakla tanımlanır. Yakınsak mercek ışığı bir sensör veya ekran yönünde yoğunlaştırmada, ıraksak mercek ışın demetini genişletme ya da optik sistemin görüş alanını düzenlemede kullanılabilir.","Gözlem veya simülasyonla modeli test et. Bir ışın kutusundan çıkan birbirine paralel üç ışını ayrı ayrı yakınsak ve ıraksak merceğe gönder. Mercekten sonra ışınların yönlerini kâğıt üzerinde işaretle. Yakınsak mercekte doğrudan kesişme, ıraksak mercekte ise geriye uzantıların kesişmesi aranır. Mercek, ışın kaynağı ve kâğıt hizası değiştirilmeden iki deneme yapılmalıdır.","Verileri sınıflandırma tablosuna dönüştür. “Yapı”, “paralel ışının davranışı”, “odak türü”, “optik merkez ışını”, “ortak fizik yasası” ve “örnek kullanım” satırlarını içeren bir tablo oluştur. Her hücreyi gözlem veya model gerekçesiyle doldur; yalnız mercek adını yazmak karşılaştırma için yeterli değildir.","Günlük araçları tek özelliğe indirgeme. Kamera, mikroskop, dürbün, gözlük ve projektör gibi araçlarda birden fazla mercek birlikte çalışabilir. Bir aygıtta yakınsak ya da ıraksak mercek bulunması, aygıtın bütün davranışını tek başına açıklamaz; merceklerin odak uzaklıkları ve yerleşimleri birleşik sistemin sonucunu belirler."],"workedExamples":[{"title":"Işın kutusu verilerinden mercek türünü belirleme","problem":"K ve L merceklerine asal eksene paralel üçer ışın gönderiliyor. K merceğinden çıkan ışınlar merceğin sağ tarafında tek bir bölgede kesişiyor. L merceğinden çıkan ışınlar ise sağ tarafta birbirinden uzaklaşıyor; bu ışınların geriye uzantıları merceğin sol tarafındaki bir noktada kesişiyor. K ve L nasıl sınıflandırılır ve odakları nasıl nitelendirilir?","solutionSteps":["K merceğinde kırılan gerçek ışınların merceğin diğer tarafında doğrudan kesişmesi, paralel ışınların toplandığını gösterir.","Paralel ışınları toplayan mercek yakınsak mercektir; kesişme noktası ışınların gerçekten ulaştığı gerçek odaktır.","L merceğinde kırılan ışınlar mercekten sonra birbirinden uzaklaştığı için mercek ıraksak davranmaktadır.","L merceğinde yalnız geriye uzantılar kesiştiğinden bu nokta gerçek ışınların ulaştığı bir yer değildir; sanal odaktır.","İki mercek de ışığı kırmış ve asal eksen üzerindeki odaklarla modellenmiştir; farklılık, paralel ışınların toplanması ya da dağıtılmasıdır."],"answer":"K yakınsak mercektir ve sağ tarafta gerçek odak oluşturur. L ıraksak mercektir; kırılan ışınların geriye uzantıları sol taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünür."},{"title":"Bir optik tasarımda mercek seçimini gerekçelendirme","problem":"Bir tasarım ekibi iki ayrı işlev için mercek seçmektedir. Birinci düzende paralel gelen ışığın küçük bir algılayıcı bölgesine yöneltilmesi, ikinci düzende ise dar bir ışın demetinin daha geniş bir alana yayılması isteniyor. Hangi mercek türleri seçilmelidir ve seçim yalnız mercek kalınlığına bakılarak mı yapılmalıdır?","solutionSteps":["Paralel ışığı küçük bir bölgede toplama gereksinimi, gerçek odak oluşturan yakınsak merceğin temel ışın davranışıyla eşleşir.","Dar ışın demetini genişletme gereksinimi, paralel ya da az açılı ışınları daha ıraksak hâle getiren ıraksak merceğin davranışıyla eşleşir.","Hava ortamındaki standart cam merceklerde yakınsak mercek genellikle orta kısmı kalın, ıraksak mercek orta kısmı ince yapıdadır.","Ancak kesin seçim için mercek malzemesinin ve çevre ortamın kırılma indisleri, yüzey eğrilikleri ve gerekli odak uzaklığı da değerlendirilmelidir.","Bu nedenle fiziksel biçim ilk sınıflandırmayı sağlar; işlevsel tasarım kararı ışın yolu ve odak özellikleriyle doğrulanır."],"answer":"Paralel ışığı algılayıcıda toplamak için yakınsak, ışın demetini genişletmek için ıraksak mercek uygundur. Seçim yalnız dış biçime değil, merceğin ortam içindeki kırılma davranışına ve odak uzaklığına dayandırılmalıdır."}],"commonMistakes":["Yakınsak ve ıraksak mercekleri yalnız “ince” ve “kalın” sözcüklerine bakarak karıştırmak: Yakınsak mercek standart hava-cam koşulunda ortası kalın, kenarları ince; ıraksak mercek ortası ince, kenarları kalındır.","Iraksak merceğin ışınları hiç kırmadığını düşünmek: Işınlar kırılır ve doğrultuları değişir; yalnız mercekten sonra doğrudan kesişmek yerine birbirinden uzaklaşırlar.","Sanal odağı gerçek ışınların geçtiği bir nokta sanmak: Iraksak mercekte sanal odak, kırılan ışınların geriye uzantılarının kesiştiği model noktasıdır.","Her iki merceğin yalnız farklılıklarını yazmak: Bilimsel karşılaştırma ortak özellikleri de içerir; iki mercek de aynı kırılma yasalarına uyan saydam optik elemanlardır.","Optik merkezden geçen ışının her gerçek mercekte tam olarak sapmadan ilerlediğini mutlak bir yasa saymak: Bu, ince mercek ve asal eksene yakın ışın yaklaşımında kullanılan yararlı bir model kabulüdür.","Merceğin çevresindeki ortamı önemsiz saymak: Merceğin yakınsak ya da ıraksak etkisi, mercek maddesinin çevre ortama göre kırılma indisine bağlıdır.","Bir optik aygıttaki tek merceği aygıtın tamamıymış gibi yorumlamak: Birleşik sistemlerde merceklerin türü, odak uzaklığı ve aralarındaki uzaklık birlikte sonuç üretir.","Temel ışınları ışık kaynağından çıkan tek ışınlar sanmak: Temel ışınlar, tüm ışık demetinin davranışını temsil etmeyi kolaylaştıran seçilmiş model ışınlarıdır."],"selfCheck":["Yakınsak ve ıraksak mercekleri fiziksel yapıları ve paralel ışına etkileri bakımından karşılaştırabiliyor muyum?","Asal eksen, optik merkez, odak noktaları ve odak uzaklığını her iki mercek türünde gösterebiliyor muyum?","Yakınsak mercekte gerçek odak ile ıraksak mercekte sanal odak arasındaki farkı açıklayabiliyor muyum?","Paralel, odakla ilişkili ve optik merkezden geçen temel ışınların yollarını sözel olarak tarif edebiliyor muyum?","Merceklerin ortak özelliklerini ve farklı özelliklerini aynı ölçütleri kullanarak sınıflandırma tablosuna yazabiliyor muyum?","Bir mercek seçimini dış biçim, ortamın kırılma indisi ve istenen ışın davranışıyla birlikte gerekçelendirebiliyor muyum?"],"summary":"Yakınsak ve ıraksak mercekler, ışığı iki kırıcı yüzeyde yönlendiren saydam optik elemanlardır. Her ikisi de asal eksen, optik merkez, iki odak noktası ve odak uzaklığıyla modellenir; aynı kırılma yasalarına ve ışık yolunun tersinirliği ilkesine uyar. Hava içindeki standart cam yakınsak mercek orta kısmı kalın, kenarları ince yapıdadır ve asal eksene paralel ışınları gerçek odakta toplar. Iraksak mercek orta kısmı ince, kenarları kalın yapıdadır; paralel ışınları dağıtır ve kırılan ışınların geriye uzantıları sanal odaktan geliyormuş gibi görünür. Optik merkezden geçen ışının yaklaşık sapmadan ilerlemesi iki mercek için ortak bir ince mercek modelidir. Karşılaştırma yaparken yapı, paralel ışına etki, odak türü, temel ışın davranışı ve kullanım amacı aynı başlıklarla ele alınmalıdır. Fotoğraf makineleri, kameralar, gözlükler, mikroskoplar ve dürbünler bu merceklerin tek başına ya da birleşik sistemler hâlinde kullanımına örnektir. Gözlük merceği seçimi kişisel görme kusuruna ve uzman ölçümüne dayanır; yalnız merceğin yakınsak veya ıraksak olması kendi başına reçete belirlemez.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa yakınsak ve ıraksak mercek yan yana, aynı ölçek ve aynı asal eksen üzerinde gösterilmelidir. Her panelde optik merkez, merceğin iki yanındaki odak noktaları ve asal eksene paralel üç ışın bulunmalıdır. Yakınsak mercekte gerçek ışınların mercekten sonra odakta kesiştiği; ıraksak mercekte gerçek ışınların dağıldığı ve yalnız kesikli geriye uzantıların sanal odakta kesiştiği açıkça ayrılmalıdır. İkinci bir karşılaştırma panelinde odakla ilişkili ışın ile optik merkez ışını gösterilebilir. Kesikli çizgilerin gerçek ışık yolu olmadığı, yalnız sanal odağı belirleyen uzantılar olduğu alt metinde belirtilmelidir."},"body":"KONU: Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta merceklerin fiziksel yapıları ile ışınları kırdıktan sonra izledikleri yolları karşılaştırmayı öğreneceksin. Hava ortamındaki standart cam mercekleri yakınsak ve ıraksak olarak sınıflandıracak; asal eksen, optik merkez, odak noktaları ve odak uzaklığı gibi ortak öğeleri her iki mercek türünde de göstereceksin. Asal eksene paralel gelen, odaktan geçecek biçimde yöneltilen ve optik merkeze gönderilen temel ışınların yakınsak ve ıraksak merceklerde nasıl farklı davrandığını açıklayacaksın. Karşılaştırmanın yalnız “biri toplar, diğeri dağıtır” cümlesinden ibaret olmadığını; merceğin iki kırıcı yüzeyden oluşması, ışığın her yüzeyde kırılması, iki odak noktasının bulunması ve ışık yolunun tersinirliği gibi ortak özelliklerin de belirlenmesi gerektiğini fark edeceksin. Ayrıca bir ışın kutusu, paralel ışın demeti, ekran veya simülasyonla elde edilen gözlemleri sınıflandırma tablosuna dönüştürerek yapısal özellik ile optik davranış arasındaki ilişkiyi kanıta dayalı biçimde kuracaksın. Amaç görüntü özelliklerini ezberlemek değil; merceklerin yapısını ve temel ışın davranışlarını sistematik biçimde karşılaştırmaktır.\n\nTemel kavramlar\n- Mercek: En az bir yüzeyi küresel olan, saydam bir maddeden yapılmış ve ışığı kırarak yönlendiren optik elemandır. Bir mercekte ışık giriş ve çıkış yüzeylerinde kırılır; gözlenen toplam yön değişimi iki sınırdaki kırılmaların bileşkesidir.\n- Yakınsak mercek: Hava ortamındaki standart cam mercekte orta bölümü kenarlardan daha kalın olan ve asal eksene paralel ışınları mercekten sonra gerçek bir odak çevresinde toplayan mercek türüdür. İnce kenarlı mercek adı da kullanılır.\n- Iraksak mercek: Hava ortamındaki standart cam mercekte orta bölümü kenarlardan daha ince olan ve asal eksene paralel ışınları mercekten sonra birbirinden uzaklaştıran mercek türüdür. Kırılan ışınların geriye uzantıları merceğin ışığın geldiği tarafındaki sanal odakta kesişir. Kalın kenarlı mercek adı da kullanılır.\n- Asal eksen: Merceğin eğrilik merkezlerini ve optik merkezini birleştiren temel referans doğrultusudur. Odak noktaları bu doğru üzerinde bulunur ve ışın karşılaştırmaları bu eksene göre yapılır.\n- Optik merkez: İnce mercek modelinde optik merkeze yönelen ışının yaklaşık doğrultu değiştirmeden geçtiği kabul edilen merkez noktadır. Bu kabul, mercek kalınlığının küçük ve ışınların asal eksene yakın olduğu modelde kullanılır.\n- Odak noktaları: Merceğin iki yanında, asal eksen üzerinde bulunan simetrik referans noktalardır. Yakınsak mercekte paralel ışınların toplandığı odak gerçek; ıraksak mercekte kırılan ışınların geriye uzantılarının geldiği odak sanaldır.\n- Odak uzaklığı: Optik merkez ile odak noktası arasındaki uzaklıktır. Merceğin malzemesi, yüzeylerinin eğriliği ve çevresindeki ortamın kırılma indisi bu uzaklığı etkileyebilir.\n- Temel ışınlar: Asal eksene paralel ışın, odakla ilişkili ışın ve optik merkezden geçen ışın, merceklerin ışık üzerindeki etkisini açıklamak için kullanılan temsil ışınlarıdır. Bunlar ışık demetinin tamamı değil, modeli kurmayı kolaylaştıran seçilmiş ışınlardır.\n- Işık yolunun tersinirliği: Bir ışık ışını belirli ortamlar ve yüzeyler boyunca bir yönde izlediği yolu, koşullar değişmezse ters yönde de izleyebilir. Bu ilke paralel ışın-odak ilişkisini iki yönde yorumlamayı sağlar.\n- Karşılaştırma ölçütü: İki merceği karşılaştırırken yapı, odak türü, paralel ışına etkisi, temel ışınların yolu, kullanım amacı ve çevre ortamı gibi ölçütlerin aynı başlıklar altında değerlendirilmesidir.\n\nÖn bilgiler\n- Işığın homojen saydam bir ortamda yaklaşık doğrusal yayıldığını biliyorum.\n- Işığın kırılma indisleri farklı iki saydam ortamın sınırından geçerken kırılabildiğini ve açıların normale göre tanımlandığını biliyorum.\n- Işığın az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken normale yaklaştığını, ters geçişte normalden uzaklaştığını biliyorum.\n- Asal eksen, odak noktası ve ışın kavramlarını optik sistemleri açıklamak için kullanılan modeller olarak tanıyorum.\n- Bir karşılaştırmada aynı ölçütleri iki nesneye de uygulamanın ve gözlem verisini sınıflandırma tablosuna dönüştürmenin önemini biliyorum.\n- Bir modelin belirli kabullere dayandığını; ince mercek ve asal eksene yakın ışın kabullerinin gerçek merceklerin davranışını yaklaşık olarak temsil ettiğini kabul ediyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Önce karşılaştırma ölçütlerini belirle. Mercekleri yalnız görünüşlerine göre adlandırmak yerine fiziksel yapı, asal eksene paralel ışına etkisi, odak türü, temel ışın davranışı ve günlük kullanım amacı başlıklarını seç. Aynı ölçütler iki merceğe de uygulanırsa karşılaştırma anlamlı olur.\n2. Merceklerin fiziksel yapısını standart koşulda sınıflandır. Hava içindeki cam bir merceğin orta bölümü kenarlarından daha kalınsa yakınsak; orta bölümü kenarlarından daha inceyse ıraksak davranır. Bu adlandırmanın mercek maddesinin çevre ortama göre kırılma indisiyle bağlantılı olduğunu unutma; yalnız dış biçime bakarak her ortam için mutlak bir sonuç çıkarmak bilimsel değildir.\n3. Ortak referans öğelerini yerleştir. Her iki mercekte asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanındaki odak noktaları gösterilir. Mercekler ışığı farklı yönlendirse de bu geometrik referansların bulunması ortak özelliktir. Odak noktalarının merceğe eşit uzaklıkta gösterilmesi, simetrik ince mercek modelinin sonucudur.\n4. Paralel ışınları karşılaştır. Yakınsak merceğe asal eksene paralel gelen ince bir ışın demeti mercekten sonra ışığın ilerlediği taraftaki gerçek odağa yönelir. Iraksak mercekte aynı tür ışınlar mercekten sonra birbirinden uzaklaşır; bu ışınların geriye doğru uzantıları ışığın geldiği taraftaki sanal odaktan geçiyormuş gibi görünür.\n5. Odakla ilişkili ışını karşılaştır. Yakınsak mercekte ışığın geldiği taraftaki odaktan geçerek merceğe ulaşan ışın, mercekten sonra asal eksene paralel ilerler. Iraksak mercekte ise ışığın karşı taraftaki odağa yöneltilmiş gibi gelen ışın, mercekten sonra asal eksene paralel çıkar. Bu iki ifade ışık yolunun tersinirliğiyle tutarlıdır.\n6. Optik merkez ışınını model içinde kullan. İnce merceğin optik merkezinden geçen asal eksene yakın ışının yaklaşık doğrultu değiştirmeden ilerlediği kabul edilir. Bu özellik iki mercek türü için de ortaktır; ancak gerçek ve kalın merceklerde küçük sapmalar olabileceği için bunun bir model kabulü olduğu belirtilmelidir.\n7. Benzerlikleri listele. Her iki mercek de saydamdır, ışığı kırar, iki kırıcı yüzeye sahiptir, asal eksen ve optik merkezle modellenir, iki odak noktası bulunur ve ışık yolunun tersinirliğine uyar. Bu ortaklıklar, mercek türleri farklı olsa da aynı kırılma yasalarının geçerli olduğunu gösterir.\n8. Farklılıkları listele. Yakınsak mercek paralel ışınları toplar ve gerçek odağa sahiptir; ıraksak mercek paralel ışınları dağıtır ve paralel ışınlar için sanal odakla tanımlanır. Yakınsak mercek ışığı bir sensör veya ekran yönünde yoğunlaştırmada, ıraksak mercek ışın demetini genişletme ya da optik sistemin görüş alanını düzenlemede kullanılabilir.\n9. Gözlem veya simülasyonla modeli test et. Bir ışın kutusundan çıkan birbirine paralel üç ışını ayrı ayrı yakınsak ve ıraksak merceğe gönder. Mercekten sonra ışınların yönlerini kâğıt üzerinde işaretle. Yakınsak mercekte doğrudan kesişme, ıraksak mercekte ise geriye uzantıların kesişmesi aranır. Mercek, ışın kaynağı ve kâğıt hizası değiştirilmeden iki deneme yapılmalıdır.\n10. Verileri sınıflandırma tablosuna dönüştür. “Yapı”, “paralel ışının davranışı”, “odak türü”, “optik merkez ışını”, “ortak fizik yasası” ve “örnek kullanım” satırlarını içeren bir tablo oluştur. Her hücreyi gözlem veya model gerekçesiyle doldur; yalnız mercek adını yazmak karşılaştırma için yeterli değildir.\n11. Günlük araçları tek özelliğe indirgeme. Kamera, mikroskop, dürbün, gözlük ve projektör gibi araçlarda birden fazla mercek birlikte çalışabilir. Bir aygıtta yakınsak ya da ıraksak mercek bulunması, aygıtın bütün davranışını tek başına açıklamaz; merceklerin odak uzaklıkları ve yerleşimleri birleşik sistemin sonucunu belirler.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Işın kutusu verilerinden mercek türünü belirleme\nProblem: K ve L merceklerine asal eksene paralel üçer ışın gönderiliyor. K merceğinden çıkan ışınlar merceğin sağ tarafında tek bir bölgede kesişiyor. L merceğinden çıkan ışınlar ise sağ tarafta birbirinden uzaklaşıyor; bu ışınların geriye uzantıları merceğin sol tarafındaki bir noktada kesişiyor. K ve L nasıl sınıflandırılır ve odakları nasıl nitelendirilir?\n   1) K merceğinde kırılan gerçek ışınların merceğin diğer tarafında doğrudan kesişmesi, paralel ışınların toplandığını gösterir.\n   2) Paralel ışınları toplayan mercek yakınsak mercektir; kesişme noktası ışınların gerçekten ulaştığı gerçek odaktır.\n   3) L merceğinde kırılan ışınlar mercekten sonra birbirinden uzaklaştığı için mercek ıraksak davranmaktadır.\n   4) L merceğinde yalnız geriye uzantılar kesiştiğinden bu nokta gerçek ışınların ulaştığı bir yer değildir; sanal odaktır.\n   5) İki mercek de ışığı kırmış ve asal eksen üzerindeki odaklarla modellenmiştir; farklılık, paralel ışınların toplanması ya da dağıtılmasıdır.\nSonuç: K yakınsak mercektir ve sağ tarafta gerçek odak oluşturur. L ıraksak mercektir; kırılan ışınların geriye uzantıları sol taraftaki sanal odaktan geliyormuş gibi görünür.\nÖrnek 2: Bir optik tasarımda mercek seçimini gerekçelendirme\nProblem: Bir tasarım ekibi iki ayrı işlev için mercek seçmektedir. Birinci düzende paralel gelen ışığın küçük bir algılayıcı bölgesine yöneltilmesi, ikinci düzende ise dar bir ışın demetinin daha geniş bir alana yayılması isteniyor. Hangi mercek türleri seçilmelidir ve seçim yalnız mercek kalınlığına bakılarak mı yapılmalıdır?\n   1) Paralel ışığı küçük bir bölgede toplama gereksinimi, gerçek odak oluşturan yakınsak merceğin temel ışın davranışıyla eşleşir.\n   2) Dar ışın demetini genişletme gereksinimi, paralel ya da az açılı ışınları daha ıraksak hâle getiren ıraksak merceğin davranışıyla eşleşir.\n   3) Hava ortamındaki standart cam merceklerde yakınsak mercek genellikle orta kısmı kalın, ıraksak mercek orta kısmı ince yapıdadır.\n   4) Ancak kesin seçim için mercek malzemesinin ve çevre ortamın kırılma indisleri, yüzey eğrilikleri ve gerekli odak uzaklığı da değerlendirilmelidir.\n   5) Bu nedenle fiziksel biçim ilk sınıflandırmayı sağlar; işlevsel tasarım kararı ışın yolu ve odak özellikleriyle doğrulanır.\nSonuç: Paralel ışığı algılayıcıda toplamak için yakınsak, ışın demetini genişletmek için ıraksak mercek uygundur. Seçim yalnız dış biçime değil, merceğin ortam içindeki kırılma davranışına ve odak uzaklığına dayandırılmalıdır.\n\nSık yapılan hata\n- Yakınsak ve ıraksak mercekleri yalnız “ince” ve “kalın” sözcüklerine bakarak karıştırmak: Yakınsak mercek standart hava-cam koşulunda ortası kalın, kenarları ince; ıraksak mercek ortası ince, kenarları kalındır.\n- Iraksak merceğin ışınları hiç kırmadığını düşünmek: Işınlar kırılır ve doğrultuları değişir; yalnız mercekten sonra doğrudan kesişmek yerine birbirinden uzaklaşırlar.\n- Sanal odağı gerçek ışınların geçtiği bir nokta sanmak: Iraksak mercekte sanal odak, kırılan ışınların geriye uzantılarının kesiştiği model noktasıdır.\n- Her iki merceğin yalnız farklılıklarını yazmak: Bilimsel karşılaştırma ortak özellikleri de içerir; iki mercek de aynı kırılma yasalarına uyan saydam optik elemanlardır.\n- Optik merkezden geçen ışının her gerçek mercekte tam olarak sapmadan ilerlediğini mutlak bir yasa saymak: Bu, ince mercek ve asal eksene yakın ışın yaklaşımında kullanılan yararlı bir model kabulüdür.\n- Merceğin çevresindeki ortamı önemsiz saymak: Merceğin yakınsak ya da ıraksak etkisi, mercek maddesinin çevre ortama göre kırılma indisine bağlıdır.\n- Bir optik aygıttaki tek merceği aygıtın tamamıymış gibi yorumlamak: Birleşik sistemlerde merceklerin türü, odak uzaklığı ve aralarındaki uzaklık birlikte sonuç üretir.\n- Temel ışınları ışık kaynağından çıkan tek ışınlar sanmak: Temel ışınlar, tüm ışık demetinin davranışını temsil etmeyi kolaylaştıran seçilmiş model ışınlarıdır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Yakınsak ve ıraksak mercekleri fiziksel yapıları ve paralel ışına etkileri bakımından karşılaştırabiliyor muyum?\n- Asal eksen, optik merkez, odak noktaları ve odak uzaklığını her iki mercek türünde gösterebiliyor muyum?\n- Yakınsak mercekte gerçek odak ile ıraksak mercekte sanal odak arasındaki farkı açıklayabiliyor muyum?\n- Paralel, odakla ilişkili ve optik merkezden geçen temel ışınların yollarını sözel olarak tarif edebiliyor muyum?\n- Merceklerin ortak özelliklerini ve farklı özelliklerini aynı ölçütleri kullanarak sınıflandırma tablosuna yazabiliyor muyum?\n- Bir mercek seçimini dış biçim, ortamın kırılma indisi ve istenen ışın davranışıyla birlikte gerekçelendirebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nYakınsak ve ıraksak mercekler, ışığı iki kırıcı yüzeyde yönlendiren saydam optik elemanlardır. Her ikisi de asal eksen, optik merkez, iki odak noktası ve odak uzaklığıyla modellenir; aynı kırılma yasalarına ve ışık yolunun tersinirliği ilkesine uyar. Hava içindeki standart cam yakınsak mercek orta kısmı kalın, kenarları ince yapıdadır ve asal eksene paralel ışınları gerçek odakta toplar. Iraksak mercek orta kısmı ince, kenarları kalın yapıdadır; paralel ışınları dağıtır ve kırılan ışınların geriye uzantıları sanal odaktan geliyormuş gibi görünür. Optik merkezden geçen ışının yaklaşık sapmadan ilerlemesi iki mercek için ortak bir ince mercek modelidir. Karşılaştırma yaparken yapı, paralel ışına etki, odak türü, temel ışın davranışı ve kullanım amacı aynı başlıklarla ele alınmalıdır. Fotoğraf makineleri, kameralar, gözlükler, mikroskoplar ve dürbünler bu merceklerin tek başına ya da birleşik sistemler hâlinde kullanımına örnektir. Gözlük merceği seçimi kişisel görme kusuruna ve uzman ölçümüne dayanır; yalnız merceğin yakınsak veya ıraksak olması kendi başına reçete belirlemez.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa yakınsak ve ıraksak mercek yan yana, aynı ölçek ve aynı asal eksen üzerinde gösterilmelidir. Her panelde optik merkez, merceğin iki yanındaki odak noktaları ve asal eksene paralel üç ışın bulunmalıdır. Yakınsak mercekte gerçek ışınların mercekten sonra odakta kesiştiği; ıraksak mercekte gerçek ışınların dağıldığı ve yalnız kesikli geriye uzantıların sanal odakta kesiştiği açıkça ayrılmalıdır. İkinci bir karşılaştırma panelinde odakla ilişkili ışın ile optik merkez ışını gösterilebilir. Kesikli çizgilerin gerçek ışık yolu olmadığı, yalnız sanal odağı belirleyen uzantılar olduğu alt metinde belirtilmelidir.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"39834b054cd49c88cdc30506a5c0ea8956dceaa401670caaf935657549788295","reviewDecisionSha256":"77b90360261d25e8db1384b981e9e0bb535eed4db207bbb54e12dd410c3bfe63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:39834b054cd49c88cdc30506a5c0ea8956dceaa401670caaf935657549788295","reviewedHash":"sha256:39834b054cd49c88cdc30506a5c0ea8956dceaa401670caaf935657549788295","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:77b90360261d25e8db1384b981e9e0bb535eed4db207bbb54e12dd410c3bfe63; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-030","contentProjectionSha256":"39834b054cd49c88cdc30506a5c0ea8956dceaa401670caaf935657549788295","reviewDecisionSha256":"77b90360261d25e8db1384b981e9e0bb535eed4db207bbb54e12dd410c3bfe63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr-g11-fizik-note-031","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","objectiveId":"FİZ.11.4.10","objective":"FİZ.11.4.10","objectives":["FİZ.11.4.10"],"objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bu notta yakınsak ve ıraksak merceklerde görüntü oluşumunu araştırmak için güvenli, ölçülebilir ve tekrarlanabilir bir deney tasarlamayı öğreneceksin. Cisim uzaklığını bağımsız değişken olarak değiştirirken mercek türü, cisim boyu, asal eksen hizası ve ortam aydınlığını kontrol edecek; görüntünün yeri, yönü, boyu ve ekrana düşüp düşmemesi gibi sonuçları kaydedeceksin. Yakınsak mercekte cisim odak dışında olduğunda ekranda gerçek görüntü elde edilebildiğini; cisim odakla mercek arasındayken görüntünün sanal, düz ve büyümüş olarak doğrudan gözlemlendiğini deney verileriyle ilişkilendireceksin. Iraksak mercekte gerçek bir cisim için görüntünün ekrana düşmediğini, merceğin cisim tarafında sanal, düz ve küçültülmüş olarak algılandığını gözlem ya da doğrulanmış simülasyon verileriyle açıklayacaksın. Ölçüm tablosu hazırlama, keskin görüntü ölçütü belirleme, tekrar yapma, belirsizlik kaynaklarını tartışma ve ışın modeliyle deney sonucunu karşılaştırma basamaklarını uygulayacaksın. Amaç hazır görüntü tablolarını ezberlemek değil; mercek türü ve cisim konumuna bağlı görüntü davranışını deneysel kanıtlarla ortaya koymaktır.","keyConcepts":["Cisim: Merceğe gönderilen ışığı yayan ya da yansıtan nesnedir. Deneylerde yönü belirgin, aydınlatılmış ok biçimli cisim kullanmak görüntünün düz veya ters olduğunu ayırt etmeyi kolaylaştırır.","Cisim uzaklığı: Cismin merceğin optik merkezine olan asal eksen doğrultusundaki uzaklığıdır. Deneyde sistemli biçimde değiştirilen bağımsız değişken olarak seçilebilir.","Görüntü uzaklığı: Görüntünün merceğin optik merkezine olan uzaklığıdır. Gerçek görüntü ekran üzerinde keskinleştirilerek doğrudan ölçülebilir; sanal görüntü için doğrudan ekran yöntemi kullanılamaz.","Gerçek görüntü: Mercekten çıkan ışınların gerçekten kesişmesiyle oluşur ve uygun konumdaki bir ekran üzerinde yakalanabilir. Yakınsak mercekte gerçek cisim odak dışında bulunduğunda gerçek görüntü oluşabilir.","Sanal görüntü: Mercekten çıkan ışınların kendileri değil, geriye uzantıları kesişiyormuş gibi algılandığında oluşur. Ekrana düşürülemez; gözle doğrudan bakma, paralaks yöntemi veya doğrulanmış simülasyonla incelenebilir.","Keskin görüntü ölçütü: Ekran üzerindeki görüntünün kenarlarının en belirgin ve ayrıntılarının en net olduğu konumdur. Yalnız en parlak konumu seçmek görüntü uzaklığını doğru belirlemek için yeterli değildir.","Görüntü boyu ve yönü: Görüntünün cisme göre büyük, eşit veya küçük; düz ya da ters oluşu deneyde karşılaştırılan niteliklerdir. Cisim ve görüntü yüksekliği ölçülerek büyütme hakkında nicel veri de elde edilebilir.","Ekran testi: Bir görüntünün uygun yerde ekrana düşürülebilmesi gerçek olduğuna, hiçbir ekran konumunda yakalanamaması ise sanal olabileceğine ilişkin kanıttır. Ancak hizalama hatası da ekran görüntüsünü engelleyebileceği için düzenek kontrol edilmelidir.","Optik düzenek: Cisim, mercek, ekran, cetvel veya optik ray ve sabitleyicilerden oluşan deney sistemidir. Tüm öğelerin asal eksen üzerinde ve benzer yükseklikte tutulması ölçüm güvenilirliğini artırır.","Değişken kontrolü: Cisim uzaklığı araştırılıyorsa mercek, cisim yüksekliği, ışık kaynağı ve hizalama sabit tutulur; görüntü uzaklığı, yönü, boyu ve ekran durumu ölçülür.","Tekrarlanabilirlik ve belirsizlik: Aynı koşulda ölçümün birkaç kez yapılması, cetvel okuma sınırı ve keskinlik kararındaki belirsizliğin kaydedilmesi sonuçların güvenilirliğini değerlendirmeyi sağlar."],"priorKnowledge":["Yakınsak ve ıraksak merceklerin fiziksel yapılarını ve asal eksene paralel ışınlara etkilerini biliyorum.","Asal eksen, optik merkez, odak noktası ve odak uzaklığı kavramlarını mercek çiziminde gösterebiliyorum.","Gerçek görüntünün ekrana düşürülebildiğini, sanal görüntünün ise ekrana düşürülemediğini biliyorum.","Bir deneyde bağımsız, bağımlı ve kontrol edilen değişkenleri ayırabiliyorum.","Ölçüm araçlarının sınırlı duyarlılığa sahip olduğunu, tek ölçüm yerine tekrar ve ortalama kullanmanın güvenilirliği artırdığını biliyorum.","Işınların kırılma yasalarına uyduğunu ve ince mercek modelinde temel ışınlarla görüntü konumunun öngörülebileceğini biliyorum."],"steps":["Araştırma sorusunu açık yaz. Örneğin “Yakınsak mercekte cisim uzaklığı görüntünün yeri, yönü ve boyunu nasıl etkiler?” veya “Iraksak mercekte gerçek cismin görüntüsü ekranda yakalanabilir mi ve doğrudan gözlemde hangi özellikleri gösterir?” soruları ölçülebilir sonuçlara yöneliktir. “Mercekler görüntü yapar mı?” gibi genel bir soru deney planı için yetersizdir.","Malzemeleri ve güvenliği planla. Aydınlatılmış ok biçimli cisim, yakınsak ve ıraksak mercek, tutucular, beyaz ekran, cetvel veya optik ray ve düşük güçlü güvenli ışık kaynağı kullanılabilir. Güneş ışığını mercekle kâğıda odaklamak yangın ve göz riski oluşturur; odak belirleme için laboratuvar ışın kutusu, uzaktaki güvenli bir nesne veya öğretmen gözetimindeki düzenek tercih edilmelidir. Lazer kullanılıyorsa ışın hiçbir zaman göze yöneltilmemelidir.","Koordinat başlangıcını ve hizayı belirle. Uzaklıklar mercek tutucusunun kenarından değil optik merkez düzleminden ölçülmelidir. Cisim, merceğin optik merkezi ve ekranın merkezi yaklaşık aynı yükseklikte ve aynı asal eksen üzerinde olmalıdır. Eğik yerleşim görüntünün bulanıklaşmasına ve yanlış uzaklık ölçümüne yol açar.","Yakınsak merceğin odak uzaklığını ön gözlemle tahmin et. Paralel ışın demeti ışın kutusuyla merceğe gönderilip ekrandaki en küçük ve keskin ışık bölgesinin merceğe uzaklığı ölçülebilir. Uzak bir nesnenin görüntüsü de güvenli koşullarda ekranda keskinleştirilerek yaklaşık odak uzaklığı bulunabilir. Bu değer, cisim konumlarını f ve 2f bölgelerine göre planlamak için kullanılır.","Yakınsak mercekte cisim odak dışındayken ekran deneyini yap. Cismi önce 2f’den daha uzağa yerleştir, sonra yaklaşık 2f’ye, ardından f ile 2f arasına getir. Her konumda ekranı merceğin diğer tarafında hareket ettirerek en keskin görüntüyü bul. Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntünün yönü ve yüksekliğini tabloya kaydet.","Yakınsak mercekte özel konumları yorumla. Cisim 2f’den uzaktayken görüntü genellikle f ile 2f arasında, gerçek, ters ve küçüktür. Cisim yaklaşık 2f’deyken görüntü yaklaşık 2f’de ve cisme yakın boydadır. Cisim f ile 2f arasındayken görüntü 2f’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyüktür. Cisim odağa yaklaştıkça ekranın keskin görüntü konumu uzaklaşır.","Cisim odak noktasındayken sonlu ekranda keskin görüntü bekleme. İnce mercek modelinde mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir. Ekranı laboratuvar içinde farklı yerlere taşımak keskin görüntü vermeyebilir. Bu durum düzeneğin mutlaka bozuk olduğu anlamına gelmez; modelin özel durumudur.","Cisim odak ile yakınsak mercek arasındayken doğrudan gözlem yap. Ekranda keskin görüntü aramak yerine merceğin diğer tarafından cisme bak. Görüntü cisimle aynı tarafta, sanal, düz ve büyümüş görünür. Gözün ve cismin konumu sabit tutulmalı; ekran görüntüsü oluşmaması ile sanal görüntü gözlemi birlikte kaydedilmelidir.","Iraksak merceği ayrı deney koşulu olarak incele. Gerçek cismi farklı uzaklıklara koyup merceğin diğer tarafında ekranı taradığında keskin gerçek görüntü elde edilemez. Mercekten cisme doğru bakıldığında görüntü merceğin cisim tarafında, sanal, düz ve küçültülmüş görünür. Görünür konumu belirlemek için öğretmen gözetiminde paralaks yöntemi, hareketli referans işareti veya güvenilir bir simülasyon kullanılabilir.","Paralaks gözlemini dikkatle uygula. Göz merceğin diğer tarafında küçük sağ-sol hareketler yaparken sanal görüntü ile yan taraftan görülebilen hareketli referans işaretinin birbirine göre kayması izlenir. Göreli kayma en aza indiğinde referans işaretinin konumu görünür görüntü konumuna yaklaşık değer verir. Bu yöntemde bakış doğrultusu, göz uzaklığı ve referans yüksekliği sabitlenmelidir.","Veri tablosunu karşılaştırma için düzenle. Her satırda mercek türü, odak uzaklığı, cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı veya görünür konum, ekrana düşme durumu, görüntü yönü ve göreli boy bulunmalıdır. “Görüntü var/yok” biçimindeki tek sütun, görüntü oluşumunu analiz etmek için yetersizdir.","Tekrar ve belirsizlik analizi yap. Ekranın keskin konumunu en az üç kez belirle; ölçümlerin birbirine yakınlığını kontrol et. Cetvelin en küçük bölmesi, mercek optik merkezinin tahmini, ekranın kalınlığı, hizalama ve keskinlik kararı başlıca belirsizlik kaynaklarıdır. Aykırı bir ölçümü açıklama yapmadan silmek yerine olası nedeni araştır.","Deney sonucunu ışın modeliyle karşılaştır. Gözlenen gerçek görüntünün yeri ve yönü, en az iki temel ışının kesişimiyle çizilen modelle tutarlı olmalıdır. Sanal görüntüde kesikli geriye uzantılar kullanılır ve bu uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı belirtilir. Uyuşmazlık varsa önce hizalama, odak tahmini ve ölçüm yöntemini kontrol et.","Günlük yaşam bağlantısını kur. Yakınsak merceklerin kamera ve projektörlerde ekrana veya algılayıcıya gerçek görüntü oluşturması, büyüteçte cismin odak içine alınarak sanal ve büyük görüntü gözlenmesi; ıraksak merceklerin bazı gözlük ve optik sistemlerde ışınları dağıtması deney sonuçlarıyla ilişkilendirilebilir. Gözlük seçimi uzman ölçümü gerektirir ve sınıf deneyi reçete amacı taşımaz."],"workedExamples":[{"title":"Yakınsak mercek deney tablosunu yorumlama","problem":"Odak uzaklığı yaklaşık 10 cm olan bir yakınsak mercekle aynı 3 cm yüksekliğindeki cisim kullanılıyor. Birinci denemede cisim mercekten 30 cm uzakta ve ekran görüntüsü yaklaşık 15 cm’de, ters ve 1,5 cm yüksekliğinde bulunuyor. İkinci denemede cisim 15 cm’ye getirildiğinde ekran görüntüsü yaklaşık 30 cm’de, ters ve 6 cm yüksekliğinde bulunuyor. Bu veriler cisim konumu ile görüntü özellikleri arasındaki ilişkiyi nasıl gösterir?","solutionSteps":["Odak uzaklığı 10 cm olduğuna göre 2f yaklaşık 20 cm’dir. Birinci denemede cisim 2f’den uzaktadır.","Birinci denemede görüntünün f ile 2f arasında, gerçek, ters ve cisimden küçük olması yakınsak mercek modeline uygundur.","İkinci denemede cisim f ile 2f arasındadır. Görüntünün 2f’nin ötesinde, gerçek, ters ve cisimden büyük bulunması beklenen davranışla uyumludur.","Cisim merceğe yaklaştırılıp odağa yaklaşırken ekranın keskin görüntü konumu mercekten uzaklaşmış ve görüntü büyümüştür.","Her iki durumda da görüntünün ekranda yakalanması, görüntülerin gerçek olduğuna doğrudan deneysel kanıt sağlar."],"answer":"Veriler, yakınsak mercekte cisim 2f’nin dışından f ile 2f arasına getirildiğinde gerçek ve ters görüntünün mercekten uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir. Sonuç, cisim konumu ile görüntü yeri ve boyu arasında düzenli bir ilişki bulunduğunu destekler."},{"title":"Iraksak mercekte ekran ve doğrudan gözlem verisini birlikte değerlendirme","problem":"Bir öğrenci ıraksak merceğin önündeki ışıklı oku üç farklı uzaklığa yerleştiriyor. Her denemede merceğin diğer tarafında ekranı geniş bir aralıkta hareket ettirmesine rağmen keskin görüntü elde edemiyor. Mercekten baktığında ise okun düz, cisimden küçük ve merceğin cisim tarafında görünür olduğunu; cisim merceğe yaklaştıkça görüntünün biraz büyüdüğünü kaydediyor. Bu bulgular nasıl yorumlanmalıdır?","solutionSteps":["Ekranın geniş bir aralıkta taranmasına rağmen görüntü yakalanamaması, mercekten çıkan ışınların ekran tarafında gerçekten kesişmediğini gösterir.","Doğrudan gözlemde görüntünün merceğin cisim tarafında algılanması, kırılan ışınların geriye uzantılarının o bölgede kesiştiği sanal görüntü modeliyle uyumludur.","Görüntünün düz ve cisimden küçük olması, ıraksak merceğin gerçek cisim için tipik görüntü özelliğidir.","Cisim merceğe yaklaştığında görüntünün bir miktar büyümesi, görüntü özelliklerinin cisim uzaklığıyla değişebildiğini; ancak görüntünün gerçek veya ters hâle gelmediğini gösterir.","Sonucun güvenilirliği için asal eksen hizası kontrol edilmeli ve görünür konum paralaks yöntemi ya da doğrulanmış simülasyonla desteklenmelidir."],"answer":"Iraksak mercek gerçek cisim için ekrana düşürülemeyen, sanal, düz ve küçültülmüş bir görüntü oluşturmuştur. Cisim uzaklığı görüntü boyunu ve görünür konumu değiştirebilir; fakat bu deney koşullarında görüntü gerçek olmaz."}],"commonMistakes":["Ekranda görüntü bulunamayınca görüntünün hiç oluşmadığını söylemek: Sanal görüntüler ekrana düşürülemez; doğrudan gözlem veya paralaks gibi uygun yöntemlerle incelenir.","Uzaklıkları mercek tutucusunun kenarından ölçmek: Cisim ve görüntü uzaklıkları optik merkez düzlemine göre ölçülmelidir.","Cisim uzaklığını değiştirirken mercek türünü, cisim boyunu ve ışık kaynağını da değiştirmek: Birden fazla değişken aynı anda değişirse görüntüdeki farkın nedeni belirlenemez.","En parlak ekran konumunu otomatik olarak en keskin görüntü kabul etmek: Görüntü uzaklığı, kenarların ve ayrıntıların en net olduğu konuma göre belirlenmelidir.","Iraksak merceğin gerçek cisim görüntüsünü ekranda aramayı sürdürmek: Standart düzenekte görüntü sanaldır; ekran taraması yalnız gerçek görüntü olmadığını sınamak için kullanılır.","Cisim odak noktasındayken laboratuvar içinde sonlu bir yerde keskin görüntü bulamayı düzeneğin bozukluğu sanmak: İnce mercek modelinde çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir.","Sanal görüntü çizimindeki kesikli uzantıları gerçek ışın yolu gibi göstermek: Kesikli çizgiler gözün ışığı geriye doğru uzatarak algıladığı görünür konumu temsil eder.","Tek ölçümle kesin sonuç ilan etmek: Keskinlik kararı ve optik merkez konumu belirsizlik içerir; tekrar ölçümü ve olası hata kaynakları kaydedilmelidir.","Güneşi yakınsak mercekle ekrana odaklayarak odak ölçmeye çalışmak: Yoğunlaşan güneş ışığı göz ve yangın riski oluşturur; güvenli laboratuvar kaynağı kullanılmalıdır.","Görüntü tablosunu ezberleyip deney verisine bakmamak: Öğrenme çıktısının odağı deney tasarımı, veri toplama ve analize dayalı açıklamadır."],"selfCheck":["Yakınsak ve ıraksak merceklerde görüntü oluşumunu araştıracak güvenli bir deney düzeneği tasarlayabiliyor muyum?","Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntü boyu ve kontrol değişkenlerini doğru sınıflandırabiliyor muyum?","Gerçek görüntüyü ekran testiyle, sanal görüntüyü doğrudan gözlem ve geriye uzantı modeliyle ayırt edebiliyor muyum?","Yakınsak mercekte cismin 2f’nin dışında, 2f’de, f ile 2f arasında, f’de ve f’nin içinde bulunmasını deney verileriyle yorumlayabiliyor muyum?","Iraksak mercekte gerçek cisim görüntüsünün neden ekrana düşmediğini ve hangi özelliklere sahip olduğunu açıklayabiliyor muyum?","Tekrar ölçümü, hizalama kontrolü ve ölçüm belirsizliğini kullanarak verinin güvenilirliğini değerlendirebiliyor muyum?"],"summary":"Merceklerde görüntü oluşumu, mercek türü ile cismin optik merkeze ve odak noktasına göre konumuna bağlıdır. Güvenilir bir deneyde cisim, mercek ve ekran asal eksen üzerinde hizalanır; uzaklıklar optik merkezden ölçülür; cisim uzaklığı sistemli biçimde değiştirilirken diğer koşullar sabit tutulur. Yakınsak mercekte cisim odak dışında olduğunda merceğin diğer tarafında ekrana düşürülebilen gerçek ve ters görüntüler elde edilir. Cisim 2f’den uzakta iken görüntü genellikle küçük, f ile 2f arasındayken görüntü büyük olur; cisim odağa yaklaştıkça görüntü uzaklaşır. Cisim odakla mercek arasındaysa görüntü sanal, düz ve büyüktür. Iraksak mercek gerçek bir cisim için merceğin cisim tarafında sanal, düz ve küçültülmüş görüntü oluşturur; bu görüntü ekranda yakalanamaz. Deney sonuçları yalnız gözleme değil, veri tablosuna, tekrar ölçümlerine, belirsizlik değerlendirmesine ve temel ışın modeliyle tutarlılık kontrolüne dayanmalıdır. Kamera ve projektörlerde gerçek görüntü, büyüteçte sanal ve büyük görüntü, çeşitli optik sistemlerde ise yakınsak ve ıraksak merceklerin birleşik etkileri kullanılır.","figureNote":"Figure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa bir optik ray üzerinde ışıklı ok cisim, mercek, hareketli ekran ve cetvel aynı asal eksende gösterilmelidir. Yakınsak mercek için cisim 2f’nin dışında, f ile 2f arasında ve f’nin içinde olmak üzere üç ayrı panel; ıraksak mercek için bir panel kullanılabilir. Gerçek görüntü panellerinde kırılan gerçek ışınlar ve ekran üzerindeki kesişme; sanal görüntü panellerinde gerçek ışınlar ile kesikli geriye uzantılar açıkça ayrılmalıdır. Uzaklıkların optik merkezden ölçüldüğü, ekranın yalnız gerçek görüntüyü yakaladığı ve kesikli uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı alt metinde belirtilmelidir. Görsel, deney verilerini önceden cevap olarak vermemeli; düzenek kurma ve veri kaydetme sürecini desteklemelidir."},"body":"KONU: Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme\n\nBu konuda ne öğreneceğim?\nBu notta yakınsak ve ıraksak merceklerde görüntü oluşumunu araştırmak için güvenli, ölçülebilir ve tekrarlanabilir bir deney tasarlamayı öğreneceksin. Cisim uzaklığını bağımsız değişken olarak değiştirirken mercek türü, cisim boyu, asal eksen hizası ve ortam aydınlığını kontrol edecek; görüntünün yeri, yönü, boyu ve ekrana düşüp düşmemesi gibi sonuçları kaydedeceksin. Yakınsak mercekte cisim odak dışında olduğunda ekranda gerçek görüntü elde edilebildiğini; cisim odakla mercek arasındayken görüntünün sanal, düz ve büyümüş olarak doğrudan gözlemlendiğini deney verileriyle ilişkilendireceksin. Iraksak mercekte gerçek bir cisim için görüntünün ekrana düşmediğini, merceğin cisim tarafında sanal, düz ve küçültülmüş olarak algılandığını gözlem ya da doğrulanmış simülasyon verileriyle açıklayacaksın. Ölçüm tablosu hazırlama, keskin görüntü ölçütü belirleme, tekrar yapma, belirsizlik kaynaklarını tartışma ve ışın modeliyle deney sonucunu karşılaştırma basamaklarını uygulayacaksın. Amaç hazır görüntü tablolarını ezberlemek değil; mercek türü ve cisim konumuna bağlı görüntü davranışını deneysel kanıtlarla ortaya koymaktır.\n\nTemel kavramlar\n- Cisim: Merceğe gönderilen ışığı yayan ya da yansıtan nesnedir. Deneylerde yönü belirgin, aydınlatılmış ok biçimli cisim kullanmak görüntünün düz veya ters olduğunu ayırt etmeyi kolaylaştırır.\n- Cisim uzaklığı: Cismin merceğin optik merkezine olan asal eksen doğrultusundaki uzaklığıdır. Deneyde sistemli biçimde değiştirilen bağımsız değişken olarak seçilebilir.\n- Görüntü uzaklığı: Görüntünün merceğin optik merkezine olan uzaklığıdır. Gerçek görüntü ekran üzerinde keskinleştirilerek doğrudan ölçülebilir; sanal görüntü için doğrudan ekran yöntemi kullanılamaz.\n- Gerçek görüntü: Mercekten çıkan ışınların gerçekten kesişmesiyle oluşur ve uygun konumdaki bir ekran üzerinde yakalanabilir. Yakınsak mercekte gerçek cisim odak dışında bulunduğunda gerçek görüntü oluşabilir.\n- Sanal görüntü: Mercekten çıkan ışınların kendileri değil, geriye uzantıları kesişiyormuş gibi algılandığında oluşur. Ekrana düşürülemez; gözle doğrudan bakma, paralaks yöntemi veya doğrulanmış simülasyonla incelenebilir.\n- Keskin görüntü ölçütü: Ekran üzerindeki görüntünün kenarlarının en belirgin ve ayrıntılarının en net olduğu konumdur. Yalnız en parlak konumu seçmek görüntü uzaklığını doğru belirlemek için yeterli değildir.\n- Görüntü boyu ve yönü: Görüntünün cisme göre büyük, eşit veya küçük; düz ya da ters oluşu deneyde karşılaştırılan niteliklerdir. Cisim ve görüntü yüksekliği ölçülerek büyütme hakkında nicel veri de elde edilebilir.\n- Ekran testi: Bir görüntünün uygun yerde ekrana düşürülebilmesi gerçek olduğuna, hiçbir ekran konumunda yakalanamaması ise sanal olabileceğine ilişkin kanıttır. Ancak hizalama hatası da ekran görüntüsünü engelleyebileceği için düzenek kontrol edilmelidir.\n- Optik düzenek: Cisim, mercek, ekran, cetvel veya optik ray ve sabitleyicilerden oluşan deney sistemidir. Tüm öğelerin asal eksen üzerinde ve benzer yükseklikte tutulması ölçüm güvenilirliğini artırır.\n- Değişken kontrolü: Cisim uzaklığı araştırılıyorsa mercek, cisim yüksekliği, ışık kaynağı ve hizalama sabit tutulur; görüntü uzaklığı, yönü, boyu ve ekran durumu ölçülür.\n- Tekrarlanabilirlik ve belirsizlik: Aynı koşulda ölçümün birkaç kez yapılması, cetvel okuma sınırı ve keskinlik kararındaki belirsizliğin kaydedilmesi sonuçların güvenilirliğini değerlendirmeyi sağlar.\n\nÖn bilgiler\n- Yakınsak ve ıraksak merceklerin fiziksel yapılarını ve asal eksene paralel ışınlara etkilerini biliyorum.\n- Asal eksen, optik merkez, odak noktası ve odak uzaklığı kavramlarını mercek çiziminde gösterebiliyorum.\n- Gerçek görüntünün ekrana düşürülebildiğini, sanal görüntünün ise ekrana düşürülemediğini biliyorum.\n- Bir deneyde bağımsız, bağımlı ve kontrol edilen değişkenleri ayırabiliyorum.\n- Ölçüm araçlarının sınırlı duyarlılığa sahip olduğunu, tek ölçüm yerine tekrar ve ortalama kullanmanın güvenilirliği artırdığını biliyorum.\n- Işınların kırılma yasalarına uyduğunu ve ince mercek modelinde temel ışınlarla görüntü konumunun öngörülebileceğini biliyorum.\n\nAdım adım anlatım\n1. Araştırma sorusunu açık yaz. Örneğin “Yakınsak mercekte cisim uzaklığı görüntünün yeri, yönü ve boyunu nasıl etkiler?” veya “Iraksak mercekte gerçek cismin görüntüsü ekranda yakalanabilir mi ve doğrudan gözlemde hangi özellikleri gösterir?” soruları ölçülebilir sonuçlara yöneliktir. “Mercekler görüntü yapar mı?” gibi genel bir soru deney planı için yetersizdir.\n2. Malzemeleri ve güvenliği planla. Aydınlatılmış ok biçimli cisim, yakınsak ve ıraksak mercek, tutucular, beyaz ekran, cetvel veya optik ray ve düşük güçlü güvenli ışık kaynağı kullanılabilir. Güneş ışığını mercekle kâğıda odaklamak yangın ve göz riski oluşturur; odak belirleme için laboratuvar ışın kutusu, uzaktaki güvenli bir nesne veya öğretmen gözetimindeki düzenek tercih edilmelidir. Lazer kullanılıyorsa ışın hiçbir zaman göze yöneltilmemelidir.\n3. Koordinat başlangıcını ve hizayı belirle. Uzaklıklar mercek tutucusunun kenarından değil optik merkez düzleminden ölçülmelidir. Cisim, merceğin optik merkezi ve ekranın merkezi yaklaşık aynı yükseklikte ve aynı asal eksen üzerinde olmalıdır. Eğik yerleşim görüntünün bulanıklaşmasına ve yanlış uzaklık ölçümüne yol açar.\n4. Yakınsak merceğin odak uzaklığını ön gözlemle tahmin et. Paralel ışın demeti ışın kutusuyla merceğe gönderilip ekrandaki en küçük ve keskin ışık bölgesinin merceğe uzaklığı ölçülebilir. Uzak bir nesnenin görüntüsü de güvenli koşullarda ekranda keskinleştirilerek yaklaşık odak uzaklığı bulunabilir. Bu değer, cisim konumlarını f ve 2f bölgelerine göre planlamak için kullanılır.\n5. Yakınsak mercekte cisim odak dışındayken ekran deneyini yap. Cismi önce 2f’den daha uzağa yerleştir, sonra yaklaşık 2f’ye, ardından f ile 2f arasına getir. Her konumda ekranı merceğin diğer tarafında hareket ettirerek en keskin görüntüyü bul. Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntünün yönü ve yüksekliğini tabloya kaydet.\n6. Yakınsak mercekte özel konumları yorumla. Cisim 2f’den uzaktayken görüntü genellikle f ile 2f arasında, gerçek, ters ve küçüktür. Cisim yaklaşık 2f’deyken görüntü yaklaşık 2f’de ve cisme yakın boydadır. Cisim f ile 2f arasındayken görüntü 2f’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyüktür. Cisim odağa yaklaştıkça ekranın keskin görüntü konumu uzaklaşır.\n7. Cisim odak noktasındayken sonlu ekranda keskin görüntü bekleme. İnce mercek modelinde mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir. Ekranı laboratuvar içinde farklı yerlere taşımak keskin görüntü vermeyebilir. Bu durum düzeneğin mutlaka bozuk olduğu anlamına gelmez; modelin özel durumudur.\n8. Cisim odak ile yakınsak mercek arasındayken doğrudan gözlem yap. Ekranda keskin görüntü aramak yerine merceğin diğer tarafından cisme bak. Görüntü cisimle aynı tarafta, sanal, düz ve büyümüş görünür. Gözün ve cismin konumu sabit tutulmalı; ekran görüntüsü oluşmaması ile sanal görüntü gözlemi birlikte kaydedilmelidir.\n9. Iraksak merceği ayrı deney koşulu olarak incele. Gerçek cismi farklı uzaklıklara koyup merceğin diğer tarafında ekranı taradığında keskin gerçek görüntü elde edilemez. Mercekten cisme doğru bakıldığında görüntü merceğin cisim tarafında, sanal, düz ve küçültülmüş görünür. Görünür konumu belirlemek için öğretmen gözetiminde paralaks yöntemi, hareketli referans işareti veya güvenilir bir simülasyon kullanılabilir.\n10. Paralaks gözlemini dikkatle uygula. Göz merceğin diğer tarafında küçük sağ-sol hareketler yaparken sanal görüntü ile yan taraftan görülebilen hareketli referans işaretinin birbirine göre kayması izlenir. Göreli kayma en aza indiğinde referans işaretinin konumu görünür görüntü konumuna yaklaşık değer verir. Bu yöntemde bakış doğrultusu, göz uzaklığı ve referans yüksekliği sabitlenmelidir.\n11. Veri tablosunu karşılaştırma için düzenle. Her satırda mercek türü, odak uzaklığı, cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı veya görünür konum, ekrana düşme durumu, görüntü yönü ve göreli boy bulunmalıdır. “Görüntü var/yok” biçimindeki tek sütun, görüntü oluşumunu analiz etmek için yetersizdir.\n12. Tekrar ve belirsizlik analizi yap. Ekranın keskin konumunu en az üç kez belirle; ölçümlerin birbirine yakınlığını kontrol et. Cetvelin en küçük bölmesi, mercek optik merkezinin tahmini, ekranın kalınlığı, hizalama ve keskinlik kararı başlıca belirsizlik kaynaklarıdır. Aykırı bir ölçümü açıklama yapmadan silmek yerine olası nedeni araştır.\n13. Deney sonucunu ışın modeliyle karşılaştır. Gözlenen gerçek görüntünün yeri ve yönü, en az iki temel ışının kesişimiyle çizilen modelle tutarlı olmalıdır. Sanal görüntüde kesikli geriye uzantılar kullanılır ve bu uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı belirtilir. Uyuşmazlık varsa önce hizalama, odak tahmini ve ölçüm yöntemini kontrol et.\n14. Günlük yaşam bağlantısını kur. Yakınsak merceklerin kamera ve projektörlerde ekrana veya algılayıcıya gerçek görüntü oluşturması, büyüteçte cismin odak içine alınarak sanal ve büyük görüntü gözlenmesi; ıraksak merceklerin bazı gözlük ve optik sistemlerde ışınları dağıtması deney sonuçlarıyla ilişkilendirilebilir. Gözlük seçimi uzman ölçümü gerektirir ve sınıf deneyi reçete amacı taşımaz.\n\nÇözümlü örnekler\nÖrnek 1: Yakınsak mercek deney tablosunu yorumlama\nProblem: Odak uzaklığı yaklaşık 10 cm olan bir yakınsak mercekle aynı 3 cm yüksekliğindeki cisim kullanılıyor. Birinci denemede cisim mercekten 30 cm uzakta ve ekran görüntüsü yaklaşık 15 cm’de, ters ve 1,5 cm yüksekliğinde bulunuyor. İkinci denemede cisim 15 cm’ye getirildiğinde ekran görüntüsü yaklaşık 30 cm’de, ters ve 6 cm yüksekliğinde bulunuyor. Bu veriler cisim konumu ile görüntü özellikleri arasındaki ilişkiyi nasıl gösterir?\n   1) Odak uzaklığı 10 cm olduğuna göre 2f yaklaşık 20 cm’dir. Birinci denemede cisim 2f’den uzaktadır.\n   2) Birinci denemede görüntünün f ile 2f arasında, gerçek, ters ve cisimden küçük olması yakınsak mercek modeline uygundur.\n   3) İkinci denemede cisim f ile 2f arasındadır. Görüntünün 2f’nin ötesinde, gerçek, ters ve cisimden büyük bulunması beklenen davranışla uyumludur.\n   4) Cisim merceğe yaklaştırılıp odağa yaklaşırken ekranın keskin görüntü konumu mercekten uzaklaşmış ve görüntü büyümüştür.\n   5) Her iki durumda da görüntünün ekranda yakalanması, görüntülerin gerçek olduğuna doğrudan deneysel kanıt sağlar.\nSonuç: Veriler, yakınsak mercekte cisim 2f’nin dışından f ile 2f arasına getirildiğinde gerçek ve ters görüntünün mercekten uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir. Sonuç, cisim konumu ile görüntü yeri ve boyu arasında düzenli bir ilişki bulunduğunu destekler.\nÖrnek 2: Iraksak mercekte ekran ve doğrudan gözlem verisini birlikte değerlendirme\nProblem: Bir öğrenci ıraksak merceğin önündeki ışıklı oku üç farklı uzaklığa yerleştiriyor. Her denemede merceğin diğer tarafında ekranı geniş bir aralıkta hareket ettirmesine rağmen keskin görüntü elde edemiyor. Mercekten baktığında ise okun düz, cisimden küçük ve merceğin cisim tarafında görünür olduğunu; cisim merceğe yaklaştıkça görüntünün biraz büyüdüğünü kaydediyor. Bu bulgular nasıl yorumlanmalıdır?\n   1) Ekranın geniş bir aralıkta taranmasına rağmen görüntü yakalanamaması, mercekten çıkan ışınların ekran tarafında gerçekten kesişmediğini gösterir.\n   2) Doğrudan gözlemde görüntünün merceğin cisim tarafında algılanması, kırılan ışınların geriye uzantılarının o bölgede kesiştiği sanal görüntü modeliyle uyumludur.\n   3) Görüntünün düz ve cisimden küçük olması, ıraksak merceğin gerçek cisim için tipik görüntü özelliğidir.\n   4) Cisim merceğe yaklaştığında görüntünün bir miktar büyümesi, görüntü özelliklerinin cisim uzaklığıyla değişebildiğini; ancak görüntünün gerçek veya ters hâle gelmediğini gösterir.\n   5) Sonucun güvenilirliği için asal eksen hizası kontrol edilmeli ve görünür konum paralaks yöntemi ya da doğrulanmış simülasyonla desteklenmelidir.\nSonuç: Iraksak mercek gerçek cisim için ekrana düşürülemeyen, sanal, düz ve küçültülmüş bir görüntü oluşturmuştur. Cisim uzaklığı görüntü boyunu ve görünür konumu değiştirebilir; fakat bu deney koşullarında görüntü gerçek olmaz.\n\nSık yapılan hata\n- Ekranda görüntü bulunamayınca görüntünün hiç oluşmadığını söylemek: Sanal görüntüler ekrana düşürülemez; doğrudan gözlem veya paralaks gibi uygun yöntemlerle incelenir.\n- Uzaklıkları mercek tutucusunun kenarından ölçmek: Cisim ve görüntü uzaklıkları optik merkez düzlemine göre ölçülmelidir.\n- Cisim uzaklığını değiştirirken mercek türünü, cisim boyunu ve ışık kaynağını da değiştirmek: Birden fazla değişken aynı anda değişirse görüntüdeki farkın nedeni belirlenemez.\n- En parlak ekran konumunu otomatik olarak en keskin görüntü kabul etmek: Görüntü uzaklığı, kenarların ve ayrıntıların en net olduğu konuma göre belirlenmelidir.\n- Iraksak merceğin gerçek cisim görüntüsünü ekranda aramayı sürdürmek: Standart düzenekte görüntü sanaldır; ekran taraması yalnız gerçek görüntü olmadığını sınamak için kullanılır.\n- Cisim odak noktasındayken laboratuvar içinde sonlu bir yerde keskin görüntü bulamayı düzeneğin bozukluğu sanmak: İnce mercek modelinde çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir.\n- Sanal görüntü çizimindeki kesikli uzantıları gerçek ışın yolu gibi göstermek: Kesikli çizgiler gözün ışığı geriye doğru uzatarak algıladığı görünür konumu temsil eder.\n- Tek ölçümle kesin sonuç ilan etmek: Keskinlik kararı ve optik merkez konumu belirsizlik içerir; tekrar ölçümü ve olası hata kaynakları kaydedilmelidir.\n- Güneşi yakınsak mercekle ekrana odaklayarak odak ölçmeye çalışmak: Yoğunlaşan güneş ışığı göz ve yangın riski oluşturur; güvenli laboratuvar kaynağı kullanılmalıdır.\n- Görüntü tablosunu ezberleyip deney verisine bakmamak: Öğrenme çıktısının odağı deney tasarımı, veri toplama ve analize dayalı açıklamadır.\n\nKısa öz kontrol listesi\n- Yakınsak ve ıraksak merceklerde görüntü oluşumunu araştıracak güvenli bir deney düzeneği tasarlayabiliyor muyum?\n- Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı, görüntü boyu ve kontrol değişkenlerini doğru sınıflandırabiliyor muyum?\n- Gerçek görüntüyü ekran testiyle, sanal görüntüyü doğrudan gözlem ve geriye uzantı modeliyle ayırt edebiliyor muyum?\n- Yakınsak mercekte cismin 2f’nin dışında, 2f’de, f ile 2f arasında, f’de ve f’nin içinde bulunmasını deney verileriyle yorumlayabiliyor muyum?\n- Iraksak mercekte gerçek cisim görüntüsünün neden ekrana düşmediğini ve hangi özelliklere sahip olduğunu açıklayabiliyor muyum?\n- Tekrar ölçümü, hizalama kontrolü ve ölçüm belirsizliğini kullanarak verinin güvenilirliğini değerlendirebiliyor muyum?\n\nÖzet ve günlük yaşam bağlantısı\nMerceklerde görüntü oluşumu, mercek türü ile cismin optik merkeze ve odak noktasına göre konumuna bağlıdır. Güvenilir bir deneyde cisim, mercek ve ekran asal eksen üzerinde hizalanır; uzaklıklar optik merkezden ölçülür; cisim uzaklığı sistemli biçimde değiştirilirken diğer koşullar sabit tutulur. Yakınsak mercekte cisim odak dışında olduğunda merceğin diğer tarafında ekrana düşürülebilen gerçek ve ters görüntüler elde edilir. Cisim 2f’den uzakta iken görüntü genellikle küçük, f ile 2f arasındayken görüntü büyük olur; cisim odağa yaklaştıkça görüntü uzaklaşır. Cisim odakla mercek arasındaysa görüntü sanal, düz ve büyüktür. Iraksak mercek gerçek bir cisim için merceğin cisim tarafında sanal, düz ve küçültülmüş görüntü oluşturur; bu görüntü ekranda yakalanamaz. Deney sonuçları yalnız gözleme değil, veri tablosuna, tekrar ölçümlerine, belirsizlik değerlendirmesine ve temel ışın modeliyle tutarlılık kontrolüne dayanmalıdır. Kamera ve projektörlerde gerçek görüntü, büyüteçte sanal ve büyük görüntü, çeşitli optik sistemlerde ise yakınsak ve ıraksak merceklerin birleşik etkileri kullanılır.\n\nGörsel notu\nFigure alanı null bırakılmıştır. Öğretim görseli hazırlanırsa bir optik ray üzerinde ışıklı ok cisim, mercek, hareketli ekran ve cetvel aynı asal eksende gösterilmelidir. Yakınsak mercek için cisim 2f’nin dışında, f ile 2f arasında ve f’nin içinde olmak üzere üç ayrı panel; ıraksak mercek için bir panel kullanılabilir. Gerçek görüntü panellerinde kırılan gerçek ışınlar ve ekran üzerindeki kesişme; sanal görüntü panellerinde gerçek ışınlar ile kesikli geriye uzantılar açıkça ayrılmalıdır. Uzaklıkların optik merkezden ölçüldüğü, ekranın yalnız gerçek görüntüyü yakaladığı ve kesikli uzantıların gerçek ışık yolu olmadığı alt metinde belirtilmelidir. Görsel, deney verilerini önceden cevap olarak vermemeli; düzenek kurma ve veri kaydetme sürecini desteklemelidir.","figure":null,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","title":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"055ee44b77462b9dbcdec8b3d102a485862bedac184bb99af283c37ede8b4379","reviewDecisionSha256":"eab69319e039ca91891177f263d43eb5dee62f8a184f263bfa7cf0d4e27b69a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:055ee44b77462b9dbcdec8b3d102a485862bedac184bb99af283c37ede8b4379","reviewedHash":"sha256:055ee44b77462b9dbcdec8b3d102a485862bedac184bb99af283c37ede8b4379","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eab69319e039ca91891177f263d43eb5dee62f8a184f263bfa7cf0d4e27b69a6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-note-031","contentProjectionSha256":"055ee44b77462b9dbcdec8b3d102a485862bedac184bb99af283c37ede8b4379","reviewDecisionSha256":"eab69319e039ca91891177f263d43eb5dee62f8a184f263bfa7cf0d4e27b69a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0001","questionNumber":1,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Kütlesi 2 kg olan düşük sürtünmeli bir deney arabasına sırasıyla 1 N, 2 N ve 3 N bileşke kuvvet uygulanıyor. Ölçülen ivmeler sırasıyla 0,5 m/s², 1,0 m/s² ve 1,5 m/s² oluyor. Bu verilerden hangi sonuca ulaşılır?","choices":["Kütle sabitken ivme, bileşke kuvvet ile doğru orantılıdır.","Kuvvet arttıkça kütle de artmaktadır.","Bileşke kuvvet arttıkça ivme azalmaktadır.","Cisim yalnızca bileşke kuvvet sıfırken hareket edebilir."],"distractorWhy":["Doğru; deney verilerinde kuvvet iki katına çıkınca ivme de iki katına çıkmaktadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kütle sabitken ivme, bileşke kuvvet ile doğru orantılıdır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kütle deney boyunca sabittir; değişen büyüklük kuvvettir. Bu nedenle ‘Kuvvet arttıkça kütle de artmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvet-ivme ilişkisini ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet arttıkça ivme azalmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Hareket edebilmek için F_net=0 olması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Cisim yalnızca bileşke kuvvet sıfırken hareket edebilir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kütle sabitken ivme, bileşke kuvvet ile doğru orantılıdır.","level":1,"familyId":"newton-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: deney verilerinde kuvvet iki katına çıkınca ivme de iki katına çıkmaktadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; deney verilerinde kuvvet iki katına çıkınca ivme de iki katına çıkmaktadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kütle sabitken ivme, bileşke kuvvet ile doğru orantılıdır.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Kütle deney boyunca sabittir; değişen büyüklük kuvvettir. Bu nedenle ‘Kuvvet arttıkça kütle de artmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvet-ivme ilişkisini ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet arttıkça ivme azalmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareket edebilmek için F_net=0 olması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Cisim yalnızca bileşke kuvvet sıfırken hareket edebilir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2ab9c1e06426329c4822de3de6252ec4e76fa1f0e666b337f8e5c3cd4f23a384","reviewDecisionSha256":"01a149d498f8a5955f01830b628307231185e266d72fd35bef466e9cc20293f8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2ab9c1e06426329c4822de3de6252ec4e76fa1f0e666b337f8e5c3cd4f23a384","reviewedHash":"sha256:2ab9c1e06426329c4822de3de6252ec4e76fa1f0e666b337f8e5c3cd4f23a384","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:01a149d498f8a5955f01830b628307231185e266d72fd35bef466e9cc20293f8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0001","contentProjectionSha256":"2ab9c1e06426329c4822de3de6252ec4e76fa1f0e666b337f8e5c3cd4f23a384","reviewDecisionSha256":"01a149d498f8a5955f01830b628307231185e266d72fd35bef466e9cc20293f8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0002","questionNumber":2,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Bir deneyde bileşke kuvvet sürekli 12 N tutuluyor. Kütleler sırasıyla 2 kg, 4 kg ve 6 kg olduğunda ölçülen ivmeler 6 m/s², 3 m/s² ve 2 m/s² oluyor. Bu deney hangi yargıyı destekler?","choices":["Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme artar.","Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme azalır.","İvme yalnızca hızın büyüklüğüne bağlıdır.","Bileşke kuvvet her durumda kütle ile birlikte artmalıdır."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Kütle ile ivme arasındaki ilişkiyi ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme artar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; deney verileri kütle arttıkça ivmenin azaldığını göstermektedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme azalır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: İvmeyi kuvvet yerine hızla ilişkilendirmektedir. Bu nedenle ‘İvme yalnızca hızın büyüklüğüne bağlıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Deneyde sabit tutulan bileşke kuvvetin değiştiğini varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet her durumda kütle ile birlikte artmalıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme azalır.","level":2,"familyId":"newton-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: deney verileri kütle arttıkça ivmenin azaldığını göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Kütle ile ivme arasındaki ilişkiyi ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme artar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; deney verileri kütle arttıkça ivmenin azaldığını göstermektedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aynı kuvvette kütle arttıkça ivme azalır.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: İvmeyi kuvvet yerine hızla ilişkilendirmektedir. Bu nedenle ‘İvme yalnızca hızın büyüklüğüne bağlıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Deneyde sabit tutulan bileşke kuvvetin değiştiğini varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet her durumda kütle ile birlikte artmalıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"16d0a775110643d79942cd786b8cbdc479bcc89a2ad1919022a2d38adaad59fd","reviewDecisionSha256":"defb75ec2dac1339a53b2489330fd44ca454975d1d089f3b1bfb9da1b40f40e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:16d0a775110643d79942cd786b8cbdc479bcc89a2ad1919022a2d38adaad59fd","reviewedHash":"sha256:16d0a775110643d79942cd786b8cbdc479bcc89a2ad1919022a2d38adaad59fd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:defb75ec2dac1339a53b2489330fd44ca454975d1d089f3b1bfb9da1b40f40e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0002","contentProjectionSha256":"16d0a775110643d79942cd786b8cbdc479bcc89a2ad1919022a2d38adaad59fd","reviewDecisionSha256":"defb75ec2dac1339a53b2489330fd44ca454975d1d089f3b1bfb9da1b40f40e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0003","questionNumber":3,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Düşük sürtünmeli bir rayda hareket eden deney arabasının her 0,5 saniyede 0,40 m yol aldığı ölçülüyor. Aynı anda sağa doğru 5 N çekme kuvveti ve sola doğru 5 N sürtünme kuvveti etki ediyor. Bu durum nasıl açıklanır?","choices":["Sağa doğru kuvvet bulunduğu için hız sürekli artmaktadır.","Hareket yönü sağa olduğundan bileşke kuvvet 5 N'dur.","Bileşke kuvvet sıfırdır, ivme sıfırdır ve araba sabit hızla hareket eder.","Bileşke kuvvet sıfır olduğundan araba kısa süre sonra duracaktır."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Kuvvet varsa mutlaka hız artar düşüncesini kullanmaktadır. Bu nedenle ‘Sağa doğru kuvvet bulunduğu için hız sürekli artmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Hareket yönünü bileşke kuvvet yönü ile karıştırmaktadır. Bu nedenle ‘Hareket yönü sağa olduğundan bileşke kuvvet 5 N'dur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; eşit ve zıt kuvvetler nedeniyle F_net=0 olur, ivme oluşmaz ve sabit hız korunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Bileşke kuvvet sıfırdır, ivme sıfırdır ve araba sabit hızla hareket eder.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: F_net=0 ise cismin durması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet sıfır olduğundan araba kısa süre sonra duracaktır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Bileşke kuvvet sıfırdır, ivme sıfırdır ve araba sabit hızla hareket eder.","level":3,"familyId":"newton-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit ve zıt kuvvetler nedeniyle F_net=0 olur, ivme oluşmaz ve sabit hız korunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvet varsa mutlaka hız artar düşüncesini kullanmaktadır. Bu nedenle ‘Sağa doğru kuvvet bulunduğu için hız sürekli artmaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareket yönünü bileşke kuvvet yönü ile karıştırmaktadır. Bu nedenle ‘Hareket yönü sağa olduğundan bileşke kuvvet 5 N'dur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; eşit ve zıt kuvvetler nedeniyle F_net=0 olur, ivme oluşmaz ve sabit hız korunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Bileşke kuvvet sıfırdır, ivme sıfırdır ve araba sabit hızla hareket eder.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: F_net=0 ise cismin durması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet sıfır olduğundan araba kısa süre sonra duracaktır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f722a66f70feba490f4a9754fc648519a1b9ce8574c717b2a21a6b4988ac6c0b","reviewDecisionSha256":"4e2fe9a3d4fc45d65050241911fad3af8dd2f26dd18f3a9cdb18131c5ab44560","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f722a66f70feba490f4a9754fc648519a1b9ce8574c717b2a21a6b4988ac6c0b","reviewedHash":"sha256:f722a66f70feba490f4a9754fc648519a1b9ce8574c717b2a21a6b4988ac6c0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4e2fe9a3d4fc45d65050241911fad3af8dd2f26dd18f3a9cdb18131c5ab44560; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0003","contentProjectionSha256":"f722a66f70feba490f4a9754fc648519a1b9ce8574c717b2a21a6b4988ac6c0b","reviewDecisionSha256":"4e2fe9a3d4fc45d65050241911fad3af8dd2f26dd18f3a9cdb18131c5ab44560","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0004","questionNumber":4,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Kütlesi 5 kg olan bir deney arabasına sağa doğru 18 N çekme kuvveti, sola doğru 3 N sürtünme kuvveti etki ediyor. Arabanın ivmesi kaç m/s² ve hangi yöndedir?","choices":["4,2 m/s² sağa","3,6 m/s² sağa","0,6 m/s² sola","3,0 m/s² sağa"],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Zıt yönlü kuvvetleri toplamak yerine aynı yönde kabul etmektedir. Bu nedenle ‘4,2 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Sürtünmeyi ihmal ederek yalnız çekme kuvvetini kullanmaktadır. Bu nedenle ‘3,6 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Yalnız sürtünmeyi dikkate alıp yönü de yanlış yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘0,6 m/s² sola’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; bileşke kuvvet 15 N sağa olduğundan a=15/5=3,0 m/s² sağa bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘3,0 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"3,0 m/s² sağa","level":4,"familyId":"newton-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bileşke kuvvet 15 N sağa olduğundan a=15/5=3,0 m/s² sağa bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Zıt yönlü kuvvetleri toplamak yerine aynı yönde kabul etmektedir. Bu nedenle ‘4,2 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Sürtünmeyi ihmal ederek yalnız çekme kuvvetini kullanmaktadır. Bu nedenle ‘3,6 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Yalnız sürtünmeyi dikkate alıp yönü de yanlış yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘0,6 m/s² sola’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; bileşke kuvvet 15 N sağa olduğundan a=15/5=3,0 m/s² sağa bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘3,0 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"45a99dee362b591f569d9922888a41fc4765a0acc0d3b2ffeb07939046430226","reviewDecisionSha256":"5307c450f4b5a99cf2fb0bbd1d58a652e6306a2ed847d5cabb40d5d1bda15b02","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:45a99dee362b591f569d9922888a41fc4765a0acc0d3b2ffeb07939046430226","reviewedHash":"sha256:45a99dee362b591f569d9922888a41fc4765a0acc0d3b2ffeb07939046430226","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5307c450f4b5a99cf2fb0bbd1d58a652e6306a2ed847d5cabb40d5d1bda15b02; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0004","contentProjectionSha256":"45a99dee362b591f569d9922888a41fc4765a0acc0d3b2ffeb07939046430226","reviewDecisionSha256":"5307c450f4b5a99cf2fb0bbd1d58a652e6306a2ed847d5cabb40d5d1bda15b02","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0005","questionNumber":5,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Hareket hâlindeki bir otomobil ani fren yaptığında emniyet kemeri takmayan yolcunun öne doğru savrulmasının temel nedeni hangisidir?","choices":["Yolcunun vücudu eylemsizlik nedeniyle önceki hareket durumunu korumaya çalışır.","Fren sırasında yolcuya aracın hareket yönünde yeni bir kuvvet oluşur.","Yolcunun kütlesi anlık olarak azaldığı için öne hızlanır.","Araç durduğu anda yolcunun üzerine hiçbir kuvvet etki etmez."],"distractorWhy":["Doğru; vücut hareketini sürdürme eğilimindedir, emniyet kemeri bu hareketi güvenli biçimde sınırlar. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Yolcunun vücudu eylemsizlik nedeniyle önceki hareket durumunu korumaya çalışır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: İleri yönde yeni bir itici kuvvet oluştuğunu varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Fren sırasında yolcuya aracın hareket yönünde yeni bir kuvvet oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kütlenin ani değiştiğini kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Yolcunun kütlesi anlık olarak azaldığı için öne hızlanır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvetlerin tamamen ortadan kalktığını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Araç durduğu anda yolcunun üzerine hiçbir kuvvet etki etmez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Yolcunun vücudu eylemsizlik nedeniyle önceki hareket durumunu korumaya çalışır.","level":2,"familyId":"newton-eylemsizlik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: vücut hareketini sürdürme eğilimindedir, emniyet kemeri bu hareketi güvenli biçimde sınırlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; vücut hareketini sürdürme eğilimindedir, emniyet kemeri bu hareketi güvenli biçimde sınırlar. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Yolcunun vücudu eylemsizlik nedeniyle önceki hareket durumunu korumaya çalışır.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: İleri yönde yeni bir itici kuvvet oluştuğunu varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Fren sırasında yolcuya aracın hareket yönünde yeni bir kuvvet oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Kütlenin ani değiştiğini kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Yolcunun kütlesi anlık olarak azaldığı için öne hızlanır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvetlerin tamamen ortadan kalktığını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Araç durduğu anda yolcunun üzerine hiçbir kuvvet etki etmez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4b6265a0a3c0dd94887f44566c660669476bdba33323dfb7c30b73bf205c7f80","reviewDecisionSha256":"f2ac43f0fa529154b37f3d510ad0bb54d1bea712cb3cd4efce4f192eda10b6de","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4b6265a0a3c0dd94887f44566c660669476bdba33323dfb7c30b73bf205c7f80","reviewedHash":"sha256:4b6265a0a3c0dd94887f44566c660669476bdba33323dfb7c30b73bf205c7f80","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f2ac43f0fa529154b37f3d510ad0bb54d1bea712cb3cd4efce4f192eda10b6de; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0005","contentProjectionSha256":"4b6265a0a3c0dd94887f44566c660669476bdba33323dfb7c30b73bf205c7f80","reviewDecisionSha256":"f2ac43f0fa529154b37f3d510ad0bb54d1bea712cb3cd4efce4f192eda10b6de","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0006","questionNumber":6,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Düz bir yolda ilerleyen bir otomobilin hızı 0 s, 5 s, 10 s ve 15 s anlarında sırasıyla 22 m/s, 22 m/s, 22 m/s ve 22 m/s olarak ölçülüyor. Hareket doğrultusu değişmiyor. Bu gözleme göre yatay doğrultudaki bileşke kuvvet için en uygun yorum hangisidir?","choices":["Hareket ettiği için bileşke kuvvet ileri yöndedir.","İvme sıfır olduğundan yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır.","Sabit hız yalnızca motor kuvveti sıfırsa mümkündür.","Bileşke kuvvet aracın hareket yönüne zıt olmak zorundadır."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Hareketi sürdürmek için sürekli bileşke kuvvet gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Hareket ettiği için bileşke kuvvet ileri yöndedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; hız değişmediği için ivme sıfırdır ve yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İvme sıfır olduğundan yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Motor kuvveti ile bileşke kuvveti aynı kavram kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Sabit hız yalnızca motor kuvveti sıfırsa mümkündür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Direnç kuvvetlerini bileşke kuvvet sanmaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet aracın hareket yönüne zıt olmak zorundadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İvme sıfır olduğundan yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır.","level":3,"familyId":"newton-eylemsizlik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hız değişmediği için ivme sıfırdır ve yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareketi sürdürmek için sürekli bileşke kuvvet gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Hareket ettiği için bileşke kuvvet ileri yöndedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; hız değişmediği için ivme sıfırdır ve yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İvme sıfır olduğundan yatay doğrultuda bileşke kuvvet sıfırdır.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Motor kuvveti ile bileşke kuvveti aynı kavram kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Sabit hız yalnızca motor kuvveti sıfırsa mümkündür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Direnç kuvvetlerini bileşke kuvvet sanmaktadır. Bu nedenle ‘Bileşke kuvvet aracın hareket yönüne zıt olmak zorundadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c88a3199fed1b66d742369ef5a124218b5b1118cabea08ceb552f19916b38125","reviewDecisionSha256":"183b833cc5e5a0b21c79f8a37e13a9cac4ebd5b9549af7a07da3e7db8b4e8fd4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c88a3199fed1b66d742369ef5a124218b5b1118cabea08ceb552f19916b38125","reviewedHash":"sha256:c88a3199fed1b66d742369ef5a124218b5b1118cabea08ceb552f19916b38125","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:183b833cc5e5a0b21c79f8a37e13a9cac4ebd5b9549af7a07da3e7db8b4e8fd4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0006","contentProjectionSha256":"c88a3199fed1b66d742369ef5a124218b5b1118cabea08ceb552f19916b38125","reviewDecisionSha256":"183b833cc5e5a0b21c79f8a37e13a9cac4ebd5b9549af7a07da3e7db8b4e8fd4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0007","questionNumber":7,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Doğu yönünde hareket eden bir bisikletli fren yapıyor ve hızı giderek azalıyor. Bu anda hız ve ivme yönleri için hangisi doğrudur?","choices":["Hız batıya, ivme doğuya yönelmiştir.","Hız ve ivme birlikte doğuya yönelmiştir.","Hız doğuya, ivme batıya yönelmiştir.","Hız sıfır, ivme batıya yönelmiştir."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Hareket yönünü ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Hız batıya, ivme doğuya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: İvmenin her zaman hareket yönünde olduğunu sanmaktadır. Bu nedenle ‘Hız ve ivme birlikte doğuya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; cisim doğuya hareket etmeyi sürdürürken yavaşladığı için ivme batıya yönelmiştir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Hız doğuya, ivme batıya yönelmiştir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Frenleme sırasında hızın anında sıfır olacağını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Hız sıfır, ivme batıya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Hız doğuya, ivme batıya yönelmiştir.","level":4,"familyId":"newton-eylemsizlik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cisim doğuya hareket etmeyi sürdürürken yavaşladığı için ivme batıya yönelmiştir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareket yönünü ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘Hız batıya, ivme doğuya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: İvmenin her zaman hareket yönünde olduğunu sanmaktadır. Bu nedenle ‘Hız ve ivme birlikte doğuya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; cisim doğuya hareket etmeyi sürdürürken yavaşladığı için ivme batıya yönelmiştir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Hız doğuya, ivme batıya yönelmiştir.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Frenleme sırasında hızın anında sıfır olacağını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Hız sıfır, ivme batıya yönelmiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5bb1498f2112c267492d4fba008d870d6cf31b07f0b67c98cd3a186ef897b046","reviewDecisionSha256":"84448b5ffdb9eace3c78aa5fee12176e2e6ed11b26478b91ac007154f68c53f6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5bb1498f2112c267492d4fba008d870d6cf31b07f0b67c98cd3a186ef897b046","reviewedHash":"sha256:5bb1498f2112c267492d4fba008d870d6cf31b07f0b67c98cd3a186ef897b046","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:84448b5ffdb9eace3c78aa5fee12176e2e6ed11b26478b91ac007154f68c53f6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0007","contentProjectionSha256":"5bb1498f2112c267492d4fba008d870d6cf31b07f0b67c98cd3a186ef897b046","reviewDecisionSha256":"84448b5ffdb9eace3c78aa5fee12176e2e6ed11b26478b91ac007154f68c53f6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0008","questionNumber":8,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Sürtünmenin ihmal edildiği doğrusal bir ortamda hareket eden bir hava hokeyi diski ilk itmeden sonra dışarıdan yatay kuvvet uygulanmadan ilerliyor. Diskin sonraki hareketi için hangi ifade doğrudur?","choices":["Hızı sürekli azalır çünkü itme kuvveti sona ermiştir.","Kısa süre sonra durur çünkü kuvvet uygulanmamaktadır.","İlerledikçe ivmesi artar.","Hızının büyüklüğü ve yönü değişmeden hareketini sürdürür."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Hareketin sürmesi için sürekli kuvvet gerektiğini düşünmektedir. Bu nedenle ‘Hızı sürekli azalır çünkü itme kuvveti sona ermiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: F_net=0 ise cismin durması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Kısa süre sonra durur çünkü kuvvet uygulanmamaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvet yokken ivmenin artacağını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘İlerledikçe ivmesi artar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; sürtünme ihmal edildiğinde bileşke kuvvet sıfırdır ve cisim sabit hızla hareketini sürdürür. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Hızının büyüklüğü ve yönü değişmeden hareketini sürdürür.’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Hızının büyüklüğü ve yönü değişmeden hareketini sürdürür.","level":5,"familyId":"newton-eylemsizlik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sürtünme ihmal edildiğinde bileşke kuvvet sıfırdır ve cisim sabit hızla hareketini sürdürür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareketin sürmesi için sürekli kuvvet gerektiğini düşünmektedir. Bu nedenle ‘Hızı sürekli azalır çünkü itme kuvveti sona ermiştir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: F_net=0 ise cismin durması gerektiğini sanmaktadır. Bu nedenle ‘Kısa süre sonra durur çünkü kuvvet uygulanmamaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvet yokken ivmenin artacağını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘İlerledikçe ivmesi artar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; sürtünme ihmal edildiğinde bileşke kuvvet sıfırdır ve cisim sabit hızla hareketini sürdürür. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Hızının büyüklüğü ve yönü değişmeden hareketini sürdürür.’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"03088da463e82b7e9ef5e5e82b71beef1fc9287fc3e3b4bda3c52e43846fef2a","reviewDecisionSha256":"11db34c688a2f0b9ee9e28bdd98bd790630463364a44235a85564c5abaf51417","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:03088da463e82b7e9ef5e5e82b71beef1fc9287fc3e3b4bda3c52e43846fef2a","reviewedHash":"sha256:03088da463e82b7e9ef5e5e82b71beef1fc9287fc3e3b4bda3c52e43846fef2a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:11db34c688a2f0b9ee9e28bdd98bd790630463364a44235a85564c5abaf51417; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0008","contentProjectionSha256":"03088da463e82b7e9ef5e5e82b71beef1fc9287fc3e3b4bda3c52e43846fef2a","reviewDecisionSha256":"11db34c688a2f0b9ee9e28bdd98bd790630463364a44235a85564c5abaf51417","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0009","questionNumber":9,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Kütlesi 6 kg olan bir sandığa yatay doğrultuda sağa 28 N, sola 10 N ve sola 6 N kuvvet uygulanıyor. Sandığın ivmesi kaç m/s² ve hangi yöndedir?","choices":["2 m/s² sağa","3 m/s² sağa","2 m/s² sola","4 m/s² sağa"],"distractorWhy":["Doğru; bileşke kuvvet 28−10−6=12 N sağa, ivme 12/6=2 m/s² sağadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘2 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Bileşke kuvveti yanlış hesaplayarak ivmeyi olduğundan büyük bulmaktadır. Bu nedenle ‘3 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvet yönünü ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘2 m/s² sola’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvetleri toplama işleminde işaret hatası yapmaktadır. Bu nedenle ‘4 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"2 m/s² sağa","level":1,"familyId":"newton-ikinci-yasa","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bileşke kuvvet 28−10−6=12 N sağa, ivme 12/6=2 m/s² sağadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; bileşke kuvvet 28−10−6=12 N sağa, ivme 12/6=2 m/s² sağadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘2 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Bileşke kuvveti yanlış hesaplayarak ivmeyi olduğundan büyük bulmaktadır. Bu nedenle ‘3 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvet yönünü ters yorumlamaktadır. Bu nedenle ‘2 m/s² sola’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvetleri toplama işleminde işaret hatası yapmaktadır. Bu nedenle ‘4 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"527261c70edf3cbd8591be1aa04deebfb7eff78f9cc3c88bed72339e131e3222","reviewDecisionSha256":"580ed6501fc36f19a2a7244a15838e7e96c6fc4bc9132419f89886269ee33902","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:527261c70edf3cbd8591be1aa04deebfb7eff78f9cc3c88bed72339e131e3222","reviewedHash":"sha256:527261c70edf3cbd8591be1aa04deebfb7eff78f9cc3c88bed72339e131e3222","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:580ed6501fc36f19a2a7244a15838e7e96c6fc4bc9132419f89886269ee33902; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0009","contentProjectionSha256":"527261c70edf3cbd8591be1aa04deebfb7eff78f9cc3c88bed72339e131e3222","reviewDecisionSha256":"580ed6501fc36f19a2a7244a15838e7e96c6fc4bc9132419f89886269ee33902","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0010","questionNumber":10,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Kütlesi 3 kg olan bir kızağın sola doğru ivmesi 4 m/s²'dir. Kızağa sağa doğru 5 N sürtünme kuvveti etki etmektedir. Sola uygulanması gereken çekme kuvveti kaç N'dur?","choices":["12 N","17 N","7 N","9 N"],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Yalnız F_net=m·a sonucunu bulup sürtünmeyi dikkate almamaktadır. Bu nedenle ‘12 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; gerekli bileşke kuvvet 3×4=12 N sola olduğundan çekme kuvveti 12+5=17 N olmalıdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘17 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Kuvvetleri çıkarma yönünü yanlış uygulamaktadır. Bu nedenle ‘7 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kütle ile ivmeyi yanlış çarpmaktadır. Bu nedenle ‘9 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"17 N","level":2,"familyId":"newton-ikinci-yasa","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gerekli bileşke kuvvet 3×4=12 N sola olduğundan çekme kuvveti 12+5=17 N olmalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Yalnız F_net=m·a sonucunu bulup sürtünmeyi dikkate almamaktadır. Bu nedenle ‘12 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; gerekli bileşke kuvvet 3×4=12 N sola olduğundan çekme kuvveti 12+5=17 N olmalıdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘17 N’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvetleri çıkarma yönünü yanlış uygulamaktadır. Bu nedenle ‘7 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Kütle ile ivmeyi yanlış çarpmaktadır. Bu nedenle ‘9 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"40dd68e3a5bdc65e655b097b86eaa2dae8cae471b957baa272fb86d410f4d631","reviewDecisionSha256":"bae0ee5f064cfe9a4fabf55096c22a6b70613b822bb5e0b88880ddaa4d7409e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:40dd68e3a5bdc65e655b097b86eaa2dae8cae471b957baa272fb86d410f4d631","reviewedHash":"sha256:40dd68e3a5bdc65e655b097b86eaa2dae8cae471b957baa272fb86d410f4d631","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bae0ee5f064cfe9a4fabf55096c22a6b70613b822bb5e0b88880ddaa4d7409e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0010","contentProjectionSha256":"40dd68e3a5bdc65e655b097b86eaa2dae8cae471b957baa272fb86d410f4d631","reviewDecisionSha256":"bae0ee5f064cfe9a4fabf55096c22a6b70613b822bb5e0b88880ddaa4d7409e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0011","questionNumber":11,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Bir cisme sağa doğru 40 N, sola doğru 16 N kuvvet uygulanıyor. Cismin ivmesi 3 m/s² sağa olduğuna göre cismin kütlesi kaç kg'dır?","choices":["6","10","8","12"],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Kuvvetleri toplam yerine fark olarak kullanmamakta veya bölme hatası yapmaktadır. Bu nedenle ‘6’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Bileşke kuvvet yerine tek kuvveti kullanmaktadır. Bu nedenle ‘10’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; bileşke kuvvet 24 N, kütle 24/3=8 kg bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘8’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: F_net=m·a bağıntısını yanlış düzenlemektedir. Bu nedenle ‘12’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"8","level":4,"familyId":"newton-ikinci-yasa","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bileşke kuvvet 24 N, kütle 24/3=8 kg bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvetleri toplam yerine fark olarak kullanmamakta veya bölme hatası yapmaktadır. Bu nedenle ‘6’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Bileşke kuvvet yerine tek kuvveti kullanmaktadır. Bu nedenle ‘10’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; bileşke kuvvet 24 N, kütle 24/3=8 kg bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘8’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: F_net=m·a bağıntısını yanlış düzenlemektedir. Bu nedenle ‘12’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"916e6c5354f0435c0e2f905713334a58c56b263f09b30a5355f86207aac37fb0","reviewDecisionSha256":"15428c2eb0b0dd9e87bb9f619d36b592daa4744a6315bb519e902cb79df75a9e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:916e6c5354f0435c0e2f905713334a58c56b263f09b30a5355f86207aac37fb0","reviewedHash":"sha256:916e6c5354f0435c0e2f905713334a58c56b263f09b30a5355f86207aac37fb0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:15428c2eb0b0dd9e87bb9f619d36b592daa4744a6315bb519e902cb79df75a9e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0011","contentProjectionSha256":"916e6c5354f0435c0e2f905713334a58c56b263f09b30a5355f86207aac37fb0","reviewDecisionSha256":"15428c2eb0b0dd9e87bb9f619d36b592daa4744a6315bb519e902cb79df75a9e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0012","questionNumber":12,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"2 kg kütleli bir cisim sola doğru 5 m/s hızla hareket etmektedir. Cisme 1 saniye boyunca sağa doğru 6 N bileşke kuvvet uygulanıyor. Bu sürenin sonunda cismin durumu hangisidir?","choices":["Sağa 1 m/s hızla hareket eder.","Sola 5 m/s hızla hareket etmeye devam eder.","Durur.","Sola 2 m/s hızla hareket eder ve ivmesi sağa yönlüdür."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Bir saniyede yönün mutlaka değişeceğini varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Sağa 1 m/s hızla hareket eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Kuvvetin ivme oluşturmadığını kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Sola 5 m/s hızla hareket etmeye devam eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Sağ yönlü ivmenin anında durmaya yol açacağını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Durur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; ivme 6/2=3 m/s² sağadır. 1 saniye sonunda hız −5+3=−2 m/s olur; cisim hâlâ sola hareket eder ancak yavaşlamıştır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sola 2 m/s hızla hareket eder ve ivmesi sağa yönlüdür.’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sola 2 m/s hızla hareket eder ve ivmesi sağa yönlüdür.","level":5,"familyId":"newton-ikinci-yasa","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ivme 6/2=3 m/s² sağadır. 1 saniye sonunda hız −5+3=−2 m/s olur; cisim hâlâ sola hareket eder ancak yavaşlamıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Bir saniyede yönün mutlaka değişeceğini varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Sağa 1 m/s hızla hareket eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Kuvvetin ivme oluşturmadığını kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Sola 5 m/s hızla hareket etmeye devam eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Sağ yönlü ivmenin anında durmaya yol açacağını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Durur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; ivme 6/2=3 m/s² sağadır. 1 saniye sonunda hız −5+3=−2 m/s olur; cisim hâlâ sola hareket eder ancak yavaşlamıştır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sola 2 m/s hızla hareket eder ve ivmesi sağa yönlüdür.’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a56958fd0ce5918e5ffef297ef733ac143f65f38bad5a7b591a5826f0d5070a4","reviewDecisionSha256":"92d49b89bd60390cd74714aa390e5f304bb01df1d41864db1940e5bec7c1a492","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a56958fd0ce5918e5ffef297ef733ac143f65f38bad5a7b591a5826f0d5070a4","reviewedHash":"sha256:a56958fd0ce5918e5ffef297ef733ac143f65f38bad5a7b591a5826f0d5070a4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:92d49b89bd60390cd74714aa390e5f304bb01df1d41864db1940e5bec7c1a492; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0012","contentProjectionSha256":"a56958fd0ce5918e5ffef297ef733ac143f65f38bad5a7b591a5826f0d5070a4","reviewDecisionSha256":"92d49b89bd60390cd74714aa390e5f304bb01df1d41864db1940e5bec7c1a492","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0013","questionNumber":13,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Yürüyen bir kişi ayağıyla zemini 120 N büyüklüğünde geriye doğru itiyor. Newton'un üçüncü yasasına göre zemin kişiye nasıl bir kuvvet uygular?","choices":["Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.","Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde geriye doğru kuvvet uygular.","Kişiye 240 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.","Kişiye herhangi bir kuvvet uygulamaz."],"distractorWhy":["Doğru; etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür ve farklı cisimler üzerinde etkir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Tepki kuvvetinin yönünü etki kuvvetiyle aynı kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde geriye doğru kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Etki ve tepki kuvvetlerini toplayarak büyüklüğü iki katına çıkarmaktadır. Bu nedenle ‘Kişiye 240 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Zeminin kişiye kuvvet uygulamadığını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Kişiye herhangi bir kuvvet uygulamaz.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.","level":1,"familyId":"newton-etki-tepki","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür ve farklı cisimler üzerinde etkir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür ve farklı cisimler üzerinde etkir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Tepki kuvvetinin yönünü etki kuvvetiyle aynı kabul etmektedir. Bu nedenle ‘Kişinin ayağına 120 N büyüklüğünde geriye doğru kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Etki ve tepki kuvvetlerini toplayarak büyüklüğü iki katına çıkarmaktadır. Bu nedenle ‘Kişiye 240 N büyüklüğünde ileri doğru kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Zeminin kişiye kuvvet uygulamadığını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Kişiye herhangi bir kuvvet uygulamaz.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"faae4ee4e3f534a84c2a3e18f008f17b334ffc99da02ef7f3ad090c0a70c5ff5","reviewDecisionSha256":"6d6cdb2ba9bc4184a2b9497dc81f5edc6325483431b8c72c7fa9902b8f0c027d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:faae4ee4e3f534a84c2a3e18f008f17b334ffc99da02ef7f3ad090c0a70c5ff5","reviewedHash":"sha256:faae4ee4e3f534a84c2a3e18f008f17b334ffc99da02ef7f3ad090c0a70c5ff5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6d6cdb2ba9bc4184a2b9497dc81f5edc6325483431b8c72c7fa9902b8f0c027d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0013","contentProjectionSha256":"faae4ee4e3f534a84c2a3e18f008f17b334ffc99da02ef7f3ad090c0a70c5ff5","reviewDecisionSha256":"6d6cdb2ba9bc4184a2b9497dc81f5edc6325483431b8c72c7fa9902b8f0c027d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0014","questionNumber":14,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Buz üzerinde duran kütleleri farklı iki patenci birbirini iterek uzaklaşıyor. Bu olay için hangi ifade doğrudur?","choices":["Kütlesi büyük olan patenci daha büyük kuvvet uygular.","Patencilerin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklüğü eşit, yönleri zıttır.","Daha hafif patenci daha büyük kuvvet uygular.","Kuvvetler eşit olduğu için iki patencinin ivmesi de mutlaka eşittir."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Büyük kütlenin daha büyük etki kuvveti uyguladığını sanmaktadır. Bu nedenle ‘Kütlesi büyük olan patenci daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür, ivmeler ise kütlelere bağlı olarak farklı olabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Patencilerin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklüğü eşit, yönleri zıttır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Küçük kütlenin daha büyük kuvvet uyguladığını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Daha hafif patenci daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Eşit kuvvetlerin mutlaka eşit ivme oluşturacağını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit olduğu için iki patencinin ivmesi de mutlaka eşittir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Patencilerin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklüğü eşit, yönleri zıttır.","level":3,"familyId":"newton-etki-tepki","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür, ivmeler ise kütlelere bağlı olarak farklı olabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Büyük kütlenin daha büyük etki kuvveti uyguladığını sanmaktadır. Bu nedenle ‘Kütlesi büyük olan patenci daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür, ivmeler ise kütlelere bağlı olarak farklı olabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Patencilerin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklüğü eşit, yönleri zıttır.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Küçük kütlenin daha büyük kuvvet uyguladığını varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Daha hafif patenci daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Eşit kuvvetlerin mutlaka eşit ivme oluşturacağını düşünmektedir. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit olduğu için iki patencinin ivmesi de mutlaka eşittir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d3b3e896d96927d5ae14cbcad6e6bce489eec9778f574370e2e058e6daefc202","reviewDecisionSha256":"c9030bd455842d402d92c02843d453509015b9dd98d743c828cdb6f0b1df1ba4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d3b3e896d96927d5ae14cbcad6e6bce489eec9778f574370e2e058e6daefc202","reviewedHash":"sha256:d3b3e896d96927d5ae14cbcad6e6bce489eec9778f574370e2e058e6daefc202","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c9030bd455842d402d92c02843d453509015b9dd98d743c828cdb6f0b1df1ba4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0014","contentProjectionSha256":"d3b3e896d96927d5ae14cbcad6e6bce489eec9778f574370e2e058e6daefc202","reviewDecisionSha256":"c9030bd455842d402d92c02843d453509015b9dd98d743c828cdb6f0b1df1ba4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0015","questionNumber":15,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Yatay bir masa üzerinde duran kitabın Dünya tarafından aşağı yönde çekilmesiyle oluşan ağırlık kuvvetinin etki-tepki eşi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Masanın kitaba uyguladığı normal kuvvet.","Kitabın masaya uyguladığı kuvvet.","Kitabın Dünya'ya uyguladığı eşit büyüklükte çekim kuvveti.","Dünya'nın masaya uyguladığı çekim kuvveti."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Normal kuvvet ile ağırlığı etki-tepki çifti sanmaktadır. Bu nedenle ‘Masanın kitaba uyguladığı normal kuvvet.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Temas kuvvetini çekim kuvvetinin tepki kuvveti yerine koymaktadır. Bu nedenle ‘Kitabın masaya uyguladığı kuvvet.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; çekim kuvvetinin tepki kuvveti kitabın Dünya'ya uyguladığı çekim kuvvetidir ve farklı cisimler üzerindedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kitabın Dünya'ya uyguladığı eşit büyüklükte çekim kuvveti.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kavram yanılgısı: Aynı etkileşime ait olmayan farklı bir kuvveti seçmektedir. Bu nedenle ‘Dünya'nın masaya uyguladığı çekim kuvveti.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kitabın Dünya'ya uyguladığı eşit büyüklükte çekim kuvveti.","level":4,"familyId":"newton-etki-tepki","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çekim kuvvetinin tepki kuvveti kitabın Dünya'ya uyguladığı çekim kuvvetidir ve farklı cisimler üzerindedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Normal kuvvet ile ağırlığı etki-tepki çifti sanmaktadır. Bu nedenle ‘Masanın kitaba uyguladığı normal kuvvet.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Temas kuvvetini çekim kuvvetinin tepki kuvveti yerine koymaktadır. Bu nedenle ‘Kitabın masaya uyguladığı kuvvet.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; çekim kuvvetinin tepki kuvveti kitabın Dünya'ya uyguladığı çekim kuvvetidir ve farklı cisimler üzerindedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kitabın Dünya'ya uyguladığı eşit büyüklükte çekim kuvveti.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Kavram yanılgısı: Aynı etkileşime ait olmayan farklı bir kuvveti seçmektedir. Bu nedenle ‘Dünya'nın masaya uyguladığı çekim kuvveti.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5b1e15e17c1315542cf61883a40795a002fbfe5c8b2616ef3df5fa7d587e6273","reviewDecisionSha256":"74524098bf659af807ade3688129982e18ca5ebeb3873a810a6a0bc9e73b103c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5b1e15e17c1315542cf61883a40795a002fbfe5c8b2616ef3df5fa7d587e6273","reviewedHash":"sha256:5b1e15e17c1315542cf61883a40795a002fbfe5c8b2616ef3df5fa7d587e6273","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:74524098bf659af807ade3688129982e18ca5ebeb3873a810a6a0bc9e73b103c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0015","contentProjectionSha256":"5b1e15e17c1315542cf61883a40795a002fbfe5c8b2616ef3df5fa7d587e6273","reviewDecisionSha256":"74524098bf659af807ade3688129982e18ca5ebeb3873a810a6a0bc9e73b103c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0016","questionNumber":16,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-1","topic":"Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-001","noteKey":"tr-g11-fizik-note-001","objective":"FİZ.11.1.1","question":"Bir yüzücünün suyu geriye doğru itmesine rağmen kendisinin ileri doğru hareket etmesi en doğru hangi açıklamayla ifade edilir?","choices":["Yüzücünün uyguladığı kuvvet suda kaybolduğu için yalnız yüzücü hareket eder.","Su yalnızca hareket başladıktan sonra kuvvet uygular.","İleri hareket etmenin nedeni yüzücünün ağırlığının azalmasıdır.","Su, yüzücüye eşit büyüklükte ileri yönlü kuvvet uygular; kuvvetler farklı cisimlerde etkidiği için birbirini yok etmez."],"distractorWhy":["Kavram yanılgısı: Etki kuvvetinin ortamda yok olduğunu varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Yüzücünün uyguladığı kuvvet suda kaybolduğu için yalnız yüzücü hareket eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Tepki kuvvetinin gecikmeli oluştuğunu düşünmektedir. Bu nedenle ‘Su yalnızca hareket başladıktan sonra kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kavram yanılgısı: Hareketi ağırlık değişimiyle açıklamaktadır. Bu nedenle ‘İleri hareket etmenin nedeni yüzücünün ağırlığının azalmasıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; yüzücü suyu geriye iterken su da yüzücüyü eşit büyüklükte ileri iter ve kuvvetler farklı cisimlerde etkir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Su, yüzücüye eşit büyüklükte ileri yönlü kuvvet uygular; kuvvetler farklı cisimlerde etkidiği için birbirini yok etmez.’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Su, yüzücüye eşit büyüklükte ileri yönlü kuvvet uygular; kuvvetler farklı cisimlerde etkidiği için birbirini yok etmez.","level":5,"familyId":"newton-etki-tepki","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzücü suyu geriye iterken su da yüzücüyü eşit büyüklükte ileri iter ve kuvvetler farklı cisimlerde etkir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kavram yanılgısı: Etki kuvvetinin ortamda yok olduğunu varsaymaktadır. Bu nedenle ‘Yüzücünün uyguladığı kuvvet suda kaybolduğu için yalnız yüzücü hareket eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kavram yanılgısı: Tepki kuvvetinin gecikmeli oluştuğunu düşünmektedir. Bu nedenle ‘Su yalnızca hareket başladıktan sonra kuvvet uygular.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Kavram yanılgısı: Hareketi ağırlık değişimiyle açıklamaktadır. Bu nedenle ‘İleri hareket etmenin nedeni yüzücünün ağırlığının azalmasıdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; yüzücü suyu geriye iterken su da yüzücüyü eşit büyüklükte ileri iter ve kuvvetler farklı cisimlerde etkir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Su, yüzücüye eşit büyüklükte ileri yönlü kuvvet uygular; kuvvetler farklı cisimlerde etkidiği için birbirini yok etmez.’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Newton Hareket Yasaları ve Bileşke Kuvvet kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-001","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-001","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6a03ac7552e4486611a9203f76523710f4ada56d7d60786eb214bb2e6c91c034","reviewDecisionSha256":"caaedf701adb0fafdaf866318c6a7bef310c6bd2c51846d0c8a934b9bb5691c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6a03ac7552e4486611a9203f76523710f4ada56d7d60786eb214bb2e6c91c034","reviewedHash":"sha256:6a03ac7552e4486611a9203f76523710f4ada56d7d60786eb214bb2e6c91c034","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:caaedf701adb0fafdaf866318c6a7bef310c6bd2c51846d0c8a934b9bb5691c1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0016","contentProjectionSha256":"6a03ac7552e4486611a9203f76523710f4ada56d7d60786eb214bb2e6c91c034","reviewDecisionSha256":"caaedf701adb0fafdaf866318c6a7bef310c6bd2c51846d0c8a934b9bb5691c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0017","questionNumber":17,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Yatay bir masa üzerinde duran kitap durgundur. Kitaba yalnızca yer çekimi ve masanın temas etkisi etki etmektedir. Kitabın serbest cisim diyagramı hangi kuvvetleri içermelidir?","choices":["Aşağı yönlü ağırlık ve yukarı yönlü normal kuvvet","Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü tepki kuvveti; bunlar etki-tepki çiftidir","Aşağı yönlü ağırlık, yukarı yönlü normal kuvvet ve hareket olmadığı için ek bir denge kuvveti","Yukarı yönlü ağırlık ve aşağı yönlü normal kuvvet"],"distractorWhy":["Doğru; kitaba etki eden kuvvetler yalnızca ağırlık ve normal kuvvettir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aşağı yönlü ağırlık ve yukarı yönlü normal kuvvet’ sonucu ile tam uyuşur.","Normal ile ağırlık aynı cisme etki eder; etki-tepki çifti değildir. Bu nedenle ‘Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü tepki kuvveti; bunlar etki-tepki çiftidir’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Durgun olmak yeni bir kuvvet gerektirmez; yalnızca bileşke sıfırdır. Bu nedenle ‘Aşağı yönlü ağırlık, yukarı yönlü normal kuvvet ve hareket olmadığı için ek bir denge kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kuvvet yönleri ters çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Yukarı yönlü ağırlık ve aşağı yönlü normal kuvvet’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aşağı yönlü ağırlık ve yukarı yönlü normal kuvvet","level":3,"familyId":"serbest-cisim-temel","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kitaba etki eden kuvvetler yalnızca ağırlık ve normal kuvvettir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kitaba etki eden kuvvetler yalnızca ağırlık ve normal kuvvettir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aşağı yönlü ağırlık ve yukarı yönlü normal kuvvet’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Normal ile ağırlık aynı cisme etki eder; etki-tepki çifti değildir. Bu nedenle ‘Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü tepki kuvveti; bunlar etki-tepki çiftidir’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Durgun olmak yeni bir kuvvet gerektirmez; yalnızca bileşke sıfırdır. Bu nedenle ‘Aşağı yönlü ağırlık, yukarı yönlü normal kuvvet ve hareket olmadığı için ek bir denge kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kuvvet yönleri ters çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Yukarı yönlü ağırlık ve aşağı yönlü normal kuvvet’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"004c9b36ebb71f598bf53c16e1928b16ebac6c320d2f3963761166e3c3cd7f0b","reviewDecisionSha256":"34e48d8da593be905ec68d1d5cacbf97c0525938a796914be93d11827bd1db1c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:004c9b36ebb71f598bf53c16e1928b16ebac6c320d2f3963761166e3c3cd7f0b","reviewedHash":"sha256:004c9b36ebb71f598bf53c16e1928b16ebac6c320d2f3963761166e3c3cd7f0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:34e48d8da593be905ec68d1d5cacbf97c0525938a796914be93d11827bd1db1c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0017","contentProjectionSha256":"004c9b36ebb71f598bf53c16e1928b16ebac6c320d2f3963761166e3c3cd7f0b","reviewDecisionSha256":"34e48d8da593be905ec68d1d5cacbf97c0525938a796914be93d11827bd1db1c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0018","questionNumber":18,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Pürüzlü yatay zeminde bulunan bir sandık sağa doğru sabit hızla çekilmektedir. Çekme kuvveti sağa doğrudur. Sandığın serbest cisim diyagramı hangi açıklamaya uyar?","choices":["Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa; sürtünme oluşmaz çünkü hız sabittir","Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve sürtünme sola","Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve ayrıca hareket yönünde hareket kuvveti","Çekme sağa, sürtünme sağa, ağırlık aşağı"],"distractorWhy":["Sabit hız sürtünmenin yok olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa; sürtünme oluşmaz çünkü hız sabittir’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; sabit hızda yatay doğrultuda çekme ve sürtünme birbirini dengeler. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve sürtünme sola’ sonucu ile tam uyuşur.","Hareket yönü başlı başına bir kuvvet değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve ayrıca hareket yönünde hareket kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Sürtünme hareket eğilimine zıt yöndedir ve normal kuvvet eksiktir. Bu nedenle ‘Çekme sağa, sürtünme sağa, ağırlık aşağı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve sürtünme sola","level":3,"familyId":"serbest-cisim-temel","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit hızda yatay doğrultuda çekme ve sürtünme birbirini dengeler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sabit hız sürtünmenin yok olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa; sürtünme oluşmaz çünkü hız sabittir’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; sabit hızda yatay doğrultuda çekme ve sürtünme birbirini dengeler. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve sürtünme sola’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Hareket yönü başlı başına bir kuvvet değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı, çekme sağa ve ayrıca hareket yönünde hareket kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Sürtünme hareket eğilimine zıt yöndedir ve normal kuvvet eksiktir. Bu nedenle ‘Çekme sağa, sürtünme sağa, ağırlık aşağı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"43668a898a424de88a29c07683a04f202cbc3979fa39f8e18a7c9a95a6fad1e3","reviewDecisionSha256":"5875e0c7812d60d4ce6613653273c37b58f67d5d51027c9e285859be821f0c48","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:43668a898a424de88a29c07683a04f202cbc3979fa39f8e18a7c9a95a6fad1e3","reviewedHash":"sha256:43668a898a424de88a29c07683a04f202cbc3979fa39f8e18a7c9a95a6fad1e3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5875e0c7812d60d4ce6613653273c37b58f67d5d51027c9e285859be821f0c48; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0018","contentProjectionSha256":"43668a898a424de88a29c07683a04f202cbc3979fa39f8e18a7c9a95a6fad1e3","reviewDecisionSha256":"5875e0c7812d60d4ce6613653273c37b58f67d5d51027c9e285859be821f0c48","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0019","questionNumber":19,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Pürüzlü eğik düzlem üzerinde aşağı doğru kaymakta olan bir cisim için serbest cisim diyagramında hangi kuvvetler yer almalıdır?","choices":["Ağırlık eğik düzlem boyunca aşağı, normal eğik düzlem boyunca yukarı","Ağırlık aşağı, normal yukarı ve hareket yönünde ek bir itme kuvveti","Ağırlık dikey aşağı, normal yüzeye dik dışa doğru ve sürtünme eğik düzlem boyunca yukarı","Ağırlık dikey aşağı ve sürtünme dikey yukarı"],"distractorWhy":["Normal kuvvet yüzeye dik olmalıdır; ağırlık eğik düzleme paralel değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık eğik düzlem boyunca aşağı, normal eğik düzlem boyunca yukarı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Hareket yönünde kendiliğinden oluşan ek bir kuvvet yoktur. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı ve hareket yönünde ek bir itme kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; ağırlık dikeydir, normal yüzeye diktir, sürtünme kaymaya zıt yöndedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlık dikey aşağı, normal yüzeye dik dışa doğru ve sürtünme eğik düzlem boyunca yukarı’ sonucu ile tam uyuşur.","Sürtünmenin yönü yüzeye paraleldir, dikey olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık dikey aşağı ve sürtünme dikey yukarı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Ağırlık dikey aşağı, normal yüzeye dik dışa doğru ve sürtünme eğik düzlem boyunca yukarı","level":3,"familyId":"serbest-cisim-temel","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ağırlık dikeydir, normal yüzeye diktir, sürtünme kaymaya zıt yöndedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Normal kuvvet yüzeye dik olmalıdır; ağırlık eğik düzleme paralel değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık eğik düzlem boyunca aşağı, normal eğik düzlem boyunca yukarı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Hareket yönünde kendiliğinden oluşan ek bir kuvvet yoktur. Bu nedenle ‘Ağırlık aşağı, normal yukarı ve hareket yönünde ek bir itme kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; ağırlık dikeydir, normal yüzeye diktir, sürtünme kaymaya zıt yöndedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlık dikey aşağı, normal yüzeye dik dışa doğru ve sürtünme eğik düzlem boyunca yukarı’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Sürtünmenin yönü yüzeye paraleldir, dikey olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık dikey aşağı ve sürtünme dikey yukarı’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8acaf1b22039972b791468dcfa6656305db0ec79b1dbbf24499c3fd51e634465","reviewDecisionSha256":"91b865585e8d903f7a18e986b777b36f93e74fa2fb978e3e4e898267ec7ecfc9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8acaf1b22039972b791468dcfa6656305db0ec79b1dbbf24499c3fd51e634465","reviewedHash":"sha256:8acaf1b22039972b791468dcfa6656305db0ec79b1dbbf24499c3fd51e634465","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:91b865585e8d903f7a18e986b777b36f93e74fa2fb978e3e4e898267ec7ecfc9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0019","contentProjectionSha256":"8acaf1b22039972b791468dcfa6656305db0ec79b1dbbf24499c3fd51e634465","reviewDecisionSha256":"91b865585e8d903f7a18e986b777b36f93e74fa2fb978e3e4e898267ec7ecfc9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0020","questionNumber":20,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Sürtünmesiz yatay düzlemdeki 4 kg kütleli cisme sağa doğru 18 N, sola doğru 6 N kuvvet uygulanıyor. F_net = m·a bağıntısına göre cismin ivmesi nedir?","choices":["1 m/s² sağa","2 m/s² sağa","4 m/s² sağa","3 m/s² sağa"],"distractorWhy":["Net kuvvet yanlış hesaplanmıştır. Bu nedenle ‘1 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kütle-kuvvet oranı hatalı alınmıştır. Bu nedenle ‘2 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Net kuvvet doğru belirlenmeden işlem yapılmıştır. Bu nedenle ‘4 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; net kuvvet 12 N sağa olduğundan ivme 12/4 = 3 m/s² sağadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘3 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"3 m/s² sağa","level":3,"familyId":"serbest-cisim-temel","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: net kuvvet 12 N sağa olduğundan ivme 12/4 = 3 m/s² sağadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Net kuvvet yanlış hesaplanmıştır. Bu nedenle ‘1 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kütle-kuvvet oranı hatalı alınmıştır. Bu nedenle ‘2 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Net kuvvet doğru belirlenmeden işlem yapılmıştır. Bu nedenle ‘4 m/s² sağa’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; net kuvvet 12 N sağa olduğundan ivme 12/4 = 3 m/s² sağadır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘3 m/s² sağa’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9b836d96bdb0627c4a97869034971d6d3a1f5524d24045acfdf46577401429f8","reviewDecisionSha256":"1d4002df7057be903210f838fdd962753488b8d9b50be7cd066c3b063b7ccb26","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9b836d96bdb0627c4a97869034971d6d3a1f5524d24045acfdf46577401429f8","reviewedHash":"sha256:9b836d96bdb0627c4a97869034971d6d3a1f5524d24045acfdf46577401429f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1d4002df7057be903210f838fdd962753488b8d9b50be7cd066c3b063b7ccb26; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0020","contentProjectionSha256":"9b836d96bdb0627c4a97869034971d6d3a1f5524d24045acfdf46577401429f8","reviewDecisionSha256":"1d4002df7057be903210f838fdd962753488b8d9b50be7cd066c3b063b7ccb26","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0021","questionNumber":21,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Kütlesi 60 kg olan bir kişi, yukarı yönde 2 m/s² ivmeyle hareket eden bir asansörde durmaktadır. g=10 m/s² olduğuna göre kişinin üzerine etki eden normal kuvvet kaç N'dir?","choices":["720 N","600 N","480 N","120 N"],"distractorWhy":["Doğru; N-mg=ma denklemi kullanılır ve N=600+120=720 N bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘720 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Asansörün ivmesini sıfır kabul ederek yalnız ağırlığa eşit normal kuvvet seçilmiştir. Bu nedenle ‘600 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","İvme yönü ters yorumlanıp N=mg-ma işlemi yapılmıştır. Bu nedenle ‘480 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Net kuvvet ile normal kuvvet karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘120 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"720 N","level":1,"familyId":"serbest-cisim-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: N-mg=ma denklemi kullanılır ve N=600+120=720 N bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; N-mg=ma denklemi kullanılır ve N=600+120=720 N bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘720 N’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Asansörün ivmesini sıfır kabul ederek yalnız ağırlığa eşit normal kuvvet seçilmiştir. Bu nedenle ‘600 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: İvme yönü ters yorumlanıp N=mg-ma işlemi yapılmıştır. Bu nedenle ‘480 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Net kuvvet ile normal kuvvet karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘120 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1f73fe3f37cc6f20eb7352e2dcf3b33d3779c8ce3c32bf5e8335363716e62392","reviewDecisionSha256":"294416e7994a48af29229661af2165ae3eac833ba14112fcb1ddfae7950d92ad","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1f73fe3f37cc6f20eb7352e2dcf3b33d3779c8ce3c32bf5e8335363716e62392","reviewedHash":"sha256:1f73fe3f37cc6f20eb7352e2dcf3b33d3779c8ce3c32bf5e8335363716e62392","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:294416e7994a48af29229661af2165ae3eac833ba14112fcb1ddfae7950d92ad; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0021","contentProjectionSha256":"1f73fe3f37cc6f20eb7352e2dcf3b33d3779c8ce3c32bf5e8335363716e62392","reviewDecisionSha256":"294416e7994a48af29229661af2165ae3eac833ba14112fcb1ddfae7950d92ad","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0022","questionNumber":22,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Yatay düzlemde bulunan 8 kg'lık bir cisim, bir ip ile çekiliyor. Sürtünme kuvveti 12 N ve cismin ivmesi 3 m/s² olduğuna göre ipin gerilmesi kaç N'dir?","choices":["24 N","36 N","12 N","48 N"],"distractorWhy":["Net kuvvet doğrudan gerilme kuvveti sanılmıştır. Bu nedenle ‘24 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; T-12=8×3 olduğundan T=36 N bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘36 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Sürtünme kuvveti gerilme kuvveti zannedilmiştir. Bu nedenle ‘12 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Sürtünme kuvveti yanlış yönde toplanmıştır. Bu nedenle ‘48 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"36 N","level":2,"familyId":"serbest-cisim-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: T-12=8×3 olduğundan T=36 N bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Net kuvvet doğrudan gerilme kuvveti sanılmıştır. Bu nedenle ‘24 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; T-12=8×3 olduğundan T=36 N bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘36 N’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Sürtünme kuvveti gerilme kuvveti zannedilmiştir. Bu nedenle ‘12 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Sürtünme kuvveti yanlış yönde toplanmıştır. Bu nedenle ‘48 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7eeb386ef3477d0287b22e0d4a3d50db2f09117c60aa9ac00e7088ba684f808","reviewDecisionSha256":"2aa454879c3428928c1d41a2ac11f1f0acd41eb52020332f2f142d3961385dc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a7eeb386ef3477d0287b22e0d4a3d50db2f09117c60aa9ac00e7088ba684f808","reviewedHash":"sha256:a7eeb386ef3477d0287b22e0d4a3d50db2f09117c60aa9ac00e7088ba684f808","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2aa454879c3428928c1d41a2ac11f1f0acd41eb52020332f2f142d3961385dc7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0022","contentProjectionSha256":"a7eeb386ef3477d0287b22e0d4a3d50db2f09117c60aa9ac00e7088ba684f808","reviewDecisionSha256":"2aa454879c3428928c1d41a2ac11f1f0acd41eb52020332f2f142d3961385dc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0023","questionNumber":23,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Bir cisim eğik düzlem üzerinde hareket etmektedir. Serbest cisim diyagramından hareket denklemlerini en az bileşen hesabıyla yazabilmek için hangi eksen takımı seçilmelidir?","choices":["x yatay, y düşey","x ağırlık doğrultusunda, y buna dik","x eğik düzleme paralel, y eğik düzleme dik","x rastgele seçilir, sonuç değişmez"],"distractorWhy":["Yer referansı seçildiğinde ağırlığın iki bileşene ayrılması yine gerekir. Bu nedenle ‘x yatay, y düşey’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Ağırlık doğrultusu seçimi normal kuvveti doğrudan ayırmayı sağlamaz. Bu nedenle ‘x ağırlık doğrultusunda, y buna dik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; eğik düzleme paralel ve dik eksenler seçildiğinde normal kuvvet ile hareket doğrultusu doğal olarak ayrılır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘x eğik düzleme paralel, y eğik düzleme dik’ sonucu ile tam uyuşur.","Eksen seçimi denklemlerin zorluğunu etkiler; rastgele seçim en uygun yöntem değildir. Bu nedenle ‘x rastgele seçilir, sonuç değişmez’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"x eğik düzleme paralel, y eğik düzleme dik","level":4,"familyId":"serbest-cisim-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eğik düzleme paralel ve dik eksenler seçildiğinde normal kuvvet ile hareket doğrultusu doğal olarak ayrılır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yer referansı seçildiğinde ağırlığın iki bileşene ayrılması yine gerekir. Bu nedenle ‘x yatay, y düşey’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Ağırlık doğrultusu seçimi normal kuvveti doğrudan ayırmayı sağlamaz. Bu nedenle ‘x ağırlık doğrultusunda, y buna dik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; eğik düzleme paralel ve dik eksenler seçildiğinde normal kuvvet ile hareket doğrultusu doğal olarak ayrılır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘x eğik düzleme paralel, y eğik düzleme dik’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Eksen seçimi denklemlerin zorluğunu etkiler; rastgele seçim en uygun yöntem değildir. Bu nedenle ‘x rastgele seçilir, sonuç değişmez’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"da592be3d98a102b7f0a53e100fafa1ecde19fd7d6353b0c5543ce1203ead806","reviewDecisionSha256":"915669d22ccb336b64614ea041872f7d4a4d1a0716ed10121383682506ec2bf5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:da592be3d98a102b7f0a53e100fafa1ecde19fd7d6353b0c5543ce1203ead806","reviewedHash":"sha256:da592be3d98a102b7f0a53e100fafa1ecde19fd7d6353b0c5543ce1203ead806","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:915669d22ccb336b64614ea041872f7d4a4d1a0716ed10121383682506ec2bf5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0023","contentProjectionSha256":"da592be3d98a102b7f0a53e100fafa1ecde19fd7d6353b0c5543ce1203ead806","reviewDecisionSha256":"915669d22ccb336b64614ea041872f7d4a4d1a0716ed10121383682506ec2bf5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0024","questionNumber":24,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Bir cisme aynı anda doğuya 10 N, batıya 6 N, kuzeye 8 N ve güneye 2 N kuvvet uygulanıyor. Net kuvvetin büyüklüğü kaç N'dir?","choices":["4 N","6 N","8 N","2√13 N"],"distractorWhy":["Yalnız yatay bileşke dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘4 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yalnız düşey bileşke dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘6 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Bileşenler doğrudan toplanmıştır. Bu nedenle ‘8 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; yatay bileşke 4 N, düşey bileşke 6 N olduğundan net kuvvet √(4²+6²)=2√13 N olur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘2√13 N’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"2√13 N","level":5,"familyId":"serbest-cisim-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yatay bileşke 4 N, düşey bileşke 6 N olduğundan net kuvvet √(4²+6²)=2√13 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yalnız yatay bileşke dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘4 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Yalnız düşey bileşke dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘6 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Bileşenler doğrudan toplanmıştır. Bu nedenle ‘8 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; yatay bileşke 4 N, düşey bileşke 6 N olduğundan net kuvvet √(4²+6²)=2√13 N olur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘2√13 N’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f6ca324c0cca0584a6480df60422941b1c54a64d86d8c8004099b6784ae6a8b1","reviewDecisionSha256":"715e495accff2984ce2e4f2de229d0ab4e9b864c20668d0d042668fea8273046","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f6ca324c0cca0584a6480df60422941b1c54a64d86d8c8004099b6784ae6a8b1","reviewedHash":"sha256:f6ca324c0cca0584a6480df60422941b1c54a64d86d8c8004099b6784ae6a8b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:715e495accff2984ce2e4f2de229d0ab4e9b864c20668d0d042668fea8273046; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0024","contentProjectionSha256":"f6ca324c0cca0584a6480df60422941b1c54a64d86d8c8004099b6784ae6a8b1","reviewDecisionSha256":"715e495accff2984ce2e4f2de229d0ab4e9b864c20668d0d042668fea8273046","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0025","questionNumber":25,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Yatay bir masa üzerinde duran bir kitap için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["Ağırlığın etki-tepki eşi, kitabın Dünya'yı çekmesidir; normal kuvvetin etki-tepki eşi ise kitabın masaya uyguladığı kuvvettir.","Ağırlık ve normal kuvvet birbirinin etki-tepki çiftidir çünkü büyüklükleri eşittir.","Kitap durduğuna göre etki-tepki çifti yalnız ağırlık ve normal kuvvettir.","Normal kuvvet, ağırlığın oluşmasını sağlayan kuvvettir."],"distractorWhy":["Doğru; etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder, ağırlık ve normal ise aynı cisme etki eden farklı etkileşimlerin kuvvetleridir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlığın etki-tepki eşi, kitabın Dünya'yı çekmesidir; normal kuvvetin etki-tepki eşi ise kitabın masaya uyguladığı kuvvettir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Etki-tepki kuvvetleri aynı cisme uygulanmaz; eşit ve zıt olmaları tek başına yeterli değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık ve normal kuvvet birbirinin etki-tepki çiftidir çünkü büyüklükleri eşittir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Denge durumu etki-tepki tanımı değildir; kuvvet çiftleri farklı cisimler arasında oluşur. Bu nedenle ‘Kitap durduğuna göre etki-tepki çifti yalnız ağırlık ve normal kuvvettir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Normal kuvvet ağırlığı oluşturmaz; ağırlık kütle çekiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Normal kuvvet, ağırlığın oluşmasını sağlayan kuvvettir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Ağırlığın etki-tepki eşi, kitabın Dünya'yı çekmesidir; normal kuvvetin etki-tepki eşi ise kitabın masaya uyguladığı kuvvettir.","level":2,"familyId":"serbest-cisim-yanilgi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder, ağırlık ve normal ise aynı cisme etki eden farklı etkileşimlerin kuvvetleridir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder, ağırlık ve normal ise aynı cisme etki eden farklı etkileşimlerin kuvvetleridir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ağırlığın etki-tepki eşi, kitabın Dünya'yı çekmesidir; normal kuvvetin etki-tepki eşi ise kitabın masaya uyguladığı kuvvettir.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Etki-tepki kuvvetleri aynı cisme uygulanmaz; eşit ve zıt olmaları tek başına yeterli değildir. Bu nedenle ‘Ağırlık ve normal kuvvet birbirinin etki-tepki çiftidir çünkü büyüklükleri eşittir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Denge durumu etki-tepki tanımı değildir; kuvvet çiftleri farklı cisimler arasında oluşur. Bu nedenle ‘Kitap durduğuna göre etki-tepki çifti yalnız ağırlık ve normal kuvvettir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Normal kuvvet ağırlığı oluşturmaz; ağırlık kütle çekiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Normal kuvvet, ağırlığın oluşmasını sağlayan kuvvettir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9cd01b06fc4fcf61ea93b1d2d3e7a338871f1b7cd972b2514637de9e02a68018","reviewDecisionSha256":"89f4eb3191e02ce98802d8bcfa952517f89fdc5a8dba0a49ff02dbc83df471c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9cd01b06fc4fcf61ea93b1d2d3e7a338871f1b7cd972b2514637de9e02a68018","reviewedHash":"sha256:9cd01b06fc4fcf61ea93b1d2d3e7a338871f1b7cd972b2514637de9e02a68018","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:89f4eb3191e02ce98802d8bcfa952517f89fdc5a8dba0a49ff02dbc83df471c4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0025","contentProjectionSha256":"9cd01b06fc4fcf61ea93b1d2d3e7a338871f1b7cd972b2514637de9e02a68018","reviewDecisionSha256":"89f4eb3191e02ce98802d8bcfa952517f89fdc5a8dba0a49ff02dbc83df471c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0026","questionNumber":26,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Sürtünmesiz yatay düzlemde sağa doğru hareket eden bir cisme ilk itme sona erdikten sonra serbest cisim diyagramı hazırlanıyor. Hangi ifade doğrudur?","choices":["Sağa doğru hareket ettiği için sağa yönlü bir itme kuvveti mutlaka çizilmelidir.","Cisme yalnız ağırlık ve normal kuvvet etki eder; hareket yönünde ayrıca bir kuvvet çizilmez.","Hareket sürdüğü için hem sağa hem sola eşit büyüklükte yatay kuvvet çizilmelidir.","Hız sıfır olmadığı sürece hareket yönünde bir kuvvet bulunmak zorundadır."],"distractorWhy":["Hareket yönü tek başına kuvvetin varlığını göstermez; gerçek etkileşim gerekir. Bu nedenle ‘Sağa doğru hareket ettiği için sağa yönlü bir itme kuvveti mutlaka çizilmelidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; itme sona ermiş ve sürtünme yoksa yatay yönde etkileşim kalmaz, yalnız ağırlık ve normal kuvvet bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Cisme yalnız ağırlık ve normal kuvvet etki eder; hareket yönünde ayrıca bir kuvvet çizilmez.’ sonucu ile tam uyuşur.","Gerçek bir etkileşim belirtilmediği için yatay kuvvetler eklenemez. Bu nedenle ‘Hareket sürdüğü için hem sağa hem sola eşit büyüklükte yatay kuvvet çizilmelidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Hızın varlığı kuvvet gerektirmez; kuvvet ivmeyi belirler. Bu nedenle ‘Hız sıfır olmadığı sürece hareket yönünde bir kuvvet bulunmak zorundadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Cisme yalnız ağırlık ve normal kuvvet etki eder; hareket yönünde ayrıca bir kuvvet çizilmez.","level":3,"familyId":"serbest-cisim-yanilgi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: itme sona ermiş ve sürtünme yoksa yatay yönde etkileşim kalmaz, yalnız ağırlık ve normal kuvvet bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hareket yönü tek başına kuvvetin varlığını göstermez; gerçek etkileşim gerekir. Bu nedenle ‘Sağa doğru hareket ettiği için sağa yönlü bir itme kuvveti mutlaka çizilmelidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; itme sona ermiş ve sürtünme yoksa yatay yönde etkileşim kalmaz, yalnız ağırlık ve normal kuvvet bulunur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Cisme yalnız ağırlık ve normal kuvvet etki eder; hareket yönünde ayrıca bir kuvvet çizilmez.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Gerçek bir etkileşim belirtilmediği için yatay kuvvetler eklenemez. Bu nedenle ‘Hareket sürdüğü için hem sağa hem sola eşit büyüklükte yatay kuvvet çizilmelidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Hızın varlığı kuvvet gerektirmez; kuvvet ivmeyi belirler. Bu nedenle ‘Hız sıfır olmadığı sürece hareket yönünde bir kuvvet bulunmak zorundadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a4462843f861bf36ce4b528a8dd4955d7d8eedba9644c255fba0a16d02abef29","reviewDecisionSha256":"0865ae2a57829c9b8a6ffc217f3de52f0596a9317145860bc56aac5396173e41","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a4462843f861bf36ce4b528a8dd4955d7d8eedba9644c255fba0a16d02abef29","reviewedHash":"sha256:a4462843f861bf36ce4b528a8dd4955d7d8eedba9644c255fba0a16d02abef29","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0865ae2a57829c9b8a6ffc217f3de52f0596a9317145860bc56aac5396173e41; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0026","contentProjectionSha256":"a4462843f861bf36ce4b528a8dd4955d7d8eedba9644c255fba0a16d02abef29","reviewDecisionSha256":"0865ae2a57829c9b8a6ffc217f3de52f0596a9317145860bc56aac5396173e41","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0027","questionNumber":27,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Bir cisim, gergin bir ip ile çekilmektedir. Serbest cisim diyagramında gerilme kuvveti hangi doğrultuda gösterilmelidir?","choices":["Her zaman düşey doğrultuda.","Her zaman yatay doğrultuda.","İpin doğrultusunda, ip boyunca cisme etki edecek yönde.","İpe dik doğrultuda."],"distractorWhy":["Gerilme kuvvetinin yönü düşey olmak zorunda değildir; ipin doğrultusuna bağlıdır. Bu nedenle ‘Her zaman düşey doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Gerilme kuvvetinin yönü yatay olmak zorunda değildir; ipin doğrultusuna bağlıdır. Bu nedenle ‘Her zaman yatay doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; gerilme kuvveti her zaman ipin doğrultusunda etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İpin doğrultusunda, ip boyunca cisme etki edecek yönde.’ sonucu ile tam uyuşur.","Gerilme kuvveti ipe dik değil, ip boyunca etki eder. Bu nedenle ‘İpe dik doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İpin doğrultusunda, ip boyunca cisme etki edecek yönde.","level":4,"familyId":"serbest-cisim-yanilgi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gerilme kuvveti her zaman ipin doğrultusunda etki eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Gerilme kuvvetinin yönü düşey olmak zorunda değildir; ipin doğrultusuna bağlıdır. Bu nedenle ‘Her zaman düşey doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Gerilme kuvvetinin yönü yatay olmak zorunda değildir; ipin doğrultusuna bağlıdır. Bu nedenle ‘Her zaman yatay doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; gerilme kuvveti her zaman ipin doğrultusunda etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İpin doğrultusunda, ip boyunca cisme etki edecek yönde.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Gerilme kuvveti ipe dik değil, ip boyunca etki eder. Bu nedenle ‘İpe dik doğrultuda.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d713df3885a74b6998d741ca1a3ef48ff0db89b7b602e82e8e091a522b492d5","reviewDecisionSha256":"fe700a30d13fce4591ad6faae03b33282415b73d18d07b446eca67d83403fb7f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7d713df3885a74b6998d741ca1a3ef48ff0db89b7b602e82e8e091a522b492d5","reviewedHash":"sha256:7d713df3885a74b6998d741ca1a3ef48ff0db89b7b602e82e8e091a522b492d5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fe700a30d13fce4591ad6faae03b33282415b73d18d07b446eca67d83403fb7f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0027","contentProjectionSha256":"7d713df3885a74b6998d741ca1a3ef48ff0db89b7b602e82e8e091a522b492d5","reviewDecisionSha256":"fe700a30d13fce4591ad6faae03b33282415b73d18d07b446eca67d83403fb7f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0028","questionNumber":28,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Bir cisim o anda sola doğru hareket etmektedir. Üzerine yatay doğrultuda 12 N sağa, 5 N sola ve 4 N sola kuvvet uygulanırken düşey kuvvetler birbirini dengelemektedir. Cismin ivme yönü nedir?","choices":["Sola doğrudur çünkü cisim sola hareket etmektedir.","Düşey yukarı doğrudur.","İvme yoktur çünkü düşey kuvvetler dengededir.","Sağa doğrudur çünkü bileşke kuvvet sağa yönelmiştir."],"distractorWhy":["Hareket yönü ile ivme yönü her zaman aynı olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Sola doğrudur çünkü cisim sola hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Düşey kuvvetler dengede olduğundan düşey yönde ivme oluşmaz. Bu nedenle ‘Düşey yukarı doğrudur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yatay bileşke kuvvet sıfır değildir; bu nedenle ivme vardır. Bu nedenle ‘İvme yoktur çünkü düşey kuvvetler dengededir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; yatay bileşke kuvvet 3 N sağa olduğundan ivme de sağa yönelir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sağa doğrudur çünkü bileşke kuvvet sağa yönelmiştir.’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sağa doğrudur çünkü bileşke kuvvet sağa yönelmiştir.","level":5,"familyId":"serbest-cisim-yanilgi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yatay bileşke kuvvet 3 N sağa olduğundan ivme de sağa yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hareket yönü ile ivme yönü her zaman aynı olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Sola doğrudur çünkü cisim sola hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Düşey kuvvetler dengede olduğundan düşey yönde ivme oluşmaz. Bu nedenle ‘Düşey yukarı doğrudur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Yatay bileşke kuvvet sıfır değildir; bu nedenle ivme vardır. Bu nedenle ‘İvme yoktur çünkü düşey kuvvetler dengededir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; yatay bileşke kuvvet 3 N sağa olduğundan ivme de sağa yönelir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sağa doğrudur çünkü bileşke kuvvet sağa yönelmiştir.’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b6c1cbdec8372510a8de548ec6eff97617e04c3f4a9690b62e39e3dcc82daf8a","reviewDecisionSha256":"83910292fd78a43ce5569c1685cd592bc5cc15914065684e20b7e588ec4fa081","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b6c1cbdec8372510a8de548ec6eff97617e04c3f4a9690b62e39e3dcc82daf8a","reviewedHash":"sha256:b6c1cbdec8372510a8de548ec6eff97617e04c3f4a9690b62e39e3dcc82daf8a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:83910292fd78a43ce5569c1685cd592bc5cc15914065684e20b7e588ec4fa081; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0028","contentProjectionSha256":"b6c1cbdec8372510a8de548ec6eff97617e04c3f4a9690b62e39e3dcc82daf8a","reviewDecisionSha256":"83910292fd78a43ce5569c1685cd592bc5cc15914065684e20b7e588ec4fa081","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0029","questionNumber":29,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Tavana bağlı bir kabloyla dengede asılı duran tek lambanın serbest cisim diyagramı için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["Lambaya yukarı yönlü gerilme kuvveti ve aşağı yönlü ağırlık kuvveti etki eder; büyüklükleri eşittir.","Lambaya yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.","Gerilme kuvveti ağırlıktan büyüktür.","Lambaya tavanın uyguladığı kuvvet ile Dünya'nın uyguladığı kuvvet aynı yöndedir."],"distractorWhy":["Doğru; lamba dengede olduğundan net kuvvet sıfırdır ve gerilme ile ağırlık eşit büyüklüktedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Lambaya yukarı yönlü gerilme kuvveti ve aşağı yönlü ağırlık kuvveti etki eder; büyüklükleri eşittir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Gerilme kuvvetini yok saydığı için serbest cisim diyagramı eksiktir. Bu nedenle ‘Lambaya yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Net kuvvet sıfır olduğu hâlde gerilmeyi gereksiz yere daha büyük kabul eder. Bu nedenle ‘Gerilme kuvveti ağırlıktan büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kuvvetlerin yönlerini yanlış yorumlar. Bu nedenle ‘Lambaya tavanın uyguladığı kuvvet ile Dünya'nın uyguladığı kuvvet aynı yöndedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Lambaya yukarı yönlü gerilme kuvveti ve aşağı yönlü ağırlık kuvveti etki eder; büyüklükleri eşittir.","level":1,"familyId":"serbest-cisim-transfer","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: lamba dengede olduğundan net kuvvet sıfırdır ve gerilme ile ağırlık eşit büyüklüktedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; lamba dengede olduğundan net kuvvet sıfırdır ve gerilme ile ağırlık eşit büyüklüktedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Lambaya yukarı yönlü gerilme kuvveti ve aşağı yönlü ağırlık kuvveti etki eder; büyüklükleri eşittir.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Gerilme kuvvetini yok saydığı için serbest cisim diyagramı eksiktir. Bu nedenle ‘Lambaya yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Net kuvvet sıfır olduğu hâlde gerilmeyi gereksiz yere daha büyük kabul eder. Bu nedenle ‘Gerilme kuvveti ağırlıktan büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kuvvetlerin yönlerini yanlış yorumlar. Bu nedenle ‘Lambaya tavanın uyguladığı kuvvet ile Dünya'nın uyguladığı kuvvet aynı yöndedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dad149720cbce103d6679e1eef3ddf13f8059b392ed494def9e0a167e4f08a4e","reviewDecisionSha256":"d15f12513f3c80e54df1a12090d482c307c071d3522198084d1be7dff11e8e63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dad149720cbce103d6679e1eef3ddf13f8059b392ed494def9e0a167e4f08a4e","reviewedHash":"sha256:dad149720cbce103d6679e1eef3ddf13f8059b392ed494def9e0a167e4f08a4e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d15f12513f3c80e54df1a12090d482c307c071d3522198084d1be7dff11e8e63; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0029","contentProjectionSha256":"dad149720cbce103d6679e1eef3ddf13f8059b392ed494def9e0a167e4f08a4e","reviewDecisionSha256":"d15f12513f3c80e54df1a12090d482c307c071d3522198084d1be7dff11e8e63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0030","questionNumber":30,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Hava direnci bulunan ortamda tek bir cisim aşağı doğru sabit hızla düşmektedir. Bu cismin serbest cisim diyagramı için hangi ifade doğrudur?","choices":["Ağırlık hava direncinden büyüktür.","Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü hava direnci eşit büyüklüktedir.","Yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.","Hava direnci ağırlıktan büyüktür."],"distractorWhy":["Sabit hızda düşmede net kuvvet sıfır olmalıdır; ağırlığın daha büyük olması ivme gerektirirdi. Bu nedenle ‘Ağırlık hava direncinden büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; sabit hızda düşerken ağırlık ile hava direnci eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü hava direnci eşit büyüklüktedir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Hava direncini göz ardı ettiği için eksik diyagram oluşturur. Bu nedenle ‘Yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Hava direnci daha büyük olsaydı cisim yukarı yönlü ivmelenirdi. Bu nedenle ‘Hava direnci ağırlıktan büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü hava direnci eşit büyüklüktedir.","level":2,"familyId":"serbest-cisim-transfer","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit hızda düşerken ağırlık ile hava direnci eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sabit hızda düşmede net kuvvet sıfır olmalıdır; ağırlığın daha büyük olması ivme gerektirirdi. Bu nedenle ‘Ağırlık hava direncinden büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; sabit hızda düşerken ağırlık ile hava direnci eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Aşağı yönlü ağırlık ile yukarı yönlü hava direnci eşit büyüklüktedir.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Hava direncini göz ardı ettiği için eksik diyagram oluşturur. Bu nedenle ‘Yalnızca ağırlık kuvveti etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Hava direnci daha büyük olsaydı cisim yukarı yönlü ivmelenirdi. Bu nedenle ‘Hava direnci ağırlıktan büyüktür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e3aa1f96f635c2f481e0381dc56175b0c45b3f6e5ecc2451095f5f6f3cf30ec1","reviewDecisionSha256":"de8387121251a138848637c0aef7b7a3d1a99b366a4be63a6ac6f3dc39829048","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e3aa1f96f635c2f481e0381dc56175b0c45b3f6e5ecc2451095f5f6f3cf30ec1","reviewedHash":"sha256:e3aa1f96f635c2f481e0381dc56175b0c45b3f6e5ecc2451095f5f6f3cf30ec1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:de8387121251a138848637c0aef7b7a3d1a99b366a4be63a6ac6f3dc39829048; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0030","contentProjectionSha256":"e3aa1f96f635c2f481e0381dc56175b0c45b3f6e5ecc2451095f5f6f3cf30ec1","reviewDecisionSha256":"de8387121251a138848637c0aef7b7a3d1a99b366a4be63a6ac6f3dc39829048","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0031","questionNumber":31,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"20 kg kütleli bir kutu yatay zeminde durmaktadır. Kutuya yatayla 37° açı yapacak şekilde 50 N büyüklüğünde çekme kuvveti uygulanıyor. Düşey doğrultuda ivme yoktur. g=10 m/s² ve sin37°=0,6 olduğuna göre normal kuvvet kaç N olur?","choices":["150 N","200 N","170 N","230 N"],"distractorWhy":["Çekme kuvvetinin düşey bileşenini gereğinden fazla etkili kabul eder. Bu nedenle ‘150 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Çekme kuvvetinin düşey bileşenini tamamen ihmal eder. Bu nedenle ‘200 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; ağırlık 200 N, yukarı yönlü bileşen 30 N olduğundan normal kuvvet 200-30=170 N olur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘170 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Yukarı yönlü bileşeni ağırlığa ekleyerek işaret hatası yapar. Bu nedenle ‘230 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"170 N","level":3,"familyId":"serbest-cisim-transfer","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ağırlık 200 N, yukarı yönlü bileşen 30 N olduğundan normal kuvvet 200-30=170 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Çekme kuvvetinin düşey bileşenini gereğinden fazla etkili kabul eder. Bu nedenle ‘150 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Çekme kuvvetinin düşey bileşenini tamamen ihmal eder. Bu nedenle ‘200 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; ağırlık 200 N, yukarı yönlü bileşen 30 N olduğundan normal kuvvet 200-30=170 N olur. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘170 N’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Yukarı yönlü bileşeni ağırlığa ekleyerek işaret hatası yapar. Bu nedenle ‘230 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"10e934b13f6dc794b7c2d23945ac59e1ec548004fbf2b7a56656c945ddae4631","reviewDecisionSha256":"75e3d2b0bf6e5f0545deeb4b618065c8e899426c69e534be6274aaad6dd22cfd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:10e934b13f6dc794b7c2d23945ac59e1ec548004fbf2b7a56656c945ddae4631","reviewedHash":"sha256:10e934b13f6dc794b7c2d23945ac59e1ec548004fbf2b7a56656c945ddae4631","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:75e3d2b0bf6e5f0545deeb4b618065c8e899426c69e534be6274aaad6dd22cfd; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0031","contentProjectionSha256":"10e934b13f6dc794b7c2d23945ac59e1ec548004fbf2b7a56656c945ddae4631","reviewDecisionSha256":"75e3d2b0bf6e5f0545deeb4b618065c8e899426c69e534be6274aaad6dd22cfd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0032","questionNumber":32,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-2","topic":"Serbest Cisim Diyagramı","noteId":"tr-g11-fizik-note-002","noteKey":"tr-g11-fizik-note-002","objective":"FİZ.11.1.2","question":"Yatay zeminde bir iple çekilen tek bir kutunun serbest cisim diyagramı çizilecektir. Aşağıdaki kuvvetlerden hangisi bu diyagrama alınmamalıdır?","choices":["Yerin kutuya uyguladığı normal kuvvet","Dünya'nın kutuya uyguladığı ağırlık kuvveti","İpin kutuya uyguladığı çekme kuvveti","Kutunun yere uyguladığı aşağı yönlü normal kuvvet"],"distractorWhy":["Bu kuvvet seçilen sistem olan kutuya etki ettiği için diyagramda yer almalıdır. Bu nedenle ‘Yerin kutuya uyguladığı normal kuvvet’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Bu kuvvet kutuya etki eden gerçek bir dış kuvvettir. Bu nedenle ‘Dünya'nın kutuya uyguladığı ağırlık kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Bu kuvvet de kutuya etki eden dış kuvvetlerden biridir. Bu nedenle ‘İpin kutuya uyguladığı çekme kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; bu kuvvet kutunun başka bir cisme uyguladığı etki-tepki eşidir ve kutuya etki etmediği için serbest cisim diyagramına çizilmez. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutunun yere uyguladığı aşağı yönlü normal kuvvet’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kutunun yere uyguladığı aşağı yönlü normal kuvvet","level":5,"familyId":"serbest-cisim-transfer","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu kuvvet kutunun başka bir cisme uyguladığı etki-tepki eşidir ve kutuya etki etmediği için serbest cisim diyagramına çizilmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bu kuvvet seçilen sistem olan kutuya etki ettiği için diyagramda yer almalıdır. Bu nedenle ‘Yerin kutuya uyguladığı normal kuvvet’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Bu kuvvet kutuya etki eden gerçek bir dış kuvvettir. Bu nedenle ‘Dünya'nın kutuya uyguladığı ağırlık kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Bu kuvvet de kutuya etki eden dış kuvvetlerden biridir. Bu nedenle ‘İpin kutuya uyguladığı çekme kuvveti’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; bu kuvvet kutunun başka bir cisme uyguladığı etki-tepki eşidir ve kutuya etki etmediği için serbest cisim diyagramına çizilmez. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutunun yere uyguladığı aşağı yönlü normal kuvvet’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Serbest Cisim Diyagramı kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-002","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-002","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fdc0cf92247b1ccd4025d66464d24e26bcdb5066800d590bce98aeec424a2c2c","reviewDecisionSha256":"eab240f7fd9f70f68bc149f7a171982d38a70ca0320d232298ed68c2718272a7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fdc0cf92247b1ccd4025d66464d24e26bcdb5066800d590bce98aeec424a2c2c","reviewedHash":"sha256:fdc0cf92247b1ccd4025d66464d24e26bcdb5066800d590bce98aeec424a2c2c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eab240f7fd9f70f68bc149f7a171982d38a70ca0320d232298ed68c2718272a7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0032","contentProjectionSha256":"fdc0cf92247b1ccd4025d66464d24e26bcdb5066800d590bce98aeec424a2c2c","reviewDecisionSha256":"eab240f7fd9f70f68bc149f7a171982d38a70ca0320d232298ed68c2718272a7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0033","questionNumber":33,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Yatay zemindeki bir kutu sağa doğru itilmesine rağmen hareketsiz kalmaktadır. Bu durumda sürtünme kuvveti için hangisi doğrudur?","choices":["Statik sürtünme, uygulanan itmeye zıt yönde oluşur ve her zaman maksimum değerde olmak zorunda değildir.","Kutu hareket etmediği için sürtünme kuvveti oluşmaz.","Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.","Kutu kaymadığı hâlde kinetik sürtünme oluşur."],"distractorWhy":["Doğru; statik sürtünme kaymayı önleyecek kadar oluşur, her durumda maksimum değerde değildir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Statik sürtünme, uygulanan itmeye zıt yönde oluşur ve her zaman maksimum değerde olmak zorunda değildir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Duran cisimde de statik sürtünme bulunabilir. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmediği için sürtünme kuvveti oluşmaz.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Statik sürtünme yalnızca sınır duruma ulaşıldığında maksimum olur. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kayma olmadığından kinetik sürtünme oluşmaz. Bu nedenle ‘Kutu kaymadığı hâlde kinetik sürtünme oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Statik sürtünme, uygulanan itmeye zıt yönde oluşur ve her zaman maksimum değerde olmak zorunda değildir.","level":1,"familyId":"surtunmeyi-ayirt-et","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: statik sürtünme kaymayı önleyecek kadar oluşur, her durumda maksimum değerde değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; statik sürtünme kaymayı önleyecek kadar oluşur, her durumda maksimum değerde değildir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Statik sürtünme, uygulanan itmeye zıt yönde oluşur ve her zaman maksimum değerde olmak zorunda değildir.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Duran cisimde de statik sürtünme bulunabilir. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmediği için sürtünme kuvveti oluşmaz.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Statik sürtünme yalnızca sınır duruma ulaşıldığında maksimum olur. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kayma olmadığından kinetik sürtünme oluşmaz. Bu nedenle ‘Kutu kaymadığı hâlde kinetik sürtünme oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6e4a9432728daf100337d44b0fd88dd969b12244fe71f4ef7665e05616b98e16","reviewDecisionSha256":"d0519df62f751475cff874c4a5518d76b76e0379aa10e87fec23dded5ab7331c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6e4a9432728daf100337d44b0fd88dd969b12244fe71f4ef7665e05616b98e16","reviewedHash":"sha256:6e4a9432728daf100337d44b0fd88dd969b12244fe71f4ef7665e05616b98e16","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d0519df62f751475cff874c4a5518d76b76e0379aa10e87fec23dded5ab7331c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0033","contentProjectionSha256":"6e4a9432728daf100337d44b0fd88dd969b12244fe71f4ef7665e05616b98e16","reviewDecisionSha256":"d0519df62f751475cff874c4a5518d76b76e0379aa10e87fec23dded5ab7331c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0034","questionNumber":34,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Yatay zeminde sağa doğru kayarak ilerleyen bir blok için sürtünme kuvvetiyle ilgili hangisi doğrudur?","choices":["Blok hareket ettiği için statik sürtünme etki eder.","Blok ile zemin arasında kayma bulunduğundan kinetik sürtünme oluşur ve sürtünme kaymaya karşı yöndedir.","Blok ilk itmeden sonra sürtünme tamamen ortadan kalkar.","Kinetik sürtünme yalnızca blok hızlanıyorsa oluşur."],"distractorWhy":["Kayma bulunduğunda statik değil kinetik sürtünme söz konusudur. Bu nedenle ‘Blok hareket ettiği için statik sürtünme etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; yüzeyler birbirine göre kaydığı için kinetik sürtünme oluşur ve göreli kaymaya karşı yönelir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Blok ile zemin arasında kayma bulunduğundan kinetik sürtünme oluşur ve sürtünme kaymaya karşı yöndedir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Temas sürdüğü sürece kayma varsa sürtünme de vardır. Bu nedenle ‘Blok ilk itmeden sonra sürtünme tamamen ortadan kalkar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kinetik sürtünmenin oluşması için hızlanma değil, kayma yeterlidir. Bu nedenle ‘Kinetik sürtünme yalnızca blok hızlanıyorsa oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Blok ile zemin arasında kayma bulunduğundan kinetik sürtünme oluşur ve sürtünme kaymaya karşı yöndedir.","level":2,"familyId":"surtunmeyi-ayirt-et","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzeyler birbirine göre kaydığı için kinetik sürtünme oluşur ve göreli kaymaya karşı yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kayma bulunduğunda statik değil kinetik sürtünme söz konusudur. Bu nedenle ‘Blok hareket ettiği için statik sürtünme etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; yüzeyler birbirine göre kaydığı için kinetik sürtünme oluşur ve göreli kaymaya karşı yönelir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Blok ile zemin arasında kayma bulunduğundan kinetik sürtünme oluşur ve sürtünme kaymaya karşı yöndedir.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Temas sürdüğü sürece kayma varsa sürtünme de vardır. Bu nedenle ‘Blok ilk itmeden sonra sürtünme tamamen ortadan kalkar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kinetik sürtünmenin oluşması için hızlanma değil, kayma yeterlidir. Bu nedenle ‘Kinetik sürtünme yalnızca blok hızlanıyorsa oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ab098632b49b56aa563bb8d88ceedf77a2d6f40f9b07e299518d2f9fb1d8f6f1","reviewDecisionSha256":"2f65c87cf5bf7fdfaea0e6e5c06492fd162655838324c97b890ca22353cd0f57","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ab098632b49b56aa563bb8d88ceedf77a2d6f40f9b07e299518d2f9fb1d8f6f1","reviewedHash":"sha256:ab098632b49b56aa563bb8d88ceedf77a2d6f40f9b07e299518d2f9fb1d8f6f1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2f65c87cf5bf7fdfaea0e6e5c06492fd162655838324c97b890ca22353cd0f57; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0034","contentProjectionSha256":"ab098632b49b56aa563bb8d88ceedf77a2d6f40f9b07e299518d2f9fb1d8f6f1","reviewDecisionSha256":"2f65c87cf5bf7fdfaea0e6e5c06492fd162655838324c97b890ca22353cd0f57","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0035","questionNumber":35,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Bir teker yatay zeminde kaymadan yuvarlanmaktadır. Zeminle temas için hangisi doğrudur?","choices":["Teker döndüğü için temas her zaman kinetik sürtünmedir.","Temas noktası sürekli değiştiği için mutlaka kinetik sürtünme vardır.","Kayma olmadığından temas statik sürtünme türündedir; gerekli koşullarda statik sürtünme etki eder.","Kayma olmadığı için sürtünme kavramı tamamen ortadan kalkar."],"distractorWhy":["Dönme hareketi tek başına kinetik sürtünme olduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Teker döndüğü için temas her zaman kinetik sürtünmedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Temas noktasının değişmesi kayma olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Temas noktası sürekli değiştiği için mutlaka kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kaymadan yuvarlanmada temas noktasında göreli kayma yoktur, bu nedenle temas statik sürtünme niteliğindedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kayma olmadığından temas statik sürtünme türündedir; gerekli koşullarda statik sürtünme etki eder.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kayma olmaması sürtünmenin hiç olamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Kayma olmadığı için sürtünme kavramı tamamen ortadan kalkar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kayma olmadığından temas statik sürtünme türündedir; gerekli koşullarda statik sürtünme etki eder.","level":3,"familyId":"surtunmeyi-ayirt-et","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kaymadan yuvarlanmada temas noktasında göreli kayma yoktur, bu nedenle temas statik sürtünme niteliğindedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dönme hareketi tek başına kinetik sürtünme olduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Teker döndüğü için temas her zaman kinetik sürtünmedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Temas noktasının değişmesi kayma olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Temas noktası sürekli değiştiği için mutlaka kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; kaymadan yuvarlanmada temas noktasında göreli kayma yoktur, bu nedenle temas statik sürtünme niteliğindedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kayma olmadığından temas statik sürtünme türündedir; gerekli koşullarda statik sürtünme etki eder.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Kayma olmaması sürtünmenin hiç olamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Kayma olmadığı için sürtünme kavramı tamamen ortadan kalkar.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f7991aa5e1efd0fc01347e1a940a85607384ac1769b69d27a01353777cdb1ed9","reviewDecisionSha256":"138cdce1d61b085a01b238d4149344226512b6ea2ad3b2cbfb10045fa4f8eb62","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f7991aa5e1efd0fc01347e1a940a85607384ac1769b69d27a01353777cdb1ed9","reviewedHash":"sha256:f7991aa5e1efd0fc01347e1a940a85607384ac1769b69d27a01353777cdb1ed9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:138cdce1d61b085a01b238d4149344226512b6ea2ad3b2cbfb10045fa4f8eb62; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0035","contentProjectionSha256":"f7991aa5e1efd0fc01347e1a940a85607384ac1769b69d27a01353777cdb1ed9","reviewDecisionSha256":"138cdce1d61b085a01b238d4149344226512b6ea2ad3b2cbfb10045fa4f8eb62","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0036","questionNumber":36,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Bir kişi düz yolda öne doğru yürürken ayağı zeminde kaymamaktadır. Zeminin kişiye uyguladığı sürtünme kuvvetinin yönü hangisidir?","choices":["Geriye doğrudur; sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.","Sürtünme kuvveti oluşmaz çünkü ayak kaymamaktadır.","Aşağıya doğrudur.","İleriye doğrudur; kişi zemini geriye ittiği için zemin kişiyi ileri doğru statik sürtünmeyle iter."],"distractorWhy":["Sürtünme her zaman hareket yönüne değil, göreli kayma eğilimine karşı etki eder. Bu nedenle ‘Geriye doğrudur; sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kayma olmaması statik sürtünmenin bulunamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Sürtünme kuvveti oluşmaz çünkü ayak kaymamaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Düşey doğrultudaki etki sürtünme değil, ağırlık ve normal kuvvetle ilgilidir. Bu nedenle ‘Aşağıya doğrudur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; yürürken ayak zemini geriye iter, zemin de kişiye ileri yönlü statik sürtünme uygular. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İleriye doğrudur; kişi zemini geriye ittiği için zemin kişiyi ileri doğru statik sürtünmeyle iter.’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"İleriye doğrudur; kişi zemini geriye ittiği için zemin kişiyi ileri doğru statik sürtünmeyle iter.","level":4,"familyId":"surtunmeyi-ayirt-et","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yürürken ayak zemini geriye iter, zemin de kişiye ileri yönlü statik sürtünme uygular. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sürtünme her zaman hareket yönüne değil, göreli kayma eğilimine karşı etki eder. Bu nedenle ‘Geriye doğrudur; sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kayma olmaması statik sürtünmenin bulunamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Sürtünme kuvveti oluşmaz çünkü ayak kaymamaktadır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Düşey doğrultudaki etki sürtünme değil, ağırlık ve normal kuvvetle ilgilidir. Bu nedenle ‘Aşağıya doğrudur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; yürürken ayak zemini geriye iter, zemin de kişiye ileri yönlü statik sürtünme uygular. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İleriye doğrudur; kişi zemini geriye ittiği için zemin kişiyi ileri doğru statik sürtünmeyle iter.’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0cf3087852f2d1312bf930a9b9448f92ee3db96e7a1f72b6cd6c16ea5e18cedd","reviewDecisionSha256":"9e5cbcf6d53d6461bdd795bc0f0be7d3408559feae43ff8af959151771b14ea1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0cf3087852f2d1312bf930a9b9448f92ee3db96e7a1f72b6cd6c16ea5e18cedd","reviewedHash":"sha256:0cf3087852f2d1312bf930a9b9448f92ee3db96e7a1f72b6cd6c16ea5e18cedd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9e5cbcf6d53d6461bdd795bc0f0be7d3408559feae43ff8af959151771b14ea1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0036","contentProjectionSha256":"0cf3087852f2d1312bf930a9b9448f92ee3db96e7a1f72b6cd6c16ea5e18cedd","reviewDecisionSha256":"9e5cbcf6d53d6461bdd795bc0f0be7d3408559feae43ff8af959151771b14ea1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0037","questionNumber":37,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Yatay zemindeki bir kutuya uygulanan yatay kuvvet yavaş yavaş artırılıyor ancak kutu hâlâ hareket etmiyor. Bu durumda statik sürtünme kuvveti için hangisi doğrudur?","choices":["Kutu durduğu sürece hareketi önleyecek biçimde uygulanan kuvvete uyum sağlayabilir.","Başlangıçtan itibaren sabit büyüklükte kalır.","Kutu hareket etmediği için her an sıfırdır.","Uygulanan kuvvetle aynı yönde etki eder."],"distractorWhy":["Doğru; statik sürtünme, cisim durduğu sürece hareketi engelleyecek kadar büyüklük alabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutu durduğu sürece hareketi önleyecek biçimde uygulanan kuvvete uyum sağlayabilir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Statik sürtünme her durumda sabit değildir; uygulanan kuvvet arttıkça büyüklüğü de değişebilir. Bu nedenle ‘Başlangıçtan itibaren sabit büyüklükte kalır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Hareket olmaması sürtünmenin sıfır olduğu anlamına gelmez; hareket eğilimi varsa statik sürtünme oluşur. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmediği için her an sıfırdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Sürtünme kuvveti hareket veya hareket eğilimine karşı yöndedir, aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Uygulanan kuvvetle aynı yönde etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kutu durduğu sürece hareketi önleyecek biçimde uygulanan kuvvete uyum sağlayabilir.","level":1,"familyId":"surtunme-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: statik sürtünme, cisim durduğu sürece hareketi engelleyecek kadar büyüklük alabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; statik sürtünme, cisim durduğu sürece hareketi engelleyecek kadar büyüklük alabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutu durduğu sürece hareketi önleyecek biçimde uygulanan kuvvete uyum sağlayabilir.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Statik sürtünme her durumda sabit değildir; uygulanan kuvvet arttıkça büyüklüğü de değişebilir. Bu nedenle ‘Başlangıçtan itibaren sabit büyüklükte kalır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Hareket olmaması sürtünmenin sıfır olduğu anlamına gelmez; hareket eğilimi varsa statik sürtünme oluşur. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmediği için her an sıfırdır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Sürtünme kuvveti hareket veya hareket eğilimine karşı yöndedir, aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Uygulanan kuvvetle aynı yönde etki eder.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a49001dabe5f8fe5409957cbe1d8452dd280346304fed48395e908f614b74941","reviewDecisionSha256":"1e4054e11169d046e76eff0acc55cb094d00ec57f8c3f207be7ce5e871256ed9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a49001dabe5f8fe5409957cbe1d8452dd280346304fed48395e908f614b74941","reviewedHash":"sha256:a49001dabe5f8fe5409957cbe1d8452dd280346304fed48395e908f614b74941","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1e4054e11169d046e76eff0acc55cb094d00ec57f8c3f207be7ce5e871256ed9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0037","contentProjectionSha256":"a49001dabe5f8fe5409957cbe1d8452dd280346304fed48395e908f614b74941","reviewDecisionSha256":"1e4054e11169d046e76eff0acc55cb094d00ec57f8c3f207be7ce5e871256ed9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0038","questionNumber":38,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Bir kutuya uygulanan yatay kuvvet artırılıyor. Kutu önce duruyor, ardından kayarak hareket etmeye başlıyor. Sürtünme türüyle ilgili hangi ifade doğrudur?","choices":["Kutu hareket etmeye başladığı anda da yalnız statik sürtünme etkilidir.","Kutu dururken statik sürtünme, kaymaya başladıktan sonra kinetik sürtünme etkilidir.","Başlangıçtan itibaren yalnız kinetik sürtünme etkilidir.","Hareket başladıktan sonra artık hiçbir sürtünme kuvveti yoktur."],"distractorWhy":["Statik sürtünme yalnız kayma başlamadan önce etkilidir; kayma başladıktan sonra sürtünme türü değişir. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmeye başladığı anda da yalnız statik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; cisim dururken statik sürtünme etkilidir, kayma başladıktan sonra kinetik sürtünme etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutu dururken statik sürtünme, kaymaya başladıktan sonra kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Kinetik sürtünme, yüzeyler birbirine göre kayarken ortaya çıkar; başlangıçta cisim durmaktadır. Bu nedenle ‘Başlangıçtan itibaren yalnız kinetik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kayma başladıktan sonra da yüzeyler arasında kinetik sürtünme etkisini sürdürür. Bu nedenle ‘Hareket başladıktan sonra artık hiçbir sürtünme kuvveti yoktur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kutu dururken statik sürtünme, kaymaya başladıktan sonra kinetik sürtünme etkilidir.","level":2,"familyId":"surtunme-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cisim dururken statik sürtünme etkilidir, kayma başladıktan sonra kinetik sürtünme etki eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Statik sürtünme yalnız kayma başlamadan önce etkilidir; kayma başladıktan sonra sürtünme türü değişir. Bu nedenle ‘Kutu hareket etmeye başladığı anda da yalnız statik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; cisim dururken statik sürtünme etkilidir, kayma başladıktan sonra kinetik sürtünme etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kutu dururken statik sürtünme, kaymaya başladıktan sonra kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Kinetik sürtünme, yüzeyler birbirine göre kayarken ortaya çıkar; başlangıçta cisim durmaktadır. Bu nedenle ‘Başlangıçtan itibaren yalnız kinetik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kayma başladıktan sonra da yüzeyler arasında kinetik sürtünme etkisini sürdürür. Bu nedenle ‘Hareket başladıktan sonra artık hiçbir sürtünme kuvveti yoktur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"368a6d451ce47c11a5ab6e881c57f75d108641d51fb3750bd9b7f91ca388879c","reviewDecisionSha256":"4f43e856023896acd575ed08c644a94625396620bd15c284c1c05d9a99989fd3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:368a6d451ce47c11a5ab6e881c57f75d108641d51fb3750bd9b7f91ca388879c","reviewedHash":"sha256:368a6d451ce47c11a5ab6e881c57f75d108641d51fb3750bd9b7f91ca388879c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4f43e856023896acd575ed08c644a94625396620bd15c284c1c05d9a99989fd3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0038","contentProjectionSha256":"368a6d451ce47c11a5ab6e881c57f75d108641d51fb3750bd9b7f91ca388879c","reviewDecisionSha256":"4f43e856023896acd575ed08c644a94625396620bd15c284c1c05d9a99989fd3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0039","questionNumber":39,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["İkisi de yalnız hareket eden cisimlerde görülür.","İkisi de yalnız duran cisimlerde görülür.","İkisi de temas eden yüzeyler arasında oluşur ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder.","İkisi de her durumda aynı büyüklüktedir."],"distractorWhy":["Statik sürtünme hareket etmeyen ancak hareket eğilimi bulunan cisimlerde de görülebilir. Bu nedenle ‘İkisi de yalnız hareket eden cisimlerde görülür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kinetik sürtünme duran cisimlerde değil, kayma sırasında görülür. Bu nedenle ‘İkisi de yalnız duran cisimlerde görülür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; her iki sürtünme türü de temas gerektirir ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İkisi de temas eden yüzeyler arasında oluşur ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder.’ sonucu ile tam uyuşur.","İki sürtünme türünün her durumda aynı büyüklükte olması gerekmez. Bu nedenle ‘İkisi de her durumda aynı büyüklüktedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İkisi de temas eden yüzeyler arasında oluşur ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder.","level":4,"familyId":"surtunme-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her iki sürtünme türü de temas gerektirir ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Statik sürtünme hareket etmeyen ancak hareket eğilimi bulunan cisimlerde de görülebilir. Bu nedenle ‘İkisi de yalnız hareket eden cisimlerde görülür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Kinetik sürtünme duran cisimlerde değil, kayma sırasında görülür. Bu nedenle ‘İkisi de yalnız duran cisimlerde görülür.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; her iki sürtünme türü de temas gerektirir ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘İkisi de temas eden yüzeyler arasında oluşur ve göreli harekete ya da hareket eğilimine karşı etki eder.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: İki sürtünme türünün her durumda aynı büyüklükte olması gerekmez. Bu nedenle ‘İkisi de her durumda aynı büyüklüktedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e0fe18cf790d12982eec70364f1134bbead96667223e3025eca011e64aed090e","reviewDecisionSha256":"6644b0259b2104007c755502057a8c84b72b1aa7aa62581ef4c96cefc105f3a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e0fe18cf790d12982eec70364f1134bbead96667223e3025eca011e64aed090e","reviewedHash":"sha256:e0fe18cf790d12982eec70364f1134bbead96667223e3025eca011e64aed090e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6644b0259b2104007c755502057a8c84b72b1aa7aa62581ef4c96cefc105f3a5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0039","contentProjectionSha256":"e0fe18cf790d12982eec70364f1134bbead96667223e3025eca011e64aed090e","reviewDecisionSha256":"6644b0259b2104007c755502057a8c84b72b1aa7aa62581ef4c96cefc105f3a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0040","questionNumber":40,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Aşağıdaki olayları sürtünme türüne göre sınıflandırınız: I. Eğimli yolda kaymadan duran otomobil. II. Zeminde sürüklenen sandık. III. Yürürken ayakkabı tabanının yere kaymadan basması. Doğru sınıflandırma hangisidir?","choices":["I: Kinetik, II: Statik, III: Kinetik","I: Kinetik, II: Kinetik, III: Statik","I: Statik, II: Statik, III: Kinetik","I: Statik, II: Kinetik, III: Statik"],"distractorWhy":["Kaymadan duran otomobil ve kaymadan basan ayakkabı için statik sürtünme etkilidir. Bu nedenle ‘I: Kinetik, II: Statik, III: Kinetik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Sürüklenen sandıkta kinetik sürtünme vardır; duran otomobil kinetik değildir. Bu nedenle ‘I: Kinetik, II: Kinetik, III: Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Sürüklenen sandık kaydığı için statik değil kinetik sürtünmeye örnektir. Bu nedenle ‘I: Statik, II: Statik, III: Kinetik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kaymadan duran otomobil ve kaymadan yere basan ayakkabı statik sürtünmeye, sürüklenen sandık ise kinetik sürtünmeye örnektir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I: Statik, II: Kinetik, III: Statik’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"I: Statik, II: Kinetik, III: Statik","level":5,"familyId":"surtunme-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kaymadan duran otomobil ve kaymadan yere basan ayakkabı statik sürtünmeye, sürüklenen sandık ise kinetik sürtünmeye örnektir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kaymadan duran otomobil ve kaymadan basan ayakkabı için statik sürtünme etkilidir. Bu nedenle ‘I: Kinetik, II: Statik, III: Kinetik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Sürüklenen sandıkta kinetik sürtünme vardır; duran otomobil kinetik değildir. Bu nedenle ‘I: Kinetik, II: Kinetik, III: Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Sürüklenen sandık kaydığı için statik değil kinetik sürtünmeye örnektir. Bu nedenle ‘I: Statik, II: Statik, III: Kinetik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; kaymadan duran otomobil ve kaymadan yere basan ayakkabı statik sürtünmeye, sürüklenen sandık ise kinetik sürtünmeye örnektir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I: Statik, II: Kinetik, III: Statik’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"10dfe6d8200002c44d68e29ede7fd809e46e08b5ae34eca3567182c505c6e97a","reviewDecisionSha256":"0afbdc5b9baba91d7ab38f32e67edd40ba7ddad7fbad364ed2eebbda2a2ba89f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:10dfe6d8200002c44d68e29ede7fd809e46e08b5ae34eca3567182c505c6e97a","reviewedHash":"sha256:10dfe6d8200002c44d68e29ede7fd809e46e08b5ae34eca3567182c505c6e97a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0afbdc5b9baba91d7ab38f32e67edd40ba7ddad7fbad364ed2eebbda2a2ba89f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0040","contentProjectionSha256":"10dfe6d8200002c44d68e29ede7fd809e46e08b5ae34eca3567182c505c6e97a","reviewDecisionSha256":"0afbdc5b9baba91d7ab38f32e67edd40ba7ddad7fbad364ed2eebbda2a2ba89f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0041","questionNumber":41,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Kaymayı önlemek amacıyla pürüzlü kauçuk tabanlı bir ayakkabı tercih edilmesinin temel fiziksel açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Ayakkabı ile zemin arasında kayma oluşmadan tutunmayı sağlayan statik sürtünmenin etkili olmasını kolaylaştırır.","Ayakkabı yürürken hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme oluşur.","Sürtünme her zaman yürüyüş yönüne zıt olduğundan kişiyi ileri iter.","Ayakkabının ağırlığını artırarak kaymayı tek başına önler."],"distractorWhy":["Doğru; kayma başlamadan önce tutunmayı sağlayan etkileşim statik sürtünmedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ayakkabı ile zemin arasında kayma oluşmadan tutunmayı sağlayan statik sürtünmenin etkili olmasını kolaylaştırır.’ sonucu ile tam uyuşur.","Yanlış; yürürken ayak zemine göre kaymıyorsa etkileşim kinetik değil statiktir. Bu nedenle ‘Ayakkabı yürürken hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; sürtünmenin yönü her durumda hareket yönüne göre belirlenmez, kayma eğilimine göre belirlenir. Bu nedenle ‘Sürtünme her zaman yürüyüş yönüne zıt olduğundan kişiyi ileri iter.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; kaymayı belirleyen temel etken yalnız ağırlık değildir. Bu nedenle ‘Ayakkabının ağırlığını artırarak kaymayı tek başına önler.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Ayakkabı ile zemin arasında kayma oluşmadan tutunmayı sağlayan statik sürtünmenin etkili olmasını kolaylaştırır.","level":1,"familyId":"surtunme-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kayma başlamadan önce tutunmayı sağlayan etkileşim statik sürtünmedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kayma başlamadan önce tutunmayı sağlayan etkileşim statik sürtünmedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Ayakkabı ile zemin arasında kayma oluşmadan tutunmayı sağlayan statik sürtünmenin etkili olmasını kolaylaştırır.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; yürürken ayak zemine göre kaymıyorsa etkileşim kinetik değil statiktir. Bu nedenle ‘Ayakkabı yürürken hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme oluşur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; sürtünmenin yönü her durumda hareket yönüne göre belirlenmez, kayma eğilimine göre belirlenir. Bu nedenle ‘Sürtünme her zaman yürüyüş yönüne zıt olduğundan kişiyi ileri iter.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; kaymayı belirleyen temel etken yalnız ağırlık değildir. Bu nedenle ‘Ayakkabının ağırlığını artırarak kaymayı tek başına önler.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ed624837aaecd35170f4fa78c12b4b2c678ae823646f8c23e443047907b287a","reviewDecisionSha256":"4beecef6e2963fef822dd2b053ba3d9804ffddb8147104986a1497bc503a2a90","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3ed624837aaecd35170f4fa78c12b4b2c678ae823646f8c23e443047907b287a","reviewedHash":"sha256:3ed624837aaecd35170f4fa78c12b4b2c678ae823646f8c23e443047907b287a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4beecef6e2963fef822dd2b053ba3d9804ffddb8147104986a1497bc503a2a90; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0041","contentProjectionSha256":"3ed624837aaecd35170f4fa78c12b4b2c678ae823646f8c23e443047907b287a","reviewDecisionSha256":"4beecef6e2963fef822dd2b053ba3d9804ffddb8147104986a1497bc503a2a90","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0042","questionNumber":42,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Aynı yolda fren yapan iki otomobilden birinin tekerlekleri yol üzerinde kaymadan yuvarlanmaya devam ederken diğerinin tekerlekleri kilitlenip kaymaktadır. Bu durum için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["Her iki otomobilde de araç hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme vardır.","Kaymadan yuvarlanan tekerde statik, kilitlenip kayan tekerde kinetik sürtünme etkilidir.","Her iki durumda da yalnız statik sürtünme vardır çünkü tekerlek yola temas etmektedir.","Kilitlenen tekerde statik, kaymadan yuvarlanan tekerde kinetik sürtünme vardır."],"distractorWhy":["Yanlış; cismin hareket etmesi sürtünmenin mutlaka kinetik olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki otomobilde de araç hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kaymadan yuvarlanmada temas noktası kaymaz, kilitlenen teker ise yol üzerinde kayar. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kaymadan yuvarlanan tekerde statik, kilitlenip kayan tekerde kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Yanlış; temasın varlığı tek başına statik sürtünmeyi göstermez. Bu nedenle ‘Her iki durumda da yalnız statik sürtünme vardır çünkü tekerlek yola temas etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; sürtünme türleri ters verilmiştir. Bu nedenle ‘Kilitlenen tekerde statik, kaymadan yuvarlanan tekerde kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kaymadan yuvarlanan tekerde statik, kilitlenip kayan tekerde kinetik sürtünme etkilidir.","level":2,"familyId":"surtunme-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kaymadan yuvarlanmada temas noktası kaymaz, kilitlenen teker ise yol üzerinde kayar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; cismin hareket etmesi sürtünmenin mutlaka kinetik olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki otomobilde de araç hareket ettiği için yalnız kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; kaymadan yuvarlanmada temas noktası kaymaz, kilitlenen teker ise yol üzerinde kayar. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Kaymadan yuvarlanan tekerde statik, kilitlenip kayan tekerde kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; temasın varlığı tek başına statik sürtünmeyi göstermez. Bu nedenle ‘Her iki durumda da yalnız statik sürtünme vardır çünkü tekerlek yola temas etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; sürtünme türleri ters verilmiştir. Bu nedenle ‘Kilitlenen tekerde statik, kaymadan yuvarlanan tekerde kinetik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3c367517d0f28b36005f00bb7ba40cebe94ed81bb4fbf895955771b158577c60","reviewDecisionSha256":"047957dccbeacf0d93cfeb4e0ff30d54da7ba08e840936053935e867c2b80e8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3c367517d0f28b36005f00bb7ba40cebe94ed81bb4fbf895955771b158577c60","reviewedHash":"sha256:3c367517d0f28b36005f00bb7ba40cebe94ed81bb4fbf895955771b158577c60","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:047957dccbeacf0d93cfeb4e0ff30d54da7ba08e840936053935e867c2b80e8b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0042","contentProjectionSha256":"3c367517d0f28b36005f00bb7ba40cebe94ed81bb4fbf895955771b158577c60","reviewDecisionSha256":"047957dccbeacf0d93cfeb4e0ff30d54da7ba08e840936053935e867c2b80e8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0043","questionNumber":43,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Sağa doğru ivmelenen bir yürüyen bant üzerindeki kutu bantla birlikte kaymadan hareket etmektedir. Bu durumda bantın kutuya uyguladığı sürtünme kuvvetinin yönü nedir?","choices":["Sola doğrudur çünkü sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.","Sıfırdır çünkü kayma yoktur.","Sağa doğrudur çünkü kutuyu bantla birlikte ivmelendiren statik sürtünmedir.","Yönü belirlenemez."],"distractorWhy":["Yanlış; sürtünme her zaman hareket yönüne değil, bağıl kayma eğilimine karşıdır. Bu nedenle ‘Sola doğrudur çünkü sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; kayma olmaması statik sürtünmenin sıfır olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Sıfırdır çünkü kayma yoktur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kutunun bantla birlikte ivmelenebilmesi için statik sürtünme kutuyu sağa doğru hızlandırır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sağa doğrudur çünkü kutuyu bantla birlikte ivmelendiren statik sürtünmedir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Yanlış; verilen bilgiler yönü belirlemek için yeterlidir. Bu nedenle ‘Yönü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sağa doğrudur çünkü kutuyu bantla birlikte ivmelendiren statik sürtünmedir.","level":3,"familyId":"surtunme-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kutunun bantla birlikte ivmelenebilmesi için statik sürtünme kutuyu sağa doğru hızlandırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; sürtünme her zaman hareket yönüne değil, bağıl kayma eğilimine karşıdır. Bu nedenle ‘Sola doğrudur çünkü sürtünme her zaman hareket yönüne zıttır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; kayma olmaması statik sürtünmenin sıfır olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Sıfırdır çünkü kayma yoktur.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; kutunun bantla birlikte ivmelenebilmesi için statik sürtünme kutuyu sağa doğru hızlandırır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sağa doğrudur çünkü kutuyu bantla birlikte ivmelendiren statik sürtünmedir.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; verilen bilgiler yönü belirlemek için yeterlidir. Bu nedenle ‘Yönü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 3; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"effc0733aa5ee677bbe4132f4a2d5a9409ccba53fc44b058238a893f5b290802","reviewDecisionSha256":"f6f03b59817acd3aba0a7b4698cbce51b4a92e725a50b9fcb89be5b8580d7eb6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:effc0733aa5ee677bbe4132f4a2d5a9409ccba53fc44b058238a893f5b290802","reviewedHash":"sha256:effc0733aa5ee677bbe4132f4a2d5a9409ccba53fc44b058238a893f5b290802","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f6f03b59817acd3aba0a7b4698cbce51b4a92e725a50b9fcb89be5b8580d7eb6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0043","contentProjectionSha256":"effc0733aa5ee677bbe4132f4a2d5a9409ccba53fc44b058238a893f5b290802","reviewDecisionSha256":"f6f03b59817acd3aba0a7b4698cbce51b4a92e725a50b9fcb89be5b8580d7eb6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0044","questionNumber":44,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"I. Kişinin ayağı kaymadan yürümesi II. Masada itilen kitabın yüzey üzerinde kayması III. Otomobil tekerinin yolda kaymadan yuvarlanması IV. Fren sırasında kilitlenen tekerin yol üzerinde sürüklenmesi olaylarının statik/kinetik sürtünme sınıflandırması hangi seçenekte doğru verilmiştir?","choices":["I Kinetik, II Statik, III Kinetik, IV Statik","I Statik, II Kinetik, III Kinetik, IV Statik","I Kinetik, II Kinetik, III Statik, IV Statik","I Statik, II Kinetik, III Statik, IV Kinetik"],"distractorWhy":["Yanlış; yürümede ve kaymadan yuvarlanmada bağıl kayma olmadığı gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘I Kinetik, II Statik, III Kinetik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; hareket eden her cisimde kinetik sürtünme olduğu yanılgısı III. olayda yapılmıştır. Bu nedenle ‘I Statik, II Kinetik, III Kinetik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Yanlış; yürümede bağıl kayma olmadığı hâlde kinetik sürtünme seçilmiştir. Bu nedenle ‘I Kinetik, II Kinetik, III Statik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; I ve III kaymadan gerçekleştiği için statik, II ve IV kaymalı olduğu için kinetik sürtünmedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I Statik, II Kinetik, III Statik, IV Kinetik’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"I Statik, II Kinetik, III Statik, IV Kinetik","level":5,"familyId":"surtunme-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: I ve III kaymadan gerçekleştiği için statik, II ve IV kaymalı olduğu için kinetik sürtünmedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yürümede ve kaymadan yuvarlanmada bağıl kayma olmadığı gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘I Kinetik, II Statik, III Kinetik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; hareket eden her cisimde kinetik sürtünme olduğu yanılgısı III. olayda yapılmıştır. Bu nedenle ‘I Statik, II Kinetik, III Kinetik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; yürümede bağıl kayma olmadığı hâlde kinetik sürtünme seçilmiştir. Bu nedenle ‘I Kinetik, II Kinetik, III Statik, IV Statik’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; I ve III kaymadan gerçekleştiği için statik, II ve IV kaymalı olduğu için kinetik sürtünmedir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I Statik, II Kinetik, III Statik, IV Kinetik’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"abfd73d2984aecd6aa684a71c45e0883868141df7bc4b779a2a46de6be29b462","reviewDecisionSha256":"e13d783ebb50266ed5f45c8cb1c27a010bcaab43360aae7391ada292dd7d930f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:abfd73d2984aecd6aa684a71c45e0883868141df7bc4b779a2a46de6be29b462","reviewedHash":"sha256:abfd73d2984aecd6aa684a71c45e0883868141df7bc4b779a2a46de6be29b462","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e13d783ebb50266ed5f45c8cb1c27a010bcaab43360aae7391ada292dd7d930f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0044","contentProjectionSha256":"abfd73d2984aecd6aa684a71c45e0883868141df7bc4b779a2a46de6be29b462","reviewDecisionSha256":"e13d783ebb50266ed5f45c8cb1c27a010bcaab43360aae7391ada292dd7d930f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0045","questionNumber":45,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Yatay bir masanın üzerinde duran cisme yatay doğrultuda hiçbir dış kuvvet uygulanmıyor. Cisim dengede olduğuna göre sürtünme kuvveti için hangisi doğrudur?","choices":["Sürtünme kuvveti sıfır olabilir.","Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.","Temas olduğu için mutlaka sıfırdan büyük statik sürtünme vardır.","Cisim durduğundan kinetik sürtünme etkilidir."],"distractorWhy":["Doğru; yatay doğrultuda sürtünmeyi gerektirecek bir etki yoksa sürtünme kuvveti sıfır olabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sürtünme kuvveti sıfır olabilir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Statik sürtünme yalnız gerektiği kadar oluşur, her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Temas tek başına sürtünme kuvvetinin oluşmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Temas olduğu için mutlaka sıfırdan büyük statik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Kinetik sürtünme için temas yüzeyleri arasında göreli kayma gerekir. Bu nedenle ‘Cisim durduğundan kinetik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sürtünme kuvveti sıfır olabilir.","level":1,"familyId":"surtunme-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yatay doğrultuda sürtünmeyi gerektirecek bir etki yoksa sürtünme kuvveti sıfır olabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yatay doğrultuda sürtünmeyi gerektirecek bir etki yoksa sürtünme kuvveti sıfır olabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Sürtünme kuvveti sıfır olabilir.’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Statik sürtünme yalnız gerektiği kadar oluşur, her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Temas tek başına sürtünme kuvvetinin oluşmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Temas olduğu için mutlaka sıfırdan büyük statik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Kinetik sürtünme için temas yüzeyleri arasında göreli kayma gerekir. Bu nedenle ‘Cisim durduğundan kinetik sürtünme etkilidir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0df7ead3c4f00c33eae38aba8eed7822e44186c06e2675caa11eb8af05b12db5","reviewDecisionSha256":"1313ba21b0bdc81f1b77be6468789e69036710a027afb7c503f94aaaff71ed17","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0df7ead3c4f00c33eae38aba8eed7822e44186c06e2675caa11eb8af05b12db5","reviewedHash":"sha256:0df7ead3c4f00c33eae38aba8eed7822e44186c06e2675caa11eb8af05b12db5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1313ba21b0bdc81f1b77be6468789e69036710a027afb7c503f94aaaff71ed17; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0045","contentProjectionSha256":"0df7ead3c4f00c33eae38aba8eed7822e44186c06e2675caa11eb8af05b12db5","reviewDecisionSha256":"1313ba21b0bdc81f1b77be6468789e69036710a027afb7c503f94aaaff71ed17","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0046","questionNumber":46,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Bir otomobil lastikleri yolla kaymadan hızlanmaktadır. Lastik ile yol arasındaki sürtünme için hangisi doğrudur?","choices":["Kinetik sürtünmedir çünkü araç hareket etmektedir.","Statik sürtünmedir çünkü temas yüzeyleri arasında göreli kayma yoktur.","Sürtünme yoktur çünkü tekerlek dönmektedir.","Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir."],"distractorWhy":["Aracın hareket etmesi tek başına kinetik sürtünme olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Kinetik sürtünmedir çünkü araç hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kayma olmadığından temas noktasında statik sürtünme etkilidir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Statik sürtünmedir çünkü temas yüzeyleri arasında göreli kayma yoktur.’ sonucu ile tam uyuşur.","Yuvarlanma sırasında da kaymayı önleyen statik sürtünme bulunabilir. Bu nedenle ‘Sürtünme yoktur çünkü tekerlek dönmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Statik sürtünme yalnız gerektiği kadar oluşur, her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Statik sürtünmedir çünkü temas yüzeyleri arasında göreli kayma yoktur.","level":2,"familyId":"surtunme-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kayma olmadığından temas noktasında statik sürtünme etkilidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Aracın hareket etmesi tek başına kinetik sürtünme olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Kinetik sürtünmedir çünkü araç hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; kayma olmadığından temas noktasında statik sürtünme etkilidir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘Statik sürtünmedir çünkü temas yüzeyleri arasında göreli kayma yoktur.’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Yuvarlanma sırasında da kaymayı önleyen statik sürtünme bulunabilir. Bu nedenle ‘Sürtünme yoktur çünkü tekerlek dönmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Statik sürtünme yalnız gerektiği kadar oluşur, her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme mutlaka maksimum değerindedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2e6dd70f538647bda3d7bb111d436c16ac93d7874f1a592a3c525d559d9744e7","reviewDecisionSha256":"96bc6d462e1bebc51faa86c82e695c1c0c042b89c1ec7ffe01b216e6aca9f3c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2e6dd70f538647bda3d7bb111d436c16ac93d7874f1a592a3c525d559d9744e7","reviewedHash":"sha256:2e6dd70f538647bda3d7bb111d436c16ac93d7874f1a592a3c525d559d9744e7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:96bc6d462e1bebc51faa86c82e695c1c0c042b89c1ec7ffe01b216e6aca9f3c4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0046","contentProjectionSha256":"2e6dd70f538647bda3d7bb111d436c16ac93d7874f1a592a3c525d559d9744e7","reviewDecisionSha256":"96bc6d462e1bebc51faa86c82e695c1c0c042b89c1ec7ffe01b216e6aca9f3c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0047","questionNumber":47,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Bir deneyde blok ile tahta arasındaki temas yüzeyine hizalama çizgileri çiziliyor. I. denemede çizgiler aynı hizada kalıyor. II. denemede çizgiler zamanla birbirine göre yer değiştiriyor. Bu gözleme göre hangi çıkarım doğrudur?","choices":["Her iki denemede de kinetik sürtünme vardır çünkü sistem hareket etmektedir.","Çizgilerin yer değiştirmesi yalnızca hızın arttığını gösterir, sürtünme türü belirlenemez.","I. denemede göreli kayma yoktur ve statik sürtünme, II. denemede göreli kayma vardır ve kinetik sürtünme etkilidir.","I. denemede sürtünme yoktur, II. denemede statik sürtünme vardır."],"distractorWhy":["Sistemin hareket etmesi tek başına kinetik sürtünme olduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Her iki denemede de kinetik sürtünme vardır çünkü sistem hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Gözlenen göreli yer değiştirme doğrudan temas yüzeyleri arasındaki kaymayı gösterir. Bu nedenle ‘Çizgilerin yer değiştirmesi yalnızca hızın arttığını gösterir, sürtünme türü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; göreli kaymanın olup olmaması sürtünmenin statik ya da kinetik olduğunu belirler. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I. denemede göreli kayma yoktur ve statik sürtünme, II. denemede göreli kayma vardır ve kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur.","Göreli kaymanın bulunduğu durumda kinetik sürtünme beklenir. Bu nedenle ‘I. denemede sürtünme yoktur, II. denemede statik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"I. denemede göreli kayma yoktur ve statik sürtünme, II. denemede göreli kayma vardır ve kinetik sürtünme etkilidir.","level":4,"familyId":"surtunme-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: göreli kaymanın olup olmaması sürtünmenin statik ya da kinetik olduğunu belirler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sistemin hareket etmesi tek başına kinetik sürtünme olduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Her iki denemede de kinetik sürtünme vardır çünkü sistem hareket etmektedir.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Gözlenen göreli yer değiştirme doğrudan temas yüzeyleri arasındaki kaymayı gösterir. Bu nedenle ‘Çizgilerin yer değiştirmesi yalnızca hızın arttığını gösterir, sürtünme türü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; göreli kaymanın olup olmaması sürtünmenin statik ya da kinetik olduğunu belirler. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I. denemede göreli kayma yoktur ve statik sürtünme, II. denemede göreli kayma vardır ve kinetik sürtünme etkilidir.’ sonucu ile tam uyuşur. 4. seçenek: Göreli kaymanın bulunduğu durumda kinetik sürtünme beklenir. Bu nedenle ‘I. denemede sürtünme yoktur, II. denemede statik sürtünme vardır.’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 4; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"202409848c778ba1dada781ff5b0e4c421912264893428dba911d3bb419dc1db","reviewDecisionSha256":"f8d8cf96f5573b4bfe427b81463538f7825eb3fc679884e45be420b0038aeda8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:202409848c778ba1dada781ff5b0e4c421912264893428dba911d3bb419dc1db","reviewedHash":"sha256:202409848c778ba1dada781ff5b0e4c421912264893428dba911d3bb419dc1db","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f8d8cf96f5573b4bfe427b81463538f7825eb3fc679884e45be420b0038aeda8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0047","contentProjectionSha256":"202409848c778ba1dada781ff5b0e4c421912264893428dba911d3bb419dc1db","reviewDecisionSha256":"f8d8cf96f5573b4bfe427b81463538f7825eb3fc679884e45be420b0038aeda8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0048","questionNumber":48,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-3","topic":"Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri","noteId":"tr-g11-fizik-note-003","noteKey":"tr-g11-fizik-note-003","objective":"FİZ.11.1.3","question":"Aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?\nI. Duran bir cisimde sürtünme kuvveti sıfır olabilir.\nII. Statik sürtünme her zaman maksimum değerindedir.\nIII. Kaymadan ivmelenen araçta lastik-yol sürtünmesi statiktir.\nIV. Kinetik sürtünme temas yüzeyleri arasında göreli kayma olduğunda ortaya çıkar.","choices":["Yalnız II","I ve II","II ve IV","I, III ve IV"],"distractorWhy":["II yanlış bir genellemedir; statik sürtünme her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Yalnız II’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","II yanlış olduğundan bu seçenek de yanlıştır. Bu nedenle ‘I ve II’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","IV doğru olsa da II yanlış olduğu için seçenek bütünüyle doğru değildir. Bu nedenle ‘II ve IV’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; I, III ve IV doğrudur, II ise statik sürtünme hakkında yaygın bir yanılgıdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I, III ve IV’ sonucu ile tam uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"I, III ve IV","level":5,"familyId":"surtunme-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: I, III ve IV doğrudur, II ise statik sürtünme hakkında yaygın bir yanılgıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: II yanlış bir genellemedir; statik sürtünme her zaman maksimum değildir. Bu nedenle ‘Yalnız II’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: II yanlış olduğundan bu seçenek de yanlıştır. Bu nedenle ‘I ve II’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: IV doğru olsa da II yanlış olduğu için seçenek bütünüyle doğru değildir. Bu nedenle ‘II ve IV’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; I, III ve IV doğrudur, II ise statik sürtünme hakkında yaygın bir yanılgıdır. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘I, III ve IV’ sonucu ile tam uyuşur. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 5; Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetleri kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-003","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-003","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e47ded939b88c4879ea999ca75a358c4fa954b624ceb351c708839c46bcbed84","reviewDecisionSha256":"1e8a3b4f0f9f500ca81f164ce44063617c477999c1c7defc06fa4cdca94dd2a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e47ded939b88c4879ea999ca75a358c4fa954b624ceb351c708839c46bcbed84","reviewedHash":"sha256:e47ded939b88c4879ea999ca75a358c4fa954b624ceb351c708839c46bcbed84","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1e8a3b4f0f9f500ca81f164ce44063617c477999c1c7defc06fa4cdca94dd2a6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0048","contentProjectionSha256":"e47ded939b88c4879ea999ca75a358c4fa954b624ceb351c708839c46bcbed84","reviewDecisionSha256":"1e8a3b4f0f9f500ca81f164ce44063617c477999c1c7defc06fa4cdca94dd2a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0049","questionNumber":49,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Yatay düzlemde duran 10 kg'lık bir cisim için g=10 m/s² ve statik sürtünme katsayısı 0,40'tır. Cisme yatay doğrultuda 18 N kuvvet uygulanıyor ve cisim hareket etmiyor. Statik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir?","choices":["18 N","40 N","0 N","22 N"],"distractorWhy":["Doğru; statik sürtünme kayma başlamadan önce uygulanan kuvvet kadar olur, en fazla 40 N'a kadar çıkabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘18 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Bu değer statik sürtünmenin en büyük değeridir; her durumda oluşan sürtünme değildir. Bu nedenle ‘40 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Duran cisimde sürtünme sıfır olmak zorunda değildir; uygulanan kuvveti dengeler. Bu nedenle ‘0 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Uygulanan kuvvetten büyük bir statik sürtünme oluşamaz. Bu nedenle ‘22 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"18 N","level":1,"familyId":"surtunme-model-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: statik sürtünme kayma başlamadan önce uygulanan kuvvet kadar olur, en fazla 40 N'a kadar çıkabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; statik sürtünme kayma başlamadan önce uygulanan kuvvet kadar olur, en fazla 40 N'a kadar çıkabilir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘18 N’ sonucu ile tam uyuşur. 2. seçenek: Bu değer statik sürtünmenin en büyük değeridir; her durumda oluşan sürtünme değildir. Bu nedenle ‘40 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 3. seçenek: Duran cisimde sürtünme sıfır olmak zorunda değildir; uygulanan kuvveti dengeler. Bu nedenle ‘0 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: Uygulanan kuvvetten büyük bir statik sürtünme oluşamaz. Bu nedenle ‘22 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 1; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0c18b8a721609be580c4780173c3ce15ee85bf403369e34756554260d07493a8","reviewDecisionSha256":"995e7bab28fda2d304688fc74580fed096148e5affaf6538af2badf7ac136eab","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0c18b8a721609be580c4780173c3ce15ee85bf403369e34756554260d07493a8","reviewedHash":"sha256:0c18b8a721609be580c4780173c3ce15ee85bf403369e34756554260d07493a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:995e7bab28fda2d304688fc74580fed096148e5affaf6538af2badf7ac136eab; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0049","contentProjectionSha256":"0c18b8a721609be580c4780173c3ce15ee85bf403369e34756554260d07493a8","reviewDecisionSha256":"995e7bab28fda2d304688fc74580fed096148e5affaf6538af2badf7ac136eab","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0050","questionNumber":50,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Kayan bir cisim için normal kuvvet 240 N ve kinetik sürtünme katsayısı 0,25'tir. Kinetik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir?","choices":["0,25 N","60 N","240 N","960 N"],"distractorWhy":["Katsayı kuvvet değildir; birimi yoktur. Bu nedenle ‘0,25 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","Doğru; kinetik sürtünme kuvveti 0,25×240=60 N'dir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘60 N’ sonucu ile tam uyuşur.","Katsayıyı dikkate almadan yalnız normal kuvveti yazma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘240 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar.","İşlemi ters kurarak normal kuvveti katsayıya bölme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘960 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"60 N","level":2,"familyId":"surtunme-model-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kinetik sürtünme kuvveti 0,25×240=60 N'dir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Katsayı kuvvet değildir; birimi yoktur. Bu nedenle ‘0,25 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; kinetik sürtünme kuvveti 0,25×240=60 N'dir. Bu yorum, verilen kuvvetleri, yönleri, temas durumunu ve fiziksel modeli birlikte sağlar; ‘60 N’ sonucu ile tam uyuşur. 3. seçenek: Katsayıyı dikkate almadan yalnız normal kuvveti yazma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘240 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. 4. seçenek: İşlemi ters kurarak normal kuvveti katsayıya bölme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘960 N’ seçeneği kuvvet-yön ilişkisini, serbest cisim modelini, sürtünme türünü veya sayısal hesabı yanlış kurar. Birim, işaret, sistem sınırı ve etkileşim koşulları birlikte denetlendiğinde yalnız belirtilen cevap savunulabilir.","difficultyReason":"Düzey 2; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında bileşke kuvveti, ivme yönünü, sistem seçimini, sürtünme türünü veya F_net=m·a hesabını doğru kurmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gerekli cisim, kuvvet, yön, kütle, ivme, temas veya deney verileri metinle eksiksiz verilmiştir; sonuç serbest cisim muhakemesi ya da cebirsel işlemle tekil olarak belirlendiğinden ek bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ed0c8ad644e61e23318c4301fd38b72ef9241627574013786dbd2692f6492337","reviewDecisionSha256":"7035162f2c3656a4f821c9779e1ff26414af646a540c214c3ae7eb43abb6d826","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ed0c8ad644e61e23318c4301fd38b72ef9241627574013786dbd2692f6492337","reviewedHash":"sha256:ed0c8ad644e61e23318c4301fd38b72ef9241627574013786dbd2692f6492337","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7035162f2c3656a4f821c9779e1ff26414af646a540c214c3ae7eb43abb6d826; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0050","contentProjectionSha256":"ed0c8ad644e61e23318c4301fd38b72ef9241627574013786dbd2692f6492337","reviewDecisionSha256":"7035162f2c3656a4f821c9779e1ff26414af646a540c214c3ae7eb43abb6d826","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0051","questionNumber":51,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Bir deneyde kinetik sürtünme için şu veriler elde ediliyor: F_N=40 N iken f_k=12 N, F_N=70 N iken f_k=21 N, F_N=100 N iken f_k=30 N. Buna göre sürtünme katsayısı ve doğrusal model hangisidir?","choices":["μ_k=0,30 N ve model f_k=F_N+0,30","μ_k=3,0 ve model f_k=3F_N","μ_k=0,30 ve model f_k=0,30F_N","μ_k her ölçümde değişir, ortak doğrusal model kurulamaz"],"distractorWhy":["Katsayıya birim verme ve modeli toplamsal kurma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k=0,30 N ve model f_k=F_N+0,30’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Oran yerine ters yorum yaparak katsayıyı yanlış çıkarma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k=3,0 ve model f_k=3F_N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; her veri çiftinde f_k/F_N=0,30 olduğundan katsayı sabittir ve model f_k=0,30F_N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_k=0,30 ve model f_k=0,30F_N’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Veriler aynı oranı verdiği hâlde katsayının değiştiğini sanma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k her ölçümde değişir, ortak doğrusal model kurulamaz’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"μ_k=0,30 ve model f_k=0,30F_N","level":4,"familyId":"surtunme-model-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her veri çiftinde f_k/F_N=0,30 olduğundan katsayı sabittir ve model f_k=0,30F_N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Katsayıya birim verme ve modeli toplamsal kurma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k=0,30 N ve model f_k=F_N+0,30’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Oran yerine ters yorum yaparak katsayıyı yanlış çıkarma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k=3,0 ve model f_k=3F_N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; her veri çiftinde f_k/F_N=0,30 olduğundan katsayı sabittir ve model f_k=0,30F_N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_k=0,30 ve model f_k=0,30F_N’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Veriler aynı oranı verdiği hâlde katsayının değiştiğini sanma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘μ_k her ölçümde değişir, ortak doğrusal model kurulamaz’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"833c87881357042a624986d7c95e43de5ca4997fab55a8546df371dc4dd2ab99","reviewDecisionSha256":"c4950ed50f19cb30c3270092a193c413b55bae408e2c38905b2ab1c8fa98a955","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:833c87881357042a624986d7c95e43de5ca4997fab55a8546df371dc4dd2ab99","reviewedHash":"sha256:833c87881357042a624986d7c95e43de5ca4997fab55a8546df371dc4dd2ab99","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c4950ed50f19cb30c3270092a193c413b55bae408e2c38905b2ab1c8fa98a955; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0051","contentProjectionSha256":"833c87881357042a624986d7c95e43de5ca4997fab55a8546df371dc4dd2ab99","reviewDecisionSha256":"c4950ed50f19cb30c3270092a193c413b55bae408e2c38905b2ab1c8fa98a955","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0052","questionNumber":52,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"10 kg'lık bir cisim için g=10 m/s², μ_s=0,50 ve μ_k=0,30'dur. Bir durumda cisim yatay düzlemde, diğer durumda 37° eğik düzlemdedir (cos37°=0,80, sin37°=0,60). Eğik düzlemde yalnızca yerçekimi etkisindedir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["Her iki durumda da normal kuvvet 100 N, f_s,max 50 N ve f_k 30 N'dur.","Eğik düzlemde normal kuvvet 80 N'dur; ancak statik sürtünme her zaman 40 N olur ve cisim dengede kalır.","Eğik düzlemde normal kuvvet 60 N olduğundan f_s,max 30 N ve f_k 18 N olur.","Yatay düzlemde N=100 N, f_s,max=50 N ve hareket olursa f_k=30 N'dur. Eğik düzlemde N=80 N, f_s,max=40 N ve aşağı yönlü bileşen 60 N olduğundan cisim kayar; hareket sırasında f_k=24 N olur."],"distractorWhy":["Normal kuvveti her durumda mg kabul etme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da normal kuvvet 100 N, f_s,max 50 N ve f_k 30 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Statik sürtünmeyi her zaman en büyük değerine eşitleme ve hareket koşulunu göz ardı etme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Eğik düzlemde normal kuvvet 80 N'dur; ancak statik sürtünme her zaman 40 N olur ve cisim dengede kalır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Normal kuvveti ağırlığın eğim boyunca bileşeniyle karıştırma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Eğik düzlemde normal kuvvet 60 N olduğundan f_s,max 30 N ve f_k 18 N olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; eğik düzlemde normal kuvvet mg'nin tamamı değildir. N=80 N, f_s,max=40 N, 60 N'luk eğim bileşeni bunu aştığı için cisim kayar ve kinetik sürtünme 24 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yatay düzlemde N=100 N, f_s,max=50 N ve hareket olursa f_k=30 N'dur. Eğik düzlemde N=80 N, f_s,max=40 N ve aşağı yönlü bileşen 60 N olduğundan cisim kayar; hareket sırasında f_k=24 N olur.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yatay düzlemde N=100 N, f_s,max=50 N ve hareket olursa f_k=30 N'dur. Eğik düzlemde N=80 N, f_s,max=40 N ve aşağı yönlü bileşen 60 N olduğundan cisim kayar; hareket sırasında f_k=24 N olur.","level":5,"familyId":"surtunme-model-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eğik düzlemde normal kuvvet mg'nin tamamı değildir. N=80 N, f_s,max=40 N, 60 N'luk eğim bileşeni bunu aştığı için cisim kayar ve kinetik sürtünme 24 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Normal kuvveti her durumda mg kabul etme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da normal kuvvet 100 N, f_s,max 50 N ve f_k 30 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Statik sürtünmeyi her zaman en büyük değerine eşitleme ve hareket koşulunu göz ardı etme yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Eğik düzlemde normal kuvvet 80 N'dur; ancak statik sürtünme her zaman 40 N olur ve cisim dengede kalır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Normal kuvveti ağırlığın eğim boyunca bileşeniyle karıştırma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Eğik düzlemde normal kuvvet 60 N olduğundan f_s,max 30 N ve f_k 18 N olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; eğik düzlemde normal kuvvet mg'nin tamamı değildir. N=80 N, f_s,max=40 N, 60 N'luk eğim bileşeni bunu aştığı için cisim kayar ve kinetik sürtünme 24 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yatay düzlemde N=100 N, f_s,max=50 N ve hareket olursa f_k=30 N'dur. Eğik düzlemde N=80 N, f_s,max=40 N ve aşağı yönlü bileşen 60 N olduğundan cisim kayar; hareket sırasında f_k=24 N olur.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3193133d4a06435dd9cf47ead6b7c9940bfa54cbe5374514c305c259e1e665be","reviewDecisionSha256":"c9bef889909c6375f72e10e76ec66860df3dbdf32e0f7351abadfcba7a58ae2c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3193133d4a06435dd9cf47ead6b7c9940bfa54cbe5374514c305c259e1e665be","reviewedHash":"sha256:3193133d4a06435dd9cf47ead6b7c9940bfa54cbe5374514c305c259e1e665be","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c9bef889909c6375f72e10e76ec66860df3dbdf32e0f7351abadfcba7a58ae2c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0052","contentProjectionSha256":"3193133d4a06435dd9cf47ead6b7c9940bfa54cbe5374514c305c259e1e665be","reviewDecisionSha256":"c9bef889909c6375f72e10e76ec66860df3dbdf32e0f7351abadfcba7a58ae2c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0053","questionNumber":53,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Sürtünme katsayısı μ ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["μ'nün birimi N'dir ve yalnız cismin kütlesine bağlıdır.","μ boyutsuzdur; temas eden yüzey çiftine bağlıdır ve ideal modelde görünür temas alanı doğrudan belirleyici değildir.","μ'nün birimi m²'dir ve görünür temas alanı arttıkça mutlaka artar.","μ yalnız yüzeylerden birinin cinsine bağlıdır, diğer yüzey etkisizdir."],"distractorWhy":["μ kuvvet değildir; birimi yoktur ve yalnız kütleye bağlı değildir. Bu nedenle ‘μ'nün birimi N'dir ve yalnız cismin kütlesine bağlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; sürtünme katsayısı boyutsuzdur ve temas eden yüzey çiftinin özelliğini temsil eder. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ boyutsuzdur; temas eden yüzey çiftine bağlıdır ve ideal modelde görünür temas alanı doğrudan belirleyici değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Görünür temas alanı ideal Coulomb modelinde doğrudan değişken değildir ve μ'nün birimi m² değildir. Bu nedenle ‘μ'nün birimi m²'dir ve görünür temas alanı arttıkça mutlaka artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Sürtünme katsayısı tek yüzeye değil temas eden yüzey çiftine bağlıdır. Bu nedenle ‘μ yalnız yüzeylerden birinin cinsine bağlıdır, diğer yüzey etkisizdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"μ boyutsuzdur; temas eden yüzey çiftine bağlıdır ve ideal modelde görünür temas alanı doğrudan belirleyici değildir.","level":1,"familyId":"surtunme-katsayi-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sürtünme katsayısı boyutsuzdur ve temas eden yüzey çiftinin özelliğini temsil eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: μ kuvvet değildir; birimi yoktur ve yalnız kütleye bağlı değildir. Bu nedenle ‘μ'nün birimi N'dir ve yalnız cismin kütlesine bağlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; sürtünme katsayısı boyutsuzdur ve temas eden yüzey çiftinin özelliğini temsil eder. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ boyutsuzdur; temas eden yüzey çiftine bağlıdır ve ideal modelde görünür temas alanı doğrudan belirleyici değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Görünür temas alanı ideal Coulomb modelinde doğrudan değişken değildir ve μ'nün birimi m² değildir. Bu nedenle ‘μ'nün birimi m²'dir ve görünür temas alanı arttıkça mutlaka artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Sürtünme katsayısı tek yüzeye değil temas eden yüzey çiftine bağlıdır. Bu nedenle ‘μ yalnız yüzeylerden birinin cinsine bağlıdır, diğer yüzey etkisizdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bb68220af7b3e1a8519d38765619dcc1b2d6c72c7acf1c366ce9f1d777d56f12","reviewDecisionSha256":"edc76177cefd9cdb59932b34d1f4478acf2d44bedcf7c226488b80bc5cfedd6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bb68220af7b3e1a8519d38765619dcc1b2d6c72c7acf1c366ce9f1d777d56f12","reviewedHash":"sha256:bb68220af7b3e1a8519d38765619dcc1b2d6c72c7acf1c366ce9f1d777d56f12","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:edc76177cefd9cdb59932b34d1f4478acf2d44bedcf7c226488b80bc5cfedd6a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0053","contentProjectionSha256":"bb68220af7b3e1a8519d38765619dcc1b2d6c72c7acf1c366ce9f1d777d56f12","reviewDecisionSha256":"edc76177cefd9cdb59932b34d1f4478acf2d44bedcf7c226488b80bc5cfedd6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0054","questionNumber":54,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Kütlesi 10 kg olan bir sandık yatay zeminde çekilmektedir. Çekme kuvveti 50 N büyüklüğünde olup yatayla 37° açı yapmaktadır. g=10 m/s², sin37°=0,6 ve μ_k=0,25 olduğuna göre normal kuvvet ve kinetik sürtünme kuvveti hangi seçenekte doğru verilmiştir?","choices":["100 N, 25 N","70 N, 25 N","70 N, 17,5 N","130 N, 32,5 N"],"distractorWhy":["Normal kuvveti her zaman mg almak yukarı yönlü kuvvet bileşenini göz ardı eder. Bu nedenle ‘100 N, 25 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Normal kuvvet doğru bulunmuş ancak sürtünme eski normal kuvvetle hesaplanmıştır. Bu nedenle ‘70 N, 25 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; N=100-50×0,6=70 N ve f_k=0,25×70=17,5 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘70 N, 17,5 N’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yukarı yönlü bileşen normal kuvveti artırmaz, azaltır. Bu nedenle ‘130 N, 32,5 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"70 N, 17,5 N","level":3,"familyId":"surtunme-katsayi-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: N=100-50×0,6=70 N ve f_k=0,25×70=17,5 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Normal kuvveti her zaman mg almak yukarı yönlü kuvvet bileşenini göz ardı eder. Bu nedenle ‘100 N, 25 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Normal kuvvet doğru bulunmuş ancak sürtünme eski normal kuvvetle hesaplanmıştır. Bu nedenle ‘70 N, 25 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; N=100-50×0,6=70 N ve f_k=0,25×70=17,5 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘70 N, 17,5 N’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Yukarı yönlü bileşen normal kuvveti artırmaz, azaltır. Bu nedenle ‘130 N, 32,5 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1fcf7bb542dcecc42d104b4cc2e1d1405f9d771da131f7051c62d769f7aa4c86","reviewDecisionSha256":"9f886b41775d364683cdb45e2db85cf034d88dcfed4adc0e3fdc749ddcf56f8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1fcf7bb542dcecc42d104b4cc2e1d1405f9d771da131f7051c62d769f7aa4c86","reviewedHash":"sha256:1fcf7bb542dcecc42d104b4cc2e1d1405f9d771da131f7051c62d769f7aa4c86","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f886b41775d364683cdb45e2db85cf034d88dcfed4adc0e3fdc749ddcf56f8b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0054","contentProjectionSha256":"1fcf7bb542dcecc42d104b4cc2e1d1405f9d771da131f7051c62d769f7aa4c86","reviewDecisionSha256":"9f886b41775d364683cdb45e2db85cf034d88dcfed4adc0e3fdc749ddcf56f8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0055","questionNumber":55,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Bir deneyde aynı yüzey çifti için ölçülen değerler şöyledir: N (N): 20, 40, 60, 80; f_k (N): 6,1; 11,8; 18,2; 23,9. Küçük ölçüm sapmaları dikkate alındığında en uygun kinetik sürtünme katsayısı ve yaklaşık model hangisidir?","choices":["μ_k≈0,03 ve f_k≈0,03N","μ_k≈3,0 ve f_k≈3,0N","μ_k≈0,30 ve f_k≈15 N sabittir","μ_k≈0,30 ve f_k≈0,30N"],"distractorWhy":["Oranlar yaklaşık 0,30'dur; 0,03 değildir. Bu nedenle ‘μ_k≈0,03 ve f_k≈0,03N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Oranlar 3,0 değil yaklaşık 0,30 verir. Bu nedenle ‘μ_k≈3,0 ve f_k≈3,0N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Sürtünme kuvveti normal kuvvetten bağımsız sabit değildir. Bu nedenle ‘μ_k≈0,30 ve f_k≈15 N sabittir’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; f_k/N oranı yaklaşık 0,30 olup en uygun doğrusal model f_k≈0,30N'dir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_k≈0,30 ve f_k≈0,30N’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"μ_k≈0,30 ve f_k≈0,30N","level":4,"familyId":"surtunme-katsayi-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: f_k/N oranı yaklaşık 0,30 olup en uygun doğrusal model f_k≈0,30N'dir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Oranlar yaklaşık 0,30'dur; 0,03 değildir. Bu nedenle ‘μ_k≈0,03 ve f_k≈0,03N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Oranlar 3,0 değil yaklaşık 0,30 verir. Bu nedenle ‘μ_k≈3,0 ve f_k≈3,0N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Sürtünme kuvveti normal kuvvetten bağımsız sabit değildir. Bu nedenle ‘μ_k≈0,30 ve f_k≈15 N sabittir’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; f_k/N oranı yaklaşık 0,30 olup en uygun doğrusal model f_k≈0,30N'dir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_k≈0,30 ve f_k≈0,30N’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b932b7e227bd392d121b8e60e5f13949f0fdd68724c481ccc351f01a457c4e71","reviewDecisionSha256":"c107c99e28efb6c4c233b33a819b1972c40eeafaf425fab452d8dc570738a94a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b932b7e227bd392d121b8e60e5f13949f0fdd68724c481ccc351f01a457c4e71","reviewedHash":"sha256:b932b7e227bd392d121b8e60e5f13949f0fdd68724c481ccc351f01a457c4e71","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c107c99e28efb6c4c233b33a819b1972c40eeafaf425fab452d8dc570738a94a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0055","contentProjectionSha256":"b932b7e227bd392d121b8e60e5f13949f0fdd68724c481ccc351f01a457c4e71","reviewDecisionSha256":"c107c99e28efb6c4c233b33a819b1972c40eeafaf425fab452d8dc570738a94a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0056","questionNumber":56,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Kütlesi 8 kg olan aynı blok yatay düzlemde iki farklı yüzeyde deneniyor (g=10 m/s²). A yüzeyi: görünür temas alanı 200 cm², μ_s=0,50, μ_k=0,30. B yüzeyi: görünür temas alanı 100 cm², μ_s=0,35, μ_k=0,20. Yatay çekme kuvveti yavaşça artırılıyor ve 36 N olduğunda değerlendirme yapılıyor. Hangi seçenek doğrudur?","choices":["B yüzeyi önce kayar; kayma başladıktan sonra net kuvvet 20 N olur.","B yüzeyi önce kayar; kayma başladıktan sonra net kuvvet 8 N olur.","A yüzeyi önce kayar; kayma başladıktan sonra net kuvvet 12 N olur.","İki yüzey aynı anda kayar; net kuvvet 36 N olur."],"distractorWhy":["Doğru; ikinci yüzeyde maksimum statik sürtünme 28 N olduğundan önce o kayar, kayarken f_k=16 N ve net kuvvet 20 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında bu sonuç tekil olarak elde edilir.","Kayma başladıktan sonra kinetik sürtünme kullanılmalıdır; statik sürtünme değeri kullanılmaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","ilk yüzeyde maksimum statik sürtünme 40 N olduğundan 36 N'de henüz kayma başlamaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Sürtünme kuvveti ihmal edilemez ve iki yüzey aynı anda kaymaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"B yüzeyi önce kayar; kayma başladıktan sonra net kuvvet 20 N olur.","level":5,"familyId":"surtunme-katsayi-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci yüzeyde maksimum statik sürtünme 28 N olduğundan önce o kayar, kayarken f_k=16 N ve net kuvvet 20 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ikinci yüzeyde maksimum statik sürtünme 28 N olduğundan önce o kayar, kayarken f_k=16 N ve net kuvvet 20 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında bu sonuç tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Kayma başladıktan sonra kinetik sürtünme kullanılmalıdır; statik sürtünme değeri kullanılmaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: ilk yüzeyde maksimum statik sürtünme 40 N olduğundan 36 N'de henüz kayma başlamaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Sürtünme kuvveti ihmal edilemez ve iki yüzey aynı anda kaymaz. Bu nedenle bu seçenek verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1087d26b1a248f8725972195fcb27b7248bdc729efc4875df7eb11d260693c7c","reviewDecisionSha256":"8b27bab2aa3cc39c5001148b8f72b462667e34df8f7ddb3d3eee4a3b843bd726","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1087d26b1a248f8725972195fcb27b7248bdc729efc4875df7eb11d260693c7c","reviewedHash":"sha256:1087d26b1a248f8725972195fcb27b7248bdc729efc4875df7eb11d260693c7c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b27bab2aa3cc39c5001148b8f72b462667e34df8f7ddb3d3eee4a3b843bd726; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0056","contentProjectionSha256":"1087d26b1a248f8725972195fcb27b7248bdc729efc4875df7eb11d260693c7c","reviewDecisionSha256":"8b27bab2aa3cc39c5001148b8f72b462667e34df8f7ddb3d3eee4a3b843bd726","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0057","questionNumber":57,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Uygulanan yatay kuvvet-sürtünme kuvveti grafiğinde sürtünme kuvveti 0-18 N arasında uygulanan kuvvetle birlikte aynı değerde artıyor, 18 N'de en büyük statik sürtünmeye ulaşıyor ve cisim hareket ettikten sonra 12 N sabit kinetik sürtünmeyle ilerliyor. Buna göre hangi yorum doğrudur?","choices":["Statik sürtünme baştan sona 18 N sabittir.","Hareket başladıktan sonra sürtünme kuvveti sıfır olur.","Statik sürtünme kayma öncesinde uygulanan kuvvete uyum sağlayarak artar, en büyük değerine ulaştıktan sonra hareketle birlikte daha küçük kinetik sürtünmeye geçilir.","Statik sürtünme her zaman uygulanan kuvvetten büyüktür."],"distractorWhy":["Statik sürtünmeyi kayma öncesinde sabit sanma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Statik sürtünme baştan sona 18 N sabittir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Hareket sırasında da kinetik sürtünme vardır. Bu nedenle ‘Hareket başladıktan sonra sürtünme kuvveti sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; grafik statik sürtünmenin uygulanan kuvvetle birlikte artıp eşikten sonra kinetik sürtünmeye düştüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Statik sürtünme kayma öncesinde uygulanan kuvvete uyum sağlayarak artar, en büyük değerine ulaştıktan sonra hareketle birlikte daha küçük kinetik sürtünmeye geçilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Statik sürtünme uygulanan kuvveti dengelediği sürece onunla aynı büyüklüktedir, her zaman daha büyük değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme her zaman uygulanan kuvvetten büyüktür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Statik sürtünme kayma öncesinde uygulanan kuvvete uyum sağlayarak artar, en büyük değerine ulaştıktan sonra hareketle birlikte daha küçük kinetik sürtünmeye geçilir.","level":2,"familyId":"surtunme-esik-grafik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: grafik statik sürtünmenin uygulanan kuvvetle birlikte artıp eşikten sonra kinetik sürtünmeye düştüğünü gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Statik sürtünmeyi kayma öncesinde sabit sanma yanılgısıdır. Bu nedenle ‘Statik sürtünme baştan sona 18 N sabittir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Hareket sırasında da kinetik sürtünme vardır. Bu nedenle ‘Hareket başladıktan sonra sürtünme kuvveti sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; grafik statik sürtünmenin uygulanan kuvvetle birlikte artıp eşikten sonra kinetik sürtünmeye düştüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Statik sürtünme kayma öncesinde uygulanan kuvvete uyum sağlayarak artar, en büyük değerine ulaştıktan sonra hareketle birlikte daha küçük kinetik sürtünmeye geçilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Statik sürtünme uygulanan kuvveti dengelediği sürece onunla aynı büyüklüktedir, her zaman daha büyük değildir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme her zaman uygulanan kuvvetten büyüktür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"53a26d25e6aa881fdf075f1594cb2df9e6cbe7254c43d73e97ec4a52f9aa35b1","reviewDecisionSha256":"c3cedb0cbcd1e5371542f7488ae2080b63e0ec5cbc3d02571785b8d286749b9f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:53a26d25e6aa881fdf075f1594cb2df9e6cbe7254c43d73e97ec4a52f9aa35b1","reviewedHash":"sha256:53a26d25e6aa881fdf075f1594cb2df9e6cbe7254c43d73e97ec4a52f9aa35b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c3cedb0cbcd1e5371542f7488ae2080b63e0ec5cbc3d02571785b8d286749b9f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0057","contentProjectionSha256":"53a26d25e6aa881fdf075f1594cb2df9e6cbe7254c43d73e97ec4a52f9aa35b1","reviewDecisionSha256":"c3cedb0cbcd1e5371542f7488ae2080b63e0ec5cbc3d02571785b8d286749b9f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0058","questionNumber":58,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Yatay düzlemde duran 8 kg kütleli cisim 37° aşağı yönlü açıyla uygulanan P kuvvetiyle itiliyor. Statik sürtünme katsayısı 0,50, g=10 m/s², sin37=0,60 ve cos37=0,80 alınacaktır. Cisim tam kayma eşiğinde olduğuna göre hangi sonuç doğrudur?","choices":["P=50 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N","P=80 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N","P=160 N, N=176 N, en büyük statik sürtünme=88 N","P=80 N, N=128 N, en büyük statik sürtünme=64 N"],"distractorWhy":["Düşey bileşenin normal kuvveti artırdığı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘P=50 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Normal kuvvetin her zaman mg olduğu yanılgısıdır. Bu nedenle ‘P=80 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Eşik denklemi yanlış kurulmuştur. Bu nedenle ‘P=160 N, N=176 N, en büyük statik sürtünme=88 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; Pcos37=0,50(80+Psin37) denklemi P=80 N verir, böylece N=128 N ve en büyük statik sürtünme 64 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘P=80 N, N=128 N, en büyük statik sürtünme=64 N’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"P=80 N, N=128 N, en büyük statik sürtünme=64 N","level":3,"familyId":"surtunme-esik-grafik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: Pcos37=0,50(80+Psin37) denklemi P=80 N verir, böylece N=128 N ve en büyük statik sürtünme 64 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Düşey bileşenin normal kuvveti artırdığı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘P=50 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Normal kuvvetin her zaman mg olduğu yanılgısıdır. Bu nedenle ‘P=80 N, N=80 N, en büyük statik sürtünme=40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Eşik denklemi yanlış kurulmuştur. Bu nedenle ‘P=160 N, N=176 N, en büyük statik sürtünme=88 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; Pcos37=0,50(80+Psin37) denklemi P=80 N verir, böylece N=128 N ve en büyük statik sürtünme 64 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘P=80 N, N=128 N, en büyük statik sürtünme=64 N’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8c05756751de5871f2f303a1b3f0c34aea45068a0e1b37510d262acc1c610874","reviewDecisionSha256":"b16d41d1e72b5df62addf058dcccf0687cf1ef7cf0ea1eff9680a57c4d4e4e14","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8c05756751de5871f2f303a1b3f0c34aea45068a0e1b37510d262acc1c610874","reviewedHash":"sha256:8c05756751de5871f2f303a1b3f0c34aea45068a0e1b37510d262acc1c610874","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b16d41d1e72b5df62addf058dcccf0687cf1ef7cf0ea1eff9680a57c4d4e4e14; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0058","contentProjectionSha256":"8c05756751de5871f2f303a1b3f0c34aea45068a0e1b37510d262acc1c610874","reviewDecisionSha256":"b16d41d1e72b5df62addf058dcccf0687cf1ef7cf0ea1eff9680a57c4d4e4e14","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0059","questionNumber":59,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Yatay düzlemde yapılan deneylerde 4 kg kütleli cisim 16 N yatay kuvvette, 7 kg kütleli cisim ise 28 N yatay kuvvette kayma eşiğine gelmektedir. g=10 m/s² olduğuna göre aynı yüzeyde 10 kg kütleli cisim için kayma eşiği hangi seçenektedir?","choices":["Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.","Statik sürtünme katsayısı 4 N'dur ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.","Statik sürtünme katsayısı 0,25'tir ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 25 N'dur.","Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 100 N'dur."],"distractorWhy":["Doğru; 16/(4×10)=28/(7×10)=0,40 bulunur ve 0,40×10×10=40 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Sürtünme katsayısına birim verilmesi ve kavramın yanlış yorumlanmasıdır. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 4 N'dur ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Deney verileriyle uyumsuz katsayı seçilmiştir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 0,25'tir ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 25 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Normal kuvvetle sürtünme katsayısı yanlış ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 100 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.","level":4,"familyId":"surtunme-esik-grafik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 16/(4×10)=28/(7×10)=0,40 bulunur ve 0,40×10×10=40 N olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 16/(4×10)=28/(7×10)=0,40 bulunur ve 0,40×10×10=40 N olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Sürtünme katsayısına birim verilmesi ve kavramın yanlış yorumlanmasıdır. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 4 N'dur ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 40 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Deney verileriyle uyumsuz katsayı seçilmiştir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 0,25'tir ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 25 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Normal kuvvetle sürtünme katsayısı yanlış ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle ‘Statik sürtünme katsayısı 0,40'tır ve 10 kg cisim için eşik kuvvet 100 N'dur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f77bf2fa7987bb8b9cb9acb341787bb414b57ba56c3f045f171ddeaa28674727","reviewDecisionSha256":"428584c76b92d3cde18bde9a2d710b9bd694918e3624eacfc99aec34ec596cae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f77bf2fa7987bb8b9cb9acb341787bb414b57ba56c3f045f171ddeaa28674727","reviewedHash":"sha256:f77bf2fa7987bb8b9cb9acb341787bb414b57ba56c3f045f171ddeaa28674727","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:428584c76b92d3cde18bde9a2d710b9bd694918e3624eacfc99aec34ec596cae; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0059","contentProjectionSha256":"f77bf2fa7987bb8b9cb9acb341787bb414b57ba56c3f045f171ddeaa28674727","reviewDecisionSha256":"428584c76b92d3cde18bde9a2d710b9bd694918e3624eacfc99aec34ec596cae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0060","questionNumber":60,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"5 kg kütleli bir cisim, asansör içindeki yatay tabla üzerindedir. Cisme yatay doğrultuda 18 N kuvvet uygulanıyor. Statik sürtünme katsayısı 0,30 ve g=10 m/s²'dir. Asansör 2 m/s² ile yukarı ya da aşağı ivmelendiğinde hangi ifade doğrudur?","choices":["Her iki durumda da N=50 N ve en büyük statik sürtünme 15 N olduğundan sonuç değişmez.","Yukarı ivmelenmede N=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olduğundan cisim kayma eşiğindedir; aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan cisim kayar.","Yukarı ivmelenmede normal kuvvet azalır, aşağı ivmelenmede artar.","En büyük statik sürtünme yalnız sürtünme katsayısına bağlıdır, normal kuvvetten etkilenmez."],"distractorWhy":["Normal kuvvetin ivmeden etkilenmediği varsayılmıştır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da N=50 N ve en büyük statik sürtünme 15 N olduğundan sonuç değişmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; yukarı ivmelenmede N=5(10+2)=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olur, aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan 18 N yatay kuvvet cismi kaydırır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yukarı ivmelenmede N=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olduğundan cisim kayma eşiğindedir; aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan cisim kayar.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","İvmenin normal kuvvete etkisi ters yorumlanmıştır. Bu nedenle ‘Yukarı ivmelenmede normal kuvvet azalır, aşağı ivmelenmede artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","En büyük statik sürtünme μsN olduğundan normal kuvvete de bağlıdır. Bu nedenle ‘En büyük statik sürtünme yalnız sürtünme katsayısına bağlıdır, normal kuvvetten etkilenmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yukarı ivmelenmede N=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olduğundan cisim kayma eşiğindedir; aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan cisim kayar.","level":5,"familyId":"surtunme-esik-grafik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yukarı ivmelenmede N=5(10+2)=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olur, aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan 18 N yatay kuvvet cismi kaydırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Normal kuvvetin ivmeden etkilenmediği varsayılmıştır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da N=50 N ve en büyük statik sürtünme 15 N olduğundan sonuç değişmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; yukarı ivmelenmede N=5(10+2)=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olur, aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan 18 N yatay kuvvet cismi kaydırır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yukarı ivmelenmede N=60 N ve en büyük statik sürtünme 18 N olduğundan cisim kayma eşiğindedir; aşağı ivmelenmede N=40 N ve en büyük statik sürtünme 12 N olduğundan cisim kayar.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: İvmenin normal kuvvete etkisi ters yorumlanmıştır. Bu nedenle ‘Yukarı ivmelenmede normal kuvvet azalır, aşağı ivmelenmede artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: En büyük statik sürtünme μsN olduğundan normal kuvvete de bağlıdır. Bu nedenle ‘En büyük statik sürtünme yalnız sürtünme katsayısına bağlıdır, normal kuvvetten etkilenmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"676325d58a7f330af301be83d27b6e9ac8d3af069dca1f495e8bd5f2ded96175","reviewDecisionSha256":"e2ea02ff9fd2fc8af5c9186bd2571e3ad118e0d72b51ae59c85bd23ead0f2431","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:676325d58a7f330af301be83d27b6e9ac8d3af069dca1f495e8bd5f2ded96175","reviewedHash":"sha256:676325d58a7f330af301be83d27b6e9ac8d3af069dca1f495e8bd5f2ded96175","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e2ea02ff9fd2fc8af5c9186bd2571e3ad118e0d72b51ae59c85bd23ead0f2431; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0060","contentProjectionSha256":"676325d58a7f330af301be83d27b6e9ac8d3af069dca1f495e8bd5f2ded96175","reviewDecisionSha256":"e2ea02ff9fd2fc8af5c9186bd2571e3ad118e0d72b51ae59c85bd23ead0f2431","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0061","questionNumber":61,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Kuru sürtünme modeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["μ_s ve μ_k yalnızca malzeme adlarına bağlı evrensel ve değişmez sabitlerdir.","Görünür temas alanı iki katına çıkarsa sürtünme kuvveti de mutlaka iki katına çıkar.","Cisim duruyorsa statik sürtünme kuvveti her zaman μ_sN değerindedir.","f_s≤μ_sN ve f_k≈μ_kN bağıntıları belirli kuru yüzey koşullarında kullanılan yaklaşık bir modeldir; katsayılar yüzey durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir."],"distractorWhy":["Katsayılar koşullardan etkilenebilir; evrensel değişmez değildir. Bu nedenle ‘μ_s ve μ_k yalnızca malzeme adlarına bağlı evrensel ve değişmez sabitlerdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","İdeal kuru sürtünme modelinde görünür temas alanı doğrudan belirleyici kabul edilmez. Bu nedenle ‘Görünür temas alanı iki katına çıkarsa sürtünme kuvveti de mutlaka iki katına çıkar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Statik sürtünme gereken değeri alır; yalnızca sınır durumda μ_sN olur. Bu nedenle ‘Cisim duruyorsa statik sürtünme kuvveti her zaman μ_sN değerindedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; kuru sürtünme modeli belirli varsayımlar altında yaklaşık olarak kullanılır ve katsayılar koşullara bağlıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘f_s≤μ_sN ve f_k≈μ_kN bağıntıları belirli kuru yüzey koşullarında kullanılan yaklaşık bir modeldir; katsayılar yüzey durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"f_s≤μ_sN ve f_k≈μ_kN bağıntıları belirli kuru yüzey koşullarında kullanılan yaklaşık bir modeldir; katsayılar yüzey durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir.","level":1,"familyId":"surtunme-model-sinir","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kuru sürtünme modeli belirli varsayımlar altında yaklaşık olarak kullanılır ve katsayılar koşullara bağlıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Katsayılar koşullardan etkilenebilir; evrensel değişmez değildir. Bu nedenle ‘μ_s ve μ_k yalnızca malzeme adlarına bağlı evrensel ve değişmez sabitlerdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: İdeal kuru sürtünme modelinde görünür temas alanı doğrudan belirleyici kabul edilmez. Bu nedenle ‘Görünür temas alanı iki katına çıkarsa sürtünme kuvveti de mutlaka iki katına çıkar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Statik sürtünme gereken değeri alır; yalnızca sınır durumda μ_sN olur. Bu nedenle ‘Cisim duruyorsa statik sürtünme kuvveti her zaman μ_sN değerindedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; kuru sürtünme modeli belirli varsayımlar altında yaklaşık olarak kullanılır ve katsayılar koşullara bağlıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘f_s≤μ_sN ve f_k≈μ_kN bağıntıları belirli kuru yüzey koşullarında kullanılan yaklaşık bir modeldir; katsayılar yüzey durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"389cf0d4b93ccea5a8c377d128a7586e4d3bb096e5b46a8e70cdc05ad8d8c871","reviewDecisionSha256":"9933749443642b3f1383694dfd597ae2a4ad8d3e1681ed7c1d3d650c95b65657","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:389cf0d4b93ccea5a8c377d128a7586e4d3bb096e5b46a8e70cdc05ad8d8c871","reviewedHash":"sha256:389cf0d4b93ccea5a8c377d128a7586e4d3bb096e5b46a8e70cdc05ad8d8c871","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9933749443642b3f1383694dfd597ae2a4ad8d3e1681ed7c1d3d650c95b65657; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0061","contentProjectionSha256":"389cf0d4b93ccea5a8c377d128a7586e4d3bb096e5b46a8e70cdc05ad8d8c871","reviewDecisionSha256":"9933749443642b3f1383694dfd597ae2a4ad8d3e1681ed7c1d3d650c95b65657","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0062","questionNumber":62,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"10 kg kütleli bir cisim yatay zemindedir. Cisme ayrıca düşey aşağı yönde 50 N kuvvet uygulanıyor. μ_s=0,40 ve g=10 N/kg olduğuna göre cismin kaymanın başlamak üzere olduğu andaki yatay uygulama kuvveti kaç N'dur?","choices":["60 N","40 N","20 N","90 N"],"distractorWhy":["Doğru; normal kuvvet 150 N olur ve kayma eşiği μ_sN=0,40×150=60 N'dur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘60 N’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Ek aşağı kuvvetin normal kuvveti artırdığı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Aşağı bastırma kuvveti yanlışlıkla ağırlıktan çıkarılmıştır. Bu nedenle ‘20 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Sürtünme kuvveti ile aşağı bastırma kuvveti doğrudan toplanmıştır. Bu nedenle ‘90 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"60 N","level":3,"familyId":"surtunme-model-sinir","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: normal kuvvet 150 N olur ve kayma eşiği μ_sN=0,40×150=60 N'dur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; normal kuvvet 150 N olur ve kayma eşiği μ_sN=0,40×150=60 N'dur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘60 N’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Ek aşağı kuvvetin normal kuvveti artırdığı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘40 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Aşağı bastırma kuvveti yanlışlıkla ağırlıktan çıkarılmıştır. Bu nedenle ‘20 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Sürtünme kuvveti ile aşağı bastırma kuvveti doğrudan toplanmıştır. Bu nedenle ‘90 N’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8eb35caff0dda4bbe7b00475e0c60bbc66d1df41f187b4cfe1e26da01fea6bad","reviewDecisionSha256":"ccb416743f92f6d7de2af8a4a7e3bc273aad67d234a1863d9d134665a5b7751b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8eb35caff0dda4bbe7b00475e0c60bbc66d1df41f187b4cfe1e26da01fea6bad","reviewedHash":"sha256:8eb35caff0dda4bbe7b00475e0c60bbc66d1df41f187b4cfe1e26da01fea6bad","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ccb416743f92f6d7de2af8a4a7e3bc273aad67d234a1863d9d134665a5b7751b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0062","contentProjectionSha256":"8eb35caff0dda4bbe7b00475e0c60bbc66d1df41f187b4cfe1e26da01fea6bad","reviewDecisionSha256":"ccb416743f92f6d7de2af8a4a7e3bc273aad67d234a1863d9d134665a5b7751b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0063","questionNumber":63,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Bir deneyde (N,f_s,max,f_k) ölçümleri sırasıyla (100 N,40 N,25 N) ve (200 N,80 N,50 N) bulunuyor. Aynı yüzeylerde N=150 N iken cisim önce 50 N yatay kuvvetle duruyor, sonra kuvvet 70 N'a çıkarılıyor ve cisim kayarken bu değer korunuyor. Buna göre μ_s, μ_k ve sırasıyla kayma öncesi ile kayma sonrası net kuvvet hangisidir?","choices":["μ_s=0,25; μ_k=0,40; 0 N ve 10 N sağa","μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 32,5 N sağa","μ_s=0,40; μ_k=0,25; 10 N sola ve 32,5 N sağa","μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 10 N sağa"],"distractorWhy":["Statik ve kinetik sürtünme katsayıları deney eğimlerinden ters çıkarılmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,25; μ_k=0,40; 0 N ve 10 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; μ_s=40/100=0,40, μ_k=25/100=0,25, kayma öncesi net kuvvet 0 N, kayma sonrası 70-37,5=32,5 N'dur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 32,5 N sağa’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Statik sürtünme gereksiz yere her zaman maksimum alınmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 10 N sola ve 32,5 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Kayma başladıktan sonra yanlışlıkla statik sürtünme sınırı kullanılmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 10 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 32,5 N sağa","level":4,"familyId":"surtunme-model-sinir","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: μ_s=40/100=0,40, μ_k=25/100=0,25, kayma öncesi net kuvvet 0 N, kayma sonrası 70-37,5=32,5 N'dur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Statik ve kinetik sürtünme katsayıları deney eğimlerinden ters çıkarılmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,25; μ_k=0,40; 0 N ve 10 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; μ_s=40/100=0,40, μ_k=25/100=0,25, kayma öncesi net kuvvet 0 N, kayma sonrası 70-37,5=32,5 N'dur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 32,5 N sağa’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Statik sürtünme gereksiz yere her zaman maksimum alınmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 10 N sola ve 32,5 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Kayma başladıktan sonra yanlışlıkla statik sürtünme sınırı kullanılmıştır. Bu nedenle ‘μ_s=0,40; μ_k=0,25; 0 N ve 10 N sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cecb9a98c1a2000b50d9c4f683bf3f927848a2a804e22351758b9e3060c69319","reviewDecisionSha256":"5f9ce8b5d6eea34e6ae1792eaeb98a9d650922cd05e80e218a4b5d96988b658d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cecb9a98c1a2000b50d9c4f683bf3f927848a2a804e22351758b9e3060c69319","reviewedHash":"sha256:cecb9a98c1a2000b50d9c4f683bf3f927848a2a804e22351758b9e3060c69319","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5f9ce8b5d6eea34e6ae1792eaeb98a9d650922cd05e80e218a4b5d96988b658d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0063","contentProjectionSha256":"cecb9a98c1a2000b50d9c4f683bf3f927848a2a804e22351758b9e3060c69319","reviewDecisionSha256":"5f9ce8b5d6eea34e6ae1792eaeb98a9d650922cd05e80e218a4b5d96988b658d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0064","questionNumber":64,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-4","topic":"Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-004","noteKey":"tr-g11-fizik-note-004","objective":"FİZ.11.1.4","question":"Ağırlığı 100 N olan bir cisim için kuru ve temiz yüzeylerde μ_s=0,50 ve μ_k=0,30 kabul ediliyor. I. Yatay kuvvet 30 N iken cisim duruyorsa statik sürtünme 30 N'dur. II. Cisme ayrıca 40 N aşağı kuvvet uygulanıp yatay kuvvet 60 N olursa cisim durabilir. III. Yüzey yağlanmasına rağmen aynı μ_s ve μ_k değerleri yeni ölçüm yapmadan güvenle kullanılabilir. IV. II. durumdaki cisimde yatay kuvvet 80 N'a çıkarılıp kayma başladıktan sonra net kuvvet 38 N sağadır. Buna göre hangi öncüller doğrudur?","choices":["Yalnız I ve II","I, II ve III","I, II ve IV","II, III ve IV"],"distractorWhy":["Kayma başladıktan sonraki kinetik sürtünme hesabı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘Yalnız I ve II’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Modelin geçerlilik sınırı yanlış değerlendirilmiştir; yağlanma katsayıları değiştirebilir. Bu nedenle ‘I, II ve III’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; I ve II doğrudur, III modelin geçerlilik sınırını aşar, IV için N=140 N, f_k=42 N ve net kuvvet 38 N sağadır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I, II ve IV’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Hem modelin geçerlilik sınırı hem de kinetik geçiş yanlış yorumlanmıştır. Bu nedenle ‘II, III ve IV’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"I, II ve IV","level":5,"familyId":"surtunme-model-sinir","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: I ve II doğrudur, III modelin geçerlilik sınırını aşar, IV için N=140 N, f_k=42 N ve net kuvvet 38 N sağadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kayma başladıktan sonraki kinetik sürtünme hesabı göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘Yalnız I ve II’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Modelin geçerlilik sınırı yanlış değerlendirilmiştir; yağlanma katsayıları değiştirebilir. Bu nedenle ‘I, II ve III’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; I ve II doğrudur, III modelin geçerlilik sınırını aşar, IV için N=140 N, f_k=42 N ve net kuvvet 38 N sağadır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I, II ve IV’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Hem modelin geçerlilik sınırı hem de kinetik geçiş yanlış yorumlanmıştır. Bu nedenle ‘II, III ve IV’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Sürtünme Kuvvetinin Matematiksel Modeli kapsamında normal kuvveti, statik/kinetik sürtünme sınırını ve f=μN modelini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-004","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-004","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"93129b9342931f7860c0f1a6fb5b6058319abb1150b8ab123f9e32ab09cbd212","reviewDecisionSha256":"d7dda23ce72b8f8bb519e917e3b89a897d699e7508bbe0d4b68fce0da6af7499","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:93129b9342931f7860c0f1a6fb5b6058319abb1150b8ab123f9e32ab09cbd212","reviewedHash":"sha256:93129b9342931f7860c0f1a6fb5b6058319abb1150b8ab123f9e32ab09cbd212","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d7dda23ce72b8f8bb519e917e3b89a897d699e7508bbe0d4b68fce0da6af7499; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0064","contentProjectionSha256":"93129b9342931f7860c0f1a6fb5b6058319abb1150b8ab123f9e32ab09cbd212","reviewDecisionSha256":"d7dda23ce72b8f8bb519e917e3b89a897d699e7508bbe0d4b68fce0da6af7499","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0065","questionNumber":65,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Hava içinde düşen bir cisim limit hıza ulaştığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?","choices":["Ağırlık ile akışkan direnci dengededir; ivme sıfırdır ve cisim sıfır olmayan sabit hızla hareket eder.","Net kuvvet sıfır olduğu için cisim durur ve hızı sıfır olur.","Akışkan direnci yok olur; yalnızca ağırlık etkisini sürdürür.","Ağırlık akışkan direncinden büyük kalır; bu yüzden hız sürekli artar."],"distractorWhy":["Doğru; limit hızda net kuvvet sıfırdır, ivme sıfır olur ancak cisim sabit ve sıfır olmayan bir hızla hareket etmeye devam eder. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Ağırlık ile akışkan direnci dengededir; ivme sıfırdır ve cisim sıfır olmayan sabit hızla hareket eder.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Net kuvvetin sıfır olması cismin durmasını değil ivmesinin sıfır olmasını gösterir. Bu nedenle ‘Net kuvvet sıfır olduğu için cisim durur ve hızı sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Limit hızda akışkan direnci ortadan kalkmaz; ağırlığı dengeleyecek büyüklüğe ulaşır. Bu nedenle ‘Akışkan direnci yok olur; yalnızca ağırlık etkisini sürdürür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Hız artık artmadığı için ağırlık ve akışkan direnci dengededir. Bu nedenle ‘Ağırlık akışkan direncinden büyük kalır; bu yüzden hız sürekli artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Ağırlık ile akışkan direnci dengededir; ivme sıfırdır ve cisim sıfır olmayan sabit hızla hareket eder.","level":1,"familyId":"limit-hiz-temel-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: limit hızda net kuvvet sıfırdır, ivme sıfır olur ancak cisim sabit ve sıfır olmayan bir hızla hareket etmeye devam eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; limit hızda net kuvvet sıfırdır, ivme sıfır olur ancak cisim sabit ve sıfır olmayan bir hızla hareket etmeye devam eder. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Ağırlık ile akışkan direnci dengededir; ivme sıfırdır ve cisim sıfır olmayan sabit hızla hareket eder.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Net kuvvetin sıfır olması cismin durmasını değil ivmesinin sıfır olmasını gösterir. Bu nedenle ‘Net kuvvet sıfır olduğu için cisim durur ve hızı sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Limit hızda akışkan direnci ortadan kalkmaz; ağırlığı dengeleyecek büyüklüğe ulaşır. Bu nedenle ‘Akışkan direnci yok olur; yalnızca ağırlık etkisini sürdürür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Hız artık artmadığı için ağırlık ve akışkan direnci dengededir. Bu nedenle ‘Ağırlık akışkan direncinden büyük kalır; bu yüzden hız sürekli artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"87be2f0d98dd819e8756515421b029b13a665f5df2434766fc3e0c35132278bf","reviewDecisionSha256":"30dbb8d401e573868461f5934e24e8bb1507eab198d7acc3017f98625586e2a0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:87be2f0d98dd819e8756515421b029b13a665f5df2434766fc3e0c35132278bf","reviewedHash":"sha256:87be2f0d98dd819e8756515421b029b13a665f5df2434766fc3e0c35132278bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:30dbb8d401e573868461f5934e24e8bb1507eab198d7acc3017f98625586e2a0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0065","contentProjectionSha256":"87be2f0d98dd819e8756515421b029b13a665f5df2434766fc3e0c35132278bf","reviewDecisionSha256":"30dbb8d401e573868461f5934e24e8bb1507eab198d7acc3017f98625586e2a0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0066","questionNumber":66,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Özdeş iki kâğıttan biri açık hâlde, diğeri buruşturulmuş hâlde aynı yükseklikten aynı anda bırakılıyor. Açık kâğıt daha yavaş düşüyor. Bu gözlemden hangi sonuca ulaşılır?","choices":["Açık kâğıdın ağırlığı buruşturulmuş kâğıttan daha büyüktür.","Açık kâğıdın yüzey alanı ve şekli daha büyük akışkan direnci oluşturduğu için daha düşük bir limit hıza ulaşır.","Buruşturulmuş kâğıda akışkan direnci etki etmez.","Kütleleri eşit olan cisimler her koşulda aynı hızla düşer."],"distractorWhy":["Ağırlıklar özdeş kâğıtlarda aynıdır; gözlenen farkın nedeni şekil ve yüzey alanıdır. Bu nedenle ‘Açık kâğıdın ağırlığı buruşturulmuş kâğıttan daha büyüktür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; daha geniş etkili yüzey alanı akışkan direncini artırır ve limit hızın daha düşük olmasına yol açar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Açık kâğıdın yüzey alanı ve şekli daha büyük akışkan direnci oluşturduğu için daha düşük bir limit hıza ulaşır.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Akışkan direnci her iki cisme de etki eder; yalnızca büyüklüğü farklıdır. Bu nedenle ‘Buruşturulmuş kâğıda akışkan direnci etki etmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Eşit kütle tek başına aynı düşme davranışını garanti etmez; akışkan direnci de etkilidir. Bu nedenle ‘Kütleleri eşit olan cisimler her koşulda aynı hızla düşer.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Açık kâğıdın yüzey alanı ve şekli daha büyük akışkan direnci oluşturduğu için daha düşük bir limit hıza ulaşır.","level":2,"familyId":"limit-hiz-temel-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha geniş etkili yüzey alanı akışkan direncini artırır ve limit hızın daha düşük olmasına yol açar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Ağırlıklar özdeş kâğıtlarda aynıdır; gözlenen farkın nedeni şekil ve yüzey alanıdır. Bu nedenle ‘Açık kâğıdın ağırlığı buruşturulmuş kâğıttan daha büyüktür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; daha geniş etkili yüzey alanı akışkan direncini artırır ve limit hızın daha düşük olmasına yol açar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Açık kâğıdın yüzey alanı ve şekli daha büyük akışkan direnci oluşturduğu için daha düşük bir limit hıza ulaşır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Akışkan direnci her iki cisme de etki eder; yalnızca büyüklüğü farklıdır. Bu nedenle ‘Buruşturulmuş kâğıda akışkan direnci etki etmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Eşit kütle tek başına aynı düşme davranışını garanti etmez; akışkan direnci de etkilidir. Bu nedenle ‘Kütleleri eşit olan cisimler her koşulda aynı hızla düşer.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7dedf28bc6d0d9123046de615529c826ba44347f3694f5d759d13d533a857301","reviewDecisionSha256":"8ba9da104641b7bcb603889e61a8a8eac0022fb294adda82c5bcd877b0c35484","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7dedf28bc6d0d9123046de615529c826ba44347f3694f5d759d13d533a857301","reviewedHash":"sha256:7dedf28bc6d0d9123046de615529c826ba44347f3694f5d759d13d533a857301","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8ba9da104641b7bcb603889e61a8a8eac0022fb294adda82c5bcd877b0c35484; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0066","contentProjectionSha256":"7dedf28bc6d0d9123046de615529c826ba44347f3694f5d759d13d533a857301","reviewDecisionSha256":"8ba9da104641b7bcb603889e61a8a8eac0022fb294adda82c5bcd877b0c35484","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0067","questionNumber":67,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir cismin hız-zaman ölçümleri şöyledir: 0. s: 0 m/s, 1. s: 4 m/s, 2. s: 7 m/s, 3. s: 9 m/s, 4. s: 10 m/s, 5. s: 10 m/s, 6. s: 10 m/s. Buna göre hangi yorum doğrudur?","choices":["Cisim başlangıçta limit hıza ulaşmıştır çünkü hızı sıfırdır.","Cisim 3. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bundan sonra akışkan direnci oluşmaya başlar.","Cisim ölçümlere göre ilk kez 4. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bu ana kadar hız arttıkça akışkan direnci artmış, sonrasında ağırlığı dengelemiştir.","Cisim hiçbir anda limit hıza ulaşmamıştır çünkü hareket etmeyi sürdürmektedir."],"distractorWhy":["Başlangıç hızının sıfır olması limit hızın sıfır olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Cisim başlangıçta limit hıza ulaşmıştır çünkü hızı sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Akışkan direnci hareket başlar başlamaz etki eder; yalnızca büyüklüğü hız arttıkça değişir. Bu nedenle ‘Cisim 3. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bundan sonra akışkan direnci oluşmaya başlar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; hızın sabit kaldığı ilk ölçümden itibaren limit hız gerçekleşmiş, akışkan direnci ağırlığı dengelemiştir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Cisim ölçümlere göre ilk kez 4. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bu ana kadar hız arttıkça akışkan direnci artmış, sonrasında ağırlığı dengelemiştir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Limit hızda hareket devam eder; yalnızca hız sabit kalır. Bu nedenle ‘Cisim hiçbir anda limit hıza ulaşmamıştır çünkü hareket etmeyi sürdürmektedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Cisim ölçümlere göre ilk kez 4. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bu ana kadar hız arttıkça akışkan direnci artmış, sonrasında ağırlığı dengelemiştir.","level":4,"familyId":"limit-hiz-temel-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hızın sabit kaldığı ilk ölçümden itibaren limit hız gerçekleşmiş, akışkan direnci ağırlığı dengelemiştir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Başlangıç hızının sıfır olması limit hızın sıfır olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Cisim başlangıçta limit hıza ulaşmıştır çünkü hızı sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Akışkan direnci hareket başlar başlamaz etki eder; yalnızca büyüklüğü hız arttıkça değişir. Bu nedenle ‘Cisim 3. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bundan sonra akışkan direnci oluşmaya başlar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; hızın sabit kaldığı ilk ölçümden itibaren limit hız gerçekleşmiş, akışkan direnci ağırlığı dengelemiştir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Cisim ölçümlere göre ilk kez 4. saniyede limit hıza ulaşmıştır; bu ana kadar hız arttıkça akışkan direnci artmış, sonrasında ağırlığı dengelemiştir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Limit hızda hareket devam eder; yalnızca hız sabit kalır. Bu nedenle ‘Cisim hiçbir anda limit hıza ulaşmamıştır çünkü hareket etmeyi sürdürmektedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d069ff2589c759b463443c92c549852c693b5e4e5773a8f0103e17646726e740","reviewDecisionSha256":"8474a4b2bfe4b2bfb7ed0d699852c4797a420111df1c1b76469c18485d0017f2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d069ff2589c759b463443c92c549852c693b5e4e5773a8f0103e17646726e740","reviewedHash":"sha256:d069ff2589c759b463443c92c549852c693b5e4e5773a8f0103e17646726e740","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8474a4b2bfe4b2bfb7ed0d699852c4797a420111df1c1b76469c18485d0017f2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0067","contentProjectionSha256":"d069ff2589c759b463443c92c549852c693b5e4e5773a8f0103e17646726e740","reviewDecisionSha256":"8474a4b2bfe4b2bfb7ed0d699852c4797a420111df1c1b76469c18485d0017f2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0068","questionNumber":68,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir paraşütçü paraşütünü açılmadan önce yüksek limit hıza ulaşmıştır. Aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?\nI. Paraşüt açılmadan önce limit hızda ağırlık ile akışkan direnci dengededir.\nII. Paraşüt açıldığında artan hava direnci nedeniyle bir süre aşağı yönlü hızı azalır.\nIII. Hız aniden yeni limit hız değerine düşmez; geçişten sonra daha düşük ve sabit bir limit hıza ulaşır.","choices":["Yalnız I","I ve II","II ve III","I, II ve III"],"distractorWhy":["II ve III de doğrudur; yalnız I eksiktir. Bu nedenle ‘Yalnız I’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","III de doğrudur; yeni limit hıza geçiş anlık değildir. Bu nedenle ‘I ve II’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","I de doğrudur; paraşüt açılmadan önce ilk limit hız oluşmuştur. Bu nedenle ‘II ve III’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; paraşüt açılınca hava direnci artar, hız zamanla azalır ve daha düşük yeni bir limit hızda yeniden denge sağlanır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I, II ve III’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"I, II ve III","level":5,"familyId":"limit-hiz-temel-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: paraşüt açılınca hava direnci artar, hız zamanla azalır ve daha düşük yeni bir limit hızda yeniden denge sağlanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: II ve III de doğrudur; yalnız I eksiktir. Bu nedenle ‘Yalnız I’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: III de doğrudur; yeni limit hıza geçiş anlık değildir. Bu nedenle ‘I ve II’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: I de doğrudur; paraşüt açılmadan önce ilk limit hız oluşmuştur. Bu nedenle ‘II ve III’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; paraşüt açılınca hava direnci artar, hız zamanla azalır ve daha düşük yeni bir limit hızda yeniden denge sağlanır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I, II ve III’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e4ce43dba16836a2faadbf3500f62668857b17c238a202b759efedadda2d4a43","reviewDecisionSha256":"72250d78bd886ee66f7adc13ea3d7d7b7e2326413bb2dfaa02b828e8828aa1db","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e4ce43dba16836a2faadbf3500f62668857b17c238a202b759efedadda2d4a43","reviewedHash":"sha256:e4ce43dba16836a2faadbf3500f62668857b17c238a202b759efedadda2d4a43","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:72250d78bd886ee66f7adc13ea3d7d7b7e2326413bb2dfaa02b828e8828aa1db; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0068","contentProjectionSha256":"e4ce43dba16836a2faadbf3500f62668857b17c238a202b759efedadda2d4a43","reviewDecisionSha256":"72250d78bd886ee66f7adc13ea3d7d7b7e2326413bb2dfaa02b828e8828aa1db","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0069","questionNumber":69,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Aynı akışkanda bulunan, kütlesi ve şekli aynı iki cisimden yalnızca akışa dik etkili yüzey alanı farklıdır. Etkili yüzey alanı daha büyük olan cismin limit hızı için hangi ifade doğrudur?","choices":["Limit hızı artar.","Limit hızı azalır.","Limit hızı değişmez.","Önce artar, sonra sıfır olur."],"distractorWhy":["Etkili yüzey alanı arttığında aynı hızdaki akışkan direnci de artar; bu nedenle limit hızın artacağı çıkarımı yanlıştır. Bu nedenle ‘Limit hızı artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; diğer değişkenler sabitken daha büyük etkili yüzey alanı, denge hızının daha düşük olmasına yol açar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Limit hızı azalır.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Limit hız yalnız kütleye bağlı değildir; etkili yüzey alanı da sonucu etkiler. Bu nedenle ‘Limit hızı değişmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Limit hızın zamana bağlı böyle bir değişim izleyeceğini gösteren bir ilke yoktur. Bu nedenle ‘Önce artar, sonra sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Limit hızı azalır.","level":1,"familyId":"limit-hiz-degisken-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: diğer değişkenler sabitken daha büyük etkili yüzey alanı, denge hızının daha düşük olmasına yol açar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Etkili yüzey alanı arttığında aynı hızdaki akışkan direnci de artar; bu nedenle limit hızın artacağı çıkarımı yanlıştır. Bu nedenle ‘Limit hızı artar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; diğer değişkenler sabitken daha büyük etkili yüzey alanı, denge hızının daha düşük olmasına yol açar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Limit hızı azalır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Limit hız yalnız kütleye bağlı değildir; etkili yüzey alanı da sonucu etkiler. Bu nedenle ‘Limit hızı değişmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Limit hızın zamana bağlı böyle bir değişim izleyeceğini gösteren bir ilke yoktur. Bu nedenle ‘Önce artar, sonra sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"80e78a1edb5838bdea61782eb40e01498b6054df3920a033c52e3f1908782517","reviewDecisionSha256":"2cc779046959d3d095c069b2a0d9f5bb10919a2a0437a01a50272e6ffd5c10b5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:80e78a1edb5838bdea61782eb40e01498b6054df3920a033c52e3f1908782517","reviewedHash":"sha256:80e78a1edb5838bdea61782eb40e01498b6054df3920a033c52e3f1908782517","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2cc779046959d3d095c069b2a0d9f5bb10919a2a0437a01a50272e6ffd5c10b5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0069","contentProjectionSha256":"80e78a1edb5838bdea61782eb40e01498b6054df3920a033c52e3f1908782517","reviewDecisionSha256":"2cc779046959d3d095c069b2a0d9f5bb10919a2a0437a01a50272e6ffd5c10b5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0070","questionNumber":70,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Aynı akışkanda, şekli ve etkili yüzey alanı eşit üç cisim için ölçülen değerler şöyledir: Kütleler 100 g, 200 g ve 300 g; limit hızlar sırasıyla 7 m/s, 10 m/s ve 13 m/s. Bu verilere göre hangi çıkarım yapılabilir?","choices":["Daha ağır olan her cisim her koşulda daha önce yere ulaşır.","Kütle limit hızı hiç etkilemez.","Bu deney koşullarında kütle arttıkça limit hızın arttığı görülmektedir.","Tek bir ölçüm dizisi bütün akışkanlar için kesin yasa oluşturur."],"distractorWhy":["Bu sonuç yalnız bu kontrollü deney koşullarını destekler; her koşul için genelleme yapılamaz. Bu nedenle ‘Daha ağır olan her cisim her koşulda daha önce yere ulaşır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Veriler kütle değişirken limit hızın da değiştiğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Kütle limit hızı hiç etkilemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; şekil, yüzey alanı ve akışkan aynı tutulduğu için veriler bu deneyde kütle arttıkça limit hızın arttığını göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Bu deney koşullarında kütle arttıkça limit hızın arttığı görülmektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Tek bir deney dizisi evrensel nedensellik kurmaya yetmez; yalnız gözlenen koşullar yorumlanabilir. Bu nedenle ‘Tek bir ölçüm dizisi bütün akışkanlar için kesin yasa oluşturur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Bu deney koşullarında kütle arttıkça limit hızın arttığı görülmektedir.","level":3,"familyId":"limit-hiz-degisken-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: şekil, yüzey alanı ve akışkan aynı tutulduğu için veriler bu deneyde kütle arttıkça limit hızın arttığını göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bu sonuç yalnız bu kontrollü deney koşullarını destekler; her koşul için genelleme yapılamaz. Bu nedenle ‘Daha ağır olan her cisim her koşulda daha önce yere ulaşır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Veriler kütle değişirken limit hızın da değiştiğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Kütle limit hızı hiç etkilemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; şekil, yüzey alanı ve akışkan aynı tutulduğu için veriler bu deneyde kütle arttıkça limit hızın arttığını göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Bu deney koşullarında kütle arttıkça limit hızın arttığı görülmektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Tek bir deney dizisi evrensel nedensellik kurmaya yetmez; yalnız gözlenen koşullar yorumlanabilir. Bu nedenle ‘Tek bir ölçüm dizisi bütün akışkanlar için kesin yasa oluşturur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1eaba474c3cd7a3e5dbaaa7db4f52ed30db2d64a7a4da6375af5683d3acca753","reviewDecisionSha256":"b6b59ef8fba02f4747b63e2e2c11fba9e1b9e3d9ff216f18a150aaf029afdb78","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1eaba474c3cd7a3e5dbaaa7db4f52ed30db2d64a7a4da6375af5683d3acca753","reviewedHash":"sha256:1eaba474c3cd7a3e5dbaaa7db4f52ed30db2d64a7a4da6375af5683d3acca753","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b6b59ef8fba02f4747b63e2e2c11fba9e1b9e3d9ff216f18a150aaf029afdb78; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0070","contentProjectionSha256":"1eaba474c3cd7a3e5dbaaa7db4f52ed30db2d64a7a4da6375af5683d3acca753","reviewDecisionSha256":"b6b59ef8fba02f4747b63e2e2c11fba9e1b9e3d9ff216f18a150aaf029afdb78","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0071","questionNumber":71,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Aynı cisim üç farklı akışkanda denenmiştir. Ölçümler: Akışkan A (düşük yoğunluk) 12 m/s, Akışkan B (orta yoğunluk) 10 m/s, Akışkan C (yüksek yoğunluk) 8 m/s limit hız. Bu deney için en uygun yorum hangisidir?","choices":["Akışkan yoğunluğu arttıkça cismin kütlesi de artmıştır.","Yalnız limit hız ölçülmesi nedensellik kurmak için her zaman yeterlidir.","Yoğunluk arttıkça limit hız artar; diğer değişkenlerin önemi yoktur.","Aynı cisim kullanıldığı için kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabittir; veriler bu deneyde akışkan yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir."],"distractorWhy":["Deneyde aynı cisim kullanıldığı için cismin kütlesi değiştirilmemiştir. Bu nedenle ‘Akışkan yoğunluğu arttıkça cismin kütlesi de artmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Tek başına bir gözlem dizisi sınırsız genelleme sağlamaz; kontrollü değişkenler dikkate alınmalıdır. Bu nedenle ‘Yalnız limit hız ölçülmesi nedensellik kurmak için her zaman yeterlidir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Veriler tersine, yoğunluk arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Yoğunluk arttıkça limit hız artar; diğer değişkenlerin önemi yoktur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; aynı cisim kullanılarak kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabit tutulmuş, yalnız akışkan yoğunluğu değiştirilmiştir ve ölçümler limit hızın azaldığını göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Aynı cisim kullanıldığı için kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabittir; veriler bu deneyde akışkan yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynı cisim kullanıldığı için kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabittir; veriler bu deneyde akışkan yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir.","level":4,"familyId":"limit-hiz-degisken-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı cisim kullanılarak kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabit tutulmuş, yalnız akışkan yoğunluğu değiştirilmiştir ve ölçümler limit hızın azaldığını göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Deneyde aynı cisim kullanıldığı için cismin kütlesi değiştirilmemiştir. Bu nedenle ‘Akışkan yoğunluğu arttıkça cismin kütlesi de artmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Tek başına bir gözlem dizisi sınırsız genelleme sağlamaz; kontrollü değişkenler dikkate alınmalıdır. Bu nedenle ‘Yalnız limit hız ölçülmesi nedensellik kurmak için her zaman yeterlidir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Veriler tersine, yoğunluk arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Yoğunluk arttıkça limit hız artar; diğer değişkenlerin önemi yoktur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; aynı cisim kullanılarak kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabit tutulmuş, yalnız akışkan yoğunluğu değiştirilmiştir ve ölçümler limit hızın azaldığını göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Aynı cisim kullanıldığı için kütle, şekil ve etkili yüzey alanı sabittir; veriler bu deneyde akışkan yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığını göstermektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9fe7328afdf1e1f406ffdecd022f7324b35647f62c7604ad701d01228662511f","reviewDecisionSha256":"3c04e508a5b458c6d20bd5810f99ef8b29774333e3eba7e6d6beac34d464e538","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9fe7328afdf1e1f406ffdecd022f7324b35647f62c7604ad701d01228662511f","reviewedHash":"sha256:9fe7328afdf1e1f406ffdecd022f7324b35647f62c7604ad701d01228662511f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3c04e508a5b458c6d20bd5810f99ef8b29774333e3eba7e6d6beac34d464e538; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0071","contentProjectionSha256":"9fe7328afdf1e1f406ffdecd022f7324b35647f62c7604ad701d01228662511f","reviewDecisionSha256":"3c04e508a5b458c6d20bd5810f99ef8b29774333e3eba7e6d6beac34d464e538","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0072","questionNumber":72,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Beşer tekrarın ortalaması alınarak dört düzenek kurulmuştur: I: 200 g, küre, 20 cm², Akışkan X; II: 300 g, küre, 20 cm², Akışkan X; III: 300 g, disk, 30 cm², Akışkan Y; IV: 200 g, disk, 25 cm², Akışkan Y. Yalnız tek değişkenin etkisini güvenilir biçimde karşılaştırmak için hangi seçenek uygundur?","choices":["I ve II düzenekleri karşılaştırılarak kütlenin etkisi incelenebilir.","I ve III düzenekleri karşılaştırılarak yalnız yüzey alanının etkisi belirlenebilir.","II ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız şeklin etkisi belirlenebilir.","III ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız akışkan yoğunluğunun etkisi belirlenebilir."],"distractorWhy":["Doğru; I ve II arasında yalnız kütle değişmektedir, diğer değişkenler aynıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I ve II düzenekleri karşılaştırılarak kütlenin etkisi incelenebilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yüzey alanıyla birlikte kütle, şekil ve akışkan da değiştiği için güvenilir tek değişken karşılaştırması değildir. Bu nedenle ‘I ve III düzenekleri karşılaştırılarak yalnız yüzey alanının etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Birden fazla değişken aynı anda değiştiğinden sonuç tek başına şekle bağlanamaz. Bu nedenle ‘II ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız şeklin etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Bu iki düzeneğin kütle, şekil ve yüzey alanı da farklı olduğundan tek değişkene dayalı çıkarım yapılamaz. Bu nedenle ‘III ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız akışkan yoğunluğunun etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"I ve II düzenekleri karşılaştırılarak kütlenin etkisi incelenebilir.","level":5,"familyId":"limit-hiz-degisken-veri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: I ve II arasında yalnız kütle değişmektedir, diğer değişkenler aynıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; I ve II arasında yalnız kütle değişmektedir, diğer değişkenler aynıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘I ve II düzenekleri karşılaştırılarak kütlenin etkisi incelenebilir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Yüzey alanıyla birlikte kütle, şekil ve akışkan da değiştiği için güvenilir tek değişken karşılaştırması değildir. Bu nedenle ‘I ve III düzenekleri karşılaştırılarak yalnız yüzey alanının etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Birden fazla değişken aynı anda değiştiğinden sonuç tek başına şekle bağlanamaz. Bu nedenle ‘II ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız şeklin etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Bu iki düzeneğin kütle, şekil ve yüzey alanı da farklı olduğundan tek değişkene dayalı çıkarım yapılamaz. Bu nedenle ‘III ve IV düzenekleri karşılaştırılarak yalnız akışkan yoğunluğunun etkisi belirlenebilir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2f72f33fbc8aff30a86707a58563549f442e8fc947ce65e2635779d8fc525143","reviewDecisionSha256":"2a5d5fb2b39e0e17335dd21fb1d7221500d02bcc62e072996ad003f0db02ee05","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2f72f33fbc8aff30a86707a58563549f442e8fc947ce65e2635779d8fc525143","reviewedHash":"sha256:2f72f33fbc8aff30a86707a58563549f442e8fc947ce65e2635779d8fc525143","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2a5d5fb2b39e0e17335dd21fb1d7221500d02bcc62e072996ad003f0db02ee05; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0072","contentProjectionSha256":"2f72f33fbc8aff30a86707a58563549f442e8fc947ce65e2635779d8fc525143","reviewDecisionSha256":"2a5d5fb2b39e0e17335dd21fb1d7221500d02bcc62e072996ad003f0db02ee05","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0073","questionNumber":73,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir paraşütçünün paraşütü açıldıktan sonraki hız büyüklüğü ölçümleri sırasıyla 36, 24, 18, 15, 15 ve 15 m/s olarak kaydediliyor. Bu verilere göre en uygun yorum hangisidir?","choices":["Paraşüt açıldığı anda hız sıfır olur; sonraki değerler ölçüm hatasıdır.","Hız sürekli azalmaya devam edeceği için limit hız oluşmamıştır.","İlk anda hız azalır, daha sonra yaklaşık 15 m/s değerinde yeni bir limit hıza ulaşılır.","18 m/s görüldüğü anda limit hıza ulaşılmıştır; sonraki 15 m/s değerleri rastlantıdır."],"distractorWhy":["Paraşüt açılması hızı aniden sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Paraşüt açıldığı anda hız sıfır olur; sonraki değerler ölçüm hatasıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Veriler sabit bir değere ulaşıldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Hız sürekli azalmaya devam edeceği için limit hız oluşmamıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; hız önce azalmakta, ardından yaklaşık 15 m/s civarında sabitlenerek yeni limit hızı göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘İlk anda hız azalır, daha sonra yaklaşık 15 m/s değerinde yeni bir limit hıza ulaşılır.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Limit hız tek bir ölçümle değil, hızın sabitlenmesiyle anlaşılır. Bu nedenle ‘18 m/s görüldüğü anda limit hıza ulaşılmıştır; sonraki 15 m/s değerleri rastlantıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İlk anda hız azalır, daha sonra yaklaşık 15 m/s değerinde yeni bir limit hıza ulaşılır.","level":2,"familyId":"limit-hiz-deney-tasarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hız önce azalmakta, ardından yaklaşık 15 m/s civarında sabitlenerek yeni limit hızı göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Paraşüt açılması hızı aniden sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Paraşüt açıldığı anda hız sıfır olur; sonraki değerler ölçüm hatasıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Veriler sabit bir değere ulaşıldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Hız sürekli azalmaya devam edeceği için limit hız oluşmamıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; hız önce azalmakta, ardından yaklaşık 15 m/s civarında sabitlenerek yeni limit hızı göstermektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘İlk anda hız azalır, daha sonra yaklaşık 15 m/s değerinde yeni bir limit hıza ulaşılır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Limit hız tek bir ölçümle değil, hızın sabitlenmesiyle anlaşılır. Bu nedenle ‘18 m/s görüldüğü anda limit hıza ulaşılmıştır; sonraki 15 m/s değerleri rastlantıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e513d895e5f6f1cdf14599cf947071beb861a4e44bab0125aa8b7f6543121ec9","reviewDecisionSha256":"72e185a1a4996957f51039f18289b6606171d7af124ebf27660abc2b4c636634","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e513d895e5f6f1cdf14599cf947071beb861a4e44bab0125aa8b7f6543121ec9","reviewedHash":"sha256:e513d895e5f6f1cdf14599cf947071beb861a4e44bab0125aa8b7f6543121ec9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:72e185a1a4996957f51039f18289b6606171d7af124ebf27660abc2b4c636634; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0073","contentProjectionSha256":"e513d895e5f6f1cdf14599cf947071beb861a4e44bab0125aa8b7f6543121ec9","reviewDecisionSha256":"72e185a1a4996957f51039f18289b6606171d7af124ebf27660abc2b4c636634","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0074","questionNumber":74,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Eşit kütleli iki cismin yalnızca biçimleri farklıdır. Aynı ortamda bırakılarak limit hızları karşılaştırılıyor. Bu kontrollü deneyde bağımsız değişken hangisidir?","choices":["Cisimlerin biçimi","Limit hız değeri","Cisimlerin kütlesi","Havanın yoğunluğu"],"distractorWhy":["Doğru; araştırmacı bilinçli olarak yalnızca cisimlerin biçimini değiştirmektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Cisimlerin biçimi’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Limit hız deney sonunda ölçülen bağımlı değişkendir. Bu nedenle ‘Limit hız değeri’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Kütle eşit tutulduğu için kontrol edilen değişkendir. Bu nedenle ‘Cisimlerin kütlesi’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Havanın yoğunluğu sabit tutulması gereken kontrol değişkenidir. Bu nedenle ‘Havanın yoğunluğu’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Cisimlerin biçimi","level":3,"familyId":"limit-hiz-deney-tasarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: araştırmacı bilinçli olarak yalnızca cisimlerin biçimini değiştirmektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; araştırmacı bilinçli olarak yalnızca cisimlerin biçimini değiştirmektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Cisimlerin biçimi’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Limit hız deney sonunda ölçülen bağımlı değişkendir. Bu nedenle ‘Limit hız değeri’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Kütle eşit tutulduğu için kontrol edilen değişkendir. Bu nedenle ‘Cisimlerin kütlesi’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Havanın yoğunluğu sabit tutulması gereken kontrol değişkenidir. Bu nedenle ‘Havanın yoğunluğu’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e5a764c91c681638955674eb5485085c09304d9f831c3853d30326128f3c6cea","reviewDecisionSha256":"cb318d84af58628ea3d6b3bcea2023d0113d4759606947131d0cbd42591f10d4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e5a764c91c681638955674eb5485085c09304d9f831c3853d30326128f3c6cea","reviewedHash":"sha256:e5a764c91c681638955674eb5485085c09304d9f831c3853d30326128f3c6cea","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cb318d84af58628ea3d6b3bcea2023d0113d4759606947131d0cbd42591f10d4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0074","contentProjectionSha256":"e5a764c91c681638955674eb5485085c09304d9f831c3853d30326128f3c6cea","reviewDecisionSha256":"cb318d84af58628ea3d6b3bcea2023d0113d4759606947131d0cbd42591f10d4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0075","questionNumber":75,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir öğrenci, aynı cisim için hava yoğunluğu arttıkça limit hızın azalacağını iddia ediyor. Hava yoğunluğu sırasıyla 0,9, 1,2 ve 1,5 birimken limit hız 30, 25 ve 21 m/s ölçülüyor. Bu ölçüm dizisine göre hangi değerlendirme en uygundur?","choices":["Veriler iddiayı çürütmektedir çünkü hız değerleri birbirinden farklıdır.","Veriler, incelenen koşullarda hava yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığı iddiasını desteklemektedir.","Ölçüm dizisi, hava yoğunluğunun limit hızı her durumda tek başına belirlediğini kesin kanıtlar.","Bu ölçümler limit hızla ilgili değildir; yalnızca anlık hızları göstermektedir."],"distractorWhy":["Azalan hız değerleri iddiayla çelişmez. Bu nedenle ‘Veriler iddiayı çürütmektedir çünkü hız değerleri birbirinden farklıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; diğer koşullar sabitken yoğunluk arttıkça ölçülen limit hızın azaldığı gözlenmektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Veriler, incelenen koşullarda hava yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığı iddiasını desteklemektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Tek bir veri dizisi tüm koşullar için tek nedenli kesin sonuç vermez. Bu nedenle ‘Ölçüm dizisi, hava yoğunluğunun limit hızı her durumda tek başına belirlediğini kesin kanıtlar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Soruda verilen değerler limit hız ölçümleri olarak belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Bu ölçümler limit hızla ilgili değildir; yalnızca anlık hızları göstermektedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Veriler, incelenen koşullarda hava yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığı iddiasını desteklemektedir.","level":4,"familyId":"limit-hiz-deney-tasarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: diğer koşullar sabitken yoğunluk arttıkça ölçülen limit hızın azaldığı gözlenmektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Azalan hız değerleri iddiayla çelişmez. Bu nedenle ‘Veriler iddiayı çürütmektedir çünkü hız değerleri birbirinden farklıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; diğer koşullar sabitken yoğunluk arttıkça ölçülen limit hızın azaldığı gözlenmektedir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Veriler, incelenen koşullarda hava yoğunluğu arttıkça limit hızın azaldığı iddiasını desteklemektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Tek bir veri dizisi tüm koşullar için tek nedenli kesin sonuç vermez. Bu nedenle ‘Ölçüm dizisi, hava yoğunluğunun limit hızı her durumda tek başına belirlediğini kesin kanıtlar.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Soruda verilen değerler limit hız ölçümleri olarak belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Bu ölçümler limit hızla ilgili değildir; yalnızca anlık hızları göstermektedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1e63268cd21be54766a5deba4ee677274d7def8e814a3ccbfc28114aad9f88c3","reviewDecisionSha256":"99bc87a1e180c9984f8d9736bbbcce499d6030deb12023d3769e6cf0d15c18e9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1e63268cd21be54766a5deba4ee677274d7def8e814a3ccbfc28114aad9f88c3","reviewedHash":"sha256:1e63268cd21be54766a5deba4ee677274d7def8e814a3ccbfc28114aad9f88c3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:99bc87a1e180c9984f8d9736bbbcce499d6030deb12023d3769e6cf0d15c18e9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0075","contentProjectionSha256":"1e63268cd21be54766a5deba4ee677274d7def8e814a3ccbfc28114aad9f88c3","reviewDecisionSha256":"99bc87a1e180c9984f8d9736bbbcce499d6030deb12023d3769e6cf0d15c18e9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0076","questionNumber":76,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir öğrenci, farklı kütlede, farklı biçimde ve farklı etkili alana sahip iki cismi bırakıp sonuçlara bakarak \"Limit hızı yalnızca kütle belirler.\" sonucuna ulaşıyor. Bu çıkarımı sınamak için en güvenilir yeniden tasarım hangisidir?","choices":["Aynı iki cismi daha yüksekten bırakarak aynı karşılaştırmayı tekrarlamak.","Her denemede hem kütleyi hem biçimi değiştirmeye devam edip ortalama almak.","Her denemede hava yoğunluğunu da değiştirerek daha fazla veri toplamak.","Bir seferde yalnızca tek değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutarak ayrı deneyler yapmak ve her koşulda limit hız oluşuncaya kadar ölçüm yapmak."],"distractorWhy":["Tekrarlama, karıştırıcı değişkenleri ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Aynı iki cismi daha yüksekten bırakarak aynı karşılaştırmayı tekrarlamak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Birden fazla değişken birlikte değiştiği için tek neden çıkarılamaz. Bu nedenle ‘Her denemede hem kütleyi hem biçimi değiştirmeye devam edip ortalama almak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yeni bir değişken eklemek belirsizliği artırır. Bu nedenle ‘Her denemede hava yoğunluğunu da değiştirerek daha fazla veri toplamak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; güvenilir karşılaştırma için aynı anda yalnızca tek değişken değiştirilmeli, diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Bir seferde yalnızca tek değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutarak ayrı deneyler yapmak ve her koşulda limit hız oluşuncaya kadar ölçüm yapmak.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Bir seferde yalnızca tek değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutarak ayrı deneyler yapmak ve her koşulda limit hız oluşuncaya kadar ölçüm yapmak.","level":5,"familyId":"limit-hiz-deney-tasarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: güvenilir karşılaştırma için aynı anda yalnızca tek değişken değiştirilmeli, diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Tekrarlama, karıştırıcı değişkenleri ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Aynı iki cismi daha yüksekten bırakarak aynı karşılaştırmayı tekrarlamak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Birden fazla değişken birlikte değiştiği için tek neden çıkarılamaz. Bu nedenle ‘Her denemede hem kütleyi hem biçimi değiştirmeye devam edip ortalama almak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Yeni bir değişken eklemek belirsizliği artırır. Bu nedenle ‘Her denemede hava yoğunluğunu da değiştirerek daha fazla veri toplamak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; güvenilir karşılaştırma için aynı anda yalnızca tek değişken değiştirilmeli, diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Bir seferde yalnızca tek değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutarak ayrı deneyler yapmak ve her koşulda limit hız oluşuncaya kadar ölçüm yapmak.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a1bd1bac9d8fb5f8ed12c2075f73413e6dab446de595e994c6e0cb52d7bcad4d","reviewDecisionSha256":"95fdbab03c7d071bcb42170ead1a3bd557a2ab118404a0073dc1fa871d585178","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a1bd1bac9d8fb5f8ed12c2075f73413e6dab446de595e994c6e0cb52d7bcad4d","reviewedHash":"sha256:a1bd1bac9d8fb5f8ed12c2075f73413e6dab446de595e994c6e0cb52d7bcad4d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:95fdbab03c7d071bcb42170ead1a3bd557a2ab118404a0073dc1fa871d585178; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0076","contentProjectionSha256":"a1bd1bac9d8fb5f8ed12c2075f73413e6dab446de595e994c6e0cb52d7bcad4d","reviewDecisionSha256":"95fdbab03c7d071bcb42170ead1a3bd557a2ab118404a0073dc1fa871d585178","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0077","questionNumber":77,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Hava içinde düşen bir cismin eşit zaman aralıklarında ölçülen hızları sırasıyla 0 m/s, 7 m/s, 12 m/s, 16 m/s, 18 m/s, 18 m/s ve 18 m/s'tir. Ölçüm belirsizliği ihmal edildiğinde hangi değerlendirme en uygundur?","choices":["Cisim son üç ölçümde durmuştur; çünkü ivmesi sıfırdır.","Cisim 18 m/s değerine ulaştığında yer çekimi etkisi ortadan kalkmıştır.","Cisim hareket etmeyi sürdürdüğü için limit hıza ulaştığı söylenemez.","Son üç ölçümde hız sabit olduğundan ivme sıfırdır; cisim durmadan 18 m/s limit hızla hareket etmektedir."],"distractorWhy":["Sıfır ivme sıfır hız anlamına gelmez; cisim sabit hızla hareket edebilir. Bu nedenle ‘Cisim son üç ölçümde durmuştur; çünkü ivmesi sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yer çekimi devam eder; limit hızda net kuvvet sıfır olur. Bu nedenle ‘Cisim 18 m/s değerine ulaştığında yer çekimi etkisi ortadan kalkmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Limit hız, cismin durması değil hızının sabitlenmesidir. Bu nedenle ‘Cisim hareket etmeyi sürdürdüğü için limit hıza ulaştığı söylenemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; hızın sabit kalması ivmenin sıfır olduğunu ve cismin hareketini sabit hızla sürdürdüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Son üç ölçümde hız sabit olduğundan ivme sıfırdır; cisim durmadan 18 m/s limit hızla hareket etmektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Son üç ölçümde hız sabit olduğundan ivme sıfırdır; cisim durmadan 18 m/s limit hızla hareket etmektedir.","level":2,"familyId":"limit-hiz-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hızın sabit kalması ivmenin sıfır olduğunu ve cismin hareketini sabit hızla sürdürdüğünü gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sıfır ivme sıfır hız anlamına gelmez; cisim sabit hızla hareket edebilir. Bu nedenle ‘Cisim son üç ölçümde durmuştur; çünkü ivmesi sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yer çekimi devam eder; limit hızda net kuvvet sıfır olur. Bu nedenle ‘Cisim 18 m/s değerine ulaştığında yer çekimi etkisi ortadan kalkmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Limit hız, cismin durması değil hızının sabitlenmesidir. Bu nedenle ‘Cisim hareket etmeyi sürdürdüğü için limit hıza ulaştığı söylenemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; hızın sabit kalması ivmenin sıfır olduğunu ve cismin hareketini sabit hızla sürdürdüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Son üç ölçümde hız sabit olduğundan ivme sıfırdır; cisim durmadan 18 m/s limit hızla hareket etmektedir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c41235ef53a165c3566ae70dfd63491fcf4a2b147436cb1dd6a4786b837c6807","reviewDecisionSha256":"0e2f5be7e7dd32381ddf7d18a199e059222023b5a481bf40278f05bf397ac353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c41235ef53a165c3566ae70dfd63491fcf4a2b147436cb1dd6a4786b837c6807","reviewedHash":"sha256:c41235ef53a165c3566ae70dfd63491fcf4a2b147436cb1dd6a4786b837c6807","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0e2f5be7e7dd32381ddf7d18a199e059222023b5a481bf40278f05bf397ac353; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0077","contentProjectionSha256":"c41235ef53a165c3566ae70dfd63491fcf4a2b147436cb1dd6a4786b837c6807","reviewDecisionSha256":"0e2f5be7e7dd32381ddf7d18a199e059222023b5a481bf40278f05bf397ac353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0078","questionNumber":78,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Aynı paraşütçünün kütlesi değişmeden yapılan iki atlayışta paraşüt kapalıyken limit hız 55 m/s, paraşüt açıldıktan sonra limit hız 8 m/s olarak gözleniyor. Bu farkı en uygun açıklayan yorum hangisidir?","choices":["Paraşüt açılınca paraşütçünün kütlesi azaldığı için limit hız düşmüştür.","Paraşüt açılınca etkili alan arttığı için cisim daha düşük bir sabit hızda dengeye ulaşmıştır; ivme sıfır olduğunda hareketi sürer.","Paraşüt açılınca hava aniden ağırlıksız hâle geldiği için limit hız azalmıştır.","Limit hızın azalması paraşütçünün sonunda duracağını gösterir."],"distractorWhy":["Kütlenin değişmediği belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Paraşüt açılınca paraşütçünün kütlesi azaldığı için limit hız düşmüştür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; kütle sabitken etkili alanın artması daha düşük limit hızda denge oluşmasına yol açar ve cisim hareket etmeyi sürdürür. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Paraşüt açılınca etkili alan arttığı için cisim daha düşük bir sabit hızda dengeye ulaşmıştır; ivme sıfır olduğunda hareketi sürer.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Havanın ağırlıksız olması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu nedenle ‘Paraşüt açılınca hava aniden ağırlıksız hâle geldiği için limit hız azalmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Limit hız durmak değil sabit hızla hareket etmektir. Bu nedenle ‘Limit hızın azalması paraşütçünün sonunda duracağını gösterir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Paraşüt açılınca etkili alan arttığı için cisim daha düşük bir sabit hızda dengeye ulaşmıştır; ivme sıfır olduğunda hareketi sürer.","level":3,"familyId":"limit-hiz-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kütle sabitken etkili alanın artması daha düşük limit hızda denge oluşmasına yol açar ve cisim hareket etmeyi sürdürür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kütlenin değişmediği belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Paraşüt açılınca paraşütçünün kütlesi azaldığı için limit hız düşmüştür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; kütle sabitken etkili alanın artması daha düşük limit hızda denge oluşmasına yol açar ve cisim hareket etmeyi sürdürür. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Paraşüt açılınca etkili alan arttığı için cisim daha düşük bir sabit hızda dengeye ulaşmıştır; ivme sıfır olduğunda hareketi sürer.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Havanın ağırlıksız olması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu nedenle ‘Paraşüt açılınca hava aniden ağırlıksız hâle geldiği için limit hız azalmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Limit hız durmak değil sabit hızla hareket etmektir. Bu nedenle ‘Limit hızın azalması paraşütçünün sonunda duracağını gösterir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"53d043029ca10575012d5f0ce261a8c1a514a37e2aed395f993d64de11b88491","reviewDecisionSha256":"505b9fcc108c64e6bf9aacc6c970f7240146a4b0e09e37d0874c55e3df698442","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:53d043029ca10575012d5f0ce261a8c1a514a37e2aed395f993d64de11b88491","reviewedHash":"sha256:53d043029ca10575012d5f0ce261a8c1a514a37e2aed395f993d64de11b88491","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:505b9fcc108c64e6bf9aacc6c970f7240146a4b0e09e37d0874c55e3df698442; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0078","contentProjectionSha256":"53d043029ca10575012d5f0ce261a8c1a514a37e2aed395f993d64de11b88491","reviewDecisionSha256":"505b9fcc108c64e6bf9aacc6c970f7240146a4b0e09e37d0874c55e3df698442","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0079","questionNumber":79,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Aynı küre için Akışkan A'da eşit zaman aralıklarındaki hızlar 0, 4, 7, 9, 9, 9 m/s; Akışkan B'de ise 0, 2, 3, 3, 3, 3 m/s olarak ölçülüyor. Verilerle sınırlı olarak hangi çıkarım desteklenir?","choices":["Küre Akışkan B'de daha düşük limit hıza ulaşmıştır; yalnız bu veriler farkın yalnızca akışkan yoğunluğundan kaynaklandığını kanıtlamaz.","Akışkan B'nin yoğunluğunun kesinlikle daha büyük olduğu ispatlanmıştır.","Akışkan B'de küre ilk andan itibaren ivmesiz hareket etmiştir.","İki akışkanda da limit hız aynıdır; ölçüm farkları önemsizdir."],"distractorWhy":["Doğru; ölçümler limit hızların farklı olduğunu gösterir ancak tek başına farkın hangi akışkan özelliğinden kaynaklandığını kesinleştirmez. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Küre Akışkan B'de daha düşük limit hıza ulaşmıştır; yalnız bu veriler farkın yalnızca akışkan yoğunluğundan kaynaklandığını kanıtlamaz.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Veriler yalnız yoğunluğu değil başka etkenleri de içerebilir; tek değişkenin yoğunluk olduğu gösterilmemiştir. Bu nedenle ‘Akışkan B'nin yoğunluğunun kesinlikle daha büyük olduğu ispatlanmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Başlangıçta hız değiştiği için ivme sıfır değildir. Bu nedenle ‘Akışkan B'de küre ilk andan itibaren ivmesiz hareket etmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Ölçülen sabit hızlar farklıdır; limit hızların aynı olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘İki akışkanda da limit hız aynıdır; ölçüm farkları önemsizdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Küre Akışkan B'de daha düşük limit hıza ulaşmıştır; yalnız bu veriler farkın yalnızca akışkan yoğunluğundan kaynaklandığını kanıtlamaz.","level":4,"familyId":"limit-hiz-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ölçümler limit hızların farklı olduğunu gösterir ancak tek başına farkın hangi akışkan özelliğinden kaynaklandığını kesinleştirmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ölçümler limit hızların farklı olduğunu gösterir ancak tek başına farkın hangi akışkan özelliğinden kaynaklandığını kesinleştirmez. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Küre Akışkan B'de daha düşük limit hıza ulaşmıştır; yalnız bu veriler farkın yalnızca akışkan yoğunluğundan kaynaklandığını kanıtlamaz.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Veriler yalnız yoğunluğu değil başka etkenleri de içerebilir; tek değişkenin yoğunluk olduğu gösterilmemiştir. Bu nedenle ‘Akışkan B'nin yoğunluğunun kesinlikle daha büyük olduğu ispatlanmıştır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Başlangıçta hız değiştiği için ivme sıfır değildir. Bu nedenle ‘Akışkan B'de küre ilk andan itibaren ivmesiz hareket etmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Ölçülen sabit hızlar farklıdır; limit hızların aynı olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘İki akışkanda da limit hız aynıdır; ölçüm farkları önemsizdir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ec37bb94a8ab9f58e07b2f1bc89f3904a8b2e3347a8fdff81a4e378f11a7ada7","reviewDecisionSha256":"d4441a4364c5ebec6faab01bc1798f9e44c5777657b4b7d99d0ce10f1a300e7f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ec37bb94a8ab9f58e07b2f1bc89f3904a8b2e3347a8fdff81a4e378f11a7ada7","reviewedHash":"sha256:ec37bb94a8ab9f58e07b2f1bc89f3904a8b2e3347a8fdff81a4e378f11a7ada7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d4441a4364c5ebec6faab01bc1798f9e44c5777657b4b7d99d0ce10f1a300e7f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0079","contentProjectionSha256":"ec37bb94a8ab9f58e07b2f1bc89f3904a8b2e3347a8fdff81a4e378f11a7ada7","reviewDecisionSha256":"d4441a4364c5ebec6faab01bc1798f9e44c5777657b4b7d99d0ce10f1a300e7f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0080","questionNumber":80,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-5","topic":"Limit Hız","noteId":"tr-g11-fizik-note-005","noteKey":"tr-g11-fizik-note-005","objective":"FİZ.11.1.5","question":"Bir modelde kütlenin, etkili alanın ve akışkan yoğunluğunun limit hıza etkileri ayrı ayrı incelenecektir. Hangi deney önerisi kontrollü deney ilkesine uygundur?","choices":["Kütleyi incelerken kütle ve alanı birlikte değiştirmek; alanı incelerken akışkanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken kütleyi de değiştirmek.","Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken hem alanı hem kütleyi değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanı değiştirmek.","Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken yalnız etkili alanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanın yoğunluğunu değiştirip diğer değişkenleri sabit tutmak.","Üç deneyde de aynı anda kütle, alan ve akışkan yoğunluğunu değiştirip sonuçları karşılaştırmak."],"distractorWhy":["Birden fazla değişken aynı anda değiştiği için neden-sonuç ilişkisi kurulamaz. Bu nedenle ‘Kütleyi incelerken kütle ve alanı birlikte değiştirmek; alanı incelerken akışkanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken kütleyi de değiştirmek.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Alan deneyinde iki değişken birlikte değiştirildiği için kontrol bozulur. Bu nedenle ‘Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken hem alanı hem kütleyi değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanı değiştirmek.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; her deneyde yalnız incelenen değişken değiştirilmiş, diğerleri sabit tutulmuştur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken yalnız etkili alanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanın yoğunluğunu değiştirip diğer değişkenleri sabit tutmak.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Birden çok değişken aynı anda değiştiğinden hangi etkenin sonucu oluşturduğu belirlenemez. Bu nedenle ‘Üç deneyde de aynı anda kütle, alan ve akışkan yoğunluğunu değiştirip sonuçları karşılaştırmak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken yalnız etkili alanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanın yoğunluğunu değiştirip diğer değişkenleri sabit tutmak.","level":5,"familyId":"limit-hiz-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her deneyde yalnız incelenen değişken değiştirilmiş, diğerleri sabit tutulmuştur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Birden fazla değişken aynı anda değiştiği için neden-sonuç ilişkisi kurulamaz. Bu nedenle ‘Kütleyi incelerken kütle ve alanı birlikte değiştirmek; alanı incelerken akışkanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken kütleyi de değiştirmek.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Alan deneyinde iki değişken birlikte değiştirildiği için kontrol bozulur. Bu nedenle ‘Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken hem alanı hem kütleyi değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanı değiştirmek.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; her deneyde yalnız incelenen değişken değiştirilmiş, diğerleri sabit tutulmuştur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kütleyi incelerken yalnız kütleyi değiştirmek; alanı incelerken yalnız etkili alanı değiştirmek; yoğunluğu incelerken yalnız akışkanın yoğunluğunu değiştirip diğer değişkenleri sabit tutmak.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Birden çok değişken aynı anda değiştiğinden hangi etkenin sonucu oluşturduğu belirlenemez. Bu nedenle ‘Üç deneyde de aynı anda kütle, alan ve akışkan yoğunluğunu değiştirip sonuçları karşılaştırmak.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Limit Hız kapsamında ağırlık-akışkan direnci dengesini, limit hız verilerini ve kontrollü değişkenleri doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-005","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-005","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"91ecbf3a992fc71947c049164a943f9092e416475a709f6a74662a0a710688f6","reviewDecisionSha256":"0dad8c350ca519a1077b9c3b4aa4f512bda9c6c3d68a07d807a34bdfe6d3adb6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:91ecbf3a992fc71947c049164a943f9092e416475a709f6a74662a0a710688f6","reviewedHash":"sha256:91ecbf3a992fc71947c049164a943f9092e416475a709f6a74662a0a710688f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0dad8c350ca519a1077b9c3b4aa4f512bda9c6c3d68a07d807a34bdfe6d3adb6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0080","contentProjectionSha256":"91ecbf3a992fc71947c049164a943f9092e416475a709f6a74662a0a710688f6","reviewDecisionSha256":"0dad8c350ca519a1077b9c3b4aa4f512bda9c6c3d68a07d807a34bdfe6d3adb6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0081","questionNumber":81,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Çembersel bir yörüngede hareket eden cismin konumunu gösteren yarıçap vektörü hangi yöndedir?","choices":["Çemberin merkezinden cisme doğru","Cisimden çemberin merkezine doğru","Yörüngeye teğet ve hareket yönünde","Yörüngeye teğet ve hareket yönünün tersinde"],"distractorWhy":["Doğru; yarıçap vektörünün başlangıç noktası çemberin merkezi, uç noktası ise cismin bulunduğu konumdur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Çemberin merkezinden cisme doğru’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yanlış; cisimden merkeze yönelen vektör, yarıçap vektörünün ters yönündedir. Bu nedenle ‘Cisimden çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; teğet doğrultu yarıçapın değil, anlık hız vektörünün doğrultusudur. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet ve hareket yönünde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; yarıçap vektörü yörüngeye teğet değil, merkez ile cismi birleştiren doğrultudadır. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet ve hareket yönünün tersinde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Çemberin merkezinden cisme doğru","level":1,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-yonleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yarıçap vektörünün başlangıç noktası çemberin merkezi, uç noktası ise cismin bulunduğu konumdur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yarıçap vektörünün başlangıç noktası çemberin merkezi, uç noktası ise cismin bulunduğu konumdur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Çemberin merkezinden cisme doğru’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Yanlış; cisimden merkeze yönelen vektör, yarıçap vektörünün ters yönündedir. Bu nedenle ‘Cisimden çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Yanlış; teğet doğrultu yarıçapın değil, anlık hız vektörünün doğrultusudur. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet ve hareket yönünde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Yanlış; yarıçap vektörü yörüngeye teğet değil, merkez ile cismi birleştiren doğrultudadır. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet ve hareket yönünün tersinde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a764dbf4df849a606733a42091a1c13bb992e7724a3446d90a7e3ec3ce06ea23","reviewDecisionSha256":"5a987bb75861edd5033090e702675a8ee7ecd1657384d8b4b2bd8f98fbc23183","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a764dbf4df849a606733a42091a1c13bb992e7724a3446d90a7e3ec3ce06ea23","reviewedHash":"sha256:a764dbf4df849a606733a42091a1c13bb992e7724a3446d90a7e3ec3ce06ea23","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5a987bb75861edd5033090e702675a8ee7ecd1657384d8b4b2bd8f98fbc23183; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0081","contentProjectionSha256":"a764dbf4df849a606733a42091a1c13bb992e7724a3446d90a7e3ec3ce06ea23","reviewDecisionSha256":"5a987bb75861edd5033090e702675a8ee7ecd1657384d8b4b2bd8f98fbc23183","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0082","questionNumber":82,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim çembersel yörüngede saat yönünde hareket etmektedir. Cisim saat 12 konumundan geçerken anlık hız vektörü hangi yöndedir?","choices":["Aşağıya, çemberin merkezine doğru","Sola, yörüngeye teğet doğrultuda","Sağa, yörüngeye teğet doğrultuda","Yukarıya, merkezden dışarı doğru"],"distractorWhy":["Yanlış; merkeze doğru olan yön yarıçap doğrultusudur, anlık hız vektörü bu doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Aşağıya, çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; saat 12 konumunda sola yönelen teğet, saat yönünün tersindeki harekete karşılık gelir. Bu nedenle ‘Sola, yörüngeye teğet doğrultuda’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; saat yönünde hareket eden cisim saat 12 konumunda yörüngeye teğet olarak sağa ilerler. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Sağa, yörüngeye teğet doğrultuda’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yanlış; merkezden dışarı yön, yarıçap doğrultusundadır ve anlık hızın yönü değildir. Bu nedenle ‘Yukarıya, merkezden dışarı doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sağa, yörüngeye teğet doğrultuda","level":2,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-yonleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: saat yönünde hareket eden cisim saat 12 konumunda yörüngeye teğet olarak sağa ilerler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; merkeze doğru olan yön yarıçap doğrultusudur, anlık hız vektörü bu doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Aşağıya, çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yanlış; saat 12 konumunda sola yönelen teğet, saat yönünün tersindeki harekete karşılık gelir. Bu nedenle ‘Sola, yörüngeye teğet doğrultuda’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; saat yönünde hareket eden cisim saat 12 konumunda yörüngeye teğet olarak sağa ilerler. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Sağa, yörüngeye teğet doğrultuda’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Yanlış; merkezden dışarı yön, yarıçap doğrultusundadır ve anlık hızın yönü değildir. Bu nedenle ‘Yukarıya, merkezden dışarı doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9fdfd01ad0c508f7fe14425c406e8c3516ccb344ad76f6beae424a2d3faf5215","reviewDecisionSha256":"be02eb9d77cbb3ec4517700c0652091335ab07c1bff6564720324ecf19f46537","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9fdfd01ad0c508f7fe14425c406e8c3516ccb344ad76f6beae424a2d3faf5215","reviewedHash":"sha256:9fdfd01ad0c508f7fe14425c406e8c3516ccb344ad76f6beae424a2d3faf5215","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be02eb9d77cbb3ec4517700c0652091335ab07c1bff6564720324ecf19f46537; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0082","contentProjectionSha256":"9fdfd01ad0c508f7fe14425c406e8c3516ccb344ad76f6beae424a2d3faf5215","reviewDecisionSha256":"be02eb9d77cbb3ec4517700c0652091335ab07c1bff6564720324ecf19f46537","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0083","questionNumber":83,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim çembersel yörüngede sabit süratle hareket etmektedir. Buna rağmen cismin ivmesinin sıfır olmamasının temel nedeni nedir?","choices":["Cismin sürati her anda arttığı için","Hız vektörünün yönü sürekli değiştiği için","Cismin yarıçap vektörünün uzunluğu sürekli değiştiği için","Cisim eşit zaman aralıklarında eşit yollar alamadığı için"],"distractorWhy":["Yanlış; soruda süratin sabit olduğu belirtilmiştir, bu nedenle sürat artışı yoktur. Bu nedenle ‘Cismin sürati her anda arttığı için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; sürat sabit kalsa da hız vektörünün yönü değiştiğinden hız değişir ve ivme sıfır olmaz. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Hız vektörünün yönü sürekli değiştiği için’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yanlış; çembersel yörüngenin yarıçapı sabit olduğundan yarıçap vektörünün uzunluğu değişmez. Bu nedenle ‘Cismin yarıçap vektörünün uzunluğu sürekli değiştiği için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; sabit süratli harekette cisim eşit zaman aralıklarında eşit uzunlukta yollar alır; ivmenin nedeni bu değildir. Bu nedenle ‘Cisim eşit zaman aralıklarında eşit yollar alamadığı için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Hız vektörünün yönü sürekli değiştiği için","level":3,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-yonleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sürat sabit kalsa da hız vektörünün yönü değiştiğinden hız değişir ve ivme sıfır olmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; soruda süratin sabit olduğu belirtilmiştir, bu nedenle sürat artışı yoktur. Bu nedenle ‘Cismin sürati her anda arttığı için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; sürat sabit kalsa da hız vektörünün yönü değiştiğinden hız değişir ve ivme sıfır olmaz. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Hız vektörünün yönü sürekli değiştiği için’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Yanlış; çembersel yörüngenin yarıçapı sabit olduğundan yarıçap vektörünün uzunluğu değişmez. Bu nedenle ‘Cismin yarıçap vektörünün uzunluğu sürekli değiştiği için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Yanlış; sabit süratli harekette cisim eşit zaman aralıklarında eşit uzunlukta yollar alır; ivmenin nedeni bu değildir. Bu nedenle ‘Cisim eşit zaman aralıklarında eşit yollar alamadığı için’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"314f10d507863f3254778565d7b1a3532b8125e4e779ea8f37ac7c8cf0ce69f5","reviewDecisionSha256":"3f06050fa462689f73f3dd073d0af4965afe97864253bfb2c23e5839042dd8cc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:314f10d507863f3254778565d7b1a3532b8125e4e779ea8f37ac7c8cf0ce69f5","reviewedHash":"sha256:314f10d507863f3254778565d7b1a3532b8125e4e779ea8f37ac7c8cf0ce69f5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3f06050fa462689f73f3dd073d0af4965afe97864253bfb2c23e5839042dd8cc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0083","contentProjectionSha256":"314f10d507863f3254778565d7b1a3532b8125e4e779ea8f37ac7c8cf0ce69f5","reviewDecisionSha256":"3f06050fa462689f73f3dd073d0af4965afe97864253bfb2c23e5839042dd8cc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0084","questionNumber":84,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Yatay düzlemde bir ipe bağlı olarak çembersel yörüngede dönen cismin ipi aniden kopuyor. Cismin kopma anından hemen sonraki ilk hareket yönü hangisidir?","choices":["Doğrudan eski çemberin merkezine doğru","Merkezden dışarıya, yarıçap doğrultusunda","Bulunduğu yerde anında duracak biçimde","Kopma noktasındaki yörüngeye teğet ve anlık hız yönünde"],"distractorWhy":["Yanlış; ip koptuktan sonra cismi eski merkeze doğru götürecek bir bağ kalmaz ve anlık hız merkeze yönelik değildir. Bu nedenle ‘Doğrudan eski çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; cismin serbest kaldığı andaki hız yönü yarıçap boyunca dışarıya değil, yörüngeye teğettir. Bu nedenle ‘Merkezden dışarıya, yarıçap doğrultusunda’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; ip kopması cismin mevcut hızını bir anda sıfırlamaz; cisim hareketini sürdürür. Bu nedenle ‘Bulunduğu yerde anında duracak biçimde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; cisim ip koptuğu anda sahip olduğu anlık hız yönünde, yani kopma noktasındaki yörüngeye teğet doğrultuda ilerlemeye başlar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kopma noktasındaki yörüngeye teğet ve anlık hız yönünde’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kopma noktasındaki yörüngeye teğet ve anlık hız yönünde","level":4,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-yonleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cisim ip koptuğu anda sahip olduğu anlık hız yönünde, yani kopma noktasındaki yörüngeye teğet doğrultuda ilerlemeye başlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ip koptuktan sonra cismi eski merkeze doğru götürecek bir bağ kalmaz ve anlık hız merkeze yönelik değildir. Bu nedenle ‘Doğrudan eski çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yanlış; cismin serbest kaldığı andaki hız yönü yarıçap boyunca dışarıya değil, yörüngeye teğettir. Bu nedenle ‘Merkezden dışarıya, yarıçap doğrultusunda’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Yanlış; ip kopması cismin mevcut hızını bir anda sıfırlamaz; cisim hareketini sürdürür. Bu nedenle ‘Bulunduğu yerde anında duracak biçimde’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; cisim ip koptuğu anda sahip olduğu anlık hız yönünde, yani kopma noktasındaki yörüngeye teğet doğrultuda ilerlemeye başlar. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kopma noktasındaki yörüngeye teğet ve anlık hız yönünde’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4f89a67f4a39a71916add82709b52797a8ac5d1fc389543201437b96d62eb739","reviewDecisionSha256":"44e5805ab676426cf833b1508a35472c3a93020f275e1664ec53bcef00d097d6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4f89a67f4a39a71916add82709b52797a8ac5d1fc389543201437b96d62eb739","reviewedHash":"sha256:4f89a67f4a39a71916add82709b52797a8ac5d1fc389543201437b96d62eb739","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44e5805ab676426cf833b1508a35472c3a93020f275e1664ec53bcef00d097d6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0084","contentProjectionSha256":"4f89a67f4a39a71916add82709b52797a8ac5d1fc389543201437b96d62eb739","reviewDecisionSha256":"44e5805ab676426cf833b1508a35472c3a93020f275e1664ec53bcef00d097d6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0085","questionNumber":85,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Türksat uydusunun Dünya merkezi etrafında ideal çembersel yörüngede saat yönünün tersine dolandığı kabul ediliyor. Uydu, Dünya merkezinin tam kuzeyindeki noktadan geçerken anlık hız vektörü hangi yöndedir?","choices":["Dünya merkezine doğru güneye yönelmiştir.","Yörüngeye teğet olacak biçimde batıya yönelmiştir.","Dünya merkezinden uzaklaşacak biçimde kuzeye yönelmiştir.","Yörüngeye teğet olacak biçimde doğuya yönelmiştir."],"distractorWhy":["Hız yönünü merkeze doğru sanma yanılgısını içerir; hız merkeze yönelmez. Bu nedenle ‘Dünya merkezine doğru güneye yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; anlık hız her zaman yörüngeye teğettir ve saat yönünün tersine harekette kuzey noktasında batıya yönelir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yörüngeye teğet olacak biçimde batıya yönelmiştir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yarıçap doğrultusunu hız doğrultusuyla karıştırır. Bu nedenle ‘Dünya merkezinden uzaklaşacak biçimde kuzeye yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Teğet yönü doğru olsa da hareket yönünü ters seçmiştir. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet olacak biçimde doğuya yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yörüngeye teğet olacak biçimde batıya yönelmiştir.","level":2,"familyId":"cembersel-hareket-analoji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: anlık hız her zaman yörüngeye teğettir ve saat yönünün tersine harekette kuzey noktasında batıya yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hız yönünü merkeze doğru sanma yanılgısını içerir; hız merkeze yönelmez. Bu nedenle ‘Dünya merkezine doğru güneye yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; anlık hız her zaman yörüngeye teğettir ve saat yönünün tersine harekette kuzey noktasında batıya yönelir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yörüngeye teğet olacak biçimde batıya yönelmiştir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Yarıçap doğrultusunu hız doğrultusuyla karıştırır. Bu nedenle ‘Dünya merkezinden uzaklaşacak biçimde kuzeye yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Teğet yönü doğru olsa da hareket yönünü ters seçmiştir. Bu nedenle ‘Yörüngeye teğet olacak biçimde doğuya yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"16a4a864ffe66c3b549340cdfc8980c071ed222df967fd3987656fe0b3815210","reviewDecisionSha256":"ac3b8e0197cff5de3006ef16c34a4f49ce167468c8927b6c3b8b590c92ad2193","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:16a4a864ffe66c3b549340cdfc8980c071ed222df967fd3987656fe0b3815210","reviewedHash":"sha256:16a4a864ffe66c3b549340cdfc8980c071ed222df967fd3987656fe0b3815210","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac3b8e0197cff5de3006ef16c34a4f49ce167468c8927b6c3b8b590c92ad2193; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0085","contentProjectionSha256":"16a4a864ffe66c3b549340cdfc8980c071ed222df967fd3987656fe0b3815210","reviewDecisionSha256":"ac3b8e0197cff5de3006ef16c34a4f49ce167468c8927b6c3b8b590c92ad2193","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0086","questionNumber":86,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Sabit hızla saat yönünde dönen bir dönme dolabın kabini en alt ve en üst konumdan geçmektedir. Bu iki konumdaki hız vektörleri için hangi ifade doğrudur?","choices":["Her iki konumda da hız merkeze doğrudur.","En üst konumda hız sıfırdır.","İki konumda da hız aynı yöndedir.","Büyüklükleri eşit, yönleri birbirine zıttır."],"distractorWhy":["Hız ile merkeze yönelen etkiyi karıştırır. Bu nedenle ‘Her iki konumda da hız merkeze doğrudur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yanlış; en üst noktada da kabin hareket etmeye devam ettiği için hız sıfır değildir. Bu nedenle ‘En üst konumda hız sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yalnızca büyüklüğe odaklanıp yön değişimini gözden kaçırır. Bu nedenle ‘İki konumda da hız aynı yöndedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; sabit hızlı çembersel harekette hız büyüklüğü değişmez, alt ve üst noktadaki teğet yönler ters olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Büyüklükleri eşit, yönleri birbirine zıttır.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Büyüklükleri eşit, yönleri birbirine zıttır.","level":3,"familyId":"cembersel-hareket-analoji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit hızlı çembersel harekette hız büyüklüğü değişmez, alt ve üst noktadaki teğet yönler ters olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hız ile merkeze yönelen etkiyi karıştırır. Bu nedenle ‘Her iki konumda da hız merkeze doğrudur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yanlış; en üst noktada da kabin hareket etmeye devam ettiği için hız sıfır değildir. Bu nedenle ‘En üst konumda hız sıfırdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Yalnızca büyüklüğe odaklanıp yön değişimini gözden kaçırır. Bu nedenle ‘İki konumda da hız aynı yöndedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; sabit hızlı çembersel harekette hız büyüklüğü değişmez, alt ve üst noktadaki teğet yönler ters olur. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Büyüklükleri eşit, yönleri birbirine zıttır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a6692448c5278b3714bf613e83b759a8e246c9e4567e5f5d1e88e063f812ae69","reviewDecisionSha256":"5606bdc073be7d5269d5b4ce59aa4c38d15663277cc78f40d31a81070b1e07aa","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a6692448c5278b3714bf613e83b759a8e246c9e4567e5f5d1e88e063f812ae69","reviewedHash":"sha256:a6692448c5278b3714bf613e83b759a8e246c9e4567e5f5d1e88e063f812ae69","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5606bdc073be7d5269d5b4ce59aa4c38d15663277cc78f40d31a81070b1e07aa; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0086","contentProjectionSha256":"a6692448c5278b3714bf613e83b759a8e246c9e4567e5f5d1e88e063f812ae69","reviewDecisionSha256":"5606bdc073be7d5269d5b4ce59aa4c38d15663277cc78f40d31a81070b1e07aa","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0087","questionNumber":87,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Virajı dönen bir araç ile ipe bağlı olarak yatay düzlemde döndürülen bir cisim karşılaştırılıyor. Bu iki hareket için ortak örüntü hangisidir?","choices":["Her ikisinde de anlık hız yörüngeye teğettir; yön değişimini sağlayan net etki merkeze doğrudur.","Her ikisinde de anlık hız doğrudan merkeze yönelmiştir.","Her ikisinde de dönme sırasında hız sürekli azalmak zorundadır.","İki sistem arasında ortak bir geometrik özellik yoktur."],"distractorWhy":["Doğru; iki sistemde de hız teğet doğrultudadır ve yön değişimi merkeze doğru olan net etkiyle ilişkilidir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Her ikisinde de anlık hız yörüngeye teğettir; yön değişimini sağlayan net etki merkeze doğrudur.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Hızı merkeze yöneltme yanılgısını içerir. Bu nedenle ‘Her ikisinde de anlık hız doğrudan merkeze yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Çembersel harekette hız büyüklüğünün mutlaka azalacağını varsayar. Bu nedenle ‘Her ikisinde de dönme sırasında hız sürekli azalmak zorundadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Farklı örneklerin aynı geometrik ilkeye dayandığını gözden kaçırır. Bu nedenle ‘İki sistem arasında ortak bir geometrik özellik yoktur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Her ikisinde de anlık hız yörüngeye teğettir; yön değişimini sağlayan net etki merkeze doğrudur.","level":4,"familyId":"cembersel-hareket-analoji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki sistemde de hız teğet doğrultudadır ve yön değişimi merkeze doğru olan net etkiyle ilişkilidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; iki sistemde de hız teğet doğrultudadır ve yön değişimi merkeze doğru olan net etkiyle ilişkilidir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Her ikisinde de anlık hız yörüngeye teğettir; yön değişimini sağlayan net etki merkeze doğrudur.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Hızı merkeze yöneltme yanılgısını içerir. Bu nedenle ‘Her ikisinde de anlık hız doğrudan merkeze yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Çembersel harekette hız büyüklüğünün mutlaka azalacağını varsayar. Bu nedenle ‘Her ikisinde de dönme sırasında hız sürekli azalmak zorundadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Farklı örneklerin aynı geometrik ilkeye dayandığını gözden kaçırır. Bu nedenle ‘İki sistem arasında ortak bir geometrik özellik yoktur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2db0639a15f68dadef3971dd88e66f89d38cd3323b049f7962402c7b0e25fe5a","reviewDecisionSha256":"3e184c23f396c6e8769c5fe12191ee5b65a65622ed2090f67648be2e279932ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2db0639a15f68dadef3971dd88e66f89d38cd3323b049f7962402c7b0e25fe5a","reviewedHash":"sha256:2db0639a15f68dadef3971dd88e66f89d38cd3323b049f7962402c7b0e25fe5a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e184c23f396c6e8769c5fe12191ee5b65a65622ed2090f67648be2e279932ac; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0087","contentProjectionSha256":"2db0639a15f68dadef3971dd88e66f89d38cd3323b049f7962402c7b0e25fe5a","reviewDecisionSha256":"3e184c23f396c6e8769c5fe12191ee5b65a65622ed2090f67648be2e279932ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0088","questionNumber":88,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Uydu, dönme dolap ve viraj alan araç örnekleri birlikte düşünüldüğünde aşağıdaki genellemelerden hangisi tümü için geçerlidir?","choices":["Anlık hız ile net etki her zaman aynı yöndedir.","Anlık hız her zaman merkeze doğrudur, yarıçap doğrultusu ise teğettir.","Yarıçap merkezden cisme uzanır; anlık hız yörüngeye teğet ve yarıçapa diktir, net etki merkeze doğrudur.","En üst noktaya gelindiğinde hız mutlaka sıfır olur."],"distractorWhy":["Hız doğrultusunu net etkinin yönüyle karıştırır. Bu nedenle ‘Anlık hız ile net etki her zaman aynı yöndedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yarıçap ve hız doğrultularını yer değiştirir. Bu nedenle ‘Anlık hız her zaman merkeze doğrudur, yarıçap doğrultusu ise teğettir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; üç örnekte de ortak geometrik düzen yarıçap, teğet hız ve merkeze yönelen net etki ilişkisidir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yarıçap merkezden cisme uzanır; anlık hız yörüngeye teğet ve yarıçapa diktir, net etki merkeze doğrudur.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Dönme dolap örneğindeki en üst konumu yanlış yorumlayarak genelleme yapar. Bu nedenle ‘En üst noktaya gelindiğinde hız mutlaka sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yarıçap merkezden cisme uzanır; anlık hız yörüngeye teğet ve yarıçapa diktir, net etki merkeze doğrudur.","level":5,"familyId":"cembersel-hareket-analoji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: üç örnekte de ortak geometrik düzen yarıçap, teğet hız ve merkeze yönelen net etki ilişkisidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hız doğrultusunu net etkinin yönüyle karıştırır. Bu nedenle ‘Anlık hız ile net etki her zaman aynı yöndedir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yarıçap ve hız doğrultularını yer değiştirir. Bu nedenle ‘Anlık hız her zaman merkeze doğrudur, yarıçap doğrultusu ise teğettir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; üç örnekte de ortak geometrik düzen yarıçap, teğet hız ve merkeze yönelen net etki ilişkisidir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yarıçap merkezden cisme uzanır; anlık hız yörüngeye teğet ve yarıçapa diktir, net etki merkeze doğrudur.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Dönme dolap örneğindeki en üst konumu yanlış yorumlayarak genelleme yapar. Bu nedenle ‘En üst noktaya gelindiğinde hız mutlaka sıfır olur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"86518ab6d962475a22fd8a6de8a94b3c348cf1d7c0c569019fb875eeba4586ac","reviewDecisionSha256":"bb30cef6d1da7f76a5a443c21c4dfb35d6e7773d890d3e0311bd87a5a086703f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:86518ab6d962475a22fd8a6de8a94b3c348cf1d7c0c569019fb875eeba4586ac","reviewedHash":"sha256:86518ab6d962475a22fd8a6de8a94b3c348cf1d7c0c569019fb875eeba4586ac","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bb30cef6d1da7f76a5a443c21c4dfb35d6e7773d890d3e0311bd87a5a086703f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0088","contentProjectionSha256":"86518ab6d962475a22fd8a6de8a94b3c348cf1d7c0c569019fb875eeba4586ac","reviewDecisionSha256":"bb30cef6d1da7f76a5a443c21c4dfb35d6e7773d890d3e0311bd87a5a086703f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0089","questionNumber":89,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim çembersel yörüngesinde saat yönünün tersine hareket etmektedir. Cisim saat kadranındaki 3 konumundan geçerken anlık hız vektörü hangi yöndedir?","choices":["Çemberin merkezine doğru","Aşağı doğru","Yukarı doğru","Sağa doğru"],"distractorWhy":["Bu seçim hız ile merkeze yönelen ivmeyi karıştırır; anlık hız yarıçap boyunca değil, yörüngeye teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘Çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Bu yön, cismin aynı konumda saat yönünde hareket etmesi durumunda geçerli olur. Bu nedenle ‘Aşağı doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; saat 3 konumundaki teğet düşeydir ve saat yönünün tersine hareket eden cismin anlık hızı yukarı yönelir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yukarı doğru’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Bu seçim merkezden cisme çizilen yarıçapın dışa yönünü hız yönü sanır; anlık hız yarıçapa diktir. Bu nedenle ‘Sağa doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yukarı doğru","level":2,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: saat 3 konumundaki teğet düşeydir ve saat yönünün tersine hareket eden cismin anlık hızı yukarı yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bu seçim hız ile merkeze yönelen ivmeyi karıştırır; anlık hız yarıçap boyunca değil, yörüngeye teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘Çemberin merkezine doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Bu yön, cismin aynı konumda saat yönünde hareket etmesi durumunda geçerli olur. Bu nedenle ‘Aşağı doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; saat 3 konumundaki teğet düşeydir ve saat yönünün tersine hareket eden cismin anlık hızı yukarı yönelir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Yukarı doğru’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Bu seçim merkezden cisme çizilen yarıçapın dışa yönünü hız yönü sanır; anlık hız yarıçapa diktir. Bu nedenle ‘Sağa doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5d2cf94ace74a422b27dc74d09d3c57f055274e498bfb3e92cf4d1184e136724","reviewDecisionSha256":"f2ca332d5866cf6ce661f20c36316ebb0ef7f1b8d7c2f67c0c0ba3c7f71e7d76","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5d2cf94ace74a422b27dc74d09d3c57f055274e498bfb3e92cf4d1184e136724","reviewedHash":"sha256:5d2cf94ace74a422b27dc74d09d3c57f055274e498bfb3e92cf4d1184e136724","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f2ca332d5866cf6ce661f20c36316ebb0ef7f1b8d7c2f67c0c0ba3c7f71e7d76; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0089","contentProjectionSha256":"5d2cf94ace74a422b27dc74d09d3c57f055274e498bfb3e92cf4d1184e136724","reviewDecisionSha256":"f2ca332d5866cf6ce661f20c36316ebb0ef7f1b8d7c2f67c0c0ba3c7f71e7d76","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0090","questionNumber":90,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Saat yönünün tersine sabit biçimde dönen bir dönme dolabın aynı anda tam sağ ucunda bulunan K kabini ile tam sol ucunda bulunan L kabininin anlık hız vektörleri nasıl karşılaştırılır?","choices":["Büyüklükleri eşit, yönleri zıttır; K yukarı, L aşağı yönlüdür.","Büyüklükleri eşit ve yönleri aynıdır; ikisi de yukarı yönlüdür.","K'nin hız büyüklüğü L'ninkinden fazladır; çünkü K dönme dolabın sağındadır.","Her iki hız vektörü de dönme dolabın merkezine yönelmiştir."],"distractorWhy":["Doğru; iki kabin aynı dönme dolap üzerinde eşit uzaklıkta hareket ettiğinden hız büyüklükleri eşittir, karşılıklı noktalardaki teğet yönleri ise zıttır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Büyüklükleri eşit, yönleri zıttır; K yukarı, L aşağı yönlüdür.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Karşılıklı noktalardaki teğet doğrultular paralel olsa da saat yönünün tersine dönüşte hareket yönleri aynı değil, zıttır. Bu nedenle ‘Büyüklükleri eşit ve yönleri aynıdır; ikisi de yukarı yönlüdür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Kabinin sağda ya da solda bulunması hız büyüklüğünü tek başına değiştirmez; iki kabin aynı dönme hareketinin parçalarıdır. Bu nedenle ‘K'nin hız büyüklüğü L'ninkinden fazladır; çünkü K dönme dolabın sağındadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Bu seçim anlık hızın yörüngeye teğet olduğu gerçeğini göz ardı ederek hız vektörünü merkez doğrultusunda kabul eder. Bu nedenle ‘Her iki hız vektörü de dönme dolabın merkezine yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Büyüklükleri eşit, yönleri zıttır; K yukarı, L aşağı yönlüdür.","level":3,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki kabin aynı dönme dolap üzerinde eşit uzaklıkta hareket ettiğinden hız büyüklükleri eşittir, karşılıklı noktalardaki teğet yönleri ise zıttır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; iki kabin aynı dönme dolap üzerinde eşit uzaklıkta hareket ettiğinden hız büyüklükleri eşittir, karşılıklı noktalardaki teğet yönleri ise zıttır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Büyüklükleri eşit, yönleri zıttır; K yukarı, L aşağı yönlüdür.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Karşılıklı noktalardaki teğet doğrultular paralel olsa da saat yönünün tersine dönüşte hareket yönleri aynı değil, zıttır. Bu nedenle ‘Büyüklükleri eşit ve yönleri aynıdır; ikisi de yukarı yönlüdür.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Kabinin sağda ya da solda bulunması hız büyüklüğünü tek başına değiştirmez; iki kabin aynı dönme hareketinin parçalarıdır. Bu nedenle ‘K'nin hız büyüklüğü L'ninkinden fazladır; çünkü K dönme dolabın sağındadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Bu seçim anlık hızın yörüngeye teğet olduğu gerçeğini göz ardı ederek hız vektörünü merkez doğrultusunda kabul eder. Bu nedenle ‘Her iki hız vektörü de dönme dolabın merkezine yönelmiştir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3085bef7b63ba00ebbde2ad27f208a833617b3ab7e545fad8c398b56c607854c","reviewDecisionSha256":"bffd87f0759d4c9d6dabcf1e8e0547e8c00fb458a3f42524d427b8f9f815d0e2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3085bef7b63ba00ebbde2ad27f208a833617b3ab7e545fad8c398b56c607854c","reviewedHash":"sha256:3085bef7b63ba00ebbde2ad27f208a833617b3ab7e545fad8c398b56c607854c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bffd87f0759d4c9d6dabcf1e8e0547e8c00fb458a3f42524d427b8f9f815d0e2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0090","contentProjectionSha256":"3085bef7b63ba00ebbde2ad27f208a833617b3ab7e545fad8c398b56c607854c","reviewDecisionSha256":"bffd87f0759d4c9d6dabcf1e8e0547e8c00fb458a3f42524d427b8f9f815d0e2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0091","questionNumber":91,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"K cismi yarıçapı 2 metre olan bir çemberin sağ ucundan yukarı yönlü hızla, L cismi ise yarıçapı 5 metre olan başka bir çemberin alt ucundan sağa yönlü hızla geçmektedir. Yalnız bu bilgilere dayanılarak hangi çıkarım yapılabilir?","choices":["K saat yönünün tersine, L saat yönünde dönmektedir ve K kesinlikle daha hızlıdır.","Her iki cisim de saat yönünde dönmektedir ve L'nin yarıçapı büyük olduğu için L kesinlikle daha hızlıdır.","K ve L'nin hız vektörleri merkezlerine yöneldiğinden dönüş yönleri belirlenemez.","Her iki cisim de saat yönünün tersine dönmektedir; yarıçapların farklı olması hız büyüklüklerini karşılaştırmak için yeterli değildir."],"distractorWhy":["K'nin dönüş yönü doğru yorumlansa da alt noktada sağa yönelen L de saat yönünün tersine döner; ayrıca verilen yarıçaplar hız büyüklüklerini kesinleştirmez. Bu nedenle ‘K saat yönünün tersine, L saat yönünde dönmektedir ve K kesinlikle daha hızlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Sağ uçta yukarı ve alt uçta sağa yönelen teğet hızlar saat yönünün tersine dönüşü gösterir; büyük yarıçap tek başına daha büyük hız anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki cisim de saat yönünde dönmektedir ve L'nin yarıçapı büyük olduğu için L kesinlikle daha hızlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Anlık hız vektörleri merkez doğrultusunda değil, çembersel yörüngelere teğettir; verilen teğet yönlerinden dönüş yönleri belirlenebilir. Bu nedenle ‘K ve L'nin hız vektörleri merkezlerine yöneldiğinden dönüş yönleri belirlenemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; iki konumdaki teğet yönler her iki hareketin de saat yönünün tersine olduğunu gösterir, ancak yalnız yarıçap değerleri hız büyüklükleri arasında kesin bir sıralama sağlamaz. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Her iki cisim de saat yönünün tersine dönmektedir; yarıçapların farklı olması hız büyüklüklerini karşılaştırmak için yeterli değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Her iki cisim de saat yönünün tersine dönmektedir; yarıçapların farklı olması hız büyüklüklerini karşılaştırmak için yeterli değildir.","level":4,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki konumdaki teğet yönler her iki hareketin de saat yönünün tersine olduğunu gösterir, ancak yalnız yarıçap değerleri hız büyüklükleri arasında kesin bir sıralama sağlamaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: K'nin dönüş yönü doğru yorumlansa da alt noktada sağa yönelen L de saat yönünün tersine döner; ayrıca verilen yarıçaplar hız büyüklüklerini kesinleştirmez. Bu nedenle ‘K saat yönünün tersine, L saat yönünde dönmektedir ve K kesinlikle daha hızlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Sağ uçta yukarı ve alt uçta sağa yönelen teğet hızlar saat yönünün tersine dönüşü gösterir; büyük yarıçap tek başına daha büyük hız anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki cisim de saat yönünde dönmektedir ve L'nin yarıçapı büyük olduğu için L kesinlikle daha hızlıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Anlık hız vektörleri merkez doğrultusunda değil, çembersel yörüngelere teğettir; verilen teğet yönlerinden dönüş yönleri belirlenebilir. Bu nedenle ‘K ve L'nin hız vektörleri merkezlerine yöneldiğinden dönüş yönleri belirlenemez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; iki konumdaki teğet yönler her iki hareketin de saat yönünün tersine olduğunu gösterir, ancak yalnız yarıçap değerleri hız büyüklükleri arasında kesin bir sıralama sağlamaz. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Her iki cisim de saat yönünün tersine dönmektedir; yarıçapların farklı olması hız büyüklüklerini karşılaştırmak için yeterli değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"152f15648c2352e4f982b9aef100bd06a31980f5d610844f503c4ee69fab4ce9","reviewDecisionSha256":"31c8a7924d10154ced8b6607217aafb24b722626a3d323c311e221dcdfa96bdd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:152f15648c2352e4f982b9aef100bd06a31980f5d610844f503c4ee69fab4ce9","reviewedHash":"sha256:152f15648c2352e4f982b9aef100bd06a31980f5d610844f503c4ee69fab4ce9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:31c8a7924d10154ced8b6607217aafb24b722626a3d323c311e221dcdfa96bdd; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0091","contentProjectionSha256":"152f15648c2352e4f982b9aef100bd06a31980f5d610844f503c4ee69fab4ce9","reviewDecisionSha256":"31c8a7924d10154ced8b6607217aafb24b722626a3d323c311e221dcdfa96bdd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0092","questionNumber":92,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir öğrenci, Dünya çevresinde dolanan uydu, viraj alan otomobil ve ipe bağlı olarak çember çizen taş için \"Hareket çembersel olduğundan hız vektörü her an merkeze yönelir.\" iddiasında bulunuyor. Bu iddia nasıl değerlendirilmelidir?","choices":["İddia üç örnekte de doğrudur; çembersel hareket yapan her cismin hızı merkeze yönelir.","İddia üç örnekte de yanlıştır; anlık hız yörüngeye teğettir, merkeze yönelen büyüklük hız vektörü değildir.","İddia yalnız uydu için doğrudur; otomobilin ve taşın hız vektörleri çemberin dışına yönelir.","İddia yalnız ipe bağlı taş için doğrudur; ip, taşın hız vektörünü sürekli merkeze yöneltir."],"distractorWhy":["Bu seçim hız vektörü ile hareket yönünü değiştiren merkeze yönelik etkiyi karıştırır; çembersel harekette anlık hareket yönü teğettir. Bu nedenle ‘İddia üç örnekte de doğrudur; çembersel hareket yapan her cismin hızı merkeze yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; uydu, otomobil ve taşın anlık hızları bulundukları noktalarda yörüngelerine teğettir, merkeze yönelen vektör hız değildir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘İddia üç örnekte de yanlıştır; anlık hız yörüngeye teğettir, merkeze yönelen büyüklük hız vektörü değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Uydu için de anlık hız merkeze değil yörüngeye teğettir; otomobil ve taşın hızları da çemberin dışına doğru değil teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘İddia yalnız uydu için doğrudur; otomobilin ve taşın hız vektörleri çemberin dışına yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","İp taşın hareket yönünün değişmesini sağlar ancak taşın anlık hızını ip doğrultusunda merkeze yöneltmez; hız ipe dik olan teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘İddia yalnız ipe bağlı taş için doğrudur; ip, taşın hız vektörünü sürekli merkeze yöneltir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İddia üç örnekte de yanlıştır; anlık hız yörüngeye teğettir, merkeze yönelen büyüklük hız vektörü değildir.","level":5,"familyId":"cembersel-hareket-vektor-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uydu, otomobil ve taşın anlık hızları bulundukları noktalarda yörüngelerine teğettir, merkeze yönelen vektör hız değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bu seçim hız vektörü ile hareket yönünü değiştiren merkeze yönelik etkiyi karıştırır; çembersel harekette anlık hareket yönü teğettir. Bu nedenle ‘İddia üç örnekte de doğrudur; çembersel hareket yapan her cismin hızı merkeze yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; uydu, otomobil ve taşın anlık hızları bulundukları noktalarda yörüngelerine teğettir, merkeze yönelen vektör hız değildir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘İddia üç örnekte de yanlıştır; anlık hız yörüngeye teğettir, merkeze yönelen büyüklük hız vektörü değildir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Uydu için de anlık hız merkeze değil yörüngeye teğettir; otomobil ve taşın hızları da çemberin dışına doğru değil teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘İddia yalnız uydu için doğrudur; otomobilin ve taşın hız vektörleri çemberin dışına yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: İp taşın hareket yönünün değişmesini sağlar ancak taşın anlık hızını ip doğrultusunda merkeze yöneltmez; hız ipe dik olan teğet doğrultudadır. Bu nedenle ‘İddia yalnız ipe bağlı taş için doğrudur; ip, taşın hız vektörünü sürekli merkeze yöneltir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"109429fa65a7bc1ba29681febada99920c4ac1947bdeaf7263c913ddf33922d5","reviewDecisionSha256":"891c4110071bcc8ff2a2c04dc38670ebbdd17d6ebed739768cd40c4e8819a9e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:109429fa65a7bc1ba29681febada99920c4ac1947bdeaf7263c913ddf33922d5","reviewedHash":"sha256:109429fa65a7bc1ba29681febada99920c4ac1947bdeaf7263c913ddf33922d5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:891c4110071bcc8ff2a2c04dc38670ebbdd17d6ebed739768cd40c4e8819a9e4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0092","contentProjectionSha256":"109429fa65a7bc1ba29681febada99920c4ac1947bdeaf7263c913ddf33922d5","reviewDecisionSha256":"891c4110071bcc8ff2a2c04dc38670ebbdd17d6ebed739768cd40c4e8819a9e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0093","questionNumber":93,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim çembersel bir yörüngede eşit zaman aralıklarında eşit uzunlukta yaylar alarak hareket etmektedir. Cismin farklı noktalardaki hareketi için hız vektörüyle ilgili hangi açıklama doğrudur?","choices":["Hız vektörü değişmez; çünkü cismin sürati sabittir.","Hız vektörünün yalnız büyüklüğü artar, yönü sabit kalır.","Hız vektörü her noktada merkeze doğrudur; bu nedenle yalnız cismin konumu değişir.","Hız vektörünün büyüklüğü sabit kalırken yönü değişir; bu nedenle hız vektörü değişir."],"distractorWhy":["Süratin sabit olması yalnız hız vektörünün büyüklüğünün sabit olduğunu gösterir; yön değiştiğinde vektör de değişir. Bu nedenle ‘Hız vektörü değişmez; çünkü cismin sürati sabittir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Cisim eşit zamanlarda eşit yaylar aldığı için hız büyüklüğü artmaz; ayrıca çembersel yörüngede hızın yönü sabit değildir. Bu nedenle ‘Hız vektörünün yalnız büyüklüğü artar, yönü sabit kalır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Hız vektörü merkeze değil, cismin bulunduğu noktada yörüngeye teğet yönelir. Bu nedenle ‘Hız vektörü her noktada merkeze doğrudur; bu nedenle yalnız cismin konumu değişir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; vektörel hız hem büyüklük hem yönle tanımlanır ve çembersel harekette teğet doğrultu sürekli değişir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Hız vektörünün büyüklüğü sabit kalırken yönü değişir; bu nedenle hız vektörü değişir.’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Hız vektörünün büyüklüğü sabit kalırken yönü değişir; bu nedenle hız vektörü değişir.","level":2,"familyId":"cembersel-hareket-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: vektörel hız hem büyüklük hem yönle tanımlanır ve çembersel harekette teğet doğrultu sürekli değişir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Süratin sabit olması yalnız hız vektörünün büyüklüğünün sabit olduğunu gösterir; yön değiştiğinde vektör de değişir. Bu nedenle ‘Hız vektörü değişmez; çünkü cismin sürati sabittir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Cisim eşit zamanlarda eşit yaylar aldığı için hız büyüklüğü artmaz; ayrıca çembersel yörüngede hızın yönü sabit değildir. Bu nedenle ‘Hız vektörünün yalnız büyüklüğü artar, yönü sabit kalır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Hız vektörü merkeze değil, cismin bulunduğu noktada yörüngeye teğet yönelir. Bu nedenle ‘Hız vektörü her noktada merkeze doğrudur; bu nedenle yalnız cismin konumu değişir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; vektörel hız hem büyüklük hem yönle tanımlanır ve çembersel harekette teğet doğrultu sürekli değişir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Hız vektörünün büyüklüğü sabit kalırken yönü değişir; bu nedenle hız vektörü değişir.’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"56043973d44cc7af124c50193efb082904c696f068471a45060aa9f37812f0e8","reviewDecisionSha256":"c1aeaa48e8d2f1565c1484bebc89bc0d17e7e378220be727d59a6149528b9cb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:56043973d44cc7af124c50193efb082904c696f068471a45060aa9f37812f0e8","reviewedHash":"sha256:56043973d44cc7af124c50193efb082904c696f068471a45060aa9f37812f0e8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c1aeaa48e8d2f1565c1484bebc89bc0d17e7e378220be727d59a6149528b9cb4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0093","contentProjectionSha256":"56043973d44cc7af124c50193efb082904c696f068471a45060aa9f37812f0e8","reviewDecisionSha256":"c1aeaa48e8d2f1565c1484bebc89bc0d17e7e378220be727d59a6149528b9cb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0094","questionNumber":94,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim saat kadranı biçimindeki çembersel bir pistte saat yönünde hareket etmektedir. Cisim saat 9 konumundan geçerken anlık hız vektörü hangi yöndedir?","choices":["Yatay sağa, merkeze doğru","Dikey yukarı, yörüngeye teğet","Dikey aşağı, yörüngeye teğet","Yatay sola, merkezden dışarı"],"distractorWhy":["Saat 9 konumunda merkeze doğru yön yatay sağadır; ancak bu yön hızın değil, merkeze yönelik doğrultunun yönüdür. Bu nedenle ‘Yatay sağa, merkeze doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; saat yönündeki cisim saat 9 konumundan saat 12 konumuna doğru ilerler ve anlık hızı dikey yukarı yönlü teğettir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Dikey yukarı, yörüngeye teğet’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Dikey aşağı yön saat 9 konumunda teğettir ancak saat yönünün tersindeki hareket yönüne karşılık gelir. Bu nedenle ‘Dikey aşağı, yörüngeye teğet’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yatay sol yön yarıçap doğrultusunda merkezden dışarıdır ve yörüngeye teğet değildir. Bu nedenle ‘Yatay sola, merkezden dışarı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Dikey yukarı, yörüngeye teğet","level":3,"familyId":"cembersel-hareket-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: saat yönündeki cisim saat 9 konumundan saat 12 konumuna doğru ilerler ve anlık hızı dikey yukarı yönlü teğettir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Saat 9 konumunda merkeze doğru yön yatay sağadır; ancak bu yön hızın değil, merkeze yönelik doğrultunun yönüdür. Bu nedenle ‘Yatay sağa, merkeze doğru’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; saat yönündeki cisim saat 9 konumundan saat 12 konumuna doğru ilerler ve anlık hızı dikey yukarı yönlü teğettir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Dikey yukarı, yörüngeye teğet’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Dikey aşağı yön saat 9 konumunda teğettir ancak saat yönünün tersindeki hareket yönüne karşılık gelir. Bu nedenle ‘Dikey aşağı, yörüngeye teğet’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Yatay sol yön yarıçap doğrultusunda merkezden dışarıdır ve yörüngeye teğet değildir. Bu nedenle ‘Yatay sola, merkezden dışarı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3bb8ed628a38b61d6a1052ad6e8ae81526d44d419e7d32ca0ac2beb9c0656169","reviewDecisionSha256":"07b37a962976577d930374fca8781bda9f18854a9322efc6b53e9a74f39fdd22","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3bb8ed628a38b61d6a1052ad6e8ae81526d44d419e7d32ca0ac2beb9c0656169","reviewedHash":"sha256:3bb8ed628a38b61d6a1052ad6e8ae81526d44d419e7d32ca0ac2beb9c0656169","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:07b37a962976577d930374fca8781bda9f18854a9322efc6b53e9a74f39fdd22; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0094","contentProjectionSha256":"3bb8ed628a38b61d6a1052ad6e8ae81526d44d419e7d32ca0ac2beb9c0656169","reviewDecisionSha256":"07b37a962976577d930374fca8781bda9f18854a9322efc6b53e9a74f39fdd22","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0095","questionNumber":95,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Bir cisim ipe bağlı olarak çembersel yörüngede döndürülürken merkeze yönelik net etkiyi ağırlıklı olarak ip gerilmesi oluşturur. Bir uydu gezegen çevresinde dolanırken aynı yönlü net etkiyi kütle çekimi oluşturur. Bu iki hareket için çıkarılabilecek ortak sonuç hangisidir?","choices":["Her iki durumda da merkeze yönelik net etki mutlaka ip gerilmesinden oluşur.","Her iki cismin hız vektörü hareket boyunca merkeze doğru yönelir.","Farklı fiziksel kuvvetler merkeze yönelik net etkiyi oluşturabilir; ortak sonuç hız yönünün değişmesi ve yörüngenin merkeze doğru kıvrılmasıdır.","Merkeze yönelik net etki bulunduğunda iki cismin de sürati sürekli artmak zorundadır."],"distractorWhy":["Uyduda ip bulunmaz; merkeze yönelik net etki kütle çekiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da merkeze yönelik net etki mutlaka ip gerilmesinden oluşur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Çembersel harekette hız vektörü merkeze doğru değil, yörüngeye teğet yönelir. Bu nedenle ‘Her iki cismin hız vektörü hareket boyunca merkeze doğru yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; net etkinin fiziksel kaynağı farklı olsa da merkeze yönelmesi hız vektörünün yönünü değiştirerek yörüngeyi eğriltir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Farklı fiziksel kuvvetler merkeze yönelik net etkiyi oluşturabilir; ortak sonuç hız yönünün değişmesi ve yörüngenin merkeze doğru kıvrılmasıdır.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Merkeze yönelik net etki hızın yönünü değiştirebilir; bu durum tek başına süratin sürekli artmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Merkeze yönelik net etki bulunduğunda iki cismin de sürati sürekli artmak zorundadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Farklı fiziksel kuvvetler merkeze yönelik net etkiyi oluşturabilir; ortak sonuç hız yönünün değişmesi ve yörüngenin merkeze doğru kıvrılmasıdır.","level":4,"familyId":"cembersel-hareket-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: net etkinin fiziksel kaynağı farklı olsa da merkeze yönelmesi hız vektörünün yönünü değiştirerek yörüngeyi eğriltir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uyduda ip bulunmaz; merkeze yönelik net etki kütle çekiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Her iki durumda da merkeze yönelik net etki mutlaka ip gerilmesinden oluşur.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Çembersel harekette hız vektörü merkeze doğru değil, yörüngeye teğet yönelir. Bu nedenle ‘Her iki cismin hız vektörü hareket boyunca merkeze doğru yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; net etkinin fiziksel kaynağı farklı olsa da merkeze yönelmesi hız vektörünün yönünü değiştirerek yörüngeyi eğriltir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Farklı fiziksel kuvvetler merkeze yönelik net etkiyi oluşturabilir; ortak sonuç hız yönünün değişmesi ve yörüngenin merkeze doğru kıvrılmasıdır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Merkeze yönelik net etki hızın yönünü değiştirebilir; bu durum tek başına süratin sürekli artmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Merkeze yönelik net etki bulunduğunda iki cismin de sürati sürekli artmak zorundadır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0640738d3a71a2435a136f0ffdf5bf0c7e4cb82cf2bc7caa9b8ecaeeee84321e","reviewDecisionSha256":"856a6fce687f9a8554cd1719dada017fe609e8300f468acd76db661926307da3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0640738d3a71a2435a136f0ffdf5bf0c7e4cb82cf2bc7caa9b8ecaeeee84321e","reviewedHash":"sha256:0640738d3a71a2435a136f0ffdf5bf0c7e4cb82cf2bc7caa9b8ecaeeee84321e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:856a6fce687f9a8554cd1719dada017fe609e8300f468acd76db661926307da3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0095","contentProjectionSha256":"0640738d3a71a2435a136f0ffdf5bf0c7e4cb82cf2bc7caa9b8ecaeeee84321e","reviewDecisionSha256":"856a6fce687f9a8554cd1719dada017fe609e8300f468acd76db661926307da3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0096","questionNumber":96,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-1","topicKey":"tr-g11-fizik-kuvvet-ve-hareket","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-1-6","topic":"Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü","noteId":"tr-g11-fizik-note-006","noteKey":"tr-g11-fizik-note-006","objective":"FİZ.11.1.6","question":"Üç öğrenci çembersel hareketi şu şekilde açıklamaktadır: Arda, yarıçap doğrultusunun merkezden cisme uzandığını söyler. Beren, teğet hızın cismin bulunduğu noktada yörüngeye teğet ve yarıçap doğrultusuna dik olduğunu belirtir. Can ise merkeze yönelik net kuvvetin hız vektörünün yönünü değiştirdiğini ve bu net etkinin gerilme ya da kütle çekimi gibi gerçek kuvvetlerden doğabileceğini ifade eder. Bu açıklamaların değerlendirilmesiyle ilgili hangi seçenek tamamen doğrudur?","choices":["Arda, Beren ve Can'ın açıklamaları birlikte doğru bir çembersel hareket modeli oluşturur.","Yalnız Arda ve Beren doğrudur; çünkü merkeze yönelik net kuvvet hız vektörünün yönünü değiştirmez.","Yalnız Beren ve Can doğrudur; çünkü yarıçap doğrultusu merkezden cisme değil, teğet doğrultuda uzanır.","Yalnız Arda ve Can doğrudur; çünkü teğet hız yarıçap doğrultusunda yönelir."],"distractorWhy":["Doğru; yarıçap merkez-cisim doğrultusundadır, anlık hız bu doğrultuya dik olan teğet yöndedir ve merkeze yönelik net kuvvet hızın yönünü değiştirerek çembersel yörüngeyi sürdürür. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Arda, Beren ve Can'ın açıklamaları birlikte doğru bir çembersel hareket modeli oluşturur.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Merkeze yönelik net kuvvetin temel sonucu hız vektörünün yönünü değiştirmektir; bu nedenle Can'ın açıklaması da doğrudur. Bu nedenle ‘Yalnız Arda ve Beren doğrudur; çünkü merkeze yönelik net kuvvet hız vektörünün yönünü değiştirmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yarıçap doğrultusu merkez ile cismi birleştirir; teğet doğrultuda uzandığı iddiası yanlıştır. Bu nedenle ‘Yalnız Beren ve Can doğrudur; çünkü yarıçap doğrultusu merkezden cisme değil, teğet doğrultuda uzanır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Teğet hız yarıçap doğrultusunda değil, yarıçap doğrultusuna dik olan yörünge teğeti boyunca yönelir. Bu nedenle ‘Yalnız Arda ve Can doğrudur; çünkü teğet hız yarıçap doğrultusunda yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Arda, Beren ve Can'ın açıklamaları birlikte doğru bir çembersel hareket modeli oluşturur.","level":5,"familyId":"cembersel-hareket-model-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-60","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yarıçap merkez-cisim doğrultusundadır, anlık hız bu doğrultuya dik olan teğet yöndedir ve merkeze yönelik net kuvvet hızın yönünü değiştirerek çembersel yörüngeyi sürdürür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yarıçap merkez-cisim doğrultusundadır, anlık hız bu doğrultuya dik olan teğet yöndedir ve merkeze yönelik net kuvvet hızın yönünü değiştirerek çembersel yörüngeyi sürdürür. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Arda, Beren ve Can'ın açıklamaları birlikte doğru bir çembersel hareket modeli oluşturur.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Merkeze yönelik net kuvvetin temel sonucu hız vektörünün yönünü değiştirmektir; bu nedenle Can'ın açıklaması da doğrudur. Bu nedenle ‘Yalnız Arda ve Beren doğrudur; çünkü merkeze yönelik net kuvvet hız vektörünün yönünü değiştirmez.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Yarıçap doğrultusu merkez ile cismi birleştirir; teğet doğrultuda uzandığı iddiası yanlıştır. Bu nedenle ‘Yalnız Beren ve Can doğrudur; çünkü yarıçap doğrultusu merkezden cisme değil, teğet doğrultuda uzanır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Teğet hız yarıçap doğrultusunda değil, yarıçap doğrultusuna dik olan yörünge teğeti boyunca yönelir. Bu nedenle ‘Yalnız Arda ve Can doğrudur; çünkü teğet hız yarıçap doğrultusunda yönelir.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Çembersel Harekette Yörünge ve Hız Vektörü kapsamında yarıçap doğrultusunu, teğetsel hız yönünü ve merkeze yönelik net etkiyi doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-006","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-006","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"efa6cab803832928e540e42be23dd551a7caf8ed96ffa7339b26cc1018750544","reviewDecisionSha256":"02a19fb187ea2eae43a0d384d5465f3b60047f3b391757fccc9aeb29dc106ebb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:efa6cab803832928e540e42be23dd551a7caf8ed96ffa7339b26cc1018750544","reviewedHash":"sha256:efa6cab803832928e540e42be23dd551a7caf8ed96ffa7339b26cc1018750544","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:02a19fb187ea2eae43a0d384d5465f3b60047f3b391757fccc9aeb29dc106ebb; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0096","contentProjectionSha256":"efa6cab803832928e540e42be23dd551a7caf8ed96ffa7339b26cc1018750544","reviewDecisionSha256":"02a19fb187ea2eae43a0d384d5465f3b60047f3b391757fccc9aeb29dc106ebb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0097","questionNumber":97,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"X yükü solda, Y yükü sağdadır. Birinci durumda X ve Y pozitif; ikinci durumda X pozitif, Y negatiftir. X'in Y'ye uyguladığı elektriksel kuvvetin yönü birinci ve ikinci durum için sırasıyla hangisidir?","choices":["Birinci durumda sola, ikinci durumda sağa","Birinci durumda sağa, ikinci durumda sola","Her iki durumda da sağa","Her iki durumda da sola"],"distractorWhy":["Aynı işaretli yüklerin birbirini çektiğini, zıt işaretli yüklerin ise ittiğini varsayar. Bu nedenle ‘Birinci durumda sola, ikinci durumda sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; aynı işaretli yükler Y'yi X'ten uzağa, zıt işaretli yükler Y'yi X'e doğru çeker. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Birinci durumda sağa, ikinci durumda sola’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Yüklerin işaret değişiminin kuvvet yönünü değiştirmediğini düşünür. Bu nedenle ‘Her iki durumda da sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Her iki durumda da kuvvetin soldaki yüke doğru olacağını varsayar. Bu nedenle ‘Her iki durumda da sola’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Birinci durumda sağa, ikinci durumda sola","level":1,"familyId":"elektriksel-kuvvet-degiskenler","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı işaretli yükler Y'yi X'ten uzağa, zıt işaretli yükler Y'yi X'e doğru çeker. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Aynı işaretli yüklerin birbirini çektiğini, zıt işaretli yüklerin ise ittiğini varsayar. Bu nedenle ‘Birinci durumda sola, ikinci durumda sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Doğru; aynı işaretli yükler Y'yi X'ten uzağa, zıt işaretli yükler Y'yi X'e doğru çeker. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Birinci durumda sağa, ikinci durumda sola’ sonucu tekil olarak elde edilir. 3. seçenek: Yüklerin işaret değişiminin kuvvet yönünü değiştirmediğini düşünür. Bu nedenle ‘Her iki durumda da sağa’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Her iki durumda da kuvvetin soldaki yüke doğru olacağını varsayar. Bu nedenle ‘Her iki durumda da sola’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"852e68399cb6db5928e864d4d4a67edcc4c6c53fcc171320f2a4beb39ebf50f7","reviewDecisionSha256":"56d790c19b879e1052f02d9111efeb8716b0ddf0d35b53458e5b0c30c4293402","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:852e68399cb6db5928e864d4d4a67edcc4c6c53fcc171320f2a4beb39ebf50f7","reviewedHash":"sha256:852e68399cb6db5928e864d4d4a67edcc4c6c53fcc171320f2a4beb39ebf50f7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56d790c19b879e1052f02d9111efeb8716b0ddf0d35b53458e5b0c30c4293402; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0097","contentProjectionSha256":"852e68399cb6db5928e864d4d4a67edcc4c6c53fcc171320f2a4beb39ebf50f7","reviewDecisionSha256":"56d790c19b879e1052f02d9111efeb8716b0ddf0d35b53458e5b0c30c4293402","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0098","questionNumber":98,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Aralarındaki uzaklık sabit olan iki noktasal yük arasındaki elektriksel kuvvetin büyüklüğü F'dir. Yüklerden yalnız birinin büyüklüğü iki katına çıkarılırsa yeni kuvvetin büyüklüğü ne olur?","choices":["F'nin yarısı","F ile aynı","2F","4F"],"distractorWhy":["Yük büyüdükçe kuvvetin azalacağını varsayarak ters orantı kurar. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Yüklerden birindeki değişimin kuvveti etkilemeyeceğini düşünür. Bu nedenle ‘F ile aynı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; uzaklık ve diğer yük sabitken bir yükün iki katına çıkması yüklerin çarpımını ve kuvveti iki katına çıkarır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘2F’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Bir yükün iki katına çıkmasını iki yükün de iki katına çıkması gibi yorumlar. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"2F","level":2,"familyId":"elektriksel-kuvvet-degiskenler","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık ve diğer yük sabitken bir yükün iki katına çıkması yüklerin çarpımını ve kuvveti iki katına çıkarır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yük büyüdükçe kuvvetin azalacağını varsayarak ters orantı kurar. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Yüklerden birindeki değişimin kuvveti etkilemeyeceğini düşünür. Bu nedenle ‘F ile aynı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Doğru; uzaklık ve diğer yük sabitken bir yükün iki katına çıkması yüklerin çarpımını ve kuvveti iki katına çıkarır. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘2F’ sonucu tekil olarak elde edilir. 4. seçenek: Bir yükün iki katına çıkmasını iki yükün de iki katına çıkması gibi yorumlar. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7acf341a2f08dc51124c6f172635ae48a8c7bfe9ed43d72aeb86f752c4f448dc","reviewDecisionSha256":"7fe8026b4ffb26d27da3fe087bbc3c9b23d49f6c3404f142521bd5da9e78285c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7acf341a2f08dc51124c6f172635ae48a8c7bfe9ed43d72aeb86f752c4f448dc","reviewedHash":"sha256:7acf341a2f08dc51124c6f172635ae48a8c7bfe9ed43d72aeb86f752c4f448dc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7fe8026b4ffb26d27da3fe087bbc3c9b23d49f6c3404f142521bd5da9e78285c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0098","contentProjectionSha256":"7acf341a2f08dc51124c6f172635ae48a8c7bfe9ed43d72aeb86f752c4f448dc","reviewDecisionSha256":"7fe8026b4ffb26d27da3fe087bbc3c9b23d49f6c3404f142521bd5da9e78285c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0099","questionNumber":99,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Yük büyüklükleri değişmeyen iki noktasal yük arasındaki elektriksel kuvvetin büyüklüğü F'dir. Yükler arasındaki uzaklık iki katına çıkarılırsa yeni kuvvetin büyüklüğü kaç olur?","choices":["2F","F'nin yarısı","F'nin sekizde biri","F'nin dörtte biri"],"distractorWhy":["Uzaklık arttıkça kuvvetin de aynı oranda artacağını varsayar. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Kuvveti uzaklıkla ters orantılı kabul eder, uzaklığın karesini dikkate almaz. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Uzaklığın iki katına çıkmasını paydada sekiz katlık değişim gibi yorumlar. Bu nedenle ‘F'nin sekizde biri’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Doğru; uzaklık iki katına çıkınca uzaklığın karesi dört katına çıkar ve kuvvet dörtte bire düşer. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘F'nin dörtte biri’ sonucu tekil olarak elde edilir."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"F'nin dörtte biri","level":3,"familyId":"elektriksel-kuvvet-degiskenler","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık iki katına çıkınca uzaklığın karesi dört katına çıkar ve kuvvet dörtte bire düşer. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uzaklık arttıkça kuvvetin de aynı oranda artacağını varsayar. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 2. seçenek: Kuvveti uzaklıkla ters orantılı kabul eder, uzaklığın karesini dikkate almaz. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Uzaklığın iki katına çıkmasını paydada sekiz katlık değişim gibi yorumlar. Bu nedenle ‘F'nin sekizde biri’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: Doğru; uzaklık iki katına çıkınca uzaklığın karesi dört katına çıkar ve kuvvet dörtte bire düşer. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘F'nin dörtte biri’ sonucu tekil olarak elde edilir. Son kontrolde yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58d01df7c4f27bdecfc4dfbf88d8de3c06432f8b6b18cec831892c34eedde220","reviewDecisionSha256":"a7a11adf7109ec73f05435a31b59b0c4532a1461733d8d1c6d827f996a927b4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:58d01df7c4f27bdecfc4dfbf88d8de3c06432f8b6b18cec831892c34eedde220","reviewedHash":"sha256:58d01df7c4f27bdecfc4dfbf88d8de3c06432f8b6b18cec831892c34eedde220","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a7a11adf7109ec73f05435a31b59b0c4532a1461733d8d1c6d827f996a927b4a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0099","contentProjectionSha256":"58d01df7c4f27bdecfc4dfbf88d8de3c06432f8b6b18cec831892c34eedde220","reviewDecisionSha256":"a7a11adf7109ec73f05435a31b59b0c4532a1461733d8d1c6d827f996a927b4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0100","questionNumber":100,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Kontrollü bir deney tablosunda büyüklükler bağıl birimle verilmiştir. Deney 1: |q1q2| değeri 1, uzaklık 1, kuvvet 12. Deney 2: |q1q2| değeri 2, uzaklık 1, kuvvet 24. Deney 3: |q1q2| değeri 2, uzaklık 2, kuvvet 6. Bu verilerin birlikte desteklediği model hangisidir?","choices":["Kuvvet, |q1q2| ile doğru; uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.","Kuvvet, |q1q2| ile ters; uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır.","Kuvvet, hem |q1q2| hem de uzaklıkla doğru orantılıdır.","Kuvvet, |q1q2| değerinden bağımsız; yalnız uzaklığın karesiyle ters orantılıdır."],"distractorWhy":["Doğru; ilk iki deney yük çarpımı iki katına çıkınca kuvvetin iki katına çıktığını, son iki deney uzaklık iki katına çıkınca kuvvetin dörtte bire düştüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kuvvet, |q1q2| ile doğru; uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ sonucu tekil olarak elde edilir.","Verilerde yük çarpımı arttığında kuvvetin azalmadığını ve uzaklık arttığında kuvvetin artmadığını göz ardı eder. Bu nedenle ‘Kuvvet, |q1q2| ile ters; uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","Uzaklık iki katına çıkarken kuvvetin 24'ten 6'ya düşmesini doğru orantı olarak yorumlar. Bu nedenle ‘Kuvvet, hem |q1q2| hem de uzaklıkla doğru orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular.","İlk iki deneyde uzaklık sabitken yük çarpımındaki değişimin kuvveti iki katına çıkardığını dikkate almaz. Bu nedenle ‘Kuvvet, |q1q2| değerinden bağımsız; yalnız uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kuvvet, |q1q2| ile doğru; uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.","level":4,"familyId":"elektriksel-kuvvet-degiskenler","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ilk iki deney yük çarpımı iki katına çıkınca kuvvetin iki katına çıktığını, son iki deney uzaklık iki katına çıkınca kuvvetin dörtte bire düştüğünü gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ilk iki deney yük çarpımı iki katına çıkınca kuvvetin iki katına çıktığını, son iki deney uzaklık iki katına çıkınca kuvvetin dörtte bire düştüğünü gösterir. Soruda verilen koşullar ve fiziksel model birlikte uygulandığında ‘Kuvvet, |q1q2| ile doğru; uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ sonucu tekil olarak elde edilir. 2. seçenek: Verilerde yük çarpımı arttığında kuvvetin azalmadığını ve uzaklık arttığında kuvvetin artmadığını göz ardı eder. Bu nedenle ‘Kuvvet, |q1q2| ile ters; uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 3. seçenek: Uzaklık iki katına çıkarken kuvvetin 24'ten 6'ya düşmesini doğru orantı olarak yorumlar. Bu nedenle ‘Kuvvet, hem |q1q2| hem de uzaklıkla doğru orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. 4. seçenek: İlk iki deneyde uzaklık sabitken yük çarpımındaki değişimin kuvveti iki katına çıkardığını dikkate almaz. Bu nedenle ‘Kuvvet, |q1q2| değerinden bağımsız; yalnız uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ seçeneği verilen koşullardan en az birini, vektör yönünü, kontrol değişkenini ya da nicel bağıntıyı yanlış uygular. Son kontrolde yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün verilerle ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında yük işaretlerini, yük büyüklükleri çarpımını ve uzaklığın ters-kare etkisini doğru kurmayı, verilen ölçüm veya yön bilgisini kullanmayı ve üç fizik yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken sayısal değerler, konumlar, yönler, deney koşulları veya öncüller metinle açıkça tanımlanmıştır. Çözüm oran, kuvvet dengesi, kontrollü karşılaştırma ya da teğet-yarıçap ilişkisiyle tekil olarak belirlendiğinden ayrı bir görsel kanıt gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eb64c4e48307fd57c2ae17ee8a345585e398efffefc1c89baa5382fa3a82177b","reviewDecisionSha256":"6ad3a6c586fd1d1e99c81c337c973ec5940c995b9a0a943f1c40c4efef120781","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eb64c4e48307fd57c2ae17ee8a345585e398efffefc1c89baa5382fa3a82177b","reviewedHash":"sha256:eb64c4e48307fd57c2ae17ee8a345585e398efffefc1c89baa5382fa3a82177b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6ad3a6c586fd1d1e99c81c337c973ec5940c995b9a0a943f1c40c4efef120781; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0100","contentProjectionSha256":"eb64c4e48307fd57c2ae17ee8a345585e398efffefc1c89baa5382fa3a82177b","reviewDecisionSha256":"6ad3a6c586fd1d1e99c81c337c973ec5940c995b9a0a943f1c40c4efef120781","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0101","questionNumber":101,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"A ve B noktasal yüklerinin mutlak yük değerleri birbirinden farklıdır. Bu iki yükün birbirine uyguladığı elektriksel kuvvetler için hangisi doğrudur?","choices":["Mutlak yük değeri büyük olan B, A'ya daha büyük bir kuvvet uygular.","Mutlak yük değeri küçük olan A, B'ye daha büyük bir kuvvet uygular.","Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.","Kuvvetler eşit büyüklükte ve aynı yönlüdür."],"distractorWhy":["Yanlış; Coulomb etkileşiminde iki kuvvetin büyüklüğü aynı yük çarpımına ve aynı uzaklığa bağlıdır, bu nedenle büyük yük tek başına daha büyük karşı kuvvet oluşturmaz. Bu nedenle ‘Mutlak yük değeri büyük olan ikinci, birinci'ya daha büyük bir kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; bir cismin yükünün küçük olması ona etki eden kuvveti diğer kuvvetten büyük yapmaz; kuvvet ile cismin kazanabileceği ivme birbirine karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Mutlak yük değeri küçük olan birinci, ikinci'ye daha büyük bir kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; her yük diğerine aynı büyüklükte, yükleri birleştiren doğru boyunca ve zıt yönde elektriksel kuvvet uygular. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yanlış; kuvvetler aynı etkileşimin karşılıklı etkileridir ve farklı cisimler üzerinde zıt yönlerde bulunur. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit büyüklükte ve aynı yönlüdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.","level":1,"familyId":"coulomb-model-yorumlama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her yük diğerine aynı büyüklükte, yükleri birleştiren doğru boyunca ve zıt yönde elektriksel kuvvet uygular. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; Coulomb etkileşiminde iki kuvvetin büyüklüğü aynı yük çarpımına ve aynı uzaklığa bağlıdır, bu nedenle büyük yük tek başına daha büyük karşı kuvvet oluşturmaz. Bu nedenle ‘Mutlak yük değeri büyük olan ikinci, birinci'ya daha büyük bir kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; bir cismin yükünün küçük olması ona etki eden kuvveti diğer kuvvetten büyük yapmaz; kuvvet ile cismin kazanabileceği ivme birbirine karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Mutlak yük değeri küçük olan birinci, ikinci'ye daha büyük bir kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; her yük diğerine aynı büyüklükte, yükleri birleştiren doğru boyunca ve zıt yönde elektriksel kuvvet uygular. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Yanlış; kuvvetler aynı etkileşimin karşılıklı etkileridir ve farklı cisimler üzerinde zıt yönlerde bulunur. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit büyüklükte ve aynı yönlüdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d78206b4bef598a5638d8f88a70eafcea08696262d9f718000882a5382da5be","reviewDecisionSha256":"b79ce8c30a908f89bd190040b32a990bb1065b1291bc55fb84acaa5735140972","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7d78206b4bef598a5638d8f88a70eafcea08696262d9f718000882a5382da5be","reviewedHash":"sha256:7d78206b4bef598a5638d8f88a70eafcea08696262d9f718000882a5382da5be","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b79ce8c30a908f89bd190040b32a990bb1065b1291bc55fb84acaa5735140972; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0101","contentProjectionSha256":"7d78206b4bef598a5638d8f88a70eafcea08696262d9f718000882a5382da5be","reviewDecisionSha256":"b79ce8c30a908f89bd190040b32a990bb1065b1291bc55fb84acaa5735140972","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0102","questionNumber":102,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Mutlak yük değerleri değişmeyen iki noktasal yük arasındaki elektriksel kuvvetin büyüklüğü F'dir. Yükler arasındaki uzaklık yarıya indirilirse yeni kuvvetin büyüklüğü kaç F olur?","choices":["4F","2F","F'nin yarısı","F'nin dörtte biri"],"distractorWhy":["Doğru; uzaklık yarıya indiğinde uzaklığın karesi dörtte bire iner ve elektriksel kuvvet dört katına çıkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘4F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yanlış; iki kat sonucu, kuvvetin uzaklıkla yalnız birinci dereceden ters orantılı olduğu yanılgısından doğar. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; uzaklık azalırken elektriksel kuvvet azalmaz; yükler birbirine yaklaştıkça kuvvet büyür. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; dörtte bir sonucu, ters kare ilişkisini ters yönde uygulayarak uzaklık azalmasına rağmen kuvveti azaltma hatasına dayanır. Bu nedenle ‘F'nin dörtte biri’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"4F","level":2,"familyId":"coulomb-model-yorumlama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık yarıya indiğinde uzaklığın karesi dörtte bire iner ve elektriksel kuvvet dört katına çıkar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; uzaklık yarıya indiğinde uzaklığın karesi dörtte bire iner ve elektriksel kuvvet dört katına çıkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘4F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Yanlış; iki kat sonucu, kuvvetin uzaklıkla yalnız birinci dereceden ters orantılı olduğu yanılgısından doğar. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; uzaklık azalırken elektriksel kuvvet azalmaz; yükler birbirine yaklaştıkça kuvvet büyür. Bu nedenle ‘F'nin yarısı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; dörtte bir sonucu, ters kare ilişkisini ters yönde uygulayarak uzaklık azalmasına rağmen kuvveti azaltma hatasına dayanır. Bu nedenle ‘F'nin dörtte biri’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8195eeba1a08b06bd632134a45eebd28b7d1e1b8ca65fc6d7010aa35e62afc82","reviewDecisionSha256":"6252006afee564a54f3a1f0288bc49eb3041797e273664663dd97168c52f9c95","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8195eeba1a08b06bd632134a45eebd28b7d1e1b8ca65fc6d7010aa35e62afc82","reviewedHash":"sha256:8195eeba1a08b06bd632134a45eebd28b7d1e1b8ca65fc6d7010aa35e62afc82","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6252006afee564a54f3a1f0288bc49eb3041797e273664663dd97168c52f9c95; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0102","contentProjectionSha256":"8195eeba1a08b06bd632134a45eebd28b7d1e1b8ca65fc6d7010aa35e62afc82","reviewDecisionSha256":"6252006afee564a54f3a1f0288bc49eb3041797e273664663dd97168c52f9c95","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0103","questionNumber":103,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"İki ayrı düzende yüklerin mutlak değerleri ve aralarındaki uzaklık aynıdır. Birinci düzende yükler aynı işaretli, ikinci düzende zıt işaretlidir. Düzenlerdeki elektriksel kuvvetler nasıl karşılaştırılır?","choices":["Birinci düzende kuvvet daha büyüktür ve iticidir.","Kuvvetlerin büyüklükleri eşittir; birinci düzende itici, ikinci düzende çekicidir.","İkinci düzende kuvvet daha büyüktür ve çekicidir.","Kuvvetlerin büyüklükleri ve yön özellikleri tamamen aynıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; aynı işaretli yükler birbirini iter ancak yüklerin mutlak değerleri ve uzaklık değişmediği için kuvvetin büyüklüğü artmaz. Bu nedenle ‘Birinci düzende kuvvet daha büyüktür ve iticidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yük işaretleri kuvvetin çekici veya itici olmasını belirlerken kuvvet büyüklüğü mutlak yük değerleri ve uzaklık aynı kaldığı için değişmez. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetlerin büyüklükleri eşittir; birinci düzende itici, ikinci düzende çekicidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yanlış; zıt işaretli yükler birbirini çeker ancak çekici olması kuvvet büyüklüğünün daha fazla olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘İkinci düzende kuvvet daha büyüktür ve çekicidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; kuvvet büyüklükleri aynı olsa da aynı işaretli yüklerde itme, zıt işaretli yüklerde çekme gerçekleştiği için yön özellikleri aynı değildir. Bu nedenle ‘Kuvvetlerin büyüklükleri ve yön özellikleri tamamen aynıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kuvvetlerin büyüklükleri eşittir; birinci düzende itici, ikinci düzende çekicidir.","level":4,"familyId":"coulomb-model-yorumlama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yük işaretleri kuvvetin çekici veya itici olmasını belirlerken kuvvet büyüklüğü mutlak yük değerleri ve uzaklık aynı kaldığı için değişmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynı işaretli yükler birbirini iter ancak yüklerin mutlak değerleri ve uzaklık değişmediği için kuvvetin büyüklüğü artmaz. Bu nedenle ‘Birinci düzende kuvvet daha büyüktür ve iticidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yük işaretleri kuvvetin çekici veya itici olmasını belirlerken kuvvet büyüklüğü mutlak yük değerleri ve uzaklık aynı kaldığı için değişmez. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetlerin büyüklükleri eşittir; birinci düzende itici, ikinci düzende çekicidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yanlış; zıt işaretli yükler birbirini çeker ancak çekici olması kuvvet büyüklüğünün daha fazla olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘İkinci düzende kuvvet daha büyüktür ve çekicidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; kuvvet büyüklükleri aynı olsa da aynı işaretli yüklerde itme, zıt işaretli yüklerde çekme gerçekleştiği için yön özellikleri aynı değildir. Bu nedenle ‘Kuvvetlerin büyüklükleri ve yön özellikleri tamamen aynıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f848d239d012214414ccacbc6901acd1ff872fdf9b185f54837858eb51b92d5a","reviewDecisionSha256":"a8ef75b76fd5dc74ed6b759f9e0ecbe868ce6e23b9287f4878c1299c77430058","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f848d239d012214414ccacbc6901acd1ff872fdf9b185f54837858eb51b92d5a","reviewedHash":"sha256:f848d239d012214414ccacbc6901acd1ff872fdf9b185f54837858eb51b92d5a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a8ef75b76fd5dc74ed6b759f9e0ecbe868ce6e23b9287f4878c1299c77430058; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0103","contentProjectionSha256":"f848d239d012214414ccacbc6901acd1ff872fdf9b185f54837858eb51b92d5a","reviewDecisionSha256":"a8ef75b76fd5dc74ed6b759f9e0ecbe868ce6e23b9287f4878c1299c77430058","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0104","questionNumber":104,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Bir kontrollü deneyde yüklerin mutlak değerleri ve ortam sabit tutuluyor. Yükler arasındaki uzaklık 6 cm iken kuvvet F, 3 cm iken 4F, 2 cm iken 9F ölçülüyor. Bir öğrenci, \"Elektriksel kuvvet uzaklıkla ters orantılıdır; uzaklık üçte bire inerse kuvvet üç katına çıkar.\" genellemesini yapıyor. Verilere dayalı en doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["Öğrencinin genellemesi doğrudur; bütün ölçümler kuvvetin uzaklığın tersiyle değiştiğini gösterir.","Veriler kuvvetin uzaklıkla doğru orantılı olduğunu gösterir; uzaklık azaldıkça kuvvet de azalmalıdır.","Ölçümler kuvvetin uzaklıktan bağımsız olduğunu gösterir; kuvvet değişimleri deney hatasıdır.","Öğrencinin genellemesi yanlıştır; veriler kuvvetin uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu gösterir."],"distractorWhy":["Yanlış; uzaklık 6 cm'den 3 cm'ye yarıya inerken kuvvet iki kat değil dört kat, 6 cm'den 2 cm'ye üçte bire inerken üç kat değil dokuz kat olmuştur. Bu nedenle ‘Öğrencinin genellemesi doğrudur; bütün ölçümler kuvvetin uzaklığın tersiyle değiştiğini gösterir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; ölçümlerde uzaklık azaldıkça kuvvet azalmamış, belirgin biçimde artmıştır; bu nedenle doğru orantı modeli verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Veriler kuvvetin uzaklıkla doğru orantılı olduğunu gösterir; uzaklık azaldıkça kuvvet de azalmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yanlış; kuvvet değerleri F, 4F ve 9F olarak sistematik biçimde değişmektedir; bu değişimi deney hatası saymak kontrollü verileri açıklamaz. Bu nedenle ‘Ölçümler kuvvetin uzaklıktan bağımsız olduğunu gösterir; kuvvet değişimleri deney hatasıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; uzaklık yarıya indiğinde kuvvetin dört katına, üçte bire indiğinde dokuz katına çıkması ters kare ilişkisiyle uyumludur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Öğrencinin genellemesi yanlıştır; veriler kuvvetin uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Öğrencinin genellemesi yanlıştır; veriler kuvvetin uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu gösterir.","level":5,"familyId":"coulomb-model-yorumlama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık yarıya indiğinde kuvvetin dört katına, üçte bire indiğinde dokuz katına çıkması ters kare ilişkisiyle uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; uzaklık 6 cm'den 3 cm'ye yarıya inerken kuvvet iki kat değil dört kat, 6 cm'den 2 cm'ye üçte bire inerken üç kat değil dokuz kat olmuştur. Bu nedenle ‘Öğrencinin genellemesi doğrudur; bütün ölçümler kuvvetin uzaklığın tersiyle değiştiğini gösterir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ölçümlerde uzaklık azaldıkça kuvvet azalmamış, belirgin biçimde artmıştır; bu nedenle doğru orantı modeli verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Veriler kuvvetin uzaklıkla doğru orantılı olduğunu gösterir; uzaklık azaldıkça kuvvet de azalmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; kuvvet değerleri F, 4F ve 9F olarak sistematik biçimde değişmektedir; bu değişimi deney hatası saymak kontrollü verileri açıklamaz. Bu nedenle ‘Ölçümler kuvvetin uzaklıktan bağımsız olduğunu gösterir; kuvvet değişimleri deney hatasıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; uzaklık yarıya indiğinde kuvvetin dört katına, üçte bire indiğinde dokuz katına çıkması ters kare ilişkisiyle uyumludur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Öğrencinin genellemesi yanlıştır; veriler kuvvetin uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7abbf2a41d513c7f03e69eb9671479601e051b0194ee2145ec8604096d73809","reviewDecisionSha256":"81356542d80822cf56751bfcce604b17aa3d0c892bc98150045961c3854a2f9f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a7abbf2a41d513c7f03e69eb9671479601e051b0194ee2145ec8604096d73809","reviewedHash":"sha256:a7abbf2a41d513c7f03e69eb9671479601e051b0194ee2145ec8604096d73809","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:81356542d80822cf56751bfcce604b17aa3d0c892bc98150045961c3854a2f9f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0104","contentProjectionSha256":"a7abbf2a41d513c7f03e69eb9671479601e051b0194ee2145ec8604096d73809","reviewDecisionSha256":"81356542d80822cf56751bfcce604b17aa3d0c892bc98150045961c3854a2f9f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0105","questionNumber":105,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Aralarındaki uzaklık değişmeyen iki noktasal yükten birinin yük büyüklüğü iki katına çıkarılıyor, diğer yük aynı kalıyor. Elektriksel kuvvetin büyüklüğü nasıl değişir?","choices":["İki katına çıkar","Dört katına çıkar","Yarıya iner","Değişmez"],"distractorWhy":["Doğru; Coulomb kuvveti yüklerin büyüklükleriyle doğru orantılıdır, yalnız bir yük iki katına çıkınca kuvvet de iki katına çıkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İki katına çıkar’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dört kat sonucu, iki yükün de iki katına çıkarılması durumuyla karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Dört katına çıkar’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yarıya inme, yük büyüklüğü ile kuvvet arasında ters orantı varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘Yarıya iner’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Kuvvet, yük büyüklüğü değiştiği için sabit kalmaz. Bu nedenle ‘Değişmez’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İki katına çıkar","level":2,"familyId":"coulomb-oran-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: Coulomb kuvveti yüklerin büyüklükleriyle doğru orantılıdır, yalnız bir yük iki katına çıkınca kuvvet de iki katına çıkar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; Coulomb kuvveti yüklerin büyüklükleriyle doğru orantılıdır, yalnız bir yük iki katına çıkınca kuvvet de iki katına çıkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İki katına çıkar’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Dört kat sonucu, iki yükün de iki katına çıkarılması durumuyla karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Dört katına çıkar’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yarıya inme, yük büyüklüğü ile kuvvet arasında ters orantı varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘Yarıya iner’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kuvvet, yük büyüklüğü değiştiği için sabit kalmaz. Bu nedenle ‘Değişmez’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"15e44b64c4185f4220a3031d1e882dfa4951ad509d06f1864aebbf7c46bae990","reviewDecisionSha256":"abd1e24af8828aa06e30da807218873bf0db0fdf96afd7971102933291cd26a4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:15e44b64c4185f4220a3031d1e882dfa4951ad509d06f1864aebbf7c46bae990","reviewedHash":"sha256:15e44b64c4185f4220a3031d1e882dfa4951ad509d06f1864aebbf7c46bae990","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:abd1e24af8828aa06e30da807218873bf0db0fdf96afd7971102933291cd26a4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0105","contentProjectionSha256":"15e44b64c4185f4220a3031d1e882dfa4951ad509d06f1864aebbf7c46bae990","reviewDecisionSha256":"abd1e24af8828aa06e30da807218873bf0db0fdf96afd7971102933291cd26a4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0106","questionNumber":106,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"İki noktasal yük arasındaki uzaklık üç katına çıkarılırken yük büyüklükleri sabit tutuluyor. İlk kuvvet F ise yeni kuvvet kaç F olur?","choices":["F/3","F/9","3F","9F"],"distractorWhy":["Uzaklıkla ters orantı düşünülmüş, uzaklığın karesi gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘F/3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; uzaklık üç katına çıkınca uzaklığın karesi dokuz kat olur ve kuvvet F/9 değerine iner. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘F/9’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Uzaklık arttıkça kuvvetin de artacağı biçimindeki yanlış doğru orantı varsayımına dayanır. Bu nedenle ‘3F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Hem ilişkinin yönü hem de ters kare bağıntısı yanlış uygulanmıştır. Bu nedenle ‘9F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"F/9","level":2,"familyId":"coulomb-oran-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık üç katına çıkınca uzaklığın karesi dokuz kat olur ve kuvvet F/9 değerine iner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uzaklıkla ters orantı düşünülmüş, uzaklığın karesi gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘F/3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; uzaklık üç katına çıkınca uzaklığın karesi dokuz kat olur ve kuvvet F/9 değerine iner. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘F/9’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Uzaklık arttıkça kuvvetin de artacağı biçimindeki yanlış doğru orantı varsayımına dayanır. Bu nedenle ‘3F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Hem ilişkinin yönü hem de ters kare bağıntısı yanlış uygulanmıştır. Bu nedenle ‘9F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"34072c78da9aa2c3a1292d2fb94865a58d22d6979e17020e54a55a53c64ead7a","reviewDecisionSha256":"71762cff34b935ea57b8fdc549a6767ba56591bbdca2ef1225fd6c5c817fad3e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:34072c78da9aa2c3a1292d2fb94865a58d22d6979e17020e54a55a53c64ead7a","reviewedHash":"sha256:34072c78da9aa2c3a1292d2fb94865a58d22d6979e17020e54a55a53c64ead7a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:71762cff34b935ea57b8fdc549a6767ba56591bbdca2ef1225fd6c5c817fad3e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0106","contentProjectionSha256":"34072c78da9aa2c3a1292d2fb94865a58d22d6979e17020e54a55a53c64ead7a","reviewDecisionSha256":"71762cff34b935ea57b8fdc549a6767ba56591bbdca2ef1225fd6c5c817fad3e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0107","questionNumber":107,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"İki yükün de büyüklüğü iki katına çıkarılırken aralarındaki uzaklık da iki katına çıkarılıyor. Başlangıçtaki elektriksel kuvvet F olduğuna göre son kuvvet nedir?","choices":["F/4","2F","F","4F"],"distractorWhy":["Yalnız uzaklığın iki katına çıkması dikkate alınmış, yüklerin büyümesi hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘F/4’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yük çarpımındaki dört kat artış ile uzaklığın karesindeki dört kat artışın tam olarak birbirini dengelediği gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yüklerin çarpımı dört kat, uzaklığın karesi de dört kat olduğundan oran değişmez ve kuvvet F kalır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yalnız yüklerin iki katına çıkarılması dikkate alınmış, uzaklık değişimi ihmal edilmiştir. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"F","level":3,"familyId":"coulomb-oran-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüklerin çarpımı dört kat, uzaklığın karesi de dört kat olduğundan oran değişmez ve kuvvet F kalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yalnız uzaklığın iki katına çıkması dikkate alınmış, yüklerin büyümesi hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘F/4’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yük çarpımındaki dört kat artış ile uzaklığın karesindeki dört kat artışın tam olarak birbirini dengelediği gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; yüklerin çarpımı dört kat, uzaklığın karesi de dört kat olduğundan oran değişmez ve kuvvet F kalır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Yalnız yüklerin iki katına çıkarılması dikkate alınmış, uzaklık değişimi ihmal edilmiştir. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bf4e4aa731a727fca823f89eb890e77a567da7ce288399babbc92434798479e5","reviewDecisionSha256":"9a7594bbb5cecd1c0336ea3391d458a0d1c8487b6eff5b6f41f29026bae89617","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bf4e4aa731a727fca823f89eb890e77a567da7ce288399babbc92434798479e5","reviewedHash":"sha256:bf4e4aa731a727fca823f89eb890e77a567da7ce288399babbc92434798479e5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9a7594bbb5cecd1c0336ea3391d458a0d1c8487b6eff5b6f41f29026bae89617; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0107","contentProjectionSha256":"bf4e4aa731a727fca823f89eb890e77a567da7ce288399babbc92434798479e5","reviewDecisionSha256":"9a7594bbb5cecd1c0336ea3391d458a0d1c8487b6eff5b6f41f29026bae89617","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0108","questionNumber":108,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Büyüklükleri farklı, işaretleri zıt iki noktasal yük birbirine yaklaştırılıyor. Yüklerin birbirine uyguladığı kuvvetlerle ilgili hangi ifade doğrudur?","choices":["Büyük yük, küçük yüke daha büyük kuvvet uygular.","Küçük yük, büyük yüke daha büyük kuvvet uygular.","Kuvvetler aynı yöndedir ve büyüklükleri farklıdır.","Kuvvetler çekicidir; büyüklükleri eşit, yönleri zıttır."],"distractorWhy":["Etkileşen cisimlerin yük büyüklükleri farklı olsa da birbirlerine uyguladıkları kuvvetlerin büyüklükleri eşittir. Bu nedenle ‘Büyük yük, küçük yüke daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Küçük yükün daha fazla hızlanabilmesi, uygulanan kuvvetin daha büyük olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Küçük yük, büyük yüke daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Etki-tepki kuvvetleri aynı doğrultuda fakat zıt yönlüdür; aynı yönde olamaz. Bu nedenle ‘Kuvvetler aynı yöndedir ve büyüklükleri farklıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; zıt işaretli yükler birbirini çeker ve etki-tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetler çekicidir; büyüklükleri eşit, yönleri zıttır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kuvvetler çekicidir; büyüklükleri eşit, yönleri zıttır.","level":3,"familyId":"coulomb-oran-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: zıt işaretli yükler birbirini çeker ve etki-tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Etkileşen cisimlerin yük büyüklükleri farklı olsa da birbirlerine uyguladıkları kuvvetlerin büyüklükleri eşittir. Bu nedenle ‘Büyük yük, küçük yüke daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Küçük yükün daha fazla hızlanabilmesi, uygulanan kuvvetin daha büyük olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Küçük yük, büyük yüke daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Etki-tepki kuvvetleri aynı doğrultuda fakat zıt yönlüdür; aynı yönde olamaz. Bu nedenle ‘Kuvvetler aynı yöndedir ve büyüklükleri farklıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; zıt işaretli yükler birbirini çeker ve etki-tepki kuvvetleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvetler çekicidir; büyüklükleri eşit, yönleri zıttır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c5bd42cf20ee17c6c6e4faa859d76cf321c99721d24bd587b3b36c03b70e6701","reviewDecisionSha256":"8400ec5395228815f35f51d2d9fb8a4f56a4e2f1a54eaa782f3546ba96819338","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c5bd42cf20ee17c6c6e4faa859d76cf321c99721d24bd587b3b36c03b70e6701","reviewedHash":"sha256:c5bd42cf20ee17c6c6e4faa859d76cf321c99721d24bd587b3b36c03b70e6701","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8400ec5395228815f35f51d2d9fb8a4f56a4e2f1a54eaa782f3546ba96819338; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0108","contentProjectionSha256":"c5bd42cf20ee17c6c6e4faa859d76cf321c99721d24bd587b3b36c03b70e6701","reviewDecisionSha256":"8400ec5395228815f35f51d2d9fb8a4f56a4e2f1a54eaa782f3546ba96819338","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0109","questionNumber":109,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Yükleri sabit iki küçük küre için uzaklık ve kuvvet ölçümleri şöyledir: 1 birim uzaklıkta 36 N, 2 birimde 9 N, 3 birimde 4 N. Bu verileri en iyi açıklayan model hangisidir?","choices":["Kuvvet, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.","Kuvvet, uzaklıkla doğru orantılıdır.","Kuvvet, uzaklıkla ters orantılıdır.","Kuvvet, uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır."],"distractorWhy":["Doğru; uzaklık 2 kat olunca kuvvet 1/4'e, 3 kat olunca 1/9'a düşmektedir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvet, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Uzaklık arttıkça ölçülen kuvvet azaldığı için doğru orantı verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklıkla doğru orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Ters orantıda 2 birimde 18 N beklenirdi; ölçüm 9 N'dur. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklıkla ters orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklığın karesiyle doğru orantı kuvvetin hızla artmasını gerektirir, oysa veriler azalma göstermektedir. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kuvvet, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.","level":3,"familyId":"coulomb-deney-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık 2 kat olunca kuvvet 1/4'e, 3 kat olunca 1/9'a düşmektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; uzaklık 2 kat olunca kuvvet 1/4'e, 3 kat olunca 1/9'a düşmektedir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kuvvet, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Uzaklık arttıkça ölçülen kuvvet azaldığı için doğru orantı verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklıkla doğru orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Ters orantıda 2 birimde 18 N beklenirdi; ölçüm 9 N'dur. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklıkla ters orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uzaklığın karesiyle doğru orantı kuvvetin hızla artmasını gerektirir, oysa veriler azalma göstermektedir. Bu nedenle ‘Kuvvet, uzaklığın karesiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"053774a385048d85f6709dd7a5b7cc15c81c92eedc9df4489396add9eb246759","reviewDecisionSha256":"a25e3e83961e1b54722b7cb7619f3320f9af67cafc74fd88af003cb6cecca797","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:053774a385048d85f6709dd7a5b7cc15c81c92eedc9df4489396add9eb246759","reviewedHash":"sha256:053774a385048d85f6709dd7a5b7cc15c81c92eedc9df4489396add9eb246759","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a25e3e83961e1b54722b7cb7619f3320f9af67cafc74fd88af003cb6cecca797; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0109","contentProjectionSha256":"053774a385048d85f6709dd7a5b7cc15c81c92eedc9df4489396add9eb246759","reviewDecisionSha256":"a25e3e83961e1b54722b7cb7619f3320f9af67cafc74fd88af003cb6cecca797","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0110","questionNumber":110,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Birinci düzende q ve 2q yükleri r uzaklığında, ikinci düzende 2q ve 3q yükleri 2r uzaklığındadır. İkinci düzende oluşan kuvvetin birinci düzene oranı nedir?","choices":["1/2","3/4","3/2","3"],"distractorWhy":["Yük çarpımındaki artış eksik değerlendirilmiştir; ikinci düzenin payı ilkine göre üç kat büyüktür. Bu nedenle ‘1/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yük çarpımı 3 kat artarken uzaklığın karesi 4 kat arttığı için oran 3/4 olur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘3/4’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Uzaklığın yalnız iki kat olduğu düşünülmüş, karesinin dört kat olduğu atlanmıştır. Bu nedenle ‘3/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklık değişimi yok sayılıp yalnız yük çarpımındaki üç kat artış kullanılmıştır. Bu nedenle ‘3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"3/4","level":4,"familyId":"coulomb-deney-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yük çarpımı 3 kat artarken uzaklığın karesi 4 kat arttığı için oran 3/4 olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yük çarpımındaki artış eksik değerlendirilmiştir; ikinci düzenin payı ilkine göre üç kat büyüktür. Bu nedenle ‘1/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yük çarpımı 3 kat artarken uzaklığın karesi 4 kat arttığı için oran 3/4 olur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘3/4’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Uzaklığın yalnız iki kat olduğu düşünülmüş, karesinin dört kat olduğu atlanmıştır. Bu nedenle ‘3/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uzaklık değişimi yok sayılıp yalnız yük çarpımındaki üç kat artış kullanılmıştır. Bu nedenle ‘3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"33b3c0b54cd3c0eac3a956a2f0325421fb5ea280b31ebad4aa6892f432403a1d","reviewDecisionSha256":"c917843e4772e5f294db550711c6f71d320d9b34e5b047d3084a5e91ebc3a144","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:33b3c0b54cd3c0eac3a956a2f0325421fb5ea280b31ebad4aa6892f432403a1d","reviewedHash":"sha256:33b3c0b54cd3c0eac3a956a2f0325421fb5ea280b31ebad4aa6892f432403a1d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c917843e4772e5f294db550711c6f71d320d9b34e5b047d3084a5e91ebc3a144; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0110","contentProjectionSha256":"33b3c0b54cd3c0eac3a956a2f0325421fb5ea280b31ebad4aa6892f432403a1d","reviewDecisionSha256":"c917843e4772e5f294db550711c6f71d320d9b34e5b047d3084a5e91ebc3a144","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0111","questionNumber":111,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Bir öğrenci, '+6 μC yüklü küre, +2 μC yüklü küreye üç kat daha büyük elektriksel kuvvet uygular' diyor. Bu iddiaya verilecek en doğru yanıt hangisidir?","choices":["Doğrudur; kuvvet yalnız kuvveti uygulayan yükün büyüklüğüne bağlıdır.","Doğrudur; büyük yük her zaman daha büyük kuvvet uygular.","Yanlıştır; iki kürenin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.","Yanlıştır; aynı işaretli yükler arasında hiç kuvvet oluşmaz."],"distractorWhy":["Coulomb kuvveti tek bir yüke değil, iki yükün çarpımına bağlıdır; ayrıca karşılıklı kuvvetler eşittir. Bu nedenle ‘Doğrudur; kuvvet yalnız kuvveti uygulayan yükün büyüklüğüne bağlıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Büyük yükün alanı daha güçlü olabilir; ancak karşılıklı etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü yine eşittir. Bu nedenle ‘Doğrudur; büyük yük her zaman daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yükler birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular, farklı ivmeler oluşması kütle farkından kaynaklanabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; iki kürenin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Aynı işaretli yükler arasında itme kuvveti vardır; kuvvetin sıfır olduğu iddiası yanlıştır. Bu nedenle ‘Yanlıştır; aynı işaretli yükler arasında hiç kuvvet oluşmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yanlıştır; iki kürenin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.","level":4,"familyId":"coulomb-deney-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yükler birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular, farklı ivmeler oluşması kütle farkından kaynaklanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Coulomb kuvveti tek bir yüke değil, iki yükün çarpımına bağlıdır; ayrıca karşılıklı kuvvetler eşittir. Bu nedenle ‘Doğrudur; kuvvet yalnız kuvveti uygulayan yükün büyüklüğüne bağlıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Büyük yükün alanı daha güçlü olabilir; ancak karşılıklı etkileşim kuvvetlerinin büyüklüğü yine eşittir. Bu nedenle ‘Doğrudur; büyük yük her zaman daha büyük kuvvet uygular.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; yükler birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular, farklı ivmeler oluşması kütle farkından kaynaklanabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; iki kürenin birbirine uyguladığı kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Aynı işaretli yükler arasında itme kuvveti vardır; kuvvetin sıfır olduğu iddiası yanlıştır. Bu nedenle ‘Yanlıştır; aynı işaretli yükler arasında hiç kuvvet oluşmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"518f74f558a63d984a82a9e2366c1fef162f5c974eecf2d8a52b1eb2fbb9acae","reviewDecisionSha256":"23e4e8befe6c60742766ce6624a8f14b2cbe57806da2184d420d4490c27ae159","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:518f74f558a63d984a82a9e2366c1fef162f5c974eecf2d8a52b1eb2fbb9acae","reviewedHash":"sha256:518f74f558a63d984a82a9e2366c1fef162f5c974eecf2d8a52b1eb2fbb9acae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:23e4e8befe6c60742766ce6624a8f14b2cbe57806da2184d420d4490c27ae159; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0111","contentProjectionSha256":"518f74f558a63d984a82a9e2366c1fef162f5c974eecf2d8a52b1eb2fbb9acae","reviewDecisionSha256":"23e4e8befe6c60742766ce6624a8f14b2cbe57806da2184d420d4490c27ae159","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0112","questionNumber":112,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-1","topic":"Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası","noteId":"tr-g11-fizik-note-007","noteKey":"tr-g11-fizik-note-007","objective":"FİZ.11.2.1","question":"Başlangıçta q ve 2q yükleri r uzaklığındadır. Daha sonra yükler 3q ve q yapılırken uzaklık r/2'ye düşürülüyor. Son kuvvet, ilk kuvvetin kaç katıdır?","choices":["3/2","3","4","6"],"distractorWhy":["Yük çarpımındaki 3/2 oranı bulunmuş ancak uzaklığın yarıya inmesinin dört katlık etkisi eklenmemiştir. Bu nedenle ‘3/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yüklerdeki değişim yanlışlıkla tek başına üç kat artış olarak alınmıştır. Bu nedenle ‘3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yalnız uzaklığın yarıya inmesi dikkate alınmış, yük çarpımındaki değişim göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘4’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yük çarpımı 3/2 kat, uzaklığın yarıya inmesi kuvveti 4 kat artırır; toplam etki 6 kattır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘6’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"6","level":5,"familyId":"coulomb-deney-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yük çarpımı 3/2 kat, uzaklığın yarıya inmesi kuvveti 4 kat artırır; toplam etki 6 kattır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yük çarpımındaki 3/2 oranı bulunmuş ancak uzaklığın yarıya inmesinin dört katlık etkisi eklenmemiştir. Bu nedenle ‘3/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yüklerdeki değişim yanlışlıkla tek başına üç kat artış olarak alınmıştır. Bu nedenle ‘3’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yalnız uzaklığın yarıya inmesi dikkate alınmış, yük çarpımındaki değişim göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘4’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yük çarpımı 3/2 kat, uzaklığın yarıya inmesi kuvveti 4 kat artırır; toplam etki 6 kattır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘6’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası kapsamında Coulomb kuvvetinin yük çarpımı ve uzaklığın karesiyle ilişkisini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-007","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-007","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eac405e7e20a89051ece712a7f8366d97eaf0651613c2d272074bcbf9e223a95","reviewDecisionSha256":"e669da362217600ac0e548b213263718d671ecf0c98d86d9974992d1e7685836","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eac405e7e20a89051ece712a7f8366d97eaf0651613c2d272074bcbf9e223a95","reviewedHash":"sha256:eac405e7e20a89051ece712a7f8366d97eaf0651613c2d272074bcbf9e223a95","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e669da362217600ac0e548b213263718d671ecf0c98d86d9974992d1e7685836; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0112","contentProjectionSha256":"eac405e7e20a89051ece712a7f8366d97eaf0651613c2d272074bcbf9e223a95","reviewDecisionSha256":"e669da362217600ac0e548b213263718d671ecf0c98d86d9974992d1e7685836","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0113","questionNumber":113,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Bir noktasal kaynak yükün belirli uzaklıktaki elektrik alan büyüklüğü E'dir. Kaynak yükün büyüklüğü iki katına çıkarılıp uzaklık değiştirilmezse alan büyüklüğü ne olur?","choices":["2E","4E","E/2","E"],"distractorWhy":["Doğru; noktasal yükün alanı kaynak yük büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘2E’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dört kat artış, yükün karesiyle orantı varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘4E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Ters orantı kurulmuştur; oysa yük arttıkça alan büyür. Bu nedenle ‘E/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Kaynak yük değiştiği için alan sabit kalmaz. Bu nedenle ‘E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"2E","level":1,"familyId":"elektrik-alan-buyukluk","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: noktasal yükün alanı kaynak yük büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; noktasal yükün alanı kaynak yük büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘2E’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Dört kat artış, yükün karesiyle orantı varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘4E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Ters orantı kurulmuştur; oysa yük arttıkça alan büyür. Bu nedenle ‘E/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kaynak yük değiştiği için alan sabit kalmaz. Bu nedenle ‘E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2e5f104178a1904339a6b05113c0c29cfdb3600de0134e1bd93238a1163182f2","reviewDecisionSha256":"a3f2eb44c8b767208baa905bacf63cb9c9bf5b8b193a908ada968a7363c796a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2e5f104178a1904339a6b05113c0c29cfdb3600de0134e1bd93238a1163182f2","reviewedHash":"sha256:2e5f104178a1904339a6b05113c0c29cfdb3600de0134e1bd93238a1163182f2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a3f2eb44c8b767208baa905bacf63cb9c9bf5b8b193a908ada968a7363c796a6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0113","contentProjectionSha256":"2e5f104178a1904339a6b05113c0c29cfdb3600de0134e1bd93238a1163182f2","reviewDecisionSha256":"a3f2eb44c8b767208baa905bacf63cb9c9bf5b8b193a908ada968a7363c796a6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0114","questionNumber":114,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Bir noktasal yükten r uzaklıktaki elektrik alan E ise aynı doğrultuda 2r uzaklıktaki alan kaç E olur?","choices":["E/2","E/4","2E","4E"],"distractorWhy":["Uzaklıkla basit ters orantı kurulmuş, karesel ilişki atlanmıştır. Bu nedenle ‘E/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; uzaklık iki katına çıkınca alan dörtte bire iner. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘E/4’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Uzaklık arttıkça alanın arttığı yönünde yanlış bir doğru orantı kurulmuştur. Bu nedenle ‘2E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Hem ilişkinin yönü hem de karesel bağıntı ters uygulanmıştır. Bu nedenle ‘4E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"E/4","level":2,"familyId":"elektrik-alan-buyukluk","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzaklık iki katına çıkınca alan dörtte bire iner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uzaklıkla basit ters orantı kurulmuş, karesel ilişki atlanmıştır. Bu nedenle ‘E/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; uzaklık iki katına çıkınca alan dörtte bire iner. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘E/4’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Uzaklık arttıkça alanın arttığı yönünde yanlış bir doğru orantı kurulmuştur. Bu nedenle ‘2E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Hem ilişkinin yönü hem de karesel bağıntı ters uygulanmıştır. Bu nedenle ‘4E’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"59b1fe5b5c0e6e201585df21bfed9f1d067d06f57eaf8a3e586af9099f94a636","reviewDecisionSha256":"020f67ba57554028f91017d08120f9246780c3da7711683184ba2572d03d78f0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:59b1fe5b5c0e6e201585df21bfed9f1d067d06f57eaf8a3e586af9099f94a636","reviewedHash":"sha256:59b1fe5b5c0e6e201585df21bfed9f1d067d06f57eaf8a3e586af9099f94a636","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:020f67ba57554028f91017d08120f9246780c3da7711683184ba2572d03d78f0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0114","contentProjectionSha256":"59b1fe5b5c0e6e201585df21bfed9f1d067d06f57eaf8a3e586af9099f94a636","reviewDecisionSha256":"020f67ba57554028f91017d08120f9246780c3da7711683184ba2572d03d78f0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0115","questionNumber":115,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Negatif yüklü noktasal bir cismin sağ tarafındaki P noktasında elektrik alanın yönü nasıldır?","choices":["Sağa, yükten dışarı doğru","Yukarı doğru","Sola, yüke doğru","Alan yönü belirlenemez"],"distractorWhy":["Negatif yükün alanı dışarı değil, yüke doğru yönelir. Bu nedenle ‘Sağa, yükten dışarı doğru’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Düzenekte düşey doğrultuyu oluşturacak başka bir etki verilmemiştir. Bu nedenle ‘Yukarı doğru’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; elektrik alan yönü pozitif deneme yüküne etki edecek kuvvet yönüdür ve negatif yüke doğrudur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola, yüke doğru’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kaynak yükün işareti ve P'nin konumu verildiği için yön belirlenebilir. Bu nedenle ‘Alan yönü belirlenemez’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sola, yüke doğru","level":2,"familyId":"elektrik-alan-buyukluk","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: elektrik alan yönü pozitif deneme yüküne etki edecek kuvvet yönüdür ve negatif yüke doğrudur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Negatif yükün alanı dışarı değil, yüke doğru yönelir. Bu nedenle ‘Sağa, yükten dışarı doğru’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Düzenekte düşey doğrultuyu oluşturacak başka bir etki verilmemiştir. Bu nedenle ‘Yukarı doğru’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; elektrik alan yönü pozitif deneme yüküne etki edecek kuvvet yönüdür ve negatif yüke doğrudur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola, yüke doğru’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Kaynak yükün işareti ve P'nin konumu verildiği için yön belirlenebilir. Bu nedenle ‘Alan yönü belirlenemez’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ffcd088664ae70b54b6a0e0c3ff116ec23314eb6f33437d580f22e45338ca87","reviewDecisionSha256":"dfbdbf219ce2367e8b6e974f90b28c6134f1346bbab0facecd34fc2c22a44772","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3ffcd088664ae70b54b6a0e0c3ff116ec23314eb6f33437d580f22e45338ca87","reviewedHash":"sha256:3ffcd088664ae70b54b6a0e0c3ff116ec23314eb6f33437d580f22e45338ca87","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dfbdbf219ce2367e8b6e974f90b28c6134f1346bbab0facecd34fc2c22a44772; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0115","contentProjectionSha256":"3ffcd088664ae70b54b6a0e0c3ff116ec23314eb6f33437d580f22e45338ca87","reviewDecisionSha256":"dfbdbf219ce2367e8b6e974f90b28c6134f1346bbab0facecd34fc2c22a44772","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0116","questionNumber":116,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Pozitif bir noktasal yükten r uzaklıktaki A noktası ile 2r uzaklıktaki B noktası karşılaştırılıyor. Alan büyüklükleri arasındaki ilişki hangisidir?","choices":["EA = EB/2","EA = 2EB","EA = EB","EA = 4EB"],"distractorWhy":["birinci noktası daha yakın olduğu için alanı ikinci'den küçük olamaz; ayrıca oran ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘EA = EB/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklığın karesi yerine yalnız uzaklık dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘EA = 2EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklıklar farklı olduğu için alanların eşit olması beklenmez. Bu nedenle ‘EA = EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci'nin uzaklığı iki kat olduğundan alanı birinci'nın dörtte biridir, dolayısıyla EA = 4EB'dir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘EA = 4EB’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"EA = 4EB","level":3,"familyId":"elektrik-alan-buyukluk","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci'nin uzaklığı iki kat olduğundan alanı birinci'nın dörtte biridir, dolayısıyla EA = 4EB'dir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: birinci noktası daha yakın olduğu için alanı ikinci'den küçük olamaz; ayrıca oran ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘EA = EB/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Uzaklığın karesi yerine yalnız uzaklık dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘EA = 2EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Uzaklıklar farklı olduğu için alanların eşit olması beklenmez. Bu nedenle ‘EA = EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ikinci'nin uzaklığı iki kat olduğundan alanı birinci'nın dörtte biridir, dolayısıyla EA = 4EB'dir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘EA = 4EB’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b18f7c6d872d7b091b87f107860cc18f5102cbaee699477733b2eb2d7a1b5835","reviewDecisionSha256":"524e6f622a803d21d1704e9adc5c26cd3a4553f916b89dabc6cdf594b4779ea6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b18f7c6d872d7b091b87f107860cc18f5102cbaee699477733b2eb2d7a1b5835","reviewedHash":"sha256:b18f7c6d872d7b091b87f107860cc18f5102cbaee699477733b2eb2d7a1b5835","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:524e6f622a803d21d1704e9adc5c26cd3a4553f916b89dabc6cdf594b4779ea6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0116","contentProjectionSha256":"b18f7c6d872d7b091b87f107860cc18f5102cbaee699477733b2eb2d7a1b5835","reviewDecisionSha256":"524e6f622a803d21d1704e9adc5c26cd3a4553f916b89dabc6cdf594b4779ea6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0117","questionNumber":117,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Pozitif Q yükünün solunda bulunan K noktasındaki elektrik alan hangi yöndedir?","choices":["Sola","Sağa","Yukarı","Aşağı"],"distractorWhy":["Doğru; pozitif yükün elektrik alanı yükten dışarı doğrudur, sol tarafta bu yön soldur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sağ yön, alanın pozitif yüke doğru olduğu biçimindeki yanlış varsayıma dayanır. Bu nedenle ‘Sağa’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yük ile K aynı yatay doğrultuda olduğundan yukarı yön için fiziksel gerekçe yoktur. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yük ile K aynı yatay doğrultuda olduğundan aşağı yön için fiziksel gerekçe yoktur. Bu nedenle ‘Aşağı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sola","level":2,"familyId":"elektrik-alan-yon-bileske","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pozitif yükün elektrik alanı yükten dışarı doğrudur, sol tarafta bu yön soldur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; pozitif yükün elektrik alanı yükten dışarı doğrudur, sol tarafta bu yön soldur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Sağ yön, alanın pozitif yüke doğru olduğu biçimindeki yanlış varsayıma dayanır. Bu nedenle ‘Sağa’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yük ile K aynı yatay doğrultuda olduğundan yukarı yön için fiziksel gerekçe yoktur. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yük ile K aynı yatay doğrultuda olduğundan aşağı yön için fiziksel gerekçe yoktur. Bu nedenle ‘Aşağı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"773a6b0b6667d7f371010883f7d6c15f52e069f962d422e640617f694b2d3b5b","reviewDecisionSha256":"6e1f3a6f8317cee611386f33658c38881f3a7b3f0e54bd4560081ab025e3a4b4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:773a6b0b6667d7f371010883f7d6c15f52e069f962d422e640617f694b2d3b5b","reviewedHash":"sha256:773a6b0b6667d7f371010883f7d6c15f52e069f962d422e640617f694b2d3b5b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6e1f3a6f8317cee611386f33658c38881f3a7b3f0e54bd4560081ab025e3a4b4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0117","contentProjectionSha256":"773a6b0b6667d7f371010883f7d6c15f52e069f962d422e640617f694b2d3b5b","reviewDecisionSha256":"6e1f3a6f8317cee611386f33658c38881f3a7b3f0e54bd4560081ab025e3a4b4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0118","questionNumber":118,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Negatif Q yükünün sağında bulunan L noktasındaki elektrik alan hangi yöndedir?","choices":["Sağa","Sola","Yukarı","Alan sıfırdır"],"distractorWhy":["Sağa yön, negatif yük alanının dışarı doğru olduğu yanılgısına dayanır. Bu nedenle ‘Sağa’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; negatif yükün alanı yüke doğru olduğundan L noktasında sola yönelir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kaynak ile nokta yatay doğrultuda olduğundan yukarı yön beklenmez. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Tek bir kaynak yükün sonlu uzaklıktaki alanı sıfır değildir. Bu nedenle ‘Alan sıfırdır’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Sola","level":2,"familyId":"elektrik-alan-yon-bileske","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: negatif yükün alanı yüke doğru olduğundan L noktasında sola yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sağa yön, negatif yük alanının dışarı doğru olduğu yanılgısına dayanır. Bu nedenle ‘Sağa’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; negatif yükün alanı yüke doğru olduğundan L noktasında sola yönelir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sola’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Kaynak ile nokta yatay doğrultuda olduğundan yukarı yön beklenmez. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tek bir kaynak yükün sonlu uzaklıktaki alanı sıfır değildir. Bu nedenle ‘Alan sıfırdır’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c8e0377cc1f284ee856e73563f77f6cbd80e74661b1971785847e321b197b934","reviewDecisionSha256":"dc76484722d13c34d67518247f80e2ab0c05454e6effde6d1a526c5e7f7e0048","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c8e0377cc1f284ee856e73563f77f6cbd80e74661b1971785847e321b197b934","reviewedHash":"sha256:c8e0377cc1f284ee856e73563f77f6cbd80e74661b1971785847e321b197b934","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dc76484722d13c34d67518247f80e2ab0c05454e6effde6d1a526c5e7f7e0048; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0118","contentProjectionSha256":"c8e0377cc1f284ee856e73563f77f6cbd80e74661b1971785847e321b197b934","reviewDecisionSha256":"dc76484722d13c34d67518247f80e2ab0c05454e6effde6d1a526c5e7f7e0048","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0119","questionNumber":119,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Eşit büyüklükte iki pozitif yük bir doğru üzerinde sabitlenmiştir. Tam orta noktadaki bileşke elektrik alan için ne söylenebilir?","choices":["Sola doğrudur.","Sağa doğrudur.","Sıfırdır.","Yükleri birleştiren doğruya diktir."],"distractorWhy":["Sol yükün alanı sağa, sağ yükün alanı sola yönelir; yalnız birini dikkate almak sola sonuç vermez. Bu nedenle ‘Sola doğrudur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","İki alan eşit büyüklükte ve zıt yönlü olduğundan yalnız sol yükün etkisi seçilemez. Bu nedenle ‘Sağa doğrudur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; orta nokta iki yüke eşit uzaklıktadır ve alan vektörleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Her iki alan da yükleri birleştiren doğru üzerindedir; dik bileşen oluşmaz. Bu nedenle ‘Yükleri birleştiren doğruya diktir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sıfırdır.","level":3,"familyId":"elektrik-alan-yon-bileske","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: orta nokta iki yüke eşit uzaklıktadır ve alan vektörleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sol yükün alanı sağa, sağ yükün alanı sola yönelir; yalnız birini dikkate almak sola sonuç vermez. Bu nedenle ‘Sola doğrudur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: İki alan eşit büyüklükte ve zıt yönlü olduğundan yalnız sol yükün etkisi seçilemez. Bu nedenle ‘Sağa doğrudur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; orta nokta iki yüke eşit uzaklıktadır ve alan vektörleri eşit büyüklükte, zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Her iki alan da yükleri birleştiren doğru üzerindedir; dik bileşen oluşmaz. Bu nedenle ‘Yükleri birleştiren doğruya diktir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c810b515e61117d6ac33a98231d64de3c56b72ef6abdc3c4037fc13a9840b255","reviewDecisionSha256":"b451123a9a4c504623c9c5cfeca2af1ec0d257052e37da346e426de2ca69bf95","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c810b515e61117d6ac33a98231d64de3c56b72ef6abdc3c4037fc13a9840b255","reviewedHash":"sha256:c810b515e61117d6ac33a98231d64de3c56b72ef6abdc3c4037fc13a9840b255","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b451123a9a4c504623c9c5cfeca2af1ec0d257052e37da346e426de2ca69bf95; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0119","contentProjectionSha256":"c810b515e61117d6ac33a98231d64de3c56b72ef6abdc3c4037fc13a9840b255","reviewDecisionSha256":"b451123a9a4c504623c9c5cfeca2af1ec0d257052e37da346e426de2ca69bf95","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0120","questionNumber":120,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Solda +Q, sağda -Q yükü bulunuyor. İki yükün tam orta noktasındaki bileşke elektrik alanın yönü hangisidir?","choices":["Sola","Yukarı","Sıfır","Sağa"],"distractorWhy":["Pozitif yükün alanı orta noktada sağa, negatif yükün alanı da negatif yüke doğru yani sağadır. Bu nedenle ‘Sola’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Alanlar yükleri birleştiren doğru üzerinde olduğundan yukarı bileşen oluşmaz. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Eşit büyüklükte olmalarına rağmen alanlar zıt değil aynı yönlüdür; bu yüzden birbirini götürmez. Bu nedenle ‘Sıfır’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; her iki alan da +Q'dan -Q'ya doğru, yani sağ yönlüdür ve toplanır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sağa’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sağa","level":3,"familyId":"elektrik-alan-yon-bileske","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her iki alan da +Q'dan -Q'ya doğru, yani sağ yönlüdür ve toplanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pozitif yükün alanı orta noktada sağa, negatif yükün alanı da negatif yüke doğru yani sağadır. Bu nedenle ‘Sola’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Alanlar yükleri birleştiren doğru üzerinde olduğundan yukarı bileşen oluşmaz. Bu nedenle ‘Yukarı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Eşit büyüklükte olmalarına rağmen alanlar zıt değil aynı yönlüdür; bu yüzden birbirini götürmez. Bu nedenle ‘Sıfır’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; her iki alan da +Q'dan -Q'ya doğru, yani sağ yönlüdür ve toplanır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sağa’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eb46dc42446ac6131c44ac4f105a8e6baece07abd6ee9be8289fb727616449e8","reviewDecisionSha256":"4c223fdd2c911d8404e8ca944a1734f78d1082479d6f2fbbadc7fb728444b28a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eb46dc42446ac6131c44ac4f105a8e6baece07abd6ee9be8289fb727616449e8","reviewedHash":"sha256:eb46dc42446ac6131c44ac4f105a8e6baece07abd6ee9be8289fb727616449e8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4c223fdd2c911d8404e8ca944a1734f78d1082479d6f2fbbadc7fb728444b28a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0120","contentProjectionSha256":"eb46dc42446ac6131c44ac4f105a8e6baece07abd6ee9be8289fb727616449e8","reviewDecisionSha256":"4c223fdd2c911d8404e8ca944a1734f78d1082479d6f2fbbadc7fb728444b28a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0121","questionNumber":121,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Yüklü bir çubuk, nötr elektroskobun topuzuna dokundurulmadan yaklaştırıldıkça yaprakların daha çok açıldığı gözleniyor. Bu gözlemden hangi çıkarım yapılabilir?","choices":["Çubuk yaklaştıkça elektroskop üzerindeki yük ayrışması artar; bu, daha güçlü elektriksel etkiyle uyumludur.","Çubuk yaklaşınca elektroskoba mutlaka net yük geçer.","Elektrik alan uzaklıktan bağımsızdır.","Yaprakların açılması yalnız yer çekiminden kaynaklanır."],"distractorWhy":["Doğru; temas olmadan da etki ile elektrik yükleri yeniden dağılır ve daha yakın çubuğun alanı daha güçlü bir ayrışma oluşturabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Çubuk yaklaştıkça elektroskop üzerindeki yük ayrışması artar; bu, daha güçlü elektriksel etkiyle uyumludur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çubuk dokunmadığı için gözlem net yük aktarımını zorunlu kılmaz; indüksiyon yeterlidir. Bu nedenle ‘Çubuk yaklaşınca elektroskoba mutlaka net yük geçer.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yaprak açıklığının uzaklıkla değişmesi, alanın uzaklığa bağlı olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Elektrik alan uzaklıktan bağımsızdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yer çekimi düzenek boyunca değişmediği hâlde yaprak açıklığı değiştiği için açıklama yetersizdir. Bu nedenle ‘Yaprakların açılması yalnız yer çekiminden kaynaklanır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Çubuk yaklaştıkça elektroskop üzerindeki yük ayrışması artar; bu, daha güçlü elektriksel etkiyle uyumludur.","level":2,"familyId":"elektroskop-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: temas olmadan da etki ile elektrik yükleri yeniden dağılır ve daha yakın çubuğun alanı daha güçlü bir ayrışma oluşturabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; temas olmadan da etki ile elektrik yükleri yeniden dağılır ve daha yakın çubuğun alanı daha güçlü bir ayrışma oluşturabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Çubuk yaklaştıkça elektroskop üzerindeki yük ayrışması artar; bu, daha güçlü elektriksel etkiyle uyumludur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Çubuk dokunmadığı için gözlem net yük aktarımını zorunlu kılmaz; indüksiyon yeterlidir. Bu nedenle ‘Çubuk yaklaşınca elektroskoba mutlaka net yük geçer.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yaprak açıklığının uzaklıkla değişmesi, alanın uzaklığa bağlı olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Elektrik alan uzaklıktan bağımsızdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yer çekimi düzenek boyunca değişmediği hâlde yaprak açıklığı değiştiği için açıklama yetersizdir. Bu nedenle ‘Yaprakların açılması yalnız yer çekiminden kaynaklanır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c3a0834dbdaa2422b8255a53f0b995742a8295597add5e22fd94ca13e53df1b4","reviewDecisionSha256":"c7f31ca43601853be7e58d869cb9137b0c03318c182a9bf03a4904e2f44b454c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c3a0834dbdaa2422b8255a53f0b995742a8295597add5e22fd94ca13e53df1b4","reviewedHash":"sha256:c3a0834dbdaa2422b8255a53f0b995742a8295597add5e22fd94ca13e53df1b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c7f31ca43601853be7e58d869cb9137b0c03318c182a9bf03a4904e2f44b454c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0121","contentProjectionSha256":"c3a0834dbdaa2422b8255a53f0b995742a8295597add5e22fd94ca13e53df1b4","reviewDecisionSha256":"c7f31ca43601853be7e58d869cb9137b0c03318c182a9bf03a4904e2f44b454c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0122","questionNumber":122,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Aynı elektroskopa, aynı uzaklıktan ve aynı biçimde iki farklı yüklü çubuk sırayla yaklaştırılıyor. Birinci çubuk yaprakları ikinciye göre daha fazla açıyor. Diğer koşullar gerçekten aynıysa en uygun yorum hangisidir?","choices":["İkinci çubuk kesinlikle yüksüzdür.","Birinci çubuğun oluşturduğu elektriksel etki daha büyüktür.","Birinci çubuk elektroskoba mutlaka dokunmuştur.","İki çubuğun alan büyüklükleri kesinlikle eşittir."],"distractorWhy":["Daha az yaprak açıklığı ikinci çubuğun tamamen yüksüz olduğunu kanıtlamaz; yalnız etkinin daha zayıf olduğunu gösterebilir. Bu nedenle ‘İkinci çubuk kesinlikle yüksüzdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; aynı uzaklık ve düzenekte daha büyük sapma, daha güçlü alan etkisiyle uyumludur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Birinci çubuğun oluşturduğu elektriksel etki daha büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Soruda çubukların dokundurulmadan yaklaştırıldığı belirtilmiştir; temas varsayımı yapılamaz. Bu nedenle ‘Birinci çubuk elektroskoba mutlaka dokunmuştur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Farklı yaprak açıklıkları, etkilerin eşit olduğu iddiasıyla çelişir. Bu nedenle ‘İki çubuğun alan büyüklükleri kesinlikle eşittir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Birinci çubuğun oluşturduğu elektriksel etki daha büyüktür.","level":3,"familyId":"elektroskop-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı uzaklık ve düzenekte daha büyük sapma, daha güçlü alan etkisiyle uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Daha az yaprak açıklığı ikinci çubuğun tamamen yüksüz olduğunu kanıtlamaz; yalnız etkinin daha zayıf olduğunu gösterebilir. Bu nedenle ‘İkinci çubuk kesinlikle yüksüzdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; aynı uzaklık ve düzenekte daha büyük sapma, daha güçlü alan etkisiyle uyumludur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Birinci çubuğun oluşturduğu elektriksel etki daha büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Soruda çubukların dokundurulmadan yaklaştırıldığı belirtilmiştir; temas varsayımı yapılamaz. Bu nedenle ‘Birinci çubuk elektroskoba mutlaka dokunmuştur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Farklı yaprak açıklıkları, etkilerin eşit olduğu iddiasıyla çelişir. Bu nedenle ‘İki çubuğun alan büyüklükleri kesinlikle eşittir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"01918b8f28890a48c2422f85331091f1737feef7d6c728c5f1c1c5fc4d9c628e","reviewDecisionSha256":"76a5e0b944487799e90af115274fe101b4295df74882ade537615aa6aac7fef2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:01918b8f28890a48c2422f85331091f1737feef7d6c728c5f1c1c5fc4d9c628e","reviewedHash":"sha256:01918b8f28890a48c2422f85331091f1737feef7d6c728c5f1c1c5fc4d9c628e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:76a5e0b944487799e90af115274fe101b4295df74882ade537615aa6aac7fef2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0122","contentProjectionSha256":"01918b8f28890a48c2422f85331091f1737feef7d6c728c5f1c1c5fc4d9c628e","reviewDecisionSha256":"76a5e0b944487799e90af115274fe101b4295df74882ade537615aa6aac7fef2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0123","questionNumber":123,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Bir öğrenci yüklü çubuğun elektroskopa uzaklığının yaprak açıklığına etkisini araştırmak istiyor. En uygun deney planı hangisidir?","choices":["Her denemede farklı elektroskop ve farklı çubuk kullanmak","Çubuğun hem yükünü hem uzaklığını birlikte değiştirmek","Aynı çubuk ve elektroskopla yalnız uzaklığı değiştirip yaprak açıklığını kaydetmek","Çubuğu her denemede elektroskopa dokundurmak"],"distractorWhy":["Düzenek ve çubuk birlikte değişirse gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı bilinemez. Bu nedenle ‘Her denemede farklı elektroskop ve farklı çubuk kullanmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","İki değişken aynı anda değiştirilirse uzaklığın tek başına etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Çubuğun hem yükünü hem uzaklığını birlikte değiştirmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; kaynak yük ve elektroskop sabit tutulup yalnız uzaklık değiştirildiğinde uzaklığın etkisi sınanabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Aynı çubuk ve elektroskopla yalnız uzaklığı değiştirip yaprak açıklığını kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dokundurma, yük aktarımını devreye sokarak yalnız alan-uzaklık ilişkisini inceleme amacını bozar. Bu nedenle ‘Çubuğu her denemede elektroskopa dokundurmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı çubuk ve elektroskopla yalnız uzaklığı değiştirip yaprak açıklığını kaydetmek","level":3,"familyId":"elektroskop-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kaynak yük ve elektroskop sabit tutulup yalnız uzaklık değiştirildiğinde uzaklığın etkisi sınanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Düzenek ve çubuk birlikte değişirse gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı bilinemez. Bu nedenle ‘Her denemede farklı elektroskop ve farklı çubuk kullanmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: İki değişken aynı anda değiştirilirse uzaklığın tek başına etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Çubuğun hem yükünü hem uzaklığını birlikte değiştirmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; kaynak yük ve elektroskop sabit tutulup yalnız uzaklık değiştirildiğinde uzaklığın etkisi sınanabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Aynı çubuk ve elektroskopla yalnız uzaklığı değiştirip yaprak açıklığını kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Dokundurma, yük aktarımını devreye sokarak yalnız alan-uzaklık ilişkisini inceleme amacını bozar. Bu nedenle ‘Çubuğu her denemede elektroskopa dokundurmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3eab5d7352ebafa0e10e616f69e684b8e9706750361f1d509526cbc74450ea5d","reviewDecisionSha256":"60cdc7d62bb34bacafcd3e0c7d289b72e39252d9dae36fccdf71c82b15aac183","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3eab5d7352ebafa0e10e616f69e684b8e9706750361f1d509526cbc74450ea5d","reviewedHash":"sha256:3eab5d7352ebafa0e10e616f69e684b8e9706750361f1d509526cbc74450ea5d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:60cdc7d62bb34bacafcd3e0c7d289b72e39252d9dae36fccdf71c82b15aac183; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0123","contentProjectionSha256":"3eab5d7352ebafa0e10e616f69e684b8e9706750361f1d509526cbc74450ea5d","reviewDecisionSha256":"60cdc7d62bb34bacafcd3e0c7d289b72e39252d9dae36fccdf71c82b15aac183","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0124","questionNumber":124,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Yüklü bir cisim nötr elektroskopa yaklaştırıldığında yapraklar açılıyor; cisim uzaklaştırılınca yapraklar yeniden kapanıyor. Bu sonuç hangisini en güçlü biçimde destekler?","choices":["Elektroskop kalıcı olarak yüklenmiştir.","Elektroskobun kütlesi değişmiştir.","Elektrik alan yalnız temas anında oluşur.","Temassız etkiyle geçici yük ayrışması oluşmuştur."],"distractorWhy":["Kalıcı yüklenme olsaydı cisim uzaklaştırıldığında yaprakların tamamen kapanması beklenmezdi. Bu nedenle ‘Elektroskop kalıcı olarak yüklenmiştir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yaprak hareketi kütle değişimiyle değil elektriksel kuvvetlerle açıklanır. Bu nedenle ‘Elektroskobun kütlesi değişmiştir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Cisim temas etmeden yapraklar açıldığı için elektrik alanın yalnız temasla oluştuğu iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Elektrik alan yalnız temas anında oluşur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; yaklaşma sırasında yükler yeniden dağılır, cisim uzaklaşınca bu ayrışma ortadan kalkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Temassız etkiyle geçici yük ayrışması oluşmuştur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Temassız etkiyle geçici yük ayrışması oluşmuştur.","level":4,"familyId":"elektroskop-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yaklaşma sırasında yükler yeniden dağılır, cisim uzaklaşınca bu ayrışma ortadan kalkar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kalıcı yüklenme olsaydı cisim uzaklaştırıldığında yaprakların tamamen kapanması beklenmezdi. Bu nedenle ‘Elektroskop kalıcı olarak yüklenmiştir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yaprak hareketi kütle değişimiyle değil elektriksel kuvvetlerle açıklanır. Bu nedenle ‘Elektroskobun kütlesi değişmiştir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Cisim temas etmeden yapraklar açıldığı için elektrik alanın yalnız temasla oluştuğu iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Elektrik alan yalnız temas anında oluşur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yaklaşma sırasında yükler yeniden dağılır, cisim uzaklaşınca bu ayrışma ortadan kalkar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Temassız etkiyle geçici yük ayrışması oluşmuştur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"06fe60dfe4b54daa8aeac29f5d359c7b902b5a853840658cdef3d9eac032d547","reviewDecisionSha256":"8da07fb8827c0f6edff3c3c09c42210c09aea76492915fe7460f2dc67681d79a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:06fe60dfe4b54daa8aeac29f5d359c7b902b5a853840658cdef3d9eac032d547","reviewedHash":"sha256:06fe60dfe4b54daa8aeac29f5d359c7b902b5a853840658cdef3d9eac032d547","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8da07fb8827c0f6edff3c3c09c42210c09aea76492915fe7460f2dc67681d79a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0124","contentProjectionSha256":"06fe60dfe4b54daa8aeac29f5d359c7b902b5a853840658cdef3d9eac032d547","reviewDecisionSha256":"8da07fb8827c0f6edff3c3c09c42210c09aea76492915fe7460f2dc67681d79a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0125","questionNumber":125,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Bir öğrenci, 'Bir noktadaki elektrik alan, o noktaya koyduğumuz deneme yükü büyütülürse artar' diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["Elektrik alan kaynak yüklerin özelliğidir; deneme yükü büyürse alan değil, ona etki eden kuvvet büyür.","Elektrik alan yalnız deneme yüküne bağlıdır.","Deneme yükü büyüdükçe hem alan hem uzaklık azalır.","Deneme yükünün işareti alanın büyüklüğünü sıfırlar."],"distractorWhy":["Doğru; alan, kaynak yükler ve konumla belirlenir, deneme yükü yalnız kuvvetin büyüklüğünü etkiler. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektrik alan kaynak yüklerin özelliğidir; deneme yükü büyürse alan değil, ona etki eden kuvvet büyür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alanı oluşturan kaynak yükler göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘Elektrik alan yalnız deneme yüküne bağlıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Deneme yükünü değiştirmek geometrik uzaklığı kendiliğinden değiştirmez. Bu nedenle ‘Deneme yükü büyüdükçe hem alan hem uzaklık azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Deneme yükünün işareti kuvvet yönünü değiştirir; alanın büyüklüğünü sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Deneme yükünün işareti alanın büyüklüğünü sıfırlar.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Elektrik alan kaynak yüklerin özelliğidir; deneme yükü büyürse alan değil, ona etki eden kuvvet büyür.","level":3,"familyId":"elektrik-alan-model-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: alan, kaynak yükler ve konumla belirlenir, deneme yükü yalnız kuvvetin büyüklüğünü etkiler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; alan, kaynak yükler ve konumla belirlenir, deneme yükü yalnız kuvvetin büyüklüğünü etkiler. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektrik alan kaynak yüklerin özelliğidir; deneme yükü büyürse alan değil, ona etki eden kuvvet büyür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Alanı oluşturan kaynak yükler göz ardı edilmiştir. Bu nedenle ‘Elektrik alan yalnız deneme yüküne bağlıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Deneme yükünü değiştirmek geometrik uzaklığı kendiliğinden değiştirmez. Bu nedenle ‘Deneme yükü büyüdükçe hem alan hem uzaklık azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Deneme yükünün işareti kuvvet yönünü değiştirir; alanın büyüklüğünü sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Deneme yükünün işareti alanın büyüklüğünü sıfırlar.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b20263d7dbe28b81d2c9ee949db2ff90a60c1492433ea3c55665f379b8c02afd","reviewDecisionSha256":"41e5a46ac72cfa34b80e49fd055bce0e335ce46c9efa04157c126ef99ca1737a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b20263d7dbe28b81d2c9ee949db2ff90a60c1492433ea3c55665f379b8c02afd","reviewedHash":"sha256:b20263d7dbe28b81d2c9ee949db2ff90a60c1492433ea3c55665f379b8c02afd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:41e5a46ac72cfa34b80e49fd055bce0e335ce46c9efa04157c126ef99ca1737a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0125","contentProjectionSha256":"b20263d7dbe28b81d2c9ee949db2ff90a60c1492433ea3c55665f379b8c02afd","reviewDecisionSha256":"41e5a46ac72cfa34b80e49fd055bce0e335ce46c9efa04157c126ef99ca1737a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0126","questionNumber":126,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"A noktasında Q yükünden r uzaklıkta oluşan alan ile B noktasında 4Q yükünden 2r uzaklıkta oluşan alan karşılaştırılıyor. Alan büyüklükleri için hangisi doğrudur?","choices":["EA = 4EB","EA = EB","EA = EB/2","EA = 2EB"],"distractorWhy":["4Q kaynağının uzaklığı da iki kat olduğundan karesel uzaklık etkisi yük artışını dengeler. Bu nedenle ‘EA = 4EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; 4Q/(2r)² ifadesi Q/r² ile aynı orana sahiptir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘EA = EB’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","ikinci alanının daha küçük olduğu düşünülmüş, ancak yükteki dört kat artış hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘EA = EB/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklığın karesi yerine yalnız uzaklık kullanılmıştır. Bu nedenle ‘EA = 2EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"EA = EB","level":4,"familyId":"elektrik-alan-model-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 4Q/(2r)² ifadesi Q/r² ile aynı orana sahiptir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: 4Q kaynağının uzaklığı da iki kat olduğundan karesel uzaklık etkisi yük artışını dengeler. Bu nedenle ‘EA = 4EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; 4Q/(2r)² ifadesi Q/r² ile aynı orana sahiptir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘EA = EB’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: ikinci alanının daha küçük olduğu düşünülmüş, ancak yükteki dört kat artış hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘EA = EB/2’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uzaklığın karesi yerine yalnız uzaklık kullanılmıştır. Bu nedenle ‘EA = 2EB’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a594eead45d3bbb54dfe754df76caf18443a831221e85e01ff28be3ce263cc03","reviewDecisionSha256":"277d78041443838bac19220b1152490129a44e005cdfea214fcc922eb2b38ea6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a594eead45d3bbb54dfe754df76caf18443a831221e85e01ff28be3ce263cc03","reviewedHash":"sha256:a594eead45d3bbb54dfe754df76caf18443a831221e85e01ff28be3ce263cc03","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:277d78041443838bac19220b1152490129a44e005cdfea214fcc922eb2b38ea6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0126","contentProjectionSha256":"a594eead45d3bbb54dfe754df76caf18443a831221e85e01ff28be3ce263cc03","reviewDecisionSha256":"277d78041443838bac19220b1152490129a44e005cdfea214fcc922eb2b38ea6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0127","questionNumber":127,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Aynı noktaya önce +q, sonra -q büyüklüğünde deneme yükü konuluyor. Kaynak yükler değiştirilmediğine göre hangi ifade doğrudur?","choices":["Elektrik alanın yönü her deneme yükünde tersine döner.","Negatif deneme yükünde elektrik alan yok olur.","Elektrik alan aynı kalır; kuvvetlerin yönleri zıt olur.","Pozitif deneme yüküne kuvvet etki etmez."],"distractorWhy":["Alan yönü kaynak yüklerle belirlenir; deneme yükünün işareti alanı değil kuvvet yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘Elektrik alanın yönü her deneme yükünde tersine döner.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Negatif deneme yükü alanı yok etmez; yalnız F = qE ilişkisinde kuvveti alan yönüne zıt yapar. Bu nedenle ‘Negatif deneme yükünde elektrik alan yok olur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; kaynak düzeni aynı olduğundan E değişmez, +q ve -q üzerindeki kuvvetler zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektrik alan aynı kalır; kuvvetlerin yönleri zıt olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pozitif deneme yüküne alan yönünde kuvvet etki eder. Bu nedenle ‘Pozitif deneme yüküne kuvvet etki etmez.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Elektrik alan aynı kalır; kuvvetlerin yönleri zıt olur.","level":4,"familyId":"elektrik-alan-model-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kaynak düzeni aynı olduğundan E değişmez, +q ve -q üzerindeki kuvvetler zıt yönlüdür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Alan yönü kaynak yüklerle belirlenir; deneme yükünün işareti alanı değil kuvvet yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘Elektrik alanın yönü her deneme yükünde tersine döner.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Negatif deneme yükü alanı yok etmez; yalnız F = qE ilişkisinde kuvveti alan yönüne zıt yapar. Bu nedenle ‘Negatif deneme yükünde elektrik alan yok olur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; kaynak düzeni aynı olduğundan E değişmez, +q ve -q üzerindeki kuvvetler zıt yönlüdür. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektrik alan aynı kalır; kuvvetlerin yönleri zıt olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Pozitif deneme yüküne alan yönünde kuvvet etki eder. Bu nedenle ‘Pozitif deneme yüküne kuvvet etki etmez.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c1179cd4bfb36f0ba9be745862ed63c0233eb61a43ae2e5030183ee6185fc663","reviewDecisionSha256":"d69e1d578b1db46c557da2230601ce456a305a45bbc7ae81ce4f6cb4b40772c7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c1179cd4bfb36f0ba9be745862ed63c0233eb61a43ae2e5030183ee6185fc663","reviewedHash":"sha256:c1179cd4bfb36f0ba9be745862ed63c0233eb61a43ae2e5030183ee6185fc663","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d69e1d578b1db46c557da2230601ce456a305a45bbc7ae81ce4f6cb4b40772c7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0127","contentProjectionSha256":"c1179cd4bfb36f0ba9be745862ed63c0233eb61a43ae2e5030183ee6185fc663","reviewDecisionSha256":"d69e1d578b1db46c557da2230601ce456a305a45bbc7ae81ce4f6cb4b40772c7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0128","questionNumber":128,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-2","topic":"Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli","noteId":"tr-g11-fizik-note-008","noteKey":"tr-g11-fizik-note-008","objective":"FİZ.11.2.2","question":"Bir doğru üzerinde solda +4Q, sağda +Q yükü vardır. İki yüke eşit uzaklıktaki orta noktada bileşke elektrik alanın yönü ve nedeni hangisidir?","choices":["Sola; çünkü iki pozitif yükün alanları aynı yöndedir.","Sıfır; çünkü nokta iki yüke eşit uzaklıktadır.","Yukarı; çünkü alanlar birbirine diktir.","Sağa; çünkü +4Q'nun sağa yönlü alanı, +Q'nun sola yönlü alanından büyüktür."],"distractorWhy":["Orta noktada iki pozitif yükün alanları zıt yönlüdür; aynı yönlü değildir. Bu nedenle ‘Sola; çünkü iki pozitif yükün alanları aynı yöndedir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Uzaklıkların eşit olması tek başına yeterli değildir; kaynak yük büyüklükleri farklıdır. Bu nedenle ‘Sıfır; çünkü nokta iki yüke eşit uzaklıktadır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Her iki alan yükleri birleştiren doğru üzerinde olduğundan dik değildir. Bu nedenle ‘Yukarı; çünkü alanlar birbirine diktir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; +4Q'nun alanı aynı uzaklıkta dört kat büyük ve sağa yönlü olduğundan bileşke sağadır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sağa; çünkü +4Q'nun sağa yönlü alanı, +Q'nun sola yönlü alanından büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sağa; çünkü +4Q'nun sağa yönlü alanı, +Q'nun sola yönlü alanından büyüktür.","level":5,"familyId":"elektrik-alan-model-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: +4Q'nun alanı aynı uzaklıkta dört kat büyük ve sağa yönlü olduğundan bileşke sağadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Orta noktada iki pozitif yükün alanları zıt yönlüdür; aynı yönlü değildir. Bu nedenle ‘Sola; çünkü iki pozitif yükün alanları aynı yöndedir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Uzaklıkların eşit olması tek başına yeterli değildir; kaynak yük büyüklükleri farklıdır. Bu nedenle ‘Sıfır; çünkü nokta iki yüke eşit uzaklıktadır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Her iki alan yükleri birleştiren doğru üzerinde olduğundan dik değildir. Bu nedenle ‘Yukarı; çünkü alanlar birbirine diktir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; +4Q'nun alanı aynı uzaklıkta dört kat büyük ve sağa yönlü olduğundan bileşke sağadır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Sağa; çünkü +4Q'nun sağa yönlü alanı, +Q'nun sola yönlü alanından büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektriksel Alanın Matematiksel Modeli kapsamında elektrik alanın kaynak yüke, uzaklığa ve vektörel süperpozisyona bağlılığını doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-008","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-008","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f7515bb53b5cad9a7c4332ccbb2a24503c31b83df3a33b8b55f94bf88459ca2a","reviewDecisionSha256":"278e730bfc2cbbbde35e9e6b913812c1bdc068553a92248ab3f28899c6deb575","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f7515bb53b5cad9a7c4332ccbb2a24503c31b83df3a33b8b55f94bf88459ca2a","reviewedHash":"sha256:f7515bb53b5cad9a7c4332ccbb2a24503c31b83df3a33b8b55f94bf88459ca2a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:278e730bfc2cbbbde35e9e6b913812c1bdc068553a92248ab3f28899c6deb575; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0128","contentProjectionSha256":"f7515bb53b5cad9a7c4332ccbb2a24503c31b83df3a33b8b55f94bf88459ca2a","reviewDecisionSha256":"278e730bfc2cbbbde35e9e6b913812c1bdc068553a92248ab3f28899c6deb575","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0129","questionNumber":129,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Elektrostatik dengedeki kapalı bir iletken kabuğun iç bölgesinin dış elektrik alanlardan büyük ölçüde korunmasının temel nedeni nedir?","choices":["İletkendeki serbest yüklerin yüzeyde yeniden dağılıp iç alandaki net alanı azaltması","İletkenin tüm elektrik enerjisini yok etmesi","Kabuk içindeki havanın elektrik alanı soğurması","Yer çekiminin elektrik yüklerini aşağı çekmesi"],"distractorWhy":["Doğru; serbest yüklerin yeniden dağılımı, iletkenin iç kısmında elektrostatik alanın sıfıra yaklaşmasını sağlar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletkendeki serbest yüklerin yüzeyde yeniden dağılıp iç alandaki net alanı azaltması’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Enerji yok olmaz; yükler ve alanlar yeniden düzenlenir. Bu nedenle ‘İletkenin tüm elektrik enerjisini yok etmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Koruyucu etki esas olarak havadan değil iletken kabuktaki yük hareketinden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Kabuk içindeki havanın elektrik alanı soğurması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yer çekimi, Faraday kafesinin elektriksel ekranlama mekanizmasını açıklamaz. Bu nedenle ‘Yer çekiminin elektrik yüklerini aşağı çekmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İletkendeki serbest yüklerin yüzeyde yeniden dağılıp iç alandaki net alanı azaltması","level":2,"familyId":"faraday-kafesi-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: serbest yüklerin yeniden dağılımı, iletkenin iç kısmında elektrostatik alanın sıfıra yaklaşmasını sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; serbest yüklerin yeniden dağılımı, iletkenin iç kısmında elektrostatik alanın sıfıra yaklaşmasını sağlar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletkendeki serbest yüklerin yüzeyde yeniden dağılıp iç alandaki net alanı azaltması’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Enerji yok olmaz; yükler ve alanlar yeniden düzenlenir. Bu nedenle ‘İletkenin tüm elektrik enerjisini yok etmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Koruyucu etki esas olarak havadan değil iletken kabuktaki yük hareketinden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Kabuk içindeki havanın elektrik alanı soğurması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yer çekimi, Faraday kafesinin elektriksel ekranlama mekanizmasını açıklamaz. Bu nedenle ‘Yer çekiminin elektrik yüklerini aşağı çekmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b1a3ab601060d04eb7afdc5a3b2d5a4b74905fc7c7f8a3e9d1f2e0189578033","reviewDecisionSha256":"4f0bf1648912b869a07eab8f3408b90961a715423cc7ff8bbcccdf8753363182","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6b1a3ab601060d04eb7afdc5a3b2d5a4b74905fc7c7f8a3e9d1f2e0189578033","reviewedHash":"sha256:6b1a3ab601060d04eb7afdc5a3b2d5a4b74905fc7c7f8a3e9d1f2e0189578033","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4f0bf1648912b869a07eab8f3408b90961a715423cc7ff8bbcccdf8753363182; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0129","contentProjectionSha256":"6b1a3ab601060d04eb7afdc5a3b2d5a4b74905fc7c7f8a3e9d1f2e0189578033","reviewDecisionSha256":"4f0bf1648912b869a07eab8f3408b90961a715423cc7ff8bbcccdf8753363182","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0130","questionNumber":130,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Metal gövdeli bir otomobil yıldırım fırtınasında dışarıdaysa içerideki kişinin en güvenli davranışı hangisidir?","choices":["Aracın metal gövdesine sürekli dokunmak","Araç içinde kalıp metal bölümlere dokunmamak","Aracın lastiklerini sökmek","Kapıyı açıp aracın yanında beklemek"],"distractorWhy":["Metal bölümlere dokunmak, dış yüzeyde ilerleyen akımla temas riskini artırabilir. Bu nedenle ‘Aracın metal gövdesine sürekli dokunmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; sağlam metal gövde akımı dış yüzeyden iletmeye eğilimlidir, içeride kalmak ve metallere dokunmamak uygundur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Araç içinde kalıp metal bölümlere dokunmamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Koruma esas olarak lastiklerden değil iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasından gelir. Bu nedenle ‘Aracın lastiklerini sökmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Araçtan çıkmak kişiyi açık alanda yıldırım riskine maruz bırakır. Bu nedenle ‘Kapıyı açıp aracın yanında beklemek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Araç içinde kalıp metal bölümlere dokunmamak","level":2,"familyId":"faraday-kafesi-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağlam metal gövde akımı dış yüzeyden iletmeye eğilimlidir, içeride kalmak ve metallere dokunmamak uygundur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Metal bölümlere dokunmak, dış yüzeyde ilerleyen akımla temas riskini artırabilir. Bu nedenle ‘Aracın metal gövdesine sürekli dokunmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; sağlam metal gövde akımı dış yüzeyden iletmeye eğilimlidir, içeride kalmak ve metallere dokunmamak uygundur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Araç içinde kalıp metal bölümlere dokunmamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Koruma esas olarak lastiklerden değil iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasından gelir. Bu nedenle ‘Aracın lastiklerini sökmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Araçtan çıkmak kişiyi açık alanda yıldırım riskine maruz bırakır. Bu nedenle ‘Kapıyı açıp aracın yanında beklemek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d4219df336ff212adf1478c211acbbf53b2b9a4a49723ad1b430781c132dc759","reviewDecisionSha256":"f76bf580e6e5005274c3d977823ec98ede5b7114a27120cb32b32f497ee43fd3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d4219df336ff212adf1478c211acbbf53b2b9a4a49723ad1b430781c132dc759","reviewedHash":"sha256:d4219df336ff212adf1478c211acbbf53b2b9a4a49723ad1b430781c132dc759","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f76bf580e6e5005274c3d977823ec98ede5b7114a27120cb32b32f497ee43fd3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0130","contentProjectionSha256":"d4219df336ff212adf1478c211acbbf53b2b9a4a49723ad1b430781c132dc759","reviewDecisionSha256":"f76bf580e6e5005274c3d977823ec98ede5b7114a27120cb32b32f497ee43fd3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0131","questionNumber":131,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Cep telefonu sinyalinin metal duvarlı bir asansörde zayıflamasının en uygun açıklaması hangisidir?","choices":["Asansör yükseldikçe telefonun pili aniden küçülür.","Metal duvarlar yalnız ses dalgalarını engeller.","İletken kabuk, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını azaltabilir.","Asansörde yer çekimi olmadığı için sinyal oluşmaz."],"distractorWhy":["Pil büyüklüğü asansör kabininin konumuyla aniden değişmez. Bu nedenle ‘Asansör yükseldikçe telefonun pili aniden küçülür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Telefon sinyali ses dalgası değil elektromanyetik dalgadır. Bu nedenle ‘Metal duvarlar yalnız ses dalgalarını engeller.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; metal kabin Faraday kafesi benzeri ekranlama yaparak radyo dalgalarını zayıflatabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletken kabuk, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını azaltabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Asansörde yer çekimi vardır ve sinyal kaybının nedeni bu değildir. Bu nedenle ‘Asansörde yer çekimi olmadığı için sinyal oluşmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İletken kabuk, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını azaltabilir.","level":2,"familyId":"faraday-kafesi-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: metal kabin Faraday kafesi benzeri ekranlama yaparak radyo dalgalarını zayıflatabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pil büyüklüğü asansör kabininin konumuyla aniden değişmez. Bu nedenle ‘Asansör yükseldikçe telefonun pili aniden küçülür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Telefon sinyali ses dalgası değil elektromanyetik dalgadır. Bu nedenle ‘Metal duvarlar yalnız ses dalgalarını engeller.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; metal kabin Faraday kafesi benzeri ekranlama yaparak radyo dalgalarını zayıflatabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletken kabuk, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını azaltabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Asansörde yer çekimi vardır ve sinyal kaybının nedeni bu değildir. Bu nedenle ‘Asansörde yer çekimi olmadığı için sinyal oluşmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"643bc8f741cbe7df5c390b9220a0cb65c81a873f7a920d33f1a8802852fa5768","reviewDecisionSha256":"b23ef7b6cdd537f004f4b81cbab632ace21274f09bbddf481d9e010bb4855cf6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:643bc8f741cbe7df5c390b9220a0cb65c81a873f7a920d33f1a8802852fa5768","reviewedHash":"sha256:643bc8f741cbe7df5c390b9220a0cb65c81a873f7a920d33f1a8802852fa5768","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b23ef7b6cdd537f004f4b81cbab632ace21274f09bbddf481d9e010bb4855cf6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0131","contentProjectionSha256":"643bc8f741cbe7df5c390b9220a0cb65c81a873f7a920d33f1a8802852fa5768","reviewDecisionSha256":"b23ef7b6cdd537f004f4b81cbab632ace21274f09bbddf481d9e010bb4855cf6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0132","questionNumber":132,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Aşağıdaki tasarımlardan hangisi dış elektriksel etkileri azaltmak için Faraday kafesi ilkesine en uygundur?","choices":["Kalın ama tamamen yalıtkan plastik kutu","Üstü açık ahşap çerçeve","İç yüzeyi kâğıt kaplı cam kavanoz","Elektriksel olarak sürekliliği sağlanmış iletken metal kabuk"],"distractorWhy":["Yalıtkan malzemede serbest yüklerin yüzey boyunca yeniden dağılımı sınırlıdır. Bu nedenle ‘Kalın ama tamamen yalıtkan plastik kutu’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Ahşap iletken değildir ve açık yapı yeterli ekranlama sağlamaz. Bu nedenle ‘Üstü açık ahşap çerçeve’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Kâğıt ve cam, iletken kabuk mekanizmasını oluşturmaz. Bu nedenle ‘İç yüzeyi kâğıt kaplı cam kavanoz’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; Faraday kafesi etkisi için serbest yüklerin hareket edebildiği, mümkün olduğunca sürekliliği korunmuş iletken bir çevreleme gerekir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektriksel olarak sürekliliği sağlanmış iletken metal kabuk’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Elektriksel olarak sürekliliği sağlanmış iletken metal kabuk","level":3,"familyId":"faraday-kafesi-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: Faraday kafesi etkisi için serbest yüklerin hareket edebildiği, mümkün olduğunca sürekliliği korunmuş iletken bir çevreleme gerekir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yalıtkan malzemede serbest yüklerin yüzey boyunca yeniden dağılımı sınırlıdır. Bu nedenle ‘Kalın ama tamamen yalıtkan plastik kutu’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Ahşap iletken değildir ve açık yapı yeterli ekranlama sağlamaz. Bu nedenle ‘Üstü açık ahşap çerçeve’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kâğıt ve cam, iletken kabuk mekanizmasını oluşturmaz. Bu nedenle ‘İç yüzeyi kâğıt kaplı cam kavanoz’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; Faraday kafesi etkisi için serbest yüklerin hareket edebildiği, mümkün olduğunca sürekliliği korunmuş iletken bir çevreleme gerekir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Elektriksel olarak sürekliliği sağlanmış iletken metal kabuk’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"88dd236f64413b462e2bb0bdead8a4bdae7258bfe80058f6acb7b2c1b6c37dcb","reviewDecisionSha256":"c1b41a8bbc3f173a78396388c74896866de8a65fb0a56fb2cc9f44302660d28f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:88dd236f64413b462e2bb0bdead8a4bdae7258bfe80058f6acb7b2c1b6c37dcb","reviewedHash":"sha256:88dd236f64413b462e2bb0bdead8a4bdae7258bfe80058f6acb7b2c1b6c37dcb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c1b41a8bbc3f173a78396388c74896866de8a65fb0a56fb2cc9f44302660d28f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0132","contentProjectionSha256":"88dd236f64413b462e2bb0bdead8a4bdae7258bfe80058f6acb7b2c1b6c37dcb","reviewDecisionSha256":"c1b41a8bbc3f173a78396388c74896866de8a65fb0a56fb2cc9f44302660d28f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0133","questionNumber":133,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Manyetik rezonans görüntüleme odalarında iletken ekranlama kullanılmasının başlıca amacı hangisidir?","choices":["Dış radyo frekansı parazitlerinin ölçümü bozmasını azaltmak","Cihazın kütlesini sıfırlamak","Odadaki tüm manyetik alanı yok etmek","Hastanın vücut sıcaklığını düşürmek"],"distractorWhy":["Doğru; iletken ekranlama, dış elektromanyetik parazitlerin hassas sinyallere karışmasını azaltır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Dış radyo frekansı parazitlerinin ölçümü bozmasını azaltmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Ekranlama cihazın kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Cihazın kütlesini sıfırlamak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","MR sisteminin kendi güçlü manyetik alanı çalışma için gereklidir; amaç tüm manyetik alanı yok etmek değildir. Bu nedenle ‘Odadaki tüm manyetik alanı yok etmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Faraday kafesinin temel işlevi sıcaklık düzenlemek değildir. Bu nedenle ‘Hastanın vücut sıcaklığını düşürmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Dış radyo frekansı parazitlerinin ölçümü bozmasını azaltmak","level":2,"familyId":"faraday-kafesi-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iletken ekranlama, dış elektromanyetik parazitlerin hassas sinyallere karışmasını azaltır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; iletken ekranlama, dış elektromanyetik parazitlerin hassas sinyallere karışmasını azaltır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Dış radyo frekansı parazitlerinin ölçümü bozmasını azaltmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Ekranlama cihazın kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Cihazın kütlesini sıfırlamak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: MR sisteminin kendi güçlü manyetik alanı çalışma için gereklidir; amaç tüm manyetik alanı yok etmek değildir. Bu nedenle ‘Odadaki tüm manyetik alanı yok etmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Faraday kafesinin temel işlevi sıcaklık düzenlemek değildir. Bu nedenle ‘Hastanın vücut sıcaklığını düşürmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c348971fd451821ad15c0a7d072a785bff8842978680637619c5a69be9c2078a","reviewDecisionSha256":"ebe97dbfefa7a54534187cf6368f047c139a99732293a2631ce090c7e3024bb3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c348971fd451821ad15c0a7d072a785bff8842978680637619c5a69be9c2078a","reviewedHash":"sha256:c348971fd451821ad15c0a7d072a785bff8842978680637619c5a69be9c2078a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ebe97dbfefa7a54534187cf6368f047c139a99732293a2631ce090c7e3024bb3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0133","contentProjectionSha256":"c348971fd451821ad15c0a7d072a785bff8842978680637619c5a69be9c2078a","reviewDecisionSha256":"ebe97dbfefa7a54534187cf6368f047c139a99732293a2631ce090c7e3024bb3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0134","questionNumber":134,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Metal gövdeli bir uçağa yıldırım düştüğünde yolcu kabininin korunmasına en çok katkı sağlayan özellik hangisidir?","choices":["Uçağın yüksek hızla hareket etmesi","İletken gövdenin akımı çoğunlukla dış yüzey boyunca iletmesi","Kabin içindeki koltukların yumuşak olması","Pencerelerin manzarayı göstermesi"],"distractorWhy":["Hız, Faraday kafesi benzeri elektriksel korumanın temel nedeni değildir. Bu nedenle ‘Uçağın yüksek hızla hareket etmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; iletken gövde yük ve akımların dış yüzeyde dağılmasına olanak verir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletken gövdenin akımı çoğunlukla dış yüzey boyunca iletmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Koltuk malzemesi gövdenin ekranlama mekanizmasını belirlemez. Bu nedenle ‘Kabin içindeki koltukların yumuşak olması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Pencerelerin optik özelliği elektriksel korumayı açıklamaz. Bu nedenle ‘Pencerelerin manzarayı göstermesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İletken gövdenin akımı çoğunlukla dış yüzey boyunca iletmesi","level":2,"familyId":"faraday-kafesi-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iletken gövde yük ve akımların dış yüzeyde dağılmasına olanak verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hız, Faraday kafesi benzeri elektriksel korumanın temel nedeni değildir. Bu nedenle ‘Uçağın yüksek hızla hareket etmesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; iletken gövde yük ve akımların dış yüzeyde dağılmasına olanak verir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘İletken gövdenin akımı çoğunlukla dış yüzey boyunca iletmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Koltuk malzemesi gövdenin ekranlama mekanizmasını belirlemez. Bu nedenle ‘Kabin içindeki koltukların yumuşak olması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pencerelerin optik özelliği elektriksel korumayı açıklamaz. Bu nedenle ‘Pencerelerin manzarayı göstermesi’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"14e3de3f6b04153c2bcf9e533667319fef779fe8c3d09eebbc67924523a8b9dc","reviewDecisionSha256":"5e49666ac051bd43c50b53592fa03982f94d2238169241fb4a8ee3cf8146160d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:14e3de3f6b04153c2bcf9e533667319fef779fe8c3d09eebbc67924523a8b9dc","reviewedHash":"sha256:14e3de3f6b04153c2bcf9e533667319fef779fe8c3d09eebbc67924523a8b9dc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5e49666ac051bd43c50b53592fa03982f94d2238169241fb4a8ee3cf8146160d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0134","contentProjectionSha256":"14e3de3f6b04153c2bcf9e533667319fef779fe8c3d09eebbc67924523a8b9dc","reviewDecisionSha256":"5e49666ac051bd43c50b53592fa03982f94d2238169241fb4a8ee3cf8146160d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0135","questionNumber":135,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Metal asansörün kapısı açıkken telefon sinyali daha güçlü, kapandığında daha zayıf ölçülüyor. Bu farkı en iyi açıklayan yorum hangisidir?","choices":["Kapı kapanınca telefonun anteni çalışmayı bırakır.","Kapı yalnız ses yalıtımı yaptığı için sinyal azalır.","Kapalı iletken çevreleme ekranlamayı artırır; açık kapı dalgalar için daha büyük bir geçiş oluşturur.","Kapının rengi elektromanyetik dalgaların hızını sıfırlar."],"distractorWhy":["Telefon anteni kapı durumuna bağlı olarak kendiliğinden tamamen çalışmaz hâle gelmez. Bu nedenle ‘Kapı kapanınca telefonun anteni çalışmayı bırakır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Telefon sinyali elektromanyetik dalgadır; ses yalıtımı açıklaması uygun değildir. Bu nedenle ‘Kapı yalnız ses yalıtımı yaptığı için sinyal azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; kapı kapandığında iletken çevreleme daha bütün hâle gelir ve sinyal daha fazla zayıflayabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kapalı iletken çevreleme ekranlamayı artırır; açık kapı dalgalar için daha büyük bir geçiş oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Ekranlama için temel değişken renk değil, malzemenin iletkenliği ve yapısal geometridir. Bu nedenle ‘Kapının rengi elektromanyetik dalgaların hızını sıfırlar.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kapalı iletken çevreleme ekranlamayı artırır; açık kapı dalgalar için daha büyük bir geçiş oluşturur.","level":3,"familyId":"faraday-kafesi-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kapı kapandığında iletken çevreleme daha bütün hâle gelir ve sinyal daha fazla zayıflayabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Telefon anteni kapı durumuna bağlı olarak kendiliğinden tamamen çalışmaz hâle gelmez. Bu nedenle ‘Kapı kapanınca telefonun anteni çalışmayı bırakır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Telefon sinyali elektromanyetik dalgadır; ses yalıtımı açıklaması uygun değildir. Bu nedenle ‘Kapı yalnız ses yalıtımı yaptığı için sinyal azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; kapı kapandığında iletken çevreleme daha bütün hâle gelir ve sinyal daha fazla zayıflayabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Kapalı iletken çevreleme ekranlamayı artırır; açık kapı dalgalar için daha büyük bir geçiş oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Ekranlama için temel değişken renk değil, malzemenin iletkenliği ve yapısal geometridir. Bu nedenle ‘Kapının rengi elektromanyetik dalgaların hızını sıfırlar.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3a96df328be9690c69b8766da60a7d2e6e93cb25f13ba4f4608c227d29bc33e3","reviewDecisionSha256":"81eb0ef7c474e0261ba78dc6ca18c0d1c614a79ceeba08cd893bab606c99322d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3a96df328be9690c69b8766da60a7d2e6e93cb25f13ba4f4608c227d29bc33e3","reviewedHash":"sha256:3a96df328be9690c69b8766da60a7d2e6e93cb25f13ba4f4608c227d29bc33e3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:81eb0ef7c474e0261ba78dc6ca18c0d1c614a79ceeba08cd893bab606c99322d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0135","contentProjectionSha256":"3a96df328be9690c69b8766da60a7d2e6e93cb25f13ba4f4608c227d29bc33e3","reviewDecisionSha256":"81eb0ef7c474e0261ba78dc6ca18c0d1c614a79ceeba08cd893bab606c99322d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0136","questionNumber":136,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Bir kişi, 'Otomobilde yıldırımdan korunmayı yalnız kauçuk lastikler sağlar' diyor. Bu iddiaya en uygun yanıt hangisidir?","choices":["Doğrudur; metal gövdenin hiçbir rolü yoktur.","Doğrudur; lastikler yıldırım akımını her koşulda tamamen durdurur.","Yanlıştır; korunma yalnız aracın boyasından kaynaklanır.","Yanlıştır; temel koruma, iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasına dayanır."],"distractorWhy":["Metal gövde, Faraday kafesi benzeri davranışın temel bileşenidir. Bu nedenle ‘Doğrudur; metal gövdenin hiçbir rolü yoktur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yıldırımın yüksek gerilimi kauçuk lastiklerin mutlak yalıtım sağladığı varsayımını geçersiz kılar. Bu nedenle ‘Doğrudur; lastikler yıldırım akımını her koşulda tamamen durdurur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Boya tabakası korumanın temel mekanizması değildir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; korunma yalnız aracın boyasından kaynaklanır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; lastikler tek başına açıklama değildir, akımın iletken gövde boyunca dışarıdan ilerlemesi esas etkidir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; temel koruma, iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasına dayanır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yanlıştır; temel koruma, iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasına dayanır.","level":3,"familyId":"faraday-kafesi-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: lastikler tek başına açıklama değildir, akımın iletken gövde boyunca dışarıdan ilerlemesi esas etkidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Metal gövde, Faraday kafesi benzeri davranışın temel bileşenidir. Bu nedenle ‘Doğrudur; metal gövdenin hiçbir rolü yoktur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yıldırımın yüksek gerilimi kauçuk lastiklerin mutlak yalıtım sağladığı varsayımını geçersiz kılar. Bu nedenle ‘Doğrudur; lastikler yıldırım akımını her koşulda tamamen durdurur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Boya tabakası korumanın temel mekanizması değildir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; korunma yalnız aracın boyasından kaynaklanır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; lastikler tek başına açıklama değildir, akımın iletken gövde boyunca dışarıdan ilerlemesi esas etkidir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; temel koruma, iletken gövdenin akımı dış yüzeyden taşımasına dayanır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6df7565a327e52629b2ecb6cb831cd490d1a9cc44bfb0d88a676e3f6de543c33","reviewDecisionSha256":"0bd9d80fba31f757a04a9cc8a0b10b888356c8bef8b0100e030f7d25504ba14d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6df7565a327e52629b2ecb6cb831cd490d1a9cc44bfb0d88a676e3f6de543c33","reviewedHash":"sha256:6df7565a327e52629b2ecb6cb831cd490d1a9cc44bfb0d88a676e3f6de543c33","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0bd9d80fba31f757a04a9cc8a0b10b888356c8bef8b0100e030f7d25504ba14d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0136","contentProjectionSha256":"6df7565a327e52629b2ecb6cb831cd490d1a9cc44bfb0d88a676e3f6de543c33","reviewDecisionSha256":"0bd9d80fba31f757a04a9cc8a0b10b888356c8bef8b0100e030f7d25504ba14d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0137","questionNumber":137,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Faraday kafesinin MR odalarındaki kullanımını araştıran bir öğrenci için en güvenilir başlangıç kaynağı hangisidir?","choices":["Bir üniversitenin fizik bölümü veya hastanenin teknik dokümanı","Kaynağı belirtilmemiş kısa bir sosyal medya paylaşımı","Anonim bir forumdaki tek cümlelik yorum","Reklam amacıyla hazırlanmış, yazarı belirsiz bir görsel"],"distractorWhy":["Doğru; kurumsal ve uzmanlık temelli teknik dokümanlar, doğrulanabilir bilgi ve bağlam sunma olasılığı yüksektir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Bir üniversitenin fizik bölümü veya hastanenin teknik dokümanı’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kaynak ve kanıt belirtilmeyen paylaşım, teknik doğruluk için zayıf kanıttır. Bu nedenle ‘Kaynağı belirtilmemiş kısa bir sosyal medya paylaşımı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Anonim yorumun uzmanlığı ve dayanağı doğrulanamaz. Bu nedenle ‘Anonim bir forumdaki tek cümlelik yorum’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yazarı ve yöntemi belirsiz reklam görseli taraflı veya eksik olabilir. Bu nedenle ‘Reklam amacıyla hazırlanmış, yazarı belirsiz bir görsel’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Bir üniversitenin fizik bölümü veya hastanenin teknik dokümanı","level":3,"familyId":"faraday-kaynak-dogrulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kurumsal ve uzmanlık temelli teknik dokümanlar, doğrulanabilir bilgi ve bağlam sunma olasılığı yüksektir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kurumsal ve uzmanlık temelli teknik dokümanlar, doğrulanabilir bilgi ve bağlam sunma olasılığı yüksektir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Bir üniversitenin fizik bölümü veya hastanenin teknik dokümanı’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Kaynak ve kanıt belirtilmeyen paylaşım, teknik doğruluk için zayıf kanıttır. Bu nedenle ‘Kaynağı belirtilmemiş kısa bir sosyal medya paylaşımı’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Anonim yorumun uzmanlığı ve dayanağı doğrulanamaz. Bu nedenle ‘Anonim bir forumdaki tek cümlelik yorum’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yazarı ve yöntemi belirsiz reklam görseli taraflı veya eksik olabilir. Bu nedenle ‘Reklam amacıyla hazırlanmış, yazarı belirsiz bir görsel’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5d61583845a01523257c2a9575f07728ed722435f61a29b6f504f5aa8667fd3c","reviewDecisionSha256":"6832c1bf5094e098e7dee91614b96cf6be9c890d79ce44be2c1c5c6a7a06e256","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5d61583845a01523257c2a9575f07728ed722435f61a29b6f504f5aa8667fd3c","reviewedHash":"sha256:5d61583845a01523257c2a9575f07728ed722435f61a29b6f504f5aa8667fd3c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6832c1bf5094e098e7dee91614b96cf6be9c890d79ce44be2c1c5c6a7a06e256; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0137","contentProjectionSha256":"5d61583845a01523257c2a9575f07728ed722435f61a29b6f504f5aa8667fd3c","reviewDecisionSha256":"6832c1bf5094e098e7dee91614b96cf6be9c890d79ce44be2c1c5c6a7a06e256","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0138","questionNumber":138,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"İnternette 'Yıldırım sırasında otomobilden hemen çıkılmalıdır' iddiasını gören bir öğrenci ne yapmalıdır?","choices":["İddia çok paylaşılmışsa doğru kabul etmelidir.","Resmî afet kurumu ve güvenilir bilim kaynaklarını karşılaştırarak doğrulamalıdır.","Yalnız yorum sayısına bakmalıdır.","İddiayı kaynaksız biçimde arkadaşlarına aktarmalıdır."],"distractorWhy":["Paylaşım sayısı bilimsel doğruluğun kanıtı değildir. Bu nedenle ‘İddia çok paylaşılmışsa doğru kabul etmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; güvenlik bilgisi resmî kurumlar ve bilimsel olarak güvenilir kaynaklarla çapraz kontrol edilmelidir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Resmî afet kurumu ve güvenilir bilim kaynaklarını karşılaştırarak doğrulamalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yorum sayısı, içeriğin fiziksel doğruluğunu göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız yorum sayısına bakmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğrulanmamış güvenlik bilgisini yaymak risklidir. Bu nedenle ‘İddiayı kaynaksız biçimde arkadaşlarına aktarmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Resmî afet kurumu ve güvenilir bilim kaynaklarını karşılaştırarak doğrulamalıdır.","level":3,"familyId":"faraday-kaynak-dogrulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: güvenlik bilgisi resmî kurumlar ve bilimsel olarak güvenilir kaynaklarla çapraz kontrol edilmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Paylaşım sayısı bilimsel doğruluğun kanıtı değildir. Bu nedenle ‘İddia çok paylaşılmışsa doğru kabul etmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; güvenlik bilgisi resmî kurumlar ve bilimsel olarak güvenilir kaynaklarla çapraz kontrol edilmelidir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Resmî afet kurumu ve güvenilir bilim kaynaklarını karşılaştırarak doğrulamalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yorum sayısı, içeriğin fiziksel doğruluğunu göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız yorum sayısına bakmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğrulanmamış güvenlik bilgisini yaymak risklidir. Bu nedenle ‘İddiayı kaynaksız biçimde arkadaşlarına aktarmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9aa0979f96a3f1aac77f8c06bda0f2652f90ffe8fb3015a1cdc4987db0c30dd0","reviewDecisionSha256":"19b4e7972bbd7cab0b6eb2e094f65ac892e7d636076dfedcc97dd2563b2dc6d2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9aa0979f96a3f1aac77f8c06bda0f2652f90ffe8fb3015a1cdc4987db0c30dd0","reviewedHash":"sha256:9aa0979f96a3f1aac77f8c06bda0f2652f90ffe8fb3015a1cdc4987db0c30dd0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:19b4e7972bbd7cab0b6eb2e094f65ac892e7d636076dfedcc97dd2563b2dc6d2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0138","contentProjectionSha256":"9aa0979f96a3f1aac77f8c06bda0f2652f90ffe8fb3015a1cdc4987db0c30dd0","reviewDecisionSha256":"19b4e7972bbd7cab0b6eb2e094f65ac892e7d636076dfedcc97dd2563b2dc6d2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0139","questionNumber":139,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Faraday kafesi hakkında bir web sayfasını değerlendirirken aşağıdaki özelliklerden hangisi güvenilirliği en çok artırır?","choices":["Başlığın tamamının büyük harfle yazılması","Çok sayıda renkli animasyon bulunması","Yazarın uzmanlığının, yayın tarihinin ve dayanak kaynakların açıkça verilmesi","Sayfanın iddiaları kanıtsız biçimde kesin ifadelerle sunması"],"distractorWhy":["Yazı biçimi, içeriğin bilimsel doğruluğunu göstermez. Bu nedenle ‘Başlığın tamamının büyük harfle yazılması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Görsel çekicilik, kaynak kalitesinin kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Çok sayıda renkli animasyon bulunması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; uzmanlık, güncellik ve izlenebilir kaynaklar bilginin denetlenebilmesini sağlar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yazarın uzmanlığının, yayın tarihinin ve dayanak kaynakların açıkça verilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kanıtsız kesinlik, güvenilirlik yerine eleştirel değerlendirme gerektirir. Bu nedenle ‘Sayfanın iddiaları kanıtsız biçimde kesin ifadelerle sunması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yazarın uzmanlığının, yayın tarihinin ve dayanak kaynakların açıkça verilmesi","level":4,"familyId":"faraday-kaynak-dogrulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzmanlık, güncellik ve izlenebilir kaynaklar bilginin denetlenebilmesini sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yazı biçimi, içeriğin bilimsel doğruluğunu göstermez. Bu nedenle ‘Başlığın tamamının büyük harfle yazılması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Görsel çekicilik, kaynak kalitesinin kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Çok sayıda renkli animasyon bulunması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; uzmanlık, güncellik ve izlenebilir kaynaklar bilginin denetlenebilmesini sağlar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yazarın uzmanlığının, yayın tarihinin ve dayanak kaynakların açıkça verilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Kanıtsız kesinlik, güvenilirlik yerine eleştirel değerlendirme gerektirir. Bu nedenle ‘Sayfanın iddiaları kanıtsız biçimde kesin ifadelerle sunması’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2612de4d0b3537046744ccd9d03b0f090aef8a0b06cda9a5cee93ac1f2aa7f28","reviewDecisionSha256":"b6263ff14777a7fbc74b87607b616f9c308496fd1e8a897db52373cb00986e7e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2612de4d0b3537046744ccd9d03b0f090aef8a0b06cda9a5cee93ac1f2aa7f28","reviewedHash":"sha256:2612de4d0b3537046744ccd9d03b0f090aef8a0b06cda9a5cee93ac1f2aa7f28","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b6263ff14777a7fbc74b87607b616f9c308496fd1e8a897db52373cb00986e7e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0139","contentProjectionSha256":"2612de4d0b3537046744ccd9d03b0f090aef8a0b06cda9a5cee93ac1f2aa7f28","reviewDecisionSha256":"b6263ff14777a7fbc74b87607b616f9c308496fd1e8a897db52373cb00986e7e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0140","questionNumber":140,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Bir hastane teknik kılavuzunda MR odasının iletken kaplamasının dış radyo frekansı parazitlerini azalttığı yazıyor. Bu bilgi için en uygun doğrulama yaklaşımı hangisidir?","choices":["Kılavuzu okumadan doğru kabul etmek","Yalnız bir sosyal medya videosuna bakmak","Kaplamanın rengini ölçmek","Üretici teknik belgeleri ve bağımsız tıp-fizik kaynaklarıyla karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Kurumsal kaynak değerli olsa da eleştirel doğrulama yapılmadan tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Bu nedenle ‘Kılavuzu okumadan doğru kabul etmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Tek bir sosyal medya videosu bağımsız ve teknik doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız bir sosyal medya videosuna bakmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Kaplama rengi, radyo frekansı ekranlamasının temel ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Kaplamanın rengini ölçmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; farklı güvenilir teknik kaynakları karşılaştırmak iddianın tutarlılığını ve kapsamını sınar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Üretici teknik belgeleri ve bağımsız tıp-fizik kaynaklarıyla karşılaştırmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Üretici teknik belgeleri ve bağımsız tıp-fizik kaynaklarıyla karşılaştırmak","level":4,"familyId":"faraday-kaynak-dogrulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: farklı güvenilir teknik kaynakları karşılaştırmak iddianın tutarlılığını ve kapsamını sınar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kurumsal kaynak değerli olsa da eleştirel doğrulama yapılmadan tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Bu nedenle ‘Kılavuzu okumadan doğru kabul etmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Tek bir sosyal medya videosu bağımsız ve teknik doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız bir sosyal medya videosuna bakmak’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kaplama rengi, radyo frekansı ekranlamasının temel ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Kaplamanın rengini ölçmek’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; farklı güvenilir teknik kaynakları karşılaştırmak iddianın tutarlılığını ve kapsamını sınar. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Üretici teknik belgeleri ve bağımsız tıp-fizik kaynaklarıyla karşılaştırmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"040e695c89e57f614632349b5b736e8fbef4a5db1050ae37a959d5bbcee78df9","reviewDecisionSha256":"558d00b7ecdba31a5b266aa316e6b035ebdee8e8013d3ef2dfb6ddb9b6106ce3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:040e695c89e57f614632349b5b736e8fbef4a5db1050ae37a959d5bbcee78df9","reviewedHash":"sha256:040e695c89e57f614632349b5b736e8fbef4a5db1050ae37a959d5bbcee78df9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:558d00b7ecdba31a5b266aa316e6b035ebdee8e8013d3ef2dfb6ddb9b6106ce3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0140","contentProjectionSha256":"040e695c89e57f614632349b5b736e8fbef4a5db1050ae37a959d5bbcee78df9","reviewDecisionSha256":"558d00b7ecdba31a5b266aa316e6b035ebdee8e8013d3ef2dfb6ddb9b6106ce3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0141","questionNumber":141,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Bir öğrenci taşınabilir radyoyu metal kutuya koyup kapağı kapattığında sinyalin azaldığını gözlüyor. Metal kutunun etkisini daha güvenilir sınamak için ne yapmalıdır?","choices":["Aynı radyo ve istasyonu kullanıp kutunun yalnız açık-kapalı durumunu değiştirmelidir.","Her denemede farklı radyo istasyonu seçmelidir.","Kutuyla birlikte radyonun pilini de değiştirmelidir.","Denemeleri farklı binalarda yapıp sonuçları doğrudan karşılaştırmalıdır."],"distractorWhy":["Doğru; radyo, istasyon ve konum sabit tutulup yalnız kutunun durumu değiştirilirse ekranlama etkisi ayrıştırılabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Aynı radyo ve istasyonu kullanıp kutunun yalnız açık-kapalı durumunu değiştirmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İstasyon değişikliği yayın gücünü de değiştirerek sonucu karıştırır. Bu nedenle ‘Her denemede farklı radyo istasyonu seçmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Pil değişikliği alıcının performansını etkileyebilir ve kontrolü bozar. Bu nedenle ‘Kutuyla birlikte radyonun pilini de değiştirmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Bina ve konum değişiklikleri sinyal gücünde ek değişkenler oluşturur. Bu nedenle ‘Denemeleri farklı binalarda yapıp sonuçları doğrudan karşılaştırmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aynı radyo ve istasyonu kullanıp kutunun yalnız açık-kapalı durumunu değiştirmelidir.","level":3,"familyId":"faraday-deney-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: radyo, istasyon ve konum sabit tutulup yalnız kutunun durumu değiştirilirse ekranlama etkisi ayrıştırılabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; radyo, istasyon ve konum sabit tutulup yalnız kutunun durumu değiştirilirse ekranlama etkisi ayrıştırılabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Aynı radyo ve istasyonu kullanıp kutunun yalnız açık-kapalı durumunu değiştirmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: İstasyon değişikliği yayın gücünü de değiştirerek sonucu karıştırır. Bu nedenle ‘Her denemede farklı radyo istasyonu seçmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Pil değişikliği alıcının performansını etkileyebilir ve kontrolü bozar. Bu nedenle ‘Kutuyla birlikte radyonun pilini de değiştirmelidir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Bina ve konum değişiklikleri sinyal gücünde ek değişkenler oluşturur. Bu nedenle ‘Denemeleri farklı binalarda yapıp sonuçları doğrudan karşılaştırmalıdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2382875fba1a22b81ec4125e905d9cbdd7b3dc3395469b025feef7244468f0eb","reviewDecisionSha256":"5ed64dff2053e575456449b5fcfe39280d4df3bb48b99ca053309200d458978e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2382875fba1a22b81ec4125e905d9cbdd7b3dc3395469b025feef7244468f0eb","reviewedHash":"sha256:2382875fba1a22b81ec4125e905d9cbdd7b3dc3395469b025feef7244468f0eb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5ed64dff2053e575456449b5fcfe39280d4df3bb48b99ca053309200d458978e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0141","contentProjectionSha256":"2382875fba1a22b81ec4125e905d9cbdd7b3dc3395469b025feef7244468f0eb","reviewDecisionSha256":"5ed64dff2053e575456449b5fcfe39280d4df3bb48b99ca053309200d458978e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0142","questionNumber":142,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Aynı telefon önce tamamen kapalı metal kutuda, sonra kapağında geniş bir açıklık bırakılmış aynı kutuda deneniyor. İkinci durumda sinyal daha güçlü ölçülüyor. En uygun sonuç hangisidir?","choices":["Metal, sinyali her durumda tamamen yok eder.","Açıklık, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını kolaylaştırarak ekranlamayı azaltabilir.","Telefonun kütlesi açıklıkla artmıştır.","Sinyal farkı ile kutu yapısı arasında hiçbir ilişki olamaz."],"distractorWhy":["Deneyde açıklıklı durumda sinyal alındığı için tam yok oluş iddiası verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Metal, sinyali her durumda tamamen yok eder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; iletken çevrelemenin sürekliliği bozulduğunda ekranlama zayıflayabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Açıklık, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını kolaylaştırarak ekranlamayı azaltabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kutudaki açıklık telefonun kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Telefonun kütlesi açıklıkla artmıştır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yalnız açıklık değiştirilmişse sinyal farkı kutu geometrisiyle ilişkilendirilebilir. Bu nedenle ‘Sinyal farkı ile kutu yapısı arasında hiçbir ilişki olamaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Açıklık, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını kolaylaştırarak ekranlamayı azaltabilir.","level":4,"familyId":"faraday-deney-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iletken çevrelemenin sürekliliği bozulduğunda ekranlama zayıflayabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Deneyde açıklıklı durumda sinyal alındığı için tam yok oluş iddiası verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Metal, sinyali her durumda tamamen yok eder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; iletken çevrelemenin sürekliliği bozulduğunda ekranlama zayıflayabilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Açıklık, elektromanyetik dalgaların içeri ulaşmasını kolaylaştırarak ekranlamayı azaltabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Kutudaki açıklık telefonun kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Telefonun kütlesi açıklıkla artmıştır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yalnız açıklık değiştirilmişse sinyal farkı kutu geometrisiyle ilişkilendirilebilir. Bu nedenle ‘Sinyal farkı ile kutu yapısı arasında hiçbir ilişki olamaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"64496e7a6322b7dafc8965e1ea173ece198dc801290893722634340c8a727e43","reviewDecisionSha256":"35d77624f72b89f6212d281b84074149a960f4560f32f08ad1d563a609cf0c67","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:64496e7a6322b7dafc8965e1ea173ece198dc801290893722634340c8a727e43","reviewedHash":"sha256:64496e7a6322b7dafc8965e1ea173ece198dc801290893722634340c8a727e43","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:35d77624f72b89f6212d281b84074149a960f4560f32f08ad1d563a609cf0c67; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0142","contentProjectionSha256":"64496e7a6322b7dafc8965e1ea173ece198dc801290893722634340c8a727e43","reviewDecisionSha256":"35d77624f72b89f6212d281b84074149a960f4560f32f08ad1d563a609cf0c67","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0143","questionNumber":143,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Bir metal ağ, bir radyo yayınını belirgin biçimde zayıflatırken başka bir kablosuz sinyali daha az zayıflatıyor. Bu gözlem hangi sonuca uygundur?","choices":["Faraday kafesi yalnız görünür ışığı etkiler.","Metal ağ hiçbir elektromanyetik dalgayı etkileyemez.","Ekranlama etkinliği ağ açıklıkları, yapı ve dalganın özelliklerine bağlı olabilir.","Sinyallerin tümü aynı koşulda mutlaka eşit oranda azalır."],"distractorWhy":["Gözlem radyo ve kablosuz haberleşme sinyalleriyle ilgilidir; yalnız görünür ışık iddiası uygun değildir. Bu nedenle ‘Faraday kafesi yalnız görünür ışığı etkiler.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","En az bir sinyal belirgin zayıfladığı için 'hiç etkileyemez' ifadesi gözleme aykırıdır. Bu nedenle ‘Metal ağ hiçbir elektromanyetik dalgayı etkileyemez.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; iletken ağın ekranlama düzeyi, açıklık boyutu ve sinyalin dalga özellikleriyle değişebilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Ekranlama etkinliği ağ açıklıkları, yapı ve dalganın özelliklerine bağlı olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Farklı zayıflama oranları, tüm sinyallerin eşit etkilenmesi iddiasını çürütür. Bu nedenle ‘Sinyallerin tümü aynı koşulda mutlaka eşit oranda azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Ekranlama etkinliği ağ açıklıkları, yapı ve dalganın özelliklerine bağlı olabilir.","level":4,"familyId":"faraday-deney-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iletken ağın ekranlama düzeyi, açıklık boyutu ve sinyalin dalga özellikleriyle değişebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Gözlem radyo ve kablosuz haberleşme sinyalleriyle ilgilidir; yalnız görünür ışık iddiası uygun değildir. Bu nedenle ‘Faraday kafesi yalnız görünür ışığı etkiler.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: En az bir sinyal belirgin zayıfladığı için 'hiç etkileyemez' ifadesi gözleme aykırıdır. Bu nedenle ‘Metal ağ hiçbir elektromanyetik dalgayı etkileyemez.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; iletken ağın ekranlama düzeyi, açıklık boyutu ve sinyalin dalga özellikleriyle değişebilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Ekranlama etkinliği ağ açıklıkları, yapı ve dalganın özelliklerine bağlı olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Farklı zayıflama oranları, tüm sinyallerin eşit etkilenmesi iddiasını çürütür. Bu nedenle ‘Sinyallerin tümü aynı koşulda mutlaka eşit oranda azalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"27c5395b0200eb19d63b4d50135cc9b279aa72cafdacc93a724da53b96d3a429","reviewDecisionSha256":"92d58bc447b9948b2ff9180fa6569c6e48eb85b462f51088de67443aa291396c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:27c5395b0200eb19d63b4d50135cc9b279aa72cafdacc93a724da53b96d3a429","reviewedHash":"sha256:27c5395b0200eb19d63b4d50135cc9b279aa72cafdacc93a724da53b96d3a429","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:92d58bc447b9948b2ff9180fa6569c6e48eb85b462f51088de67443aa291396c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0143","contentProjectionSha256":"27c5395b0200eb19d63b4d50135cc9b279aa72cafdacc93a724da53b96d3a429","reviewDecisionSha256":"92d58bc447b9948b2ff9180fa6569c6e48eb85b462f51088de67443aa291396c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0144","questionNumber":144,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-3","topic":"Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-009","noteKey":"tr-g11-fizik-note-009","objective":"FİZ.11.2.3","question":"Bir öğrenci, 'Faraday kafesi dışarıdan gelen bütün elektrik yüklerini yok eder' diyor. En doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["Doğrudur; elektrik yükü korunmaz.","Doğrudur; iletkenin içinde ve dışında hiçbir alan kalamaz.","Yanlıştır; yalnız kafesin içindeki havayı değiştirir.","Yanlıştır; yükler yok olmaz, iletken yüzeyde yeniden dağılır ve dış etkilerin içeri ulaşması azaltılır."],"distractorWhy":["Elektrik yükü korunur; Faraday kafesi yükü yok eden bir düzenek değildir. Bu nedenle ‘Doğrudur; elektrik yükü korunmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Gerçek yapılarda dış bölgede alan olabilir ve ekranlama kusursuz olmayabilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; iletkenin içinde ve dışında hiçbir alan kalamaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Mekanizma havanın değişmesi değil, iletkendeki serbest yüklerin hareketidir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; yalnız kafesin içindeki havayı değiştirir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; koruma yüklerin yüzeyde yeniden dağılımı ve akımların dış yüzeyden ilerlemesiyle açıklanır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; yükler yok olmaz, iletken yüzeyde yeniden dağılır ve dış etkilerin içeri ulaşması azaltılır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yanlıştır; yükler yok olmaz, iletken yüzeyde yeniden dağılır ve dış etkilerin içeri ulaşması azaltılır.","level":5,"familyId":"faraday-deney-cikarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: koruma yüklerin yüzeyde yeniden dağılımı ve akımların dış yüzeyden ilerlemesiyle açıklanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Elektrik yükü korunur; Faraday kafesi yükü yok eden bir düzenek değildir. Bu nedenle ‘Doğrudur; elektrik yükü korunmaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Gerçek yapılarda dış bölgede alan olabilir ve ekranlama kusursuz olmayabilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; iletkenin içinde ve dışında hiçbir alan kalamaz.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Mekanizma havanın değişmesi değil, iletkendeki serbest yüklerin hareketidir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; yalnız kafesin içindeki havayı değiştirir.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; koruma yüklerin yüzeyde yeniden dağılımı ve akımların dış yüzeyden ilerlemesiyle açıklanır. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Yanlıştır; yükler yok olmaz, iletken yüzeyde yeniden dağılır ve dış etkilerin içeri ulaşması azaltılır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Faraday Kafesi ve Kullanım Alanları kapsamında Faraday kafesindeki yüzey yükü yeniden dağılımını, ekranlamayı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-009","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-009","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2cc2283428beb6d5d46adfd062c5ee0fb1475484176161ec1f4ca686de9701bd","reviewDecisionSha256":"75741a9d2db6e96c8e820b5c0605ca6e0a7e8b8381ca84ca544dc2b1e890cf15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2cc2283428beb6d5d46adfd062c5ee0fb1475484176161ec1f4ca686de9701bd","reviewedHash":"sha256:2cc2283428beb6d5d46adfd062c5ee0fb1475484176161ec1f4ca686de9701bd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:75741a9d2db6e96c8e820b5c0605ca6e0a7e8b8381ca84ca544dc2b1e890cf15; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0144","contentProjectionSha256":"2cc2283428beb6d5d46adfd062c5ee0fb1475484176161ec1f4ca686de9701bd","reviewDecisionSha256":"75741a9d2db6e96c8e820b5c0605ca6e0a7e8b8381ca84ca544dc2b1e890cf15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0145","questionNumber":145,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"İki çubuk mıknatısın kuzey kutupları birbirine yaklaştırıldığında ne gözlenir?","choices":["Birbirlerini iterler","Birbirlerini çekerler","Etkileşim olmaz","Her ikisi de kutupsuz olur"],"distractorWhy":["Doğru; aynı adlı manyetik kutuplar birbirini iter. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Birbirlerini iterler’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çekim, zıt kutuplar karşı karşıya getirildiğinde gözlenir. Bu nedenle ‘Birbirlerini çekerler’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Mıknatıslar arasında uzaklığa bağlı bir kuvvet vardır; etkileşim yok değildir. Bu nedenle ‘Etkileşim olmaz’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yaklaştırma mıknatısların kutuplarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Her ikisi de kutupsuz olur’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Birbirlerini iterler","level":1,"familyId":"miknatis-kutup-etkilesim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı adlı manyetik kutuplar birbirini iter. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; aynı adlı manyetik kutuplar birbirini iter. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Birbirlerini iterler’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Çekim, zıt kutuplar karşı karşıya getirildiğinde gözlenir. Bu nedenle ‘Birbirlerini çekerler’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Mıknatıslar arasında uzaklığa bağlı bir kuvvet vardır; etkileşim yok değildir. Bu nedenle ‘Etkileşim olmaz’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yaklaştırma mıknatısların kutuplarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Her ikisi de kutupsuz olur’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"97f3823e65f36245909f615d3201fd310db342efe74f49377a2c2ebef381983d","reviewDecisionSha256":"2706d5135c0bb4171be24a92915311285a6b2b911e247e06070dd3d80aed160a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:97f3823e65f36245909f615d3201fd310db342efe74f49377a2c2ebef381983d","reviewedHash":"sha256:97f3823e65f36245909f615d3201fd310db342efe74f49377a2c2ebef381983d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2706d5135c0bb4171be24a92915311285a6b2b911e247e06070dd3d80aed160a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0145","contentProjectionSha256":"97f3823e65f36245909f615d3201fd310db342efe74f49377a2c2ebef381983d","reviewDecisionSha256":"2706d5135c0bb4171be24a92915311285a6b2b911e247e06070dd3d80aed160a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0146","questionNumber":146,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir çubuk mıknatıs ortadan ikiye bölünürse oluşan parçalar için hangisi doğrudur?","choices":["Bir parça yalnız kuzey, diğeri yalnız güney kutbu olur.","Her parça kendi kuzey ve güney kutbuna sahip daha küçük bir mıknatıs olur.","Her iki parça tamamen mıknatıslığını kaybeder.","Yalnız büyük olan parça mıknatıs kalır."],"distractorWhy":["Mıknatısı kesmek ayrı manyetik tek kutuplar oluşturmaz. Bu nedenle ‘Bir parça yalnız kuzey, diğeri yalnız güney kutbu olur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; her parçada yeni kuzey ve güney kutupları oluşur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Her parça kendi kuzey ve güney kutbuna sahip daha küçük bir mıknatıs olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kesme işlemi ideal durumda tüm manyetik özelliği zorunlu olarak yok etmez. Bu nedenle ‘Her iki parça tamamen mıknatıslığını kaybeder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Eşit parçaların ikisi de kutuplu küçük mıknatıslar olabilir. Bu nedenle ‘Yalnız büyük olan parça mıknatıs kalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her parça kendi kuzey ve güney kutbuna sahip daha küçük bir mıknatıs olur.","level":2,"familyId":"miknatis-kutup-etkilesim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her parçada yeni kuzey ve güney kutupları oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Mıknatısı kesmek ayrı manyetik tek kutuplar oluşturmaz. Bu nedenle ‘Bir parça yalnız kuzey, diğeri yalnız güney kutbu olur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; her parçada yeni kuzey ve güney kutupları oluşur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Her parça kendi kuzey ve güney kutbuna sahip daha küçük bir mıknatıs olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Kesme işlemi ideal durumda tüm manyetik özelliği zorunlu olarak yok etmez. Bu nedenle ‘Her iki parça tamamen mıknatıslığını kaybeder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Eşit parçaların ikisi de kutuplu küçük mıknatıslar olabilir. Bu nedenle ‘Yalnız büyük olan parça mıknatıs kalır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3190d6b25ac0031cc8f1b879a146ab2a8826f50735f25a34987ea37d020b3c90","reviewDecisionSha256":"916ff0538cb2f0c49eff2d167f82c8aeb9f36a21eac35b1f03447ed840e879a9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3190d6b25ac0031cc8f1b879a146ab2a8826f50735f25a34987ea37d020b3c90","reviewedHash":"sha256:3190d6b25ac0031cc8f1b879a146ab2a8826f50735f25a34987ea37d020b3c90","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:916ff0538cb2f0c49eff2d167f82c8aeb9f36a21eac35b1f03447ed840e879a9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0146","contentProjectionSha256":"3190d6b25ac0031cc8f1b879a146ab2a8826f50735f25a34987ea37d020b3c90","reviewDecisionSha256":"916ff0538cb2f0c49eff2d167f82c8aeb9f36a21eac35b1f03447ed840e879a9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0147","questionNumber":147,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir çubuk mıknatıs çevresine serpilen demir tozlarının kutuplara yakın bölgelerde daha sık toplandığı gözleniyor. Bu durum neyi gösterir?","choices":["Alan yalnız mıknatısın tam merkezinde vardır.","Kutuplarda yer çekimi daha büyüktür.","Manyetik alan kutuplara yakın bölgelerde daha güçlüdür.","Demir tozları mıknatısın kutuplarını yok eder."],"distractorWhy":["Alan mıknatısın çevresinde bulunur; yalnız merkezle sınırlı değildir. Bu nedenle ‘Alan yalnız mıknatısın tam merkezinde vardır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Gözlenen desen yer çekimi farkından değil manyetik etkiden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Kutuplarda yer çekimi daha büyüktür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; alan çizgilerinin ve demir tozu deseninin daha sık olduğu bölgeler daha güçlü alanı temsil eder. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Manyetik alan kutuplara yakın bölgelerde daha güçlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Demir tozları gözlem aracı olarak kullanılır, kutupları ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Demir tozları mıknatısın kutuplarını yok eder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Manyetik alan kutuplara yakın bölgelerde daha güçlüdür.","level":2,"familyId":"miknatis-kutup-etkilesim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: alan çizgilerinin ve demir tozu deseninin daha sık olduğu bölgeler daha güçlü alanı temsil eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Alan mıknatısın çevresinde bulunur; yalnız merkezle sınırlı değildir. Bu nedenle ‘Alan yalnız mıknatısın tam merkezinde vardır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Gözlenen desen yer çekimi farkından değil manyetik etkiden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Kutuplarda yer çekimi daha büyüktür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; alan çizgilerinin ve demir tozu deseninin daha sık olduğu bölgeler daha güçlü alanı temsil eder. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Manyetik alan kutuplara yakın bölgelerde daha güçlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Demir tozları gözlem aracı olarak kullanılır, kutupları ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Demir tozları mıknatısın kutuplarını yok eder.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9ec2d03e80a8d1a5c7a8854706ed6a1e6df95d494259880cb1877940a0f34da7","reviewDecisionSha256":"58d7dd845650f2e9b59351d3a87933da567b97ed8b50fd31e75baac6f71de317","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9ec2d03e80a8d1a5c7a8854706ed6a1e6df95d494259880cb1877940a0f34da7","reviewedHash":"sha256:9ec2d03e80a8d1a5c7a8854706ed6a1e6df95d494259880cb1877940a0f34da7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:58d7dd845650f2e9b59351d3a87933da567b97ed8b50fd31e75baac6f71de317; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0147","contentProjectionSha256":"9ec2d03e80a8d1a5c7a8854706ed6a1e6df95d494259880cb1877940a0f34da7","reviewDecisionSha256":"58d7dd845650f2e9b59351d3a87933da567b97ed8b50fd31e75baac6f71de317","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0148","questionNumber":148,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir çubuk mıknatısın manyetik alan çizgileri için hangi ifade doğrudur?","choices":["Mıknatısın dışında güneyden kuzeye yönelir ve açık uçlarda biter.","Birbirini sık sık keser.","Yalnız mıknatısın içinde bulunur.","Mıknatısın dışında kuzeyden güneye yönelir ve kapalı eğriler oluşturur."],"distractorWhy":["Dış bölgede kabul edilen yön kuzeyden güneye doğrudur; çizgiler kapalı döngülerdir. Bu nedenle ‘Mıknatısın dışında güneyden kuzeye yönelir ve açık uçlarda biter.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Bir noktadaki alanın tek yönü olduğundan alan çizgileri kesişmez. Bu nedenle ‘Birbirini sık sık keser.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Manyetik alan mıknatısın dışında da vardır. Bu nedenle ‘Yalnız mıknatısın içinde bulunur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; dışarıda kuzeyden güneye, mıknatıs içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın dışında kuzeyden güneye yönelir ve kapalı eğriler oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Mıknatısın dışında kuzeyden güneye yönelir ve kapalı eğriler oluşturur.","level":3,"familyId":"miknatis-kutup-etkilesim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: dışarıda kuzeyden güneye, mıknatıs içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dış bölgede kabul edilen yön kuzeyden güneye doğrudur; çizgiler kapalı döngülerdir. Bu nedenle ‘Mıknatısın dışında güneyden kuzeye yönelir ve açık uçlarda biter.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Bir noktadaki alanın tek yönü olduğundan alan çizgileri kesişmez. Bu nedenle ‘Birbirini sık sık keser.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: Manyetik alan mıknatısın dışında da vardır. Bu nedenle ‘Yalnız mıknatısın içinde bulunur.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; dışarıda kuzeyden güneye, mıknatıs içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın dışında kuzeyden güneye yönelir ve kapalı eğriler oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0ee03f3baf9ce8d14f45ebef80c2c2f2c399d426bbd8a4bcb957834fecdf819b","reviewDecisionSha256":"1487cd1f9d93db031ca2642f8ed452f7b66da622b5e43a7a174b6135cb761af2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0ee03f3baf9ce8d14f45ebef80c2c2f2c399d426bbd8a4bcb957834fecdf819b","reviewedHash":"sha256:0ee03f3baf9ce8d14f45ebef80c2c2f2c399d426bbd8a4bcb957834fecdf819b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1487cd1f9d93db031ca2642f8ed452f7b66da622b5e43a7a174b6135cb761af2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0148","contentProjectionSha256":"0ee03f3baf9ce8d14f45ebef80c2c2f2c399d426bbd8a4bcb957834fecdf819b","reviewDecisionSha256":"1487cd1f9d93db031ca2642f8ed452f7b66da622b5e43a7a174b6135cb761af2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0149","questionNumber":149,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Küçük bir pusula, bir mıknatısın yakınındaki farklı noktalara konuluyor. Pusulanın kuzeyi gösteren ucu neyi belirtir?","choices":["Bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü","Yalnız yer çekiminin yönünü","Mıknatısın kütle merkezini","Alan büyüklüğünün sayısal değerini"],"distractorWhy":["Doğru; pusulanın kuzey arayan ucu yerel manyetik alan doğrultusunda yönelir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusula manyetik etkiye göre yönelir, yer çekimi yönünü göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız yer çekiminin yönünü’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","İbre her noktada doğrudan kütle merkezini göstermek zorunda değildir. Bu nedenle ‘Mıknatısın kütle merkezini’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Pusula yön hakkında bilgi verir; tek başına alanın sayısal büyüklüğünü ölçmez. Bu nedenle ‘Alan büyüklüğünün sayısal değerini’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü","level":2,"familyId":"manyetik-alan-cizgisi-pusula","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusulanın kuzey arayan ucu yerel manyetik alan doğrultusunda yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; pusulanın kuzey arayan ucu yerel manyetik alan doğrultusunda yönelir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Bulunduğu noktadaki manyetik alanın yönünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Pusula manyetik etkiye göre yönelir, yer çekimi yönünü göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız yer çekiminin yönünü’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 3. seçenek: İbre her noktada doğrudan kütle merkezini göstermek zorunda değildir. Bu nedenle ‘Mıknatısın kütle merkezini’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pusula yön hakkında bilgi verir; tek başına alanın sayısal büyüklüğünü ölçmez. Bu nedenle ‘Alan büyüklüğünün sayısal değerini’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6d78333590636f4523228a69f84d8652bec57a2092b1d19cb89e3b5c88e9768c","reviewDecisionSha256":"df67add5bb6f0474aaa076996a0b6426a895852e43abce6c677fdb191e84535c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6d78333590636f4523228a69f84d8652bec57a2092b1d19cb89e3b5c88e9768c","reviewedHash":"sha256:6d78333590636f4523228a69f84d8652bec57a2092b1d19cb89e3b5c88e9768c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:df67add5bb6f0474aaa076996a0b6426a895852e43abce6c677fdb191e84535c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0149","contentProjectionSha256":"6d78333590636f4523228a69f84d8652bec57a2092b1d19cb89e3b5c88e9768c","reviewDecisionSha256":"df67add5bb6f0474aaa076996a0b6426a895852e43abce6c677fdb191e84535c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0150","questionNumber":150,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Özdeş iki çubuk mıknatısın kuzey kutupları karşı karşıya ve eşit uzaklıkta tutuluyor. Tam ortadaki noktada ideal simetri kabul edilirse bileşke manyetik alan için en uygun yorum hangisidir?","choices":["Her iki alan da aynı yönde olduğu için çok büyüktür.","Eşit büyüklükte zıt yönlü katkılar nedeniyle çok küçük ya da sıfıra yakın olabilir.","Yalnız aşağı yönlüdür.","Kutuplar aynı olduğu için alan oluşmaz, çevrenin her yerinde sıfırdır."],"distractorWhy":["Karşılıklı kuzey kutuplardan orta noktaya gelen alan katkıları zıt yönlüdür. Bu nedenle ‘Her iki alan da aynı yönde olduğu için çok büyüktür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Doğru; simetrik orta noktada iki eş katkı birbirini dengeleyebilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Eşit büyüklükte zıt yönlü katkılar nedeniyle çok küçük ya da sıfıra yakın olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Düşey yönü seçtirecek bir asimetri verilmemiştir. Bu nedenle ‘Yalnız aşağı yönlüdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar.","Yalnız orta noktada dengeleme olabilir; çevrenin tamamında alan sıfır değildir. Bu nedenle ‘Kutuplar aynı olduğu için alan oluşmaz, çevrenin her yerinde sıfırdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Eşit büyüklükte zıt yönlü katkılar nedeniyle çok küçük ya da sıfıra yakın olabilir.","level":3,"familyId":"manyetik-alan-cizgisi-pusula","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: simetrik orta noktada iki eş katkı birbirini dengeleyebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Karşılıklı kuzey kutuplardan orta noktaya gelen alan katkıları zıt yönlüdür. Bu nedenle ‘Her iki alan da aynı yönde olduğu için çok büyüktür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; simetrik orta noktada iki eş katkı birbirini dengeleyebilir. Verilen düzenek, oran, yön veya kaynak değerlendirme ölçütü birlikte uygulandığında ‘Eşit büyüklükte zıt yönlü katkılar nedeniyle çok küçük ya da sıfıra yakın olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Düşey yönü seçtirecek bir asimetri verilmemiştir. Bu nedenle ‘Yalnız aşağı yönlüdür.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yalnız orta noktada dengeleme olabilir; çevrenin tamamında alan sıfır değildir. Bu nedenle ‘Kutuplar aynı olduğu için alan oluşmaz, çevrenin her yerinde sıfırdır.’ seçeneği yük-alan ilişkisini, vektör yönünü, ekranlama mekanizmasını, kontrollü değişkeni ya da kanıt güvenilirliğini yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap sorudaki bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs kutuplarını, alan çizgilerini ve pusula yönünü doğru uygulamayı, soru verisini kanıtla ilişkilendirmeyi ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken yük işaretleri, uzaklıklar, konumlar, deney koşulları, mıknatıs yönleri veya kaynak değerlendirme ölçütleri metinle açıkça verilmiştir. Çözüm oran, vektör, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizma üzerinden tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f3e6d5d5568484756a8fa8ceb2022d4108985ff784c3204c4815c6f87255f084","reviewDecisionSha256":"22c10544abcbcf2b24e5ccc09e19e284efba89c5a5735ca0c5879d087a0c79a1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f3e6d5d5568484756a8fa8ceb2022d4108985ff784c3204c4815c6f87255f084","reviewedHash":"sha256:f3e6d5d5568484756a8fa8ceb2022d4108985ff784c3204c4815c6f87255f084","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:22c10544abcbcf2b24e5ccc09e19e284efba89c5a5735ca0c5879d087a0c79a1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0150","contentProjectionSha256":"f3e6d5d5568484756a8fa8ceb2022d4108985ff784c3204c4815c6f87255f084","reviewDecisionSha256":"22c10544abcbcf2b24e5ccc09e19e284efba89c5a5735ca0c5879d087a0c79a1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0151","questionNumber":151,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Pusulanın kuzey arayan ucunun yaklaşık coğrafi kuzeyi göstermesi hangi açıklamayla uyumludur?","choices":["Dünya'nın hiç manyetik alanı yoktur.","Pusula yalnız Güneş ışığına göre döner.","Coğrafi kuzey yakınındaki Dünya bölgesi, pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri özellik gösterir.","Pusulanın iki ucu da aynı manyetik kutuptur."],"distractorWhy":["Pusulanın düzenli yönelmesi Dünya'nın manyetik alanının varlığıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Dünya'nın hiç manyetik alanı yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Pusula karanlıkta da Dünya'nın alanına göre yönelir. Bu nedenle ‘Pusula yalnız Güneş ışığına göre döner.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; zıt kutuplar çektiği için kuzey arayan uç, coğrafi kuzey yakınındaki manyetik güney benzeri bölgeye yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Coğrafi kuzey yakınındaki Dünya bölgesi, pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri özellik gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusula ibresinin uçları zıt manyetik kutuplardır. Bu nedenle ‘Pusulanın iki ucu da aynı manyetik kutuptur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Coğrafi kuzey yakınındaki Dünya bölgesi, pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri özellik gösterir.","level":3,"familyId":"manyetik-alan-cizgisi-pusula","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: zıt kutuplar çektiği için kuzey arayan uç, coğrafi kuzey yakınındaki manyetik güney benzeri bölgeye yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pusulanın düzenli yönelmesi Dünya'nın manyetik alanının varlığıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Dünya'nın hiç manyetik alanı yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Pusula karanlıkta da Dünya'nın alanına göre yönelir. Bu nedenle ‘Pusula yalnız Güneş ışığına göre döner.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; zıt kutuplar çektiği için kuzey arayan uç, coğrafi kuzey yakınındaki manyetik güney benzeri bölgeye yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Coğrafi kuzey yakınındaki Dünya bölgesi, pusulanın kuzey ucunu çeken manyetik güney benzeri özellik gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Pusula ibresinin uçları zıt manyetik kutuplardır. Bu nedenle ‘Pusulanın iki ucu da aynı manyetik kutuptur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4d9a656e39d7803238da27f7dd967d4a43ace146fa38a34c17416884acf6ce1f","reviewDecisionSha256":"eb3dd2ff12af6a8ac77bf8a0ae7cc30f3fc0e1a68872e233fc640d13a0569bda","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4d9a656e39d7803238da27f7dd967d4a43ace146fa38a34c17416884acf6ce1f","reviewedHash":"sha256:4d9a656e39d7803238da27f7dd967d4a43ace146fa38a34c17416884acf6ce1f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eb3dd2ff12af6a8ac77bf8a0ae7cc30f3fc0e1a68872e233fc640d13a0569bda; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0151","contentProjectionSha256":"4d9a656e39d7803238da27f7dd967d4a43ace146fa38a34c17416884acf6ce1f","reviewDecisionSha256":"eb3dd2ff12af6a8ac77bf8a0ae7cc30f3fc0e1a68872e233fc640d13a0569bda","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0152","questionNumber":152,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir manyetik alan haritasında X bölgesinde çizgiler sık, Y bölgesinde seyrek gösterilmiştir. Aynı ölçek kullanıldığına göre hangi yorum doğrudur?","choices":["Y bölgesindeki alan daha güçlüdür.","İki bölgedeki alan kesinlikle eşittir.","Çizgi sıklığı yalnız rengi gösterir, alanla ilgisizdir.","X bölgesindeki alan Y bölgesinden daha güçlüdür."],"distractorWhy":["Seyrek çizgiler daha zayıf alanı temsil eder; ilişki ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘Y bölgesindeki alan daha güçlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Çizgi sıklıkları farklı olduğundan eşit alan yorumu uygun değildir. Bu nedenle ‘İki bölgedeki alan kesinlikle eşittir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan çizgisi yoğunluğu, modelde göreli alan büyüklüğünü temsil eder. Bu nedenle ‘Çizgi sıklığı yalnız rengi gösterir, alanla ilgisizdir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; daha sık çizgi çizilen bölge daha büyük manyetik alanı gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘X bölgesindeki alan Y bölgesinden daha güçlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"X bölgesindeki alan Y bölgesinden daha güçlüdür.","level":4,"familyId":"manyetik-alan-cizgisi-pusula","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha sık çizgi çizilen bölge daha büyük manyetik alanı gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Seyrek çizgiler daha zayıf alanı temsil eder; ilişki ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘Y bölgesindeki alan daha güçlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Çizgi sıklıkları farklı olduğundan eşit alan yorumu uygun değildir. Bu nedenle ‘İki bölgedeki alan kesinlikle eşittir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan çizgisi yoğunluğu, modelde göreli alan büyüklüğünü temsil eder. Bu nedenle ‘Çizgi sıklığı yalnız rengi gösterir, alanla ilgisizdir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; daha sık çizgi çizilen bölge daha büyük manyetik alanı gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘X bölgesindeki alan Y bölgesinden daha güçlüdür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4979b58d8ffd45a26d8efa98a7cae98faa9187379eeba07aa9f4362e1381d51b","reviewDecisionSha256":"fa9ca623d04205e0fa7987178afc38c4d9746b75a39c663bdd64b5bb5cd91855","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4979b58d8ffd45a26d8efa98a7cae98faa9187379eeba07aa9f4362e1381d51b","reviewedHash":"sha256:4979b58d8ffd45a26d8efa98a7cae98faa9187379eeba07aa9f4362e1381d51b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fa9ca623d04205e0fa7987178afc38c4d9746b75a39c663bdd64b5bb5cd91855; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0152","contentProjectionSha256":"4979b58d8ffd45a26d8efa98a7cae98faa9187379eeba07aa9f4362e1381d51b","reviewDecisionSha256":"fa9ca623d04205e0fa7987178afc38c4d9746b75a39c663bdd64b5bb5cd91855","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0153","questionNumber":153,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir pusulanın çubuk mıknatısa 5 cm, 10 cm ve 20 cm uzaklıktaki sapmaları sırasıyla 60°, 32° ve 12° ölçülüyor. Diğer koşullar aynıysa veriler hangi çıkarımı destekler?","choices":["Mıknatısın pusula üzerindeki etkisi uzaklık arttıkça azalır.","Manyetik alan uzaklık arttıkça kesinlikle doğrusal artar.","Pusula sapması ile mıknatıs arasında ilişki yoktur.","Mıknatıs yalnız 20 cm'de etkilidir."],"distractorWhy":["Doğru; ölçülen sapma uzaklık arttıkça düzenli biçimde azalmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın pusula üzerindeki etkisi uzaklık arttıkça azalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Veriler artış değil azalma göstermektedir; ayrıca doğrusal model için yeterli kanıt yoktur. Bu nedenle ‘Manyetik alan uzaklık arttıkça kesinlikle doğrusal artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sistematik değişim, iki değişken arasında ilişki bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Pusula sapması ile mıknatıs arasında ilişki yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","En büyük sapma en yakın uzaklıkta ölçülmüştür; yalnız 20 cm'de etki iddiası tersidir. Bu nedenle ‘Mıknatıs yalnız 20 cm'de etkilidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Mıknatısın pusula üzerindeki etkisi uzaklık arttıkça azalır.","level":3,"familyId":"dunya-manyetik-alani","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ölçülen sapma uzaklık arttıkça düzenli biçimde azalmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ölçülen sapma uzaklık arttıkça düzenli biçimde azalmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın pusula üzerindeki etkisi uzaklık arttıkça azalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Veriler artış değil azalma göstermektedir; ayrıca doğrusal model için yeterli kanıt yoktur. Bu nedenle ‘Manyetik alan uzaklık arttıkça kesinlikle doğrusal artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sistematik değişim, iki değişken arasında ilişki bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Pusula sapması ile mıknatıs arasında ilişki yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: En büyük sapma en yakın uzaklıkta ölçülmüştür; yalnız 20 cm'de etki iddiası tersidir. Bu nedenle ‘Mıknatıs yalnız 20 cm'de etkilidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fdba333b1462d98c5c6aee0487bf3a807f56a65404280ff7cb23e5d81cfe98d6","reviewDecisionSha256":"b2b14350f522e49224393dd14fa2ae127adc00d1857665d288540861f14b837b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fdba333b1462d98c5c6aee0487bf3a807f56a65404280ff7cb23e5d81cfe98d6","reviewedHash":"sha256:fdba333b1462d98c5c6aee0487bf3a807f56a65404280ff7cb23e5d81cfe98d6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b2b14350f522e49224393dd14fa2ae127adc00d1857665d288540861f14b837b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0153","contentProjectionSha256":"fdba333b1462d98c5c6aee0487bf3a807f56a65404280ff7cb23e5d81cfe98d6","reviewDecisionSha256":"b2b14350f522e49224393dd14fa2ae127adc00d1857665d288540861f14b837b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0154","questionNumber":154,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir öğrenci, 'Manyetik alan çizgileri kuzey kutbunda başlar ve güney kutbunda tamamen sona erer' diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["İfade doğrudur; mıknatısın içinde alan yoktur.","Çizgiler dışarıda kuzeyden güneye, mıknatısın içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur.","Çizgiler yalnız pusula varken oluşur.","Çizgiler birbirini keserek rastgele yön değiştirir."],"distractorWhy":["Mıknatısın içinde de manyetik alan vardır ve çizgiler süreklidir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; mıknatısın içinde alan yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; manyetik alan çizgileri açık uçlu değil, kapalı döngüler olarak modellenir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Çizgiler dışarıda kuzeyden güneye, mıknatısın içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusula alanı oluşturmaz; var olan alanın yönünü gösterir. Bu nedenle ‘Çizgiler yalnız pusula varken oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Bir noktadaki alan yönü tek olduğundan çizgiler kesişmez. Bu nedenle ‘Çizgiler birbirini keserek rastgele yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Çizgiler dışarıda kuzeyden güneye, mıknatısın içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur.","level":4,"familyId":"dunya-manyetik-alani","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: manyetik alan çizgileri açık uçlu değil, kapalı döngüler olarak modellenir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Mıknatısın içinde de manyetik alan vardır ve çizgiler süreklidir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; mıknatısın içinde alan yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; manyetik alan çizgileri açık uçlu değil, kapalı döngüler olarak modellenir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Çizgiler dışarıda kuzeyden güneye, mıknatısın içinde güneyden kuzeye devam ederek kapalı döngü oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Pusula alanı oluşturmaz; var olan alanın yönünü gösterir. Bu nedenle ‘Çizgiler yalnız pusula varken oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Bir noktadaki alan yönü tek olduğundan çizgiler kesişmez. Bu nedenle ‘Çizgiler birbirini keserek rastgele yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"291889a3f9c948b8c7c9e782b02dbba24ed6da42f074750278f13ac76af9b992","reviewDecisionSha256":"687f0151e9920898bd3574ce69cd63783eac8c145071a0ff1adb61e3ec337d9e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:291889a3f9c948b8c7c9e782b02dbba24ed6da42f074750278f13ac76af9b992","reviewedHash":"sha256:291889a3f9c948b8c7c9e782b02dbba24ed6da42f074750278f13ac76af9b992","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:687f0151e9920898bd3574ce69cd63783eac8c145071a0ff1adb61e3ec337d9e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0154","contentProjectionSha256":"291889a3f9c948b8c7c9e782b02dbba24ed6da42f074750278f13ac76af9b992","reviewDecisionSha256":"687f0151e9920898bd3574ce69cd63783eac8c145071a0ff1adb61e3ec337d9e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0155","questionNumber":155,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Özdeş iki çubuk mıknatısın kuzey kutupları 2 cm, 4 cm ve 6 cm uzaklıklarda karşı karşıya getiriliyor. İtme etkisi sırasıyla güçlü, orta ve zayıf olarak gözleniyor. Bu verilerin desteklediği en uygun sonuç hangisidir?","choices":["Aynı kutuplar arasındaki itme etkisi uzaklık arttıkça azalır.","Manyetik kuvvet uzaklıkla kesinlikle doğrusal artar.","Mıknatıslar yalnız 2 cm uzaklıkta kutuplara sahiptir.","Uzaklık değişse de manyetik etkileşim her zaman aynı kalır."],"distractorWhy":["Doğru; kontrollü gözlemde uzaklık arttıkça itme etkisinin zayıfladığı görülmüştür. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Aynı kutuplar arasındaki itme etkisi uzaklık arttıkça azalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Veriler artış değil azalma gösterir; ayrıca üç nitel gözlem kesin bir doğrusal model kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Manyetik kuvvet uzaklıkla kesinlikle doğrusal artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Kutup özelliği uzaklığa bağlı olarak oluşup kaybolmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıslar yalnız 2 cm uzaklıkta kutuplara sahiptir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Güçlü, orta ve zayıf gözlemleri etkinin sabit olduğu iddiasıyla çelişir. Bu nedenle ‘Uzaklık değişse de manyetik etkileşim her zaman aynı kalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aynı kutuplar arasındaki itme etkisi uzaklık arttıkça azalır.","level":3,"familyId":"manyetik-uzaklik-gozlemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kontrollü gözlemde uzaklık arttıkça itme etkisinin zayıfladığı görülmüştür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kontrollü gözlemde uzaklık arttıkça itme etkisinin zayıfladığı görülmüştür. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Aynı kutuplar arasındaki itme etkisi uzaklık arttıkça azalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Veriler artış değil azalma gösterir; ayrıca üç nitel gözlem kesin bir doğrusal model kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Manyetik kuvvet uzaklıkla kesinlikle doğrusal artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kutup özelliği uzaklığa bağlı olarak oluşup kaybolmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıslar yalnız 2 cm uzaklıkta kutuplara sahiptir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Güçlü, orta ve zayıf gözlemleri etkinin sabit olduğu iddiasıyla çelişir. Bu nedenle ‘Uzaklık değişse de manyetik etkileşim her zaman aynı kalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b196c25c52e6eb976ba87903fd2381cbadb1b5765d9d0ac96326f3fbff1e5332","reviewDecisionSha256":"a4d4341933778912e3ca32ab1cd1390a20f0776d96c8c2bc4c67037f654c6db9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b196c25c52e6eb976ba87903fd2381cbadb1b5765d9d0ac96326f3fbff1e5332","reviewedHash":"sha256:b196c25c52e6eb976ba87903fd2381cbadb1b5765d9d0ac96326f3fbff1e5332","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a4d4341933778912e3ca32ab1cd1390a20f0776d96c8c2bc4c67037f654c6db9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0155","contentProjectionSha256":"b196c25c52e6eb976ba87903fd2381cbadb1b5765d9d0ac96326f3fbff1e5332","reviewDecisionSha256":"a4d4341933778912e3ca32ab1cd1390a20f0776d96c8c2bc4c67037f654c6db9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0156","questionNumber":156,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir öğrenci çubuk mıknatıs çevresindeki alan yönlerini pusulayla belirlerken her ölçümden önce mıknatısı farklı bir yöne çeviriyor. Haritanın güvenilirliğini artırmak için hangi düzeltmeyi yapmalıdır?","choices":["Her noktada farklı bir pusula ve farklı bir mıknatıs kullanmalıdır.","Mıknatısın konum ve yönünü sabit tutup yalnız pusulanın ölçüm noktasını değiştirmelidir.","Pusulanın kuzey ucunu eliyle istenen yöne çevirmelidir.","Ölçüm noktalarını kaydetmeden yalnız son ibre yönüne bakmalıdır."],"distractorWhy":["Araçların birlikte değiştirilmesi yeni değişkenler ekleyerek karşılaştırmayı zorlaştırır. Bu nedenle ‘Her noktada farklı bir pusula ve farklı bir mıknatıs kullanmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; alan haritasında kaynak mıknatıs sabit tutulmalı, yerel yön farklı noktalarda aynı pusulayla ölçülmelidir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın konum ve yönünü sabit tutup yalnız pusulanın ölçüm noktasını değiştirmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İbreye elle müdahale etmek manyetik alanın oluşturduğu doğal yönelmeyi bozar. Bu nedenle ‘Pusulanın kuzey ucunu eliyle istenen yöne çevirmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Noktalar kaydedilmezse yön verileri uzamsal bir haritaya dönüştürülemez. Bu nedenle ‘Ölçüm noktalarını kaydetmeden yalnız son ibre yönüne bakmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Mıknatısın konum ve yönünü sabit tutup yalnız pusulanın ölçüm noktasını değiştirmelidir.","level":4,"familyId":"manyetik-uzaklik-gozlemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: alan haritasında kaynak mıknatıs sabit tutulmalı, yerel yön farklı noktalarda aynı pusulayla ölçülmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Araçların birlikte değiştirilmesi yeni değişkenler ekleyerek karşılaştırmayı zorlaştırır. Bu nedenle ‘Her noktada farklı bir pusula ve farklı bir mıknatıs kullanmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; alan haritasında kaynak mıknatıs sabit tutulmalı, yerel yön farklı noktalarda aynı pusulayla ölçülmelidir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Mıknatısın konum ve yönünü sabit tutup yalnız pusulanın ölçüm noktasını değiştirmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: İbreye elle müdahale etmek manyetik alanın oluşturduğu doğal yönelmeyi bozar. Bu nedenle ‘Pusulanın kuzey ucunu eliyle istenen yöne çevirmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Noktalar kaydedilmezse yön verileri uzamsal bir haritaya dönüştürülemez. Bu nedenle ‘Ölçüm noktalarını kaydetmeden yalnız son ibre yönüne bakmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58ddbd97b54b89284c607f208b1d93880bcaf6a83440a95b0c9a335bb9f37bd8","reviewDecisionSha256":"29796f0a076af8312749999737829687c2f12cfbfe42cab60d1e043fcf481353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:58ddbd97b54b89284c607f208b1d93880bcaf6a83440a95b0c9a335bb9f37bd8","reviewedHash":"sha256:58ddbd97b54b89284c607f208b1d93880bcaf6a83440a95b0c9a335bb9f37bd8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:29796f0a076af8312749999737829687c2f12cfbfe42cab60d1e043fcf481353; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0156","contentProjectionSha256":"58ddbd97b54b89284c607f208b1d93880bcaf6a83440a95b0c9a335bb9f37bd8","reviewDecisionSha256":"29796f0a076af8312749999737829687c2f12cfbfe42cab60d1e043fcf481353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0157","questionNumber":157,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir pusula, kutupları işaretlenmemiş çubuk mıknatısın sol ucunun hemen soluna konuyor. Pusulanın kuzey arayan ucu mıknatısın sol ucuna doğru dönüyor. Mıknatısın bu ucu için hangi sonuç çıkarılır?","choices":["Kesinlikle kutupsuzdur.","Kuzey kutbudur.","Güney kutbudur.","Her iki kutup aynı anda yalnız bu uçtadır."],"distractorWhy":["Pusulanın belirgin yönelmesi o bölgede manyetik alan bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Kesinlikle kutupsuzdur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","İki kuzey kutbu birbirini iterdi; pusulanın kuzey ucu bu uca doğru yönelmezdi. Bu nedenle ‘Kuzey kutbudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; pusulanın kuzey arayan ucu zıt kutup tarafından çekildiği için mıknatısın sol ucu güney kutbudur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Güney kutbudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çubuk mıknatısın kutupları farklı uç bölgelerinde bulunur; tek uçta iki zıt kutup kabul edilmez. Bu nedenle ‘Her iki kutup aynı anda yalnız bu uçtadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Güney kutbudur.","level":3,"familyId":"pusula-kutup-tanilama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusulanın kuzey arayan ucu zıt kutup tarafından çekildiği için mıknatısın sol ucu güney kutbudur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pusulanın belirgin yönelmesi o bölgede manyetik alan bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Kesinlikle kutupsuzdur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: İki kuzey kutbu birbirini iterdi; pusulanın kuzey ucu bu uca doğru yönelmezdi. Bu nedenle ‘Kuzey kutbudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; pusulanın kuzey arayan ucu zıt kutup tarafından çekildiği için mıknatısın sol ucu güney kutbudur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Güney kutbudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Çubuk mıknatısın kutupları farklı uç bölgelerinde bulunur; tek uçta iki zıt kutup kabul edilmez. Bu nedenle ‘Her iki kutup aynı anda yalnız bu uçtadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"617eb6171bd10b86f55b327396dde1ad1d6739f3ffe677194d747cc2c89f021c","reviewDecisionSha256":"805fdd844166f83793338504fba32321e178a8eef4abfe6235b6f79034872d2f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:617eb6171bd10b86f55b327396dde1ad1d6739f3ffe677194d747cc2c89f021c","reviewedHash":"sha256:617eb6171bd10b86f55b327396dde1ad1d6739f3ffe677194d747cc2c89f021c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:805fdd844166f83793338504fba32321e178a8eef4abfe6235b6f79034872d2f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0157","contentProjectionSha256":"617eb6171bd10b86f55b327396dde1ad1d6739f3ffe677194d747cc2c89f021c","reviewDecisionSha256":"805fdd844166f83793338504fba32321e178a8eef4abfe6235b6f79034872d2f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0158","questionNumber":158,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir öğrencinin çubuk mıknatıs için çizdiği manyetik alan haritasında iki alan çizgisi bir noktada kesişiyor. Bu çizimdeki temel sorun nedir?","choices":["Alan çizgileri yalnız cetvelle çizilmelidir.","Her çizginin kalınlığı aynı olmak zorundadır.","Çizgilerin sayısı tek olmalıdır.","Kesişme noktası aynı yerde iki farklı manyetik alan yönü varmış gibi gösterir."],"distractorWhy":["Çizginin cetvelle çizilmesi fiziksel tutarlılığı belirlemez; eğrisel çizgiler kullanılabilir. Bu nedenle ‘Alan çizgileri yalnız cetvelle çizilmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Kalınlık tercihi temsil biçimidir ve asıl hata kesişmedir. Bu nedenle ‘Her çizginin kalınlığı aynı olmak zorundadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan çizgilerinin toplam sayısının tek olması gibi bir fizik kuralı yoktur. Bu nedenle ‘Çizgilerin sayısı tek olmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bir noktadaki bileşke alanın tek yönü olduğundan alan çizgileri birbirini kesemez. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kesişme noktası aynı yerde iki farklı manyetik alan yönü varmış gibi gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kesişme noktası aynı yerde iki farklı manyetik alan yönü varmış gibi gösterir.","level":4,"familyId":"pusula-kutup-tanilama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bir noktadaki bileşke alanın tek yönü olduğundan alan çizgileri birbirini kesemez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Çizginin cetvelle çizilmesi fiziksel tutarlılığı belirlemez; eğrisel çizgiler kullanılabilir. Bu nedenle ‘Alan çizgileri yalnız cetvelle çizilmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kalınlık tercihi temsil biçimidir ve asıl hata kesişmedir. Bu nedenle ‘Her çizginin kalınlığı aynı olmak zorundadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan çizgilerinin toplam sayısının tek olması gibi bir fizik kuralı yoktur. Bu nedenle ‘Çizgilerin sayısı tek olmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bir noktadaki bileşke alanın tek yönü olduğundan alan çizgileri birbirini kesemez. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kesişme noktası aynı yerde iki farklı manyetik alan yönü varmış gibi gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"97810c35e279fb149c4e59c2357eb1526aa07954bca6633da73ed72f2db4e9fc","reviewDecisionSha256":"9469b9be18c2b9347c96693544f81524d89ec6cb9e676b61f37298d5ea4d1be4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:97810c35e279fb149c4e59c2357eb1526aa07954bca6633da73ed72f2db4e9fc","reviewedHash":"sha256:97810c35e279fb149c4e59c2357eb1526aa07954bca6633da73ed72f2db4e9fc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9469b9be18c2b9347c96693544f81524d89ec6cb9e676b61f37298d5ea4d1be4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0158","contentProjectionSha256":"97810c35e279fb149c4e59c2357eb1526aa07954bca6633da73ed72f2db4e9fc","reviewDecisionSha256":"9469b9be18c2b9347c96693544f81524d89ec6cb9e676b61f37298d5ea4d1be4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0159","questionNumber":159,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Kutupları bilinmeyen bir çubuk mıknatısın sağ ucunun sağ tarafına pusula konuyor. Pusulanın kuzey arayan ucu mıknatıstan uzağa, sağa doğru sapıyor. Sağ uç hangi kutuptur?","choices":["Kuzey kutbudur.","Güney kutbudur.","Manyetik kutup değildir.","Yalnız Dünya'nın alanından dolayı yön belirlenemez."],"distractorWhy":["Doğru; pusulanın kuzey ucu sağ uçtan itildiğine göre karşı karşıya gelen kutuplar aynıdır ve mıknatısın sağ ucu kuzeydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kuzey kutbudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Güney kutbu pusulanın kuzey ucunu kendine doğru çekerdi. Bu nedenle ‘Güney kutbudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Belirgin itme, bu ucun manyetik kutup etkisi gösterdiğini ortaya koyar. Bu nedenle ‘Manyetik kutup değildir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Yakındaki mıknatısın düzenli ve belirgin etkisi, kutup türü hakkında çıkarım yapmaya olanak verir. Bu nedenle ‘Yalnız Dünya'nın alanından dolayı yön belirlenemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kuzey kutbudur.","level":4,"familyId":"yerel-dunya-alani-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusulanın kuzey ucu sağ uçtan itildiğine göre karşı karşıya gelen kutuplar aynıdır ve mıknatısın sağ ucu kuzeydir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; pusulanın kuzey ucu sağ uçtan itildiğine göre karşı karşıya gelen kutuplar aynıdır ve mıknatısın sağ ucu kuzeydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kuzey kutbudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Güney kutbu pusulanın kuzey ucunu kendine doğru çekerdi. Bu nedenle ‘Güney kutbudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Belirgin itme, bu ucun manyetik kutup etkisi gösterdiğini ortaya koyar. Bu nedenle ‘Manyetik kutup değildir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yakındaki mıknatısın düzenli ve belirgin etkisi, kutup türü hakkında çıkarım yapmaya olanak verir. Bu nedenle ‘Yalnız Dünya'nın alanından dolayı yön belirlenemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"287fe0b6cf33e122d1d66a94935cc999f2792792d5085ebc1b8e724ffbcb0100","reviewDecisionSha256":"bfb74bbfc98d874907226ed2da3a5823061d6a72a3f2bc2b9c198ec0308d1c2b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:287fe0b6cf33e122d1d66a94935cc999f2792792d5085ebc1b8e724ffbcb0100","reviewedHash":"sha256:287fe0b6cf33e122d1d66a94935cc999f2792792d5085ebc1b8e724ffbcb0100","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bfb74bbfc98d874907226ed2da3a5823061d6a72a3f2bc2b9c198ec0308d1c2b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0159","contentProjectionSha256":"287fe0b6cf33e122d1d66a94935cc999f2792792d5085ebc1b8e724ffbcb0100","reviewDecisionSha256":"bfb74bbfc98d874907226ed2da3a5823061d6a72a3f2bc2b9c198ec0308d1c2b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0160","questionNumber":160,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-4","topic":"Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri","noteId":"tr-g11-fizik-note-010","noteKey":"tr-g11-fizik-note-010","objective":"FİZ.11.2.4","question":"Bir pusula masada tek başınayken kuzeyi gösteriyor. Yakınına güçlü bir çubuk mıknatıs getirildiğinde doğuya dönüyor; mıknatıs uzaklaştırılınca yeniden kuzeye yöneliyor. En uygun açıklama hangisidir?","choices":["Mıknatıs Dünya'nın manyetik alanını kalıcı olarak yok etmiştir.","Pusula, mıknatıs yakındayken yerel alanın baskın olduğu bileşke alana; mıknatıs uzaklaştırılınca yeniden Dünya'nın alanına yönelmiştir.","Pusula yalnız masa yüzeyinin eğimine göre hareket etmiştir.","Mıknatıs uzaklaştırılınca pusulanın kutupları yer değiştirmiştir."],"distractorWhy":["Mıknatıs uzaklaştırılınca pusulanın yeniden kuzeye dönmesi Dünya alanının kalıcı olarak yok olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Mıknatıs Dünya'nın manyetik alanını kalıcı olarak yok etmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; pusula bulunduğu yerdeki toplam manyetik alan yönüne hizalanır ve yakın güçlü mıknatıs bu yönü geçici olarak değiştirebilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Pusula, mıknatıs yakındayken yerel alanın baskın olduğu bileşke alana; mıknatıs uzaklaştırılınca yeniden Dünya'nın alanına yönelmiştir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Masanın eğimi deney boyunca değişmediği hâlde pusula yönü mıknatısla birlikte değişmiştir. Bu nedenle ‘Pusula yalnız masa yüzeyinin eğimine göre hareket etmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Pusula kutuplarının yer değiştirmesi gerekmez; değişen, çevredeki bileşke alanın yönüdür. Bu nedenle ‘Mıknatıs uzaklaştırılınca pusulanın kutupları yer değiştirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Pusula, mıknatıs yakındayken yerel alanın baskın olduğu bileşke alana; mıknatıs uzaklaştırılınca yeniden Dünya'nın alanına yönelmiştir.","level":5,"familyId":"yerel-dunya-alani-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusula bulunduğu yerdeki toplam manyetik alan yönüne hizalanır ve yakın güçlü mıknatıs bu yönü geçici olarak değiştirebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Mıknatıs uzaklaştırılınca pusulanın yeniden kuzeye dönmesi Dünya alanının kalıcı olarak yok olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Mıknatıs Dünya'nın manyetik alanını kalıcı olarak yok etmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; pusula bulunduğu yerdeki toplam manyetik alan yönüne hizalanır ve yakın güçlü mıknatıs bu yönü geçici olarak değiştirebilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Pusula, mıknatıs yakındayken yerel alanın baskın olduğu bileşke alana; mıknatıs uzaklaştırılınca yeniden Dünya'nın alanına yönelmiştir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Masanın eğimi deney boyunca değişmediği hâlde pusula yönü mıknatısla birlikte değişmiştir. Bu nedenle ‘Pusula yalnız masa yüzeyinin eğimine göre hareket etmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pusula kutuplarının yer değiştirmesi gerekmez; değişen, çevredeki bileşke alanın yönüdür. Bu nedenle ‘Mıknatıs uzaklaştırılınca pusulanın kutupları yer değiştirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Mıknatısların Etkileşimi ve Manyetik Alan Çizgileri kapsamında mıknatıs alan çizgilerini, pusula yönünü ve Dünya'nın manyetik alanını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-010","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-010","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7f7cc8f6005ee81e1e4069d29b9008bea477133643284428859d7b8c5f7ea569","reviewDecisionSha256":"37ba5d2d415c8e2776125401c63f1a98b6588b90f9a8e9da8fb3b2fe11856725","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7f7cc8f6005ee81e1e4069d29b9008bea477133643284428859d7b8c5f7ea569","reviewedHash":"sha256:7f7cc8f6005ee81e1e4069d29b9008bea477133643284428859d7b8c5f7ea569","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:37ba5d2d415c8e2776125401c63f1a98b6588b90f9a8e9da8fb3b2fe11856725; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0160","contentProjectionSha256":"7f7cc8f6005ee81e1e4069d29b9008bea477133643284428859d7b8c5f7ea569","reviewDecisionSha256":"37ba5d2d415c8e2776125401c63f1a98b6588b90f9a8e9da8fb3b2fe11856725","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0161","questionNumber":161,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Yatay bir telin altına pusula yerleştiriliyor. Devre açıkken ibre kuzeyi gösteriyor, devre kapatılıp telden akım geçirildiğinde ibre sapıyor. Bu gözlem neyi destekler?","choices":["Pusula yalnız telin kütlesinden etkilenir.","Elektrik akımı telin sıcaklığını her zaman sıfırlar.","Akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur.","Devre kapanınca Dünya'nın manyetik alanı yok olur."],"distractorWhy":["Telin kütlesi devre açık ve kapalıyken değişmediği hâlde sapma yalnız akım varken oluşmuştur. Bu nedenle ‘Pusula yalnız telin kütlesinden etkilenir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Gözlem sıcaklık hakkında değil pusulanın manyetik yönelimi hakkındadır. Bu nedenle ‘Elektrik akımı telin sıcaklığını her zaman sıfırlar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akımın başlamasıyla oluşan pusula sapması, tel çevresindeki manyetik alanın kanıtıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusula sapması Dünya alanının yok olduğunu değil, tel alanıyla bileşke yönün değiştiğini gösterir. Bu nedenle ‘Devre kapanınca Dünya'nın manyetik alanı yok olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur.","level":2,"familyId":"oersted-kontrollu-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akımın başlamasıyla oluşan pusula sapması, tel çevresindeki manyetik alanın kanıtıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Telin kütlesi devre açık ve kapalıyken değişmediği hâlde sapma yalnız akım varken oluşmuştur. Bu nedenle ‘Pusula yalnız telin kütlesinden etkilenir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Gözlem sıcaklık hakkında değil pusulanın manyetik yönelimi hakkındadır. Bu nedenle ‘Elektrik akımı telin sıcaklığını her zaman sıfırlar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akımın başlamasıyla oluşan pusula sapması, tel çevresindeki manyetik alanın kanıtıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Pusula sapması Dünya alanının yok olduğunu değil, tel alanıyla bileşke yönün değiştiğini gösterir. Bu nedenle ‘Devre kapanınca Dünya'nın manyetik alanı yok olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2db78455acdc1a5fa47142bf77d356275cb0c9f3ba67b4c9ac536d6ea6e98fb8","reviewDecisionSha256":"74f48a3985b6ebf4f5347f459247e5939aeea596b2ab27faeb31f697c04e45b8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2db78455acdc1a5fa47142bf77d356275cb0c9f3ba67b4c9ac536d6ea6e98fb8","reviewedHash":"sha256:2db78455acdc1a5fa47142bf77d356275cb0c9f3ba67b4c9ac536d6ea6e98fb8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:74f48a3985b6ebf4f5347f459247e5939aeea596b2ab27faeb31f697c04e45b8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0161","contentProjectionSha256":"2db78455acdc1a5fa47142bf77d356275cb0c9f3ba67b4c9ac536d6ea6e98fb8","reviewDecisionSha256":"74f48a3985b6ebf4f5347f459247e5939aeea596b2ab27faeb31f697c04e45b8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0162","questionNumber":162,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Ørsted düzeninde pilin kutupları değiştirilerek teldeki akım yönü ters çevriliyor. Telin konumu ve akım büyüklüğü aynı tutulursa pusula sapması için ne beklenir?","choices":["İbre hiç sapmaz çünkü tel artık iletken değildir.","Sapma aynı yönde kalır fakat pusulanın rengi değişir.","Pusula kalıcı olarak mıknatıslığını kaybeder.","Telin oluşturduğu alan yönü tersine döndüğü için sapma yönü de tersine döner."],"distractorWhy":["Akım yönü değişse de tel iletkenliğini korur ve manyetik alan üretmeye devam eder. Bu nedenle ‘İbre hiç sapmaz çünkü tel artık iletken değildir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım yönü alan yönünü etkiler; pusulanın rengi fiziksel sonucu belirlemez. Bu nedenle ‘Sapma aynı yönde kalır fakat pusulanın rengi değişir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Uygun akımlarda pusulanın yön değiştirmesi kalıcı mıknatıslık kaybı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Pusula kalıcı olarak mıknatıslığını kaybeder.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sağ el kuralına göre akım yönü tersine çevrilince tel çevresindeki dairesel alanın yönü de tersine döner. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin oluşturduğu alan yönü tersine döndüğü için sapma yönü de tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Telin oluşturduğu alan yönü tersine döndüğü için sapma yönü de tersine döner.","level":3,"familyId":"oersted-kontrollu-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağ el kuralına göre akım yönü tersine çevrilince tel çevresindeki dairesel alanın yönü de tersine döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım yönü değişse de tel iletkenliğini korur ve manyetik alan üretmeye devam eder. Bu nedenle ‘İbre hiç sapmaz çünkü tel artık iletken değildir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Akım yönü alan yönünü etkiler; pusulanın rengi fiziksel sonucu belirlemez. Bu nedenle ‘Sapma aynı yönde kalır fakat pusulanın rengi değişir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Uygun akımlarda pusulanın yön değiştirmesi kalıcı mıknatıslık kaybı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Pusula kalıcı olarak mıknatıslığını kaybeder.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; sağ el kuralına göre akım yönü tersine çevrilince tel çevresindeki dairesel alanın yönü de tersine döner. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin oluşturduğu alan yönü tersine döndüğü için sapma yönü de tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bb7585bd7b83b80ec5569186cc58ceaf3fb85aa77199c92b08e92f8860d9dff4","reviewDecisionSha256":"156a43b654d2ec3a7c100982a548dc7da0bd03d211637e31bc92ee9813f5052f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bb7585bd7b83b80ec5569186cc58ceaf3fb85aa77199c92b08e92f8860d9dff4","reviewedHash":"sha256:bb7585bd7b83b80ec5569186cc58ceaf3fb85aa77199c92b08e92f8860d9dff4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:156a43b654d2ec3a7c100982a548dc7da0bd03d211637e31bc92ee9813f5052f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0162","contentProjectionSha256":"bb7585bd7b83b80ec5569186cc58ceaf3fb85aa77199c92b08e92f8860d9dff4","reviewDecisionSha256":"156a43b654d2ec3a7c100982a548dc7da0bd03d211637e31bc92ee9813f5052f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0163","questionNumber":163,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir öğrenci düz teldeki akım büyüklüğünün pusula sapmasına etkisini araştırmak istiyor. En uygun deney planı hangisidir?","choices":["Tel-pusula uzaklığını ve telin yönünü sabit tutup akımı değiştirerek sapma açısını ölçmek","Her denemede hem akımı hem tel-pusula uzaklığını değiştirmek","Akımı sabit tutup her ölçümde farklı pusula ve farklı tel kullanmak","Devreyi kapatmadan yalnız pil sayısını değiştirmek"],"distractorWhy":["Doğru; yalnız akım değiştirilip geometri sabit tutulduğunda akımın etkisi ayrıştırılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Tel-pusula uzaklığını ve telin yönünü sabit tutup akımı değiştirerek sapma açısını ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İki değişken birlikte değişirse sapmadaki farkın hangisinden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede hem akımı hem tel-pusula uzaklığını değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Araçların değiştirilmesi ölçüm sistemine yeni belirsizlikler ekler ve akım etkisini izole etmez. Bu nedenle ‘Akımı sabit tutup her ölçümde farklı pusula ve farklı tel kullanmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Devre açık kalırsa telden akım geçmez; pil sayısı değişikliğinin tel alanına etkisi gözlenemez. Bu nedenle ‘Devreyi kapatmadan yalnız pil sayısını değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Tel-pusula uzaklığını ve telin yönünü sabit tutup akımı değiştirerek sapma açısını ölçmek","level":3,"familyId":"oersted-kontrollu-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız akım değiştirilip geometri sabit tutulduğunda akımın etkisi ayrıştırılabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yalnız akım değiştirilip geometri sabit tutulduğunda akımın etkisi ayrıştırılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Tel-pusula uzaklığını ve telin yönünü sabit tutup akımı değiştirerek sapma açısını ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: İki değişken birlikte değişirse sapmadaki farkın hangisinden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede hem akımı hem tel-pusula uzaklığını değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Araçların değiştirilmesi ölçüm sistemine yeni belirsizlikler ekler ve akım etkisini izole etmez. Bu nedenle ‘Akımı sabit tutup her ölçümde farklı pusula ve farklı tel kullanmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Devre açık kalırsa telden akım geçmez; pil sayısı değişikliğinin tel alanına etkisi gözlenemez. Bu nedenle ‘Devreyi kapatmadan yalnız pil sayısını değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d6a12305c3c104944f2ff4a1b0a0f8783e93c0ac3e78491bf7350917f146be09","reviewDecisionSha256":"40abbc07cc8374ee1b40d5759a0745064d9af005f962ab1cbd7d877e4ae2a4c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d6a12305c3c104944f2ff4a1b0a0f8783e93c0ac3e78491bf7350917f146be09","reviewedHash":"sha256:d6a12305c3c104944f2ff4a1b0a0f8783e93c0ac3e78491bf7350917f146be09","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:40abbc07cc8374ee1b40d5759a0745064d9af005f962ab1cbd7d877e4ae2a4c4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0163","contentProjectionSha256":"d6a12305c3c104944f2ff4a1b0a0f8783e93c0ac3e78491bf7350917f146be09","reviewDecisionSha256":"40abbc07cc8374ee1b40d5759a0745064d9af005f962ab1cbd7d877e4ae2a4c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0164","questionNumber":164,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir öğrenci akım yönünün pusula sapmasına etkisini incelerken pili ters bağlamanın yanında teli de pusulanın üstünden altına taşıyor. Deneydeki temel yöntem hatası nedir?","choices":["Pusula kullanılması başlı başına hatadır.","Akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre konumu da değiştirildiği için etkiler ayrıştırılamaz.","Pil ters bağlanınca akımın büyüklüğü mutlaka sıfır olur.","Düz tel manyetik alan oluşturmadığından deney yapılamaz."],"distractorWhy":["Pusula, manyetik alan yönündeki değişimi gözlemek için uygun bir araçtır. Bu nedenle ‘Pusula kullanılması başlı başına hatadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; yalnız akım yönü değiştirilmeliyken telin konumu da değiştirilmiş ve iki etki birbirine karışmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre konumu da değiştirildiği için etkiler ayrıştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Uygun kapalı devrede pilin ters bağlanması akımı sıfırlamak yerine yönünü tersine çevirebilir. Bu nedenle ‘Pil ters bağlanınca akımın büyüklüğü mutlaka sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım geçen düz tel çevresinde manyetik alan oluşması deneyin temelidir. Bu nedenle ‘Düz tel manyetik alan oluşturmadığından deney yapılamaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre konumu da değiştirildiği için etkiler ayrıştırılamaz.","level":4,"familyId":"oersted-kontrollu-deney","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız akım yönü değiştirilmeliyken telin konumu da değiştirilmiş ve iki etki birbirine karışmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pusula, manyetik alan yönündeki değişimi gözlemek için uygun bir araçtır. Bu nedenle ‘Pusula kullanılması başlı başına hatadır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yalnız akım yönü değiştirilmeliyken telin konumu da değiştirilmiş ve iki etki birbirine karışmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım yönüyle birlikte telin pusulaya göre konumu da değiştirildiği için etkiler ayrıştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Uygun kapalı devrede pilin ters bağlanması akımı sıfırlamak yerine yönünü tersine çevirebilir. Bu nedenle ‘Pil ters bağlanınca akımın büyüklüğü mutlaka sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Akım geçen düz tel çevresinde manyetik alan oluşması deneyin temelidir. Bu nedenle ‘Düz tel manyetik alan oluşturmadığından deney yapılamaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"99a21733bf9610844019529713c7e4a26830afafbc57eb44e4dd5185de47c5ab","reviewDecisionSha256":"b6695c9d8a6830158306651796ae64fdd9f1db4c70a5ea9b5d5518b685651b7d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:99a21733bf9610844019529713c7e4a26830afafbc57eb44e4dd5185de47c5ab","reviewedHash":"sha256:99a21733bf9610844019529713c7e4a26830afafbc57eb44e4dd5185de47c5ab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b6695c9d8a6830158306651796ae64fdd9f1db4c70a5ea9b5d5518b685651b7d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0164","contentProjectionSha256":"99a21733bf9610844019529713c7e4a26830afafbc57eb44e4dd5185de47c5ab","reviewDecisionSha256":"b6695c9d8a6830158306651796ae64fdd9f1db4c70a5ea9b5d5518b685651b7d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0165","questionNumber":165,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Tel-pusula uzaklığı sabitken 1 A, 2 A ve 3 A akımlarda pusula sapmaları sırasıyla 8°, 16° ve 24° ölçülüyor. Veriler hangi yorumu destekler?","choices":["Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi azalır.","Akım ile manyetik etki arasında ilişki yoktur.","Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi artar.","Manyetik alan yalnız 3 A akımda oluşur."],"distractorWhy":["Sapma değerleri akımla birlikte azalmamış, artmıştır. Bu nedenle ‘Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi azalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Düzenli artış iki değişken arasında ilişki bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Akım ile manyetik etki arasında ilişki yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı geometride daha büyük akımın daha büyük sapma oluşturması alan etkisinin akımla arttığını destekler. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","1 birinci ve 2 birinci akımlarda da sıfırdan farklı sapmalar ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Manyetik alan yalnız 3 birinci akımda oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi artar.","level":2,"familyId":"duz-tel-degisken-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı geometride daha büyük akımın daha büyük sapma oluşturması alan etkisinin akımla arttığını destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sapma değerleri akımla birlikte azalmamış, artmıştır. Bu nedenle ‘Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi azalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Düzenli artış iki değişken arasında ilişki bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Akım ile manyetik etki arasında ilişki yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; aynı geometride daha büyük akımın daha büyük sapma oluşturması alan etkisinin akımla arttığını destekler. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım arttıkça telin manyetik alan etkisi artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: 1 birinci ve 2 birinci akımlarda da sıfırdan farklı sapmalar ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Manyetik alan yalnız 3 birinci akımda oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"31019bc4246d1b38666b74916e8bc389a4688ecee68fb055b47f2f9d4da66082","reviewDecisionSha256":"96a4a670134243bd6a22abcf875cad5bf133eb6bc947dc9c29a90e4aea9b1a09","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:31019bc4246d1b38666b74916e8bc389a4688ecee68fb055b47f2f9d4da66082","reviewedHash":"sha256:31019bc4246d1b38666b74916e8bc389a4688ecee68fb055b47f2f9d4da66082","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:96a4a670134243bd6a22abcf875cad5bf133eb6bc947dc9c29a90e4aea9b1a09; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0165","contentProjectionSha256":"31019bc4246d1b38666b74916e8bc389a4688ecee68fb055b47f2f9d4da66082","reviewDecisionSha256":"96a4a670134243bd6a22abcf875cad5bf133eb6bc947dc9c29a90e4aea9b1a09","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0166","questionNumber":166,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Akım sabit tutulurken pusula telden 1 cm, 2 cm ve 3 cm uzağa yerleştiriliyor; sapmalar 30°, 17° ve 11° oluyor. En doğru sonuç hangisidir?","choices":["Alan uzaklık arttıkça kesinlikle karesiyle artar.","Uzaklık değişiminin pusula üzerinde hiçbir etkisi yoktur.","Alan 3 cm'de tamamen yok olmuştur.","Telin manyetik etkisi uzaklık arttıkça azalır; bu üç ölçüm tek başına kesin matematiksel bağıntıyı kanıtlamaz."],"distractorWhy":["Veriler artış değil azalma göstermektedir ve karesel artış iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Alan uzaklık arttıkça kesinlikle karesiyle artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sapmaların 30°'den 11°'ye düşmesi uzaklığın etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Uzaklık değişiminin pusula üzerinde hiçbir etkisi yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","3 cm'de 11° sapma bulunduğu için alanın tamamen yok olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘Alan 3 cm'de tamamen yok olmuştur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; düzenli azalma nitel ilişkiyi destekler, fakat az sayıdaki sapma ölçümü kesin yasa kurmak için yeterli değildir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin manyetik etkisi uzaklık arttıkça azalır; bu üç ölçüm tek başına kesin matematiksel bağıntıyı kanıtlamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Telin manyetik etkisi uzaklık arttıkça azalır; bu üç ölçüm tek başına kesin matematiksel bağıntıyı kanıtlamaz.","level":3,"familyId":"duz-tel-degisken-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzenli azalma nitel ilişkiyi destekler, fakat az sayıdaki sapma ölçümü kesin yasa kurmak için yeterli değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Veriler artış değil azalma göstermektedir ve karesel artış iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Alan uzaklık arttıkça kesinlikle karesiyle artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sapmaların 30°'den 11°'ye düşmesi uzaklığın etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Uzaklık değişiminin pusula üzerinde hiçbir etkisi yoktur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: 3 cm'de 11° sapma bulunduğu için alanın tamamen yok olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘Alan 3 cm'de tamamen yok olmuştur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; düzenli azalma nitel ilişkiyi destekler, fakat az sayıdaki sapma ölçümü kesin yasa kurmak için yeterli değildir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin manyetik etkisi uzaklık arttıkça azalır; bu üç ölçüm tek başına kesin matematiksel bağıntıyı kanıtlamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"09da722562cf2250cfaad2a2c1577c36d5c99ccd4a59cfda17733200228f3656","reviewDecisionSha256":"9755a906af0a42ddaa6fce92adeda44a965ca271be936749dec046bbf4acad43","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:09da722562cf2250cfaad2a2c1577c36d5c99ccd4a59cfda17733200228f3656","reviewedHash":"sha256:09da722562cf2250cfaad2a2c1577c36d5c99ccd4a59cfda17733200228f3656","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9755a906af0a42ddaa6fce92adeda44a965ca271be936749dec046bbf4acad43; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0166","contentProjectionSha256":"09da722562cf2250cfaad2a2c1577c36d5c99ccd4a59cfda17733200228f3656","reviewDecisionSha256":"9755a906af0a42ddaa6fce92adeda44a965ca271be936749dec046bbf4acad43","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0167","questionNumber":167,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Uzun düz tel için A durumunda akım I ve gözlem uzaklığı r'dir. B durumunda akım 2I, uzaklık 2r yapılmıştır. Diğer koşullar aynıysa alan büyüklükleri nasıl karşılaştırılır?","choices":["Akım ve uzaklıktaki iki kat değişimler birbirini dengelediği için yaklaşık eşittir.","B durumundaki alan A'nın dört katıdır.","B durumundaki alan A'nın dörtte biridir.","Uzaklık arttığı için B durumunda alan kesinlikle sıfırdır."],"distractorWhy":["Doğru; düz tel modelinde alan akımla artıp uzaklıkla azalır, ikisinin aynı oranda büyümesi etkileri dengeler. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım ve uzaklıktaki iki kat değişimler birbirini dengelediği için yaklaşık eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım artışı dikkate alınmış fakat uzaklığın iki katına çıkmasının azaltıcı etkisi yok sayılmıştır. Bu nedenle ‘ikinci durumundaki alan birinci'nın dört katıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Uzaklığın etkisi abartılmış ve akımdaki iki kat artış hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘ikinci durumundaki alan birinci'nın dörtte biridir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sonlu bir uzaklık artışı alanı otomatik olarak sıfıra indirmez. Bu nedenle ‘Uzaklık arttığı için ikinci durumunda alan kesinlikle sıfırdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Akım ve uzaklıktaki iki kat değişimler birbirini dengelediği için yaklaşık eşittir.","level":4,"familyId":"duz-tel-degisken-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düz tel modelinde alan akımla artıp uzaklıkla azalır, ikisinin aynı oranda büyümesi etkileri dengeler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; düz tel modelinde alan akımla artıp uzaklıkla azalır, ikisinin aynı oranda büyümesi etkileri dengeler. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım ve uzaklıktaki iki kat değişimler birbirini dengelediği için yaklaşık eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Akım artışı dikkate alınmış fakat uzaklığın iki katına çıkmasının azaltıcı etkisi yok sayılmıştır. Bu nedenle ‘ikinci durumundaki alan birinci'nın dört katıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Uzaklığın etkisi abartılmış ve akımdaki iki kat artış hesaba katılmamıştır. Bu nedenle ‘ikinci durumundaki alan birinci'nın dörtte biridir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sonlu bir uzaklık artışı alanı otomatik olarak sıfıra indirmez. Bu nedenle ‘Uzaklık arttığı için ikinci durumunda alan kesinlikle sıfırdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7a48fe185dd192c7a0615890a802fac723e0f9e3d35f02033b6076145578a96e","reviewDecisionSha256":"ce491c636c255a965ff1fa09c2541fb17c3e2f786ad1c736db1bc675064f93d5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7a48fe185dd192c7a0615890a802fac723e0f9e3d35f02033b6076145578a96e","reviewedHash":"sha256:7a48fe185dd192c7a0615890a802fac723e0f9e3d35f02033b6076145578a96e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ce491c636c255a965ff1fa09c2541fb17c3e2f786ad1c736db1bc675064f93d5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0167","contentProjectionSha256":"7a48fe185dd192c7a0615890a802fac723e0f9e3d35f02033b6076145578a96e","reviewDecisionSha256":"ce491c636c255a965ff1fa09c2541fb17c3e2f786ad1c736db1bc675064f93d5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0168","questionNumber":168,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir düz telde akım iki katına çıkarılırken pusulanın tele uzaklığı yarıya indiriliyor. Başka değişken yoksa ilk duruma göre hangi nitel sonuç beklenir?","choices":["İki değişiklik birbirini tamamen götürür.","Her iki değişiklik de manyetik alanı güçlendirdiği için belirgin bir artış beklenir.","Alan yalnız akım yönüne bağlı olduğundan büyüklük değişmez.","Uzaklık azaldığı için alan mutlaka yok olur."],"distractorWhy":["Akım artışı ve uzaklık azalışı zıt değil, aynı yönde güçlendirici etki yapar. Bu nedenle ‘İki değişiklik birbirini tamamen götürür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; daha büyük akım ve daha küçük uzaklık birlikte telin alan büyüklüğünü artırır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Her iki değişiklik de manyetik alanı güçlendirdiği için belirgin bir artış beklenir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım yönü alanın yönünü belirler; akım büyüklüğü alan büyüklüğünü de etkiler. Bu nedenle ‘Alan yalnız akım yönüne bağlı olduğundan büyüklük değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Tele yaklaşmak alanı yok etmez, tersine güçlendirir. Bu nedenle ‘Uzaklık azaldığı için alan mutlaka yok olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her iki değişiklik de manyetik alanı güçlendirdiği için belirgin bir artış beklenir.","level":4,"familyId":"duz-tel-degisken-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha büyük akım ve daha küçük uzaklık birlikte telin alan büyüklüğünü artırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım artışı ve uzaklık azalışı zıt değil, aynı yönde güçlendirici etki yapar. Bu nedenle ‘İki değişiklik birbirini tamamen götürür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; daha büyük akım ve daha küçük uzaklık birlikte telin alan büyüklüğünü artırır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Her iki değişiklik de manyetik alanı güçlendirdiği için belirgin bir artış beklenir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Akım yönü alanın yönünü belirler; akım büyüklüğü alan büyüklüğünü de etkiler. Bu nedenle ‘Alan yalnız akım yönüne bağlı olduğundan büyüklük değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tele yaklaşmak alanı yok etmez, tersine güçlendirir. Bu nedenle ‘Uzaklık azaldığı için alan mutlaka yok olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"de5051c44e63e1cc5bef8defdc1bbff84f06e3babffc6baff91136eb96d53934","reviewDecisionSha256":"3388bd1bdc30e063dad1e83ba640cb7b02b6dde8a33f0e5bdaccbfa12d5d5574","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:de5051c44e63e1cc5bef8defdc1bbff84f06e3babffc6baff91136eb96d53934","reviewedHash":"sha256:de5051c44e63e1cc5bef8defdc1bbff84f06e3babffc6baff91136eb96d53934","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3388bd1bdc30e063dad1e83ba640cb7b02b6dde8a33f0e5bdaccbfa12d5d5574; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0168","contentProjectionSha256":"de5051c44e63e1cc5bef8defdc1bbff84f06e3babffc6baff91136eb96d53934","reviewDecisionSha256":"3388bd1bdc30e063dad1e83ba640cb7b02b6dde8a33f0e5bdaccbfa12d5d5574","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0169","questionNumber":169,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Sayfaya dik bir telde akım sayfadan gözlemciye doğru akıyor. Telin tam sağındaki noktada manyetik alanın yönü nedir?","choices":["Sayfanın içine doğrudur.","Aşağı doğrudur.","Yukarı doğrudur.","Tele doğru, sola yönelir."],"distractorWhy":["Alan sayfa düzleminde tele merkezli daireye teğettir; bu noktada sayfanın içine yönelmez. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Gözlemciye doğru akımda alan saat yönünün tersinedir; sağ noktada yön aşağı değil yukarıdır. Bu nedenle ‘Aşağı doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sağ el başparmağı gözlemciye çevrildiğinde kıvrılan parmaklar saat yönünün tersini, sağ noktada yukarı yönü gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Yukarı doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Düz telin alanı radyal olarak tele yönelmez; tel çevresinde daireseldir. Bu nedenle ‘Tele doğru, sola yönelir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yukarı doğrudur.","level":3,"familyId":"duz-tel-sag-el-yonu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağ el başparmağı gözlemciye çevrildiğinde kıvrılan parmaklar saat yönünün tersini, sağ noktada yukarı yönü gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Alan sayfa düzleminde tele merkezli daireye teğettir; bu noktada sayfanın içine yönelmez. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Gözlemciye doğru akımda alan saat yönünün tersinedir; sağ noktada yön aşağı değil yukarıdır. Bu nedenle ‘Aşağı doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sağ el başparmağı gözlemciye çevrildiğinde kıvrılan parmaklar saat yönünün tersini, sağ noktada yukarı yönü gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Yukarı doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Düz telin alanı radyal olarak tele yönelmez; tel çevresinde daireseldir. Bu nedenle ‘Tele doğru, sola yönelir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d251208605dc7eceb5fd4e7ab477525fff064ecee09afc90579bfcb8554dff7e","reviewDecisionSha256":"f8be045b6fbd3da52fbf919b718399454b0d754bb518e53544cbdc5ab6ef9604","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d251208605dc7eceb5fd4e7ab477525fff064ecee09afc90579bfcb8554dff7e","reviewedHash":"sha256:d251208605dc7eceb5fd4e7ab477525fff064ecee09afc90579bfcb8554dff7e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f8be045b6fbd3da52fbf919b718399454b0d754bb518e53544cbdc5ab6ef9604; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0169","contentProjectionSha256":"d251208605dc7eceb5fd4e7ab477525fff064ecee09afc90579bfcb8554dff7e","reviewDecisionSha256":"f8be045b6fbd3da52fbf919b718399454b0d754bb518e53544cbdc5ab6ef9604","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0170","questionNumber":170,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Sayfaya dik bir telde akım gözlemciden sayfanın içine doğru akıyor. Telin tam üstündeki noktada manyetik alan hangi yöndedir?","choices":["Sola doğrudur.","Sayfadan dışarı doğrudur.","Aşağı, tele doğrudur.","Sağa doğrudur."],"distractorWhy":["Sola yön, sayfadan dışarı akımın saat yönünün tersindeki alanına karşılık gelirdi. Bu nedenle ‘Sola doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan, sayfa düzlemindeki daireye teğettir; üst noktada sayfadan dışarı yönelmez. Bu nedenle ‘Sayfadan dışarı doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan radyal olarak tele doğru değil, tel merkezli çembere teğettir. Bu nedenle ‘Aşağı, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sayfanın içine akımda alan saat yönündedir ve çemberin üst noktasındaki teğet sağa yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sağa doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sağa doğrudur.","level":3,"familyId":"duz-tel-sag-el-yonu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sayfanın içine akımda alan saat yönündedir ve çemberin üst noktasındaki teğet sağa yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sola yön, sayfadan dışarı akımın saat yönünün tersindeki alanına karşılık gelirdi. Bu nedenle ‘Sola doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Alan, sayfa düzlemindeki daireye teğettir; üst noktada sayfadan dışarı yönelmez. Bu nedenle ‘Sayfadan dışarı doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan radyal olarak tele doğru değil, tel merkezli çembere teğettir. Bu nedenle ‘Aşağı, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; sayfanın içine akımda alan saat yönündedir ve çemberin üst noktasındaki teğet sağa yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sağa doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f735438c9bebcac463c73c6a237d31db0dcf521a121770a4e1d133ce9f14b1e2","reviewDecisionSha256":"ee71f094318e1cc9b6e70d76691fa4be724a3f851d658202632c9ff4a5744269","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f735438c9bebcac463c73c6a237d31db0dcf521a121770a4e1d133ce9f14b1e2","reviewedHash":"sha256:f735438c9bebcac463c73c6a237d31db0dcf521a121770a4e1d133ce9f14b1e2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ee71f094318e1cc9b6e70d76691fa4be724a3f851d658202632c9ff4a5744269; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0170","contentProjectionSha256":"f735438c9bebcac463c73c6a237d31db0dcf521a121770a4e1d133ce9f14b1e2","reviewDecisionSha256":"ee71f094318e1cc9b6e70d76691fa4be724a3f851d658202632c9ff4a5744269","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0171","questionNumber":171,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Sayfa düzleminde düşey duran uzun telde akım yukarı doğrudur. Telin sol tarafındaki bir noktada manyetik alan hangi yöndedir?","choices":["Sayfadan gözlemciye doğrudur.","Sayfanın içine doğrudur.","Yukarı, akımla aynı yöndedir.","Sağa, tele doğrudur."],"distractorWhy":["Doğru; başparmak yukarı tutulduğunda telin sol tarafında kıvrılan parmaklar sayfadan dışarıyı gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sayfadan gözlemciye doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sayfanın içine yön, aynı telin sağ tarafındaki noktaya karşılık gelir. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Manyetik alan tel boyunca akımla aynı yönde değil, tel çevresindeki çembere teğettir. Bu nedenle ‘Yukarı, akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan radyal olarak tele doğru yönelmez. Bu nedenle ‘Sağa, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sayfadan gözlemciye doğrudur.","level":4,"familyId":"duz-tel-sag-el-yonu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: başparmak yukarı tutulduğunda telin sol tarafında kıvrılan parmaklar sayfadan dışarıyı gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; başparmak yukarı tutulduğunda telin sol tarafında kıvrılan parmaklar sayfadan dışarıyı gösterir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sayfadan gözlemciye doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Sayfanın içine yön, aynı telin sağ tarafındaki noktaya karşılık gelir. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Manyetik alan tel boyunca akımla aynı yönde değil, tel çevresindeki çembere teğettir. Bu nedenle ‘Yukarı, akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan radyal olarak tele doğru yönelmez. Bu nedenle ‘Sağa, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"91964e95dad9a0769e096792e1b36f1ecd8795ee6fdfd3e9a91ae0e13042ebe4","reviewDecisionSha256":"5ac2735ae25177b6ef35f54e047cb5937b98740d92197110c44865368fed038f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:91964e95dad9a0769e096792e1b36f1ecd8795ee6fdfd3e9a91ae0e13042ebe4","reviewedHash":"sha256:91964e95dad9a0769e096792e1b36f1ecd8795ee6fdfd3e9a91ae0e13042ebe4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5ac2735ae25177b6ef35f54e047cb5937b98740d92197110c44865368fed038f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0171","contentProjectionSha256":"91964e95dad9a0769e096792e1b36f1ecd8795ee6fdfd3e9a91ae0e13042ebe4","reviewDecisionSha256":"5ac2735ae25177b6ef35f54e047cb5937b98740d92197110c44865368fed038f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0172","questionNumber":172,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Sayfa düzlemindeki düşey telde akım aşağı doğrudur. Telin sağ tarafındaki noktada manyetik alanın yönü hangisidir?","choices":["Sayfanın içine doğrudur.","Sayfadan gözlemciye doğrudur.","Aşağı, akımla aynı yöndedir.","Sola, tele doğrudur."],"distractorWhy":["Sayfanın içine yön, yukarı akım için telin sağındaki alandır; akım ters dönünce alan da ters döner. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; başparmak aşağı tutulduğunda telin sağ tarafındaki alan sayfadan dışarı yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sayfadan gözlemciye doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan tel doğrultusunda değil, tel çevresindeki çembere teğettir. Bu nedenle ‘Aşağı, akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan radyal biçimde tele yönelmez. Bu nedenle ‘Sola, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Sayfadan gözlemciye doğrudur.","level":4,"familyId":"duz-tel-sag-el-yonu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: başparmak aşağı tutulduğunda telin sağ tarafındaki alan sayfadan dışarı yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sayfanın içine yön, yukarı akım için telin sağındaki alandır; akım ters dönünce alan da ters döner. Bu nedenle ‘Sayfanın içine doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; başparmak aşağı tutulduğunda telin sağ tarafındaki alan sayfadan dışarı yönelir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sayfadan gözlemciye doğrudur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Alan tel doğrultusunda değil, tel çevresindeki çembere teğettir. Bu nedenle ‘Aşağı, akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan radyal biçimde tele yönelmez. Bu nedenle ‘Sola, tele doğrudur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6c85ae8c3cf86d4dd75029b2b6f62fcff7ad46bb727ad37532d37ebc3abee397","reviewDecisionSha256":"a894d0449533d160bb6f15b37440f66a6fe831e7d349cf8cd944bcdce97890a4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6c85ae8c3cf86d4dd75029b2b6f62fcff7ad46bb727ad37532d37ebc3abee397","reviewedHash":"sha256:6c85ae8c3cf86d4dd75029b2b6f62fcff7ad46bb727ad37532d37ebc3abee397","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a894d0449533d160bb6f15b37440f66a6fe831e7d349cf8cd944bcdce97890a4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0172","contentProjectionSha256":"6c85ae8c3cf86d4dd75029b2b6f62fcff7ad46bb727ad37532d37ebc3abee397","reviewDecisionSha256":"a894d0449533d160bb6f15b37440f66a6fe831e7d349cf8cd944bcdce97890a4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0173","questionNumber":173,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Akım geçen uzun düz bir telin çevresindeki manyetik alan çizgileri en uygun nasıl modellenir?","choices":["Telden dışarı uzanan paralel doğrular olarak","Tel boyunca yukarı yönelen düz çizgiler olarak","Merkezleri tel üzerinde olan eş merkezli çemberler olarak","Yalnız telin bir tarafında bulunan kopuk yaylar olarak"],"distractorWhy":["Düz tel alanı elektrik alan benzeri radyal doğrular oluşturmaz. Bu nedenle ‘Telden dışarı uzanan paralel doğrular olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan tel boyunca akımla aynı yönde ilerleyen çizgiler değildir. Bu nedenle ‘Tel boyunca yukarı yönelen düz çizgiler olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; her düzlemde telin çevresindeki alan çizgileri tel merkezli dairesel yollar oluşturur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkezleri tel üzerinde olan eş merkezli çemberler olarak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan telin tüm çevresinde bulunur ve çizgiler kapalı dairesel temsil taşır. Bu nedenle ‘Yalnız telin bir tarafında bulunan kopuk yaylar olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Merkezleri tel üzerinde olan eş merkezli çemberler olarak","level":2,"familyId":"duz-tel-alan-temsili","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her düzlemde telin çevresindeki alan çizgileri tel merkezli dairesel yollar oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Düz tel alanı elektrik alan benzeri radyal doğrular oluşturmaz. Bu nedenle ‘Telden dışarı uzanan paralel doğrular olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Alan tel boyunca akımla aynı yönde ilerleyen çizgiler değildir. Bu nedenle ‘Tel boyunca yukarı yönelen düz çizgiler olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; her düzlemde telin çevresindeki alan çizgileri tel merkezli dairesel yollar oluşturur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkezleri tel üzerinde olan eş merkezli çemberler olarak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Alan telin tüm çevresinde bulunur ve çizgiler kapalı dairesel temsil taşır. Bu nedenle ‘Yalnız telin bir tarafında bulunan kopuk yaylar olarak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f3975fea825ce2ca3db9c2efceb6abbfc502623aa46e9bc5624488af9e0a73f","reviewDecisionSha256":"9409db7a211339289617ebb3d8ee70e68706b74daf366dd9aaad1b4ae8807818","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5f3975fea825ce2ca3db9c2efceb6abbfc502623aa46e9bc5624488af9e0a73f","reviewedHash":"sha256:5f3975fea825ce2ca3db9c2efceb6abbfc502623aa46e9bc5624488af9e0a73f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9409db7a211339289617ebb3d8ee70e68706b74daf366dd9aaad1b4ae8807818; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0173","contentProjectionSha256":"5f3975fea825ce2ca3db9c2efceb6abbfc502623aa46e9bc5624488af9e0a73f","reviewDecisionSha256":"9409db7a211339289617ebb3d8ee70e68706b74daf366dd9aaad1b4ae8807818","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0174","questionNumber":174,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir öğrenci akım geçen düz telin manyetik alan çizgilerini telden her yöne çıkan ışınlar biçiminde çiziyor. Doğru düzeltme hangisidir?","choices":["Işınların yalnız sayısını artırmak yeterlidir.","Çizgiler telin yalnız üst tarafına taşınmalıdır.","Çizgiler akımla aynı yönde tel boyunca uzatılmalıdır.","Çizgiler tel merkezli çemberler olmalı ve alan her noktada bu çemberlere teğet yönelmelidir."],"distractorWhy":["Sorun çizgi sayısı değil, alanın geometrisinin yanlış gösterilmesidir. Bu nedenle ‘Işınların yalnız sayısını artırmak yeterlidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Manyetik alan telin çevresinin tamamında oluşur. Bu nedenle ‘Çizgiler telin yalnız üst tarafına taşınmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan tel boyunca değil tel çevresinde dolaşır. Bu nedenle ‘Çizgiler akımla aynı yönde tel boyunca uzatılmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; pusulaların yerel yönleri tel merkezli dairesel çizgilere teğet olacak biçimde değişir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Çizgiler tel merkezli çemberler olmalı ve alan her noktada bu çemberlere teğet yönelmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çizgiler tel merkezli çemberler olmalı ve alan her noktada bu çemberlere teğet yönelmelidir.","level":3,"familyId":"duz-tel-alan-temsili","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusulaların yerel yönleri tel merkezli dairesel çizgilere teğet olacak biçimde değişir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sorun çizgi sayısı değil, alanın geometrisinin yanlış gösterilmesidir. Bu nedenle ‘Işınların yalnız sayısını artırmak yeterlidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Manyetik alan telin çevresinin tamamında oluşur. Bu nedenle ‘Çizgiler telin yalnız üst tarafına taşınmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan tel boyunca değil tel çevresinde dolaşır. Bu nedenle ‘Çizgiler akımla aynı yönde tel boyunca uzatılmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; pusulaların yerel yönleri tel merkezli dairesel çizgilere teğet olacak biçimde değişir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Çizgiler tel merkezli çemberler olmalı ve alan her noktada bu çemberlere teğet yönelmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ff82718d48046154b01d5fe877850c49c1c19d0defad0f3e5786fef63bf4b85","reviewDecisionSha256":"c7b4e832d4772d5caef84f96d8cedcae0dc94d2d89a50c37b8ac110c9430fd05","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4ff82718d48046154b01d5fe877850c49c1c19d0defad0f3e5786fef63bf4b85","reviewedHash":"sha256:4ff82718d48046154b01d5fe877850c49c1c19d0defad0f3e5786fef63bf4b85","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c7b4e832d4772d5caef84f96d8cedcae0dc94d2d89a50c37b8ac110c9430fd05; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0174","contentProjectionSha256":"4ff82718d48046154b01d5fe877850c49c1c19d0defad0f3e5786fef63bf4b85","reviewDecisionSha256":"c7b4e832d4772d5caef84f96d8cedcae0dc94d2d89a50c37b8ac110c9430fd05","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0175","questionNumber":175,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir telin çevresine eşit uzaklıklarda birkaç küçük pusula yerleştiriliyor. Akım yokken ibreler yaklaşık aynı kuzey-güney yönündeyken akım verildiğinde telin çevresinde farklı teğet yönlere sapıyor. Bu gözlem en çok hangi modeli destekler?","choices":["Telin alanı tel çevresinde dairesel yön değiştirir ve pusulalar bileşke alana hizalanır.","Telin alanı her noktada akımla aynı yöndedir.","Akım tüm pusulaların manyetik özelliğini yok eder.","Dünya'nın alanı yalnız akım varken oluşur."],"distractorWhy":["Doğru; farklı konumlardaki teğet yönler tel merkezli dairesel alanla ve yerel bileşke alanla uyumludur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin alanı tel çevresinde dairesel yön değiştirir ve pusulalar bileşke alana hizalanır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusulaların tel çevresinde farklı yönlere dönmesi alanın tel boyunca tek yönde olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Telin alanı her noktada akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","İbrelerin düzenli yönlenmesi manyetik özelliğin yok olmadığını, alanı izlediklerini gösterir. Bu nedenle ‘Akım tüm pusulaların manyetik özelliğini yok eder.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım yokken ibrelerin kuzey-güney yönelmesi Dünya alanının zaten bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Dünya'nın alanı yalnız akım varken oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Telin alanı tel çevresinde dairesel yön değiştirir ve pusulalar bileşke alana hizalanır.","level":3,"familyId":"duz-tel-alan-temsili","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: farklı konumlardaki teğet yönler tel merkezli dairesel alanla ve yerel bileşke alanla uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; farklı konumlardaki teğet yönler tel merkezli dairesel alanla ve yerel bileşke alanla uyumludur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Telin alanı tel çevresinde dairesel yön değiştirir ve pusulalar bileşke alana hizalanır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Pusulaların tel çevresinde farklı yönlere dönmesi alanın tel boyunca tek yönde olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Telin alanı her noktada akımla aynı yöndedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: İbrelerin düzenli yönlenmesi manyetik özelliğin yok olmadığını, alanı izlediklerini gösterir. Bu nedenle ‘Akım tüm pusulaların manyetik özelliğini yok eder.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Akım yokken ibrelerin kuzey-güney yönelmesi Dünya alanının zaten bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Dünya'nın alanı yalnız akım varken oluşur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9d156de62650c92c11fade11fd17e82d9622edbfe8a17b1a3f577e8ff5693a35","reviewDecisionSha256":"fa9f511c1e42136bf88ab799feed035298e0d96f3cd38328dbb36eb4f0bbfd77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9d156de62650c92c11fade11fd17e82d9622edbfe8a17b1a3f577e8ff5693a35","reviewedHash":"sha256:9d156de62650c92c11fade11fd17e82d9622edbfe8a17b1a3f577e8ff5693a35","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fa9f511c1e42136bf88ab799feed035298e0d96f3cd38328dbb36eb4f0bbfd77; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0175","contentProjectionSha256":"9d156de62650c92c11fade11fd17e82d9622edbfe8a17b1a3f577e8ff5693a35","reviewDecisionSha256":"fa9f511c1e42136bf88ab799feed035298e0d96f3cd38328dbb36eb4f0bbfd77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0176","questionNumber":176,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-5","topic":"Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-011","noteKey":"tr-g11-fizik-note-011","objective":"FİZ.11.2.5","question":"Bir pusula yüksek akım taşıyan düz kablonun yakınında belirgin sapıyor, kablodan uzaklaştırıldığında yeniden yaklaşık kuzeyi gösteriyor. En uygun açıklama hangisidir?","choices":["Kablo pusulanın kutuplarını kalıcı olarak değiştirmiştir.","Yakında kablonun manyetik alanı Dünya alanına önemli katkı yapar; uzaklaşınca bu katkı zayıflar.","Kablonun elektrik direnci uzaklaşınca sıfır olur.","Pusula yalnız kablonun sıcaklığını ölçmektedir."],"distractorWhy":["Pusulanın uzaklaşınca eski yönüne dönmesi kalıcı kutup değişimini desteklemez. Bu nedenle ‘Kablo pusulanın kutuplarını kalıcı olarak değiştirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; pusula bileşke alana yönelir ve düz tel alanı uzaklık arttıkça azalır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Yakında kablonun manyetik alanı Dünya alanına önemli katkı yapar; uzaklaşınca bu katkı zayıflar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pusulanın konumu kablonun elektrik direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Kablonun elektrik direnci uzaklaşınca sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Pusula sıcaklık ölçer değil, yerel manyetik alan yönünü gösteren küçük bir mıknatıstır. Bu nedenle ‘Pusula yalnız kablonun sıcaklığını ölçmektedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yakında kablonun manyetik alanı Dünya alanına önemli katkı yapar; uzaklaşınca bu katkı zayıflar.","level":4,"familyId":"duz-tel-alan-temsili","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: pusula bileşke alana yönelir ve düz tel alanı uzaklık arttıkça azalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pusulanın uzaklaşınca eski yönüne dönmesi kalıcı kutup değişimini desteklemez. Bu nedenle ‘Kablo pusulanın kutuplarını kalıcı olarak değiştirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; pusula bileşke alana yönelir ve düz tel alanı uzaklık arttıkça azalır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Yakında kablonun manyetik alanı Dünya alanına önemli katkı yapar; uzaklaşınca bu katkı zayıflar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Pusulanın konumu kablonun elektrik direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Kablonun elektrik direnci uzaklaşınca sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pusula sıcaklık ölçer değil, yerel manyetik alan yönünü gösteren küçük bir mıknatıstır. Bu nedenle ‘Pusula yalnız kablonun sıcaklığını ölçmektedir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Geçen Düz Telin Manyetik Alanı kapsamında akım geçen düz telin alan yönünü, akım-uzaklık bağıntısını ve kontrollü deneyi doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-011","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-011","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d6ec0d59d5d9fce3d3e69dc614bec7f06b88b0f7bb52276c9245fc93eb3bc413","reviewDecisionSha256":"8703c6798fd0cfba533e3c4f19a057514c66011af838e0a44e5e26ef296cd69d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d6ec0d59d5d9fce3d3e69dc614bec7f06b88b0f7bb52276c9245fc93eb3bc413","reviewedHash":"sha256:d6ec0d59d5d9fce3d3e69dc614bec7f06b88b0f7bb52276c9245fc93eb3bc413","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8703c6798fd0cfba533e3c4f19a057514c66011af838e0a44e5e26ef296cd69d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0176","contentProjectionSha256":"d6ec0d59d5d9fce3d3e69dc614bec7f06b88b0f7bb52276c9245fc93eb3bc413","reviewDecisionSha256":"8703c6798fd0cfba533e3c4f19a057514c66011af838e0a44e5e26ef296cd69d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0177","questionNumber":177,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Uzunlukları ve akımları eşit iki hava çekirdekli akım makarasından ikincisinin sarım sayısı birincinin iki katıdır. Merkezlerindeki manyetik alanlar için hangi nitel karşılaştırma uygundur?","choices":["Birinci makaranın alanı daha büyüktür.","Alanlar sarım sayısından bağımsızdır.","İkinci makaranın merkez alanı daha büyüktür.","Her iki makaranın alanı zorunlu olarak sıfırdır."],"distractorWhy":["Aynı uzunlukta daha az sarım, birim uzunluk başına daha az akım halkası demektir. Bu nedenle ‘Birinci makaranın alanı daha büyüktür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sarım sayısı makara alanının büyüklüğünü etkileyen temel değişkenlerden biridir. Bu nedenle ‘Alanlar sarım sayısından bağımsızdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı uzunluk ve akımda daha fazla sarım, merkezdeki alan katkılarının daha güçlü toplanmasını sağlar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘İkinci makaranın merkez alanı daha büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım geçen makaralarda sıfır olmayan manyetik alan oluşur. Bu nedenle ‘Her iki makaranın alanı zorunlu olarak sıfırdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İkinci makaranın merkez alanı daha büyüktür.","level":2,"familyId":"makara-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı uzunluk ve akımda daha fazla sarım, merkezdeki alan katkılarının daha güçlü toplanmasını sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Aynı uzunlukta daha az sarım, birim uzunluk başına daha az akım halkası demektir. Bu nedenle ‘Birinci makaranın alanı daha büyüktür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sarım sayısı makara alanının büyüklüğünü etkileyen temel değişkenlerden biridir. Bu nedenle ‘Alanlar sarım sayısından bağımsızdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; aynı uzunluk ve akımda daha fazla sarım, merkezdeki alan katkılarının daha güçlü toplanmasını sağlar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘İkinci makaranın merkez alanı daha büyüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Akım geçen makaralarda sıfır olmayan manyetik alan oluşur. Bu nedenle ‘Her iki makaranın alanı zorunlu olarak sıfırdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0e8ef25e452a6440162e75dcabc9ffc39a9ad039ce0d88cca25a19db19a9184d","reviewDecisionSha256":"b3e17257c7e6b6e537e4c3b04952683f4937e81d9fe7621123c0a95251d771d7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0e8ef25e452a6440162e75dcabc9ffc39a9ad039ce0d88cca25a19db19a9184d","reviewedHash":"sha256:0e8ef25e452a6440162e75dcabc9ffc39a9ad039ce0d88cca25a19db19a9184d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b3e17257c7e6b6e537e4c3b04952683f4937e81d9fe7621123c0a95251d771d7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0177","contentProjectionSha256":"0e8ef25e452a6440162e75dcabc9ffc39a9ad039ce0d88cca25a19db19a9184d","reviewDecisionSha256":"b3e17257c7e6b6e537e4c3b04952683f4937e81d9fe7621123c0a95251d771d7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0178","questionNumber":178,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Aynı sarım sayısına ve akıma sahip iki makaradan biri diğerinden daha uzundur. Sarımlar uzun makara boyunca eşit dağıtılmışsa merkez alanı için ne beklenir?","choices":["Uzun makaranın alanı daha büyüktür çünkü teli daha uzundur.","Uzunluk alanı etkilemez.","İki makaranın alan yönleri mutlaka birbirine diktir.","Daha kısa makaranın sarım yoğunluğu daha büyük olduğundan merkez alanı daha güçlü olabilir."],"distractorWhy":["Toplam tel uzunluğu tek başına belirleyici değildir; sarımların birim uzunluktaki yoğunluğu önemlidir. Bu nedenle ‘Uzun makaranın alanı daha büyüktür çünkü teli daha uzundur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Aynı sarım sayısını farklı uzunluklara yaymak merkezdeki alan katkılarının yoğunluğunu değiştirir. Bu nedenle ‘Uzunluk alanı etkilemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Alan yönü akımın dolanım yönü ve makara ekseniyle belirlenir; uzunluk farkı zorunlu diklik oluşturmaz. Bu nedenle ‘İki makaranın alan yönleri mutlaka birbirine diktir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı sarım daha kısa uzunluğa sıkıştırıldığında birim uzunluk başına sarım sayısı artar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Daha kısa makaranın sarım yoğunluğu daha büyük olduğundan merkez alanı daha güçlü olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Daha kısa makaranın sarım yoğunluğu daha büyük olduğundan merkez alanı daha güçlü olabilir.","level":3,"familyId":"makara-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı sarım daha kısa uzunluğa sıkıştırıldığında birim uzunluk başına sarım sayısı artar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Toplam tel uzunluğu tek başına belirleyici değildir; sarımların birim uzunluktaki yoğunluğu önemlidir. Bu nedenle ‘Uzun makaranın alanı daha büyüktür çünkü teli daha uzundur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Aynı sarım sayısını farklı uzunluklara yaymak merkezdeki alan katkılarının yoğunluğunu değiştirir. Bu nedenle ‘Uzunluk alanı etkilemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan yönü akımın dolanım yönü ve makara ekseniyle belirlenir; uzunluk farkı zorunlu diklik oluşturmaz. Bu nedenle ‘İki makaranın alan yönleri mutlaka birbirine diktir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; aynı sarım daha kısa uzunluğa sıkıştırıldığında birim uzunluk başına sarım sayısı artar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Daha kısa makaranın sarım yoğunluğu daha büyük olduğundan merkez alanı daha güçlü olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c65ed392edbb5e25891060f9bcd9992eff9f78cf57ffe45f53bb5b1a5fd4f0c8","reviewDecisionSha256":"d007eff95722278d46617f8cffe5bf361c6f0b0859e27f2049dc797a508b25e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c65ed392edbb5e25891060f9bcd9992eff9f78cf57ffe45f53bb5b1a5fd4f0c8","reviewedHash":"sha256:c65ed392edbb5e25891060f9bcd9992eff9f78cf57ffe45f53bb5b1a5fd4f0c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d007eff95722278d46617f8cffe5bf361c6f0b0859e27f2049dc797a508b25e4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0178","contentProjectionSha256":"c65ed392edbb5e25891060f9bcd9992eff9f78cf57ffe45f53bb5b1a5fd4f0c8","reviewDecisionSha256":"d007eff95722278d46617f8cffe5bf361c6f0b0859e27f2049dc797a508b25e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0179","questionNumber":179,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Bir akım makarasının sarım sayısı ve uzunluğu değiştirilmeden akım yarıya indiriliyor. Merkezdeki manyetik alan için hangi sonuç beklenir?","choices":["Alan zayıflar.","Alan güçlenir.","Alan yönü değişmeden büyüklüğü sonsuz olur.","Sarım sayısı sabit olduğu için alan hiç değişmez."],"distractorWhy":["Doğru; makaranın alan büyüklüğü akımla artar, akım azalınca alan da azalır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Alan zayıflar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akımın küçülmesi alanı büyütmez. Bu nedenle ‘Alan güçlenir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım yarıya inmesi sonlu ve daha küçük bir alan oluşturur; sonsuzlukla ilişkili değildir. Bu nedenle ‘Alan yönü değişmeden büyüklüğü sonsuz olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sarım sayısının sabit olması, akım değişiminin etkisini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Sarım sayısı sabit olduğu için alan hiç değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Alan zayıflar.","level":2,"familyId":"makara-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: makaranın alan büyüklüğü akımla artar, akım azalınca alan da azalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; makaranın alan büyüklüğü akımla artar, akım azalınca alan da azalır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Alan zayıflar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Akımın küçülmesi alanı büyütmez. Bu nedenle ‘Alan güçlenir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akım yarıya inmesi sonlu ve daha küçük bir alan oluşturur; sonsuzlukla ilişkili değildir. Bu nedenle ‘Alan yönü değişmeden büyüklüğü sonsuz olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sarım sayısının sabit olması, akım değişiminin etkisini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Sarım sayısı sabit olduğu için alan hiç değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b4c30a77d61fa573befda46e07dfd769e228956b2a6b4739439ad8defd4ccad1","reviewDecisionSha256":"9bd9db720e2a36cd8d9eade2134a69c79b32aa40b927cd058cccaed1b0281e1d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b4c30a77d61fa573befda46e07dfd769e228956b2a6b4739439ad8defd4ccad1","reviewedHash":"sha256:b4c30a77d61fa573befda46e07dfd769e228956b2a6b4739439ad8defd4ccad1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9bd9db720e2a36cd8d9eade2134a69c79b32aa40b927cd058cccaed1b0281e1d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0179","contentProjectionSha256":"b4c30a77d61fa573befda46e07dfd769e228956b2a6b4739439ad8defd4ccad1","reviewDecisionSha256":"9bd9db720e2a36cd8d9eade2134a69c79b32aa40b927cd058cccaed1b0281e1d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0180","questionNumber":180,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Sarım sayısının akım makarasının merkez alanına etkisini araştırmak için en uygun düzenek hangisidir?","choices":["Her denemede sarım sayısıyla birlikte akımı da değiştirmek","Uzunluk, çap, akım ve ölçüm konumunu sabit tutup yalnız sarım sayısını değiştirerek alan sensörü verisini kaydetmek","Farklı sarım sayılarını farklı uzaklıklardan ölçmek","Devreyi açmadan makaranın yalnız dış görünüşünü karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Akım ve sarım birlikte değişirse gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede sarım sayısıyla birlikte akımı da değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sarım sayısı bağımsız değişken, merkez alanı bağımlı değişken olmalı ve diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Uzunluk, çap, akım ve ölçüm konumunu sabit tutup yalnız sarım sayısını değiştirerek alan sensörü verisini kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Ölçüm konumunun değişmesi alan karşılaştırmasını karıştırır. Bu nedenle ‘Farklı sarım sayılarını farklı uzaklıklardan ölçmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım geçmeden sarımların ürettiği alan etkisi ölçülemez. Bu nedenle ‘Devreyi açmadan makaranın yalnız dış görünüşünü karşılaştırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Uzunluk, çap, akım ve ölçüm konumunu sabit tutup yalnız sarım sayısını değiştirerek alan sensörü verisini kaydetmek","level":4,"familyId":"makara-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sarım sayısı bağımsız değişken, merkez alanı bağımlı değişken olmalı ve diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım ve sarım birlikte değişirse gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede sarım sayısıyla birlikte akımı da değiştirmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; sarım sayısı bağımsız değişken, merkez alanı bağımlı değişken olmalı ve diğer koşullar sabit tutulmalıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Uzunluk, çap, akım ve ölçüm konumunu sabit tutup yalnız sarım sayısını değiştirerek alan sensörü verisini kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Ölçüm konumunun değişmesi alan karşılaştırmasını karıştırır. Bu nedenle ‘Farklı sarım sayılarını farklı uzaklıklardan ölçmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Akım geçmeden sarımların ürettiği alan etkisi ölçülemez. Bu nedenle ‘Devreyi açmadan makaranın yalnız dış görünüşünü karşılaştırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c6f194f5a97adc7612285694e57e62b3f7256e7e4d130f076d9221bbf7088c6b","reviewDecisionSha256":"f506492d4ace8bb8f877d688f4fb04ed5baadb7b725c6cf9fd89bb655a2d8cb9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c6f194f5a97adc7612285694e57e62b3f7256e7e4d130f076d9221bbf7088c6b","reviewedHash":"sha256:c6f194f5a97adc7612285694e57e62b3f7256e7e4d130f076d9221bbf7088c6b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f506492d4ace8bb8f877d688f4fb04ed5baadb7b725c6cf9fd89bb655a2d8cb9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0180","contentProjectionSha256":"c6f194f5a97adc7612285694e57e62b3f7256e7e4d130f076d9221bbf7088c6b","reviewDecisionSha256":"f506492d4ace8bb8f877d688f4fb04ed5baadb7b725c6cf9fd89bb655a2d8cb9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0181","questionNumber":181,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Yeterince uzun bir akım makarasının merkezine yakın iç bölgesindeki manyetik alan çizgileri nasıl görünür?","choices":["Eksene dik ve rastgele yönlüdür.","Her noktada birbirini keser.","Makara eksenine yaklaşık paralel, aynı yönlü ve düzenlidir.","Yalnız sarım tellerinin içinde bulunur."],"distractorWhy":["Merkezdeki bileşke alan makaranın ekseni boyunca yönelir, eksene dik değildir. Bu nedenle ‘Eksene dik ve rastgele yönlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Bir noktada tek alan yönü olduğundan çizgiler kesişmez. Bu nedenle ‘Her noktada birbirini keser.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; uzun makaranın merkezinde alan yaklaşık düzgün ve eksene paralel kabul edilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Makara eksenine yaklaşık paralel, aynı yönlü ve düzenlidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Manyetik alan sarımların çevresinde ve makaranın iç boşluğunda da vardır. Bu nedenle ‘Yalnız sarım tellerinin içinde bulunur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Makara eksenine yaklaşık paralel, aynı yönlü ve düzenlidir.","level":2,"familyId":"makara-alan-deseni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzun makaranın merkezinde alan yaklaşık düzgün ve eksene paralel kabul edilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Merkezdeki bileşke alan makaranın ekseni boyunca yönelir, eksene dik değildir. Bu nedenle ‘Eksene dik ve rastgele yönlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Bir noktada tek alan yönü olduğundan çizgiler kesişmez. Bu nedenle ‘Her noktada birbirini keser.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; uzun makaranın merkezinde alan yaklaşık düzgün ve eksene paralel kabul edilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Makara eksenine yaklaşık paralel, aynı yönlü ve düzenlidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Manyetik alan sarımların çevresinde ve makaranın iç boşluğunda da vardır. Bu nedenle ‘Yalnız sarım tellerinin içinde bulunur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"15a0c725848564b4fe21a3b3c9469b0726ee7267b9033cc7b22a8dcc53c6d86c","reviewDecisionSha256":"62433231c6dfe332506c077760c99de06aaa9df104bccb59d2b1718fe2225823","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:15a0c725848564b4fe21a3b3c9469b0726ee7267b9033cc7b22a8dcc53c6d86c","reviewedHash":"sha256:15a0c725848564b4fe21a3b3c9469b0726ee7267b9033cc7b22a8dcc53c6d86c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:62433231c6dfe332506c077760c99de06aaa9df104bccb59d2b1718fe2225823; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0181","contentProjectionSha256":"15a0c725848564b4fe21a3b3c9469b0726ee7267b9033cc7b22a8dcc53c6d86c","reviewDecisionSha256":"62433231c6dfe332506c077760c99de06aaa9df104bccb59d2b1718fe2225823","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0182","questionNumber":182,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Uzun bir akım makarasının merkezi ile dış yan bölgesi karşılaştırıldığında hangi ifade genellikle doğrudur?","choices":["Dış yan bölgedeki alan her zaman daha düzgün ve daha güçlüdür.","Merkezde alan yoktur, yalnız uçlarda vardır.","İki bölgedeki alan her noktada tam olarak aynıdır.","Merkezde alan daha güçlü ve daha düzenli, dış yan bölgede ise daha zayıf ve dağınıktır."],"distractorWhy":["Sarım katkıları merkezde daha etkili toplanır; dış yanda önemli ölçüde birbirini götürür. Bu nedenle ‘Dış yan bölgedeki alan her zaman daha düzgün ve daha güçlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Makaranın ayırt edici özelliği merkez ekseninde güçlü alan oluşturmasıdır. Bu nedenle ‘Merkezde alan yoktur, yalnız uçlarda vardır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Konuma göre alan büyüklüğü ve yön düzeni değişir. Bu nedenle ‘İki bölgedeki alan her noktada tam olarak aynıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; uzun makaranın iç merkezinde çizgiler sık ve yaklaşık paralelken dış bölgede seyrekleşir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkezde alan daha güçlü ve daha düzenli, dış yan bölgede ise daha zayıf ve dağınıktır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Merkezde alan daha güçlü ve daha düzenli, dış yan bölgede ise daha zayıf ve dağınıktır.","level":3,"familyId":"makara-alan-deseni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzun makaranın iç merkezinde çizgiler sık ve yaklaşık paralelken dış bölgede seyrekleşir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sarım katkıları merkezde daha etkili toplanır; dış yanda önemli ölçüde birbirini götürür. Bu nedenle ‘Dış yan bölgedeki alan her zaman daha düzgün ve daha güçlüdür.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Makaranın ayırt edici özelliği merkez ekseninde güçlü alan oluşturmasıdır. Bu nedenle ‘Merkezde alan yoktur, yalnız uçlarda vardır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Konuma göre alan büyüklüğü ve yön düzeni değişir. Bu nedenle ‘İki bölgedeki alan her noktada tam olarak aynıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; uzun makaranın iç merkezinde çizgiler sık ve yaklaşık paralelken dış bölgede seyrekleşir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkezde alan daha güçlü ve daha düzenli, dış yan bölgede ise daha zayıf ve dağınıktır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2e0e60ae4e9a3853b08750c2e5ea37495150ee8c22fb03718aebaba655c703d5","reviewDecisionSha256":"17f8bb941a7445383cce52f1c6a9e93e918385a988fc8cc56d39d6fb98a5df1a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2e0e60ae4e9a3853b08750c2e5ea37495150ee8c22fb03718aebaba655c703d5","reviewedHash":"sha256:2e0e60ae4e9a3853b08750c2e5ea37495150ee8c22fb03718aebaba655c703d5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:17f8bb941a7445383cce52f1c6a9e93e918385a988fc8cc56d39d6fb98a5df1a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0182","contentProjectionSha256":"2e0e60ae4e9a3853b08750c2e5ea37495150ee8c22fb03718aebaba655c703d5","reviewDecisionSha256":"17f8bb941a7445383cce52f1c6a9e93e918385a988fc8cc56d39d6fb98a5df1a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0183","questionNumber":183,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Akım makarasının devresi açılıp akım sıfırlandığında merkezdeki pusula yeniden yaklaşık kuzeyi gösteriyor. Bu gözlem nasıl yorumlanır?","choices":["Makaranın akımdan kaynaklanan alanı ortadan kalkmış, pusula ağırlıklı olarak Dünya'nın alanına yönelmiştir.","Makara içindeki tüm maddeler kalıcı olarak manyetik özelliğini yitirmiştir.","Dünya'nın manyetik alanı devre açılınca ilk kez oluşmuştur.","Akım sıfır olsa da makaranın alanı aynı büyüklükte kalmıştır."],"distractorWhy":["Doğru; akım kesilince hava çekirdekli makaranın akıma bağlı alan katkısı kaybolur ve çevresel alan baskın olur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Makaranın akımdan kaynaklanan alanı ortadan kalkmış, pusula ağırlıklı olarak Dünya'nın alanına yönelmiştir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Gözlem, makara malzemelerinin kalıcı özellikleri hakkında böyle genel bir sonuç vermez. Bu nedenle ‘Makara içindeki tüm maddeler kalıcı olarak manyetik özelliğini yitirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Dünya alanı devre kapalıyken de vardır; yalnız makara alanıyla birlikte bileşkeye katılır. Bu nedenle ‘Dünya'nın manyetik alanı devre açılınca ilk kez oluşmuştur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Pusula yönünün değişmesi makaranın alan katkısının aynı kalmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Akım sıfır olsa da makaranın alanı aynı büyüklükte kalmıştır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Makaranın akımdan kaynaklanan alanı ortadan kalkmış, pusula ağırlıklı olarak Dünya'nın alanına yönelmiştir.","level":3,"familyId":"makara-alan-deseni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım kesilince hava çekirdekli makaranın akıma bağlı alan katkısı kaybolur ve çevresel alan baskın olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; akım kesilince hava çekirdekli makaranın akıma bağlı alan katkısı kaybolur ve çevresel alan baskın olur. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Makaranın akımdan kaynaklanan alanı ortadan kalkmış, pusula ağırlıklı olarak Dünya'nın alanına yönelmiştir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Gözlem, makara malzemelerinin kalıcı özellikleri hakkında böyle genel bir sonuç vermez. Bu nedenle ‘Makara içindeki tüm maddeler kalıcı olarak manyetik özelliğini yitirmiştir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Dünya alanı devre kapalıyken de vardır; yalnız makara alanıyla birlikte bileşkeye katılır. Bu nedenle ‘Dünya'nın manyetik alanı devre açılınca ilk kez oluşmuştur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pusula yönünün değişmesi makaranın alan katkısının aynı kalmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Akım sıfır olsa da makaranın alanı aynı büyüklükte kalmıştır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6daa3fa2dd80ad60e5ff54291a0415dc3520eacce872e461b9b5baecf707948d","reviewDecisionSha256":"75d4c29f0d4b12be4fc7140312d955e197aa2813a3e2b7b716fd7805e171f30b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6daa3fa2dd80ad60e5ff54291a0415dc3520eacce872e461b9b5baecf707948d","reviewedHash":"sha256:6daa3fa2dd80ad60e5ff54291a0415dc3520eacce872e461b9b5baecf707948d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:75d4c29f0d4b12be4fc7140312d955e197aa2813a3e2b7b716fd7805e171f30b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0183","contentProjectionSha256":"6daa3fa2dd80ad60e5ff54291a0415dc3520eacce872e461b9b5baecf707948d","reviewDecisionSha256":"75d4c29f0d4b12be4fc7140312d955e197aa2813a3e2b7b716fd7805e171f30b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0184","questionNumber":184,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Akım geçen bir makaranın dış manyetik alan çizgileri için en uygun benzetme hangisidir?","choices":["Her yönde telden uzaklaşan elektrik alan ışınlarına benzer.","Bir çubuk mıknatısın bir uçtan çıkıp diğer uca giren dış alan desenine benzer.","Yalnız makara ekseninde bulunan tek bir düz çizgidir.","Alan makaranın dışında kesinlikle bulunmaz."],"distractorWhy":["Manyetik alan çizgileri radyal ve açık uçlu elektrik alan ışınları gibi modellenmez. Bu nedenle ‘Her yönde telden uzaklaşan elektrik alan ışınlarına benzer.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akım makarasının iki ucu manyetik kutup benzeri davranır ve dış çizgiler kapalı döngülerin parçasıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bir çubuk mıknatısın bir uçtan çıkıp diğer uca giren dış alan desenine benzer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan çok sayıda çizgiyle üç boyutlu bir desen oluşturur; tek eksen çizgisiyle sınırlı değildir. Bu nedenle ‘Yalnız makara ekseninde bulunan tek bir düz çizgidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Dış alan iç alana göre zayıf olabilir, fakat tamamen yok değildir. Bu nedenle ‘Alan makaranın dışında kesinlikle bulunmaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Bir çubuk mıknatısın bir uçtan çıkıp diğer uca giren dış alan desenine benzer.","level":3,"familyId":"makara-alan-deseni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım makarasının iki ucu manyetik kutup benzeri davranır ve dış çizgiler kapalı döngülerin parçasıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Manyetik alan çizgileri radyal ve açık uçlu elektrik alan ışınları gibi modellenmez. Bu nedenle ‘Her yönde telden uzaklaşan elektrik alan ışınlarına benzer.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; akım makarasının iki ucu manyetik kutup benzeri davranır ve dış çizgiler kapalı döngülerin parçasıdır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bir çubuk mıknatısın bir uçtan çıkıp diğer uca giren dış alan desenine benzer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Alan çok sayıda çizgiyle üç boyutlu bir desen oluşturur; tek eksen çizgisiyle sınırlı değildir. Bu nedenle ‘Yalnız makara ekseninde bulunan tek bir düz çizgidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Dış alan iç alana göre zayıf olabilir, fakat tamamen yok değildir. Bu nedenle ‘Alan makaranın dışında kesinlikle bulunmaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9ecb7d934f4062859254a27029add508256d4ed60c9f7af64d7df9d4cb288996","reviewDecisionSha256":"e18d48817281625f64b4bf527ae7dc5bbb76adaa8549ec8d10231440a8d5d4ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9ecb7d934f4062859254a27029add508256d4ed60c9f7af64d7df9d4cb288996","reviewedHash":"sha256:9ecb7d934f4062859254a27029add508256d4ed60c9f7af64d7df9d4cb288996","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e18d48817281625f64b4bf527ae7dc5bbb76adaa8549ec8d10231440a8d5d4ec; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0184","contentProjectionSha256":"9ecb7d934f4062859254a27029add508256d4ed60c9f7af64d7df9d4cb288996","reviewDecisionSha256":"e18d48817281625f64b4bf527ae7dc5bbb76adaa8549ec8d10231440a8d5d4ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0185","questionNumber":185,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Akım makarasının yönünü belirlemek için sağ el kavrama kuralı kullanılırken hangi eşleştirme doğrudur?","choices":["Başparmak sarımlardaki akımı, parmaklar makara uzunluğunu gösterir.","Parmaklar yalnız Dünya'nın alanını, başparmak elektrik alanını gösterir.","Kıvrılan parmaklar sarımlardaki akım yönünü izler; başparmak makara içindeki alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.","Başparmak her durumda makaranın güney kutbunu gösterir."],"distractorWhy":["Makara kuralında başparmak sarım akımını değil eksen boyunca alan yönünü gösterir. Bu nedenle ‘Başparmak sarımlardaki akımı, parmaklar makara uzunluğunu gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Kural, makaranın kendi akımı ve manyetik alanı arasındaki ilişki içindir. Bu nedenle ‘Parmaklar yalnız Dünya'nın alanını, başparmak elektrik alanını gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; parmaklar akım çevrimini kavradığında başparmak iç alanın ve kuzey benzeri ucun yönünü verir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kıvrılan parmaklar sarımlardaki akım yönünü izler; başparmak makara içindeki alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Başparmak kuzey kutup yönünü gösterir; zorunlu olarak güneyi göstermez. Bu nedenle ‘Başparmak her durumda makaranın güney kutbunu gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kıvrılan parmaklar sarımlardaki akım yönünü izler; başparmak makara içindeki alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.","level":3,"familyId":"makara-yon-ve-kutup","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: parmaklar akım çevrimini kavradığında başparmak iç alanın ve kuzey benzeri ucun yönünü verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Makara kuralında başparmak sarım akımını değil eksen boyunca alan yönünü gösterir. Bu nedenle ‘Başparmak sarımlardaki akımı, parmaklar makara uzunluğunu gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kural, makaranın kendi akımı ve manyetik alanı arasındaki ilişki içindir. Bu nedenle ‘Parmaklar yalnız Dünya'nın alanını, başparmak elektrik alanını gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; parmaklar akım çevrimini kavradığında başparmak iç alanın ve kuzey benzeri ucun yönünü verir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kıvrılan parmaklar sarımlardaki akım yönünü izler; başparmak makara içindeki alanı ve kuzey kutup yönünü gösterir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Başparmak kuzey kutup yönünü gösterir; zorunlu olarak güneyi göstermez. Bu nedenle ‘Başparmak her durumda makaranın güney kutbunu gösterir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"41bc14e2db3812706c719d297d6969778a27a7283ed2f9cd0526adf941195570","reviewDecisionSha256":"f47827ca6582d43aeabedb88270abd85c5fb23ec1df5d48618c70505bff9d2df","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:41bc14e2db3812706c719d297d6969778a27a7283ed2f9cd0526adf941195570","reviewedHash":"sha256:41bc14e2db3812706c719d297d6969778a27a7283ed2f9cd0526adf941195570","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f47827ca6582d43aeabedb88270abd85c5fb23ec1df5d48618c70505bff9d2df; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0185","contentProjectionSha256":"41bc14e2db3812706c719d297d6969778a27a7283ed2f9cd0526adf941195570","reviewDecisionSha256":"f47827ca6582d43aeabedb88270abd85c5fb23ec1df5d48618c70505bff9d2df","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0186","questionNumber":186,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Bir akım makarasının bağlantıları ters çevrilerek tüm sarımlardaki akım yönü değiştiriliyor. Geometri ve akım büyüklüğü aynıysa ne olur?","choices":["Yalnız alan büyüklüğü sıfıra iner, yön aynı kalır.","Sarım sayısı kendiliğinden iki katına çıkar.","Makaranın iki ucu da kuzey kutbu olur.","Merkez alanının yönü tersine döner ve kuzey-güney kutup rolleri yer değiştirir."],"distractorWhy":["Akım büyüklüğü aynı kaldığı için alanın sıfırlanması beklenmez; esas değişim yöndedir. Bu nedenle ‘Yalnız alan büyüklüğü sıfıra iner, yön aynı kalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Elektrik bağlantısını ters çevirmek fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Sarım sayısı kendiliğinden iki katına çıkar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Bir makaranın uçları zıt kutup benzeri davranır; ikisinin de kuzey olması beklenmez. Bu nedenle ‘Makaranın iki ucu da kuzey kutbu olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sağ el kuralında akım dolaşımı tersine dönünce başparmak yönü de tersine döner. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkez alanının yönü tersine döner ve kuzey-güney kutup rolleri yer değiştirir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Merkez alanının yönü tersine döner ve kuzey-güney kutup rolleri yer değiştirir.","level":3,"familyId":"makara-yon-ve-kutup","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağ el kuralında akım dolaşımı tersine dönünce başparmak yönü de tersine döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım büyüklüğü aynı kaldığı için alanın sıfırlanması beklenmez; esas değişim yöndedir. Bu nedenle ‘Yalnız alan büyüklüğü sıfıra iner, yön aynı kalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Elektrik bağlantısını ters çevirmek fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Sarım sayısı kendiliğinden iki katına çıkar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Bir makaranın uçları zıt kutup benzeri davranır; ikisinin de kuzey olması beklenmez. Bu nedenle ‘Makaranın iki ucu da kuzey kutbu olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; sağ el kuralında akım dolaşımı tersine dönünce başparmak yönü de tersine döner. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Merkez alanının yönü tersine döner ve kuzey-güney kutup rolleri yer değiştirir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b041e5b781399f75191e9114dea9479a655c94ebda5b2f7fb6992bf4d8bfa8a0","reviewDecisionSha256":"15d8d9e33b4f770f52add7fb8d3b3395961458c67a762c8d9beb0d19e8199f88","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b041e5b781399f75191e9114dea9479a655c94ebda5b2f7fb6992bf4d8bfa8a0","reviewedHash":"sha256:b041e5b781399f75191e9114dea9479a655c94ebda5b2f7fb6992bf4d8bfa8a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:15d8d9e33b4f770f52add7fb8d3b3395961458c67a762c8d9beb0d19e8199f88; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0186","contentProjectionSha256":"b041e5b781399f75191e9114dea9479a655c94ebda5b2f7fb6992bf4d8bfa8a0","reviewDecisionSha256":"15d8d9e33b4f770f52add7fb8d3b3395961458c67a762c8d9beb0d19e8199f88","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0187","questionNumber":187,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Bir akım makarasına uçtan bakıldığında sarımlardaki geleneksel akım saat yönünün tersinde dolaşıyor. Bakılan uç nasıl davranır?","choices":["Kuzey kutbu gibi davranır.","Güney kutbu gibi davranır.","Manyetik kutup özelliği göstermez.","Akım yönünden bağımsız olarak her zaman güney olur."],"distractorWhy":["Doğru; sağ el parmakları saat yönünün tersindeki akımı izlediğinde başparmak gözlemciye, yani bakılan uçtan dışarı yönelir ve bu uç kuzeydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kuzey kutbu gibi davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Saat yönündeki akım bakılan ucu güney kutbu yapardı. Bu nedenle ‘Güney kutbu gibi davranır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım geçen makaranın uçları kutup benzeri davranış gösterir. Bu nedenle ‘Manyetik kutup özelliği göstermez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Kutup türü akımın dolaşım yönüne bağlıdır. Bu nedenle ‘Akım yönünden bağımsız olarak her zaman güney olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kuzey kutbu gibi davranır.","level":4,"familyId":"makara-yon-ve-kutup","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağ el parmakları saat yönünün tersindeki akımı izlediğinde başparmak gözlemciye, yani bakılan uçtan dışarı yönelir ve bu uç kuzeydir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; sağ el parmakları saat yönünün tersindeki akımı izlediğinde başparmak gözlemciye, yani bakılan uçtan dışarı yönelir ve bu uç kuzeydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kuzey kutbu gibi davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Saat yönündeki akım bakılan ucu güney kutbu yapardı. Bu nedenle ‘Güney kutbu gibi davranır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akım geçen makaranın uçları kutup benzeri davranış gösterir. Bu nedenle ‘Manyetik kutup özelliği göstermez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kutup türü akımın dolaşım yönüne bağlıdır. Bu nedenle ‘Akım yönünden bağımsız olarak her zaman güney olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"930ac1926ac667734d7757dd3985ab34bd1564c8dd9ad63bcf56778752c535ab","reviewDecisionSha256":"259b8155fd6145f6c8013336bf883e9c71295060d21e39fa4ce1b9923157d0d8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:930ac1926ac667734d7757dd3985ab34bd1564c8dd9ad63bcf56778752c535ab","reviewedHash":"sha256:930ac1926ac667734d7757dd3985ab34bd1564c8dd9ad63bcf56778752c535ab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:259b8155fd6145f6c8013336bf883e9c71295060d21e39fa4ce1b9923157d0d8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0187","contentProjectionSha256":"930ac1926ac667734d7757dd3985ab34bd1564c8dd9ad63bcf56778752c535ab","reviewDecisionSha256":"259b8155fd6145f6c8013336bf883e9c71295060d21e39fa4ce1b9923157d0d8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0188","questionNumber":188,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Bir akım makarasının bir ucundan bakıldığında sarım akımı saat yönünde görülüyor. Bu uç için hangi sonuç doğrudur?","choices":["Kuzey kutbudur ve alan bu uçtan dışarı çıkar.","Güney kutbudur ve dış alan çizgileri bu uçtan makaranın içine girer.","Makaranın iki ucu da bu nedenle kuzey olur.","Akım varken kutup yönü belirlenemez."],"distractorWhy":["Saat yönünün tersindeki akım bakılan ucu kuzey yapar; burada dolaşım tersidir. Bu nedenle ‘Kuzey kutbudur ve alan bu uçtan dışarı çıkar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sağ el kuralında saat yönündeki akım için başparmak gözlemciden uzağa, makara içine yönelir ve bakılan uç güneydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Güney kutbudur ve dış alan çizgileri bu uçtan makaranın içine girer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Makaranın karşı uçları zıt kutup benzeri davranır. Bu nedenle ‘Makaranın iki ucu da bu nedenle kuzey olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım dolaşım yönü verildiğinde kutup sağ el kuralıyla belirlenebilir. Bu nedenle ‘Akım varken kutup yönü belirlenemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Güney kutbudur ve dış alan çizgileri bu uçtan makaranın içine girer.","level":4,"familyId":"makara-yon-ve-kutup","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sağ el kuralında saat yönündeki akım için başparmak gözlemciden uzağa, makara içine yönelir ve bakılan uç güneydir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Saat yönünün tersindeki akım bakılan ucu kuzey yapar; burada dolaşım tersidir. Bu nedenle ‘Kuzey kutbudur ve alan bu uçtan dışarı çıkar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; sağ el kuralında saat yönündeki akım için başparmak gözlemciden uzağa, makara içine yönelir ve bakılan uç güneydir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Güney kutbudur ve dış alan çizgileri bu uçtan makaranın içine girer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Makaranın karşı uçları zıt kutup benzeri davranır. Bu nedenle ‘Makaranın iki ucu da bu nedenle kuzey olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Akım dolaşım yönü verildiğinde kutup sağ el kuralıyla belirlenebilir. Bu nedenle ‘Akım varken kutup yönü belirlenemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d905233e984ab3cffb1e7e3bdc5a851ff4ffd997970c17e37b648f8c55d4d6b1","reviewDecisionSha256":"4c646f4a407abc55afbd670847d42261e9eda6c346d272d0310afd4510720e0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d905233e984ab3cffb1e7e3bdc5a851ff4ffd997970c17e37b648f8c55d4d6b1","reviewedHash":"sha256:d905233e984ab3cffb1e7e3bdc5a851ff4ffd997970c17e37b648f8c55d4d6b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4c646f4a407abc55afbd670847d42261e9eda6c346d272d0310afd4510720e0a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0188","contentProjectionSha256":"d905233e984ab3cffb1e7e3bdc5a851ff4ffd997970c17e37b648f8c55d4d6b1","reviewDecisionSha256":"4c646f4a407abc55afbd670847d42261e9eda6c346d272d0310afd4510720e0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0189","questionNumber":189,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"A, B ve C makaralarından aynı akım geçiyor. A: 100 sarım ve 20 cm; B: 200 sarım ve 20 cm; C: 200 sarım ve 40 cm uzunluğundadır. Diğer özellikler aynıysa en uygun karşılaştırma hangisidir?","choices":["A en güçlüdür; B ve C eşittir.","C en güçlüdür; çünkü en uzundur.","B en güçlüdür; A ile C'nin sarım yoğunlukları aynı olduğundan alanları yaklaşık eşit olabilir.","Üçünün de alanı sarım sayısı ve uzunluktan bağımsız olarak aynıdır."],"distractorWhy":["birinci'nın sarım yoğunluğu ikinci'den küçüktür; ikinci'nin daha güçlü olması beklenir. Bu nedenle ‘birinci en güçlüdür; ikinci ve üçüncü eşittir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Aynı sarımı daha uzun makaraya yaymak sarım yoğunluğunu azaltır. Bu nedenle ‘üçüncü en güçlüdür; çünkü en uzundur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci'nin birim uzunluktaki sarımı en fazladır, birinci ve üçüncü ise aynı sarım yoğunluğuna sahiptir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘ikinci en güçlüdür; birinci ile üçüncü'nin sarım yoğunlukları aynı olduğundan alanları yaklaşık eşit olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Makara alanı hem sarım sayısından hem uzunluk üzerinden sarım yoğunluğundan etkilenir. Bu nedenle ‘Üçünün de alanı sarım sayısı ve uzunluktan bağımsız olarak aynıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"B en güçlüdür; A ile C'nin sarım yoğunlukları aynı olduğundan alanları yaklaşık eşit olabilir.","level":4,"familyId":"makara-veri-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci'nin birim uzunluktaki sarımı en fazladır, birinci ve üçüncü ise aynı sarım yoğunluğuna sahiptir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: birinci'nın sarım yoğunluğu ikinci'den küçüktür; ikinci'nin daha güçlü olması beklenir. Bu nedenle ‘birinci en güçlüdür; ikinci ve üçüncü eşittir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Aynı sarımı daha uzun makaraya yaymak sarım yoğunluğunu azaltır. Bu nedenle ‘üçüncü en güçlüdür; çünkü en uzundur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ikinci'nin birim uzunluktaki sarımı en fazladır, birinci ve üçüncü ise aynı sarım yoğunluğuna sahiptir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘ikinci en güçlüdür; birinci ile üçüncü'nin sarım yoğunlukları aynı olduğundan alanları yaklaşık eşit olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Makara alanı hem sarım sayısından hem uzunluk üzerinden sarım yoğunluğundan etkilenir. Bu nedenle ‘Üçünün de alanı sarım sayısı ve uzunluktan bağımsız olarak aynıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9815c228d65f39a77678fb072d4f09115aa0664465d5053c44ff6931f04f2203","reviewDecisionSha256":"78840762af91284bbad81b19e4b1be24b4f98a2ab76241e984a21ec2e6a14739","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9815c228d65f39a77678fb072d4f09115aa0664465d5053c44ff6931f04f2203","reviewedHash":"sha256:9815c228d65f39a77678fb072d4f09115aa0664465d5053c44ff6931f04f2203","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:78840762af91284bbad81b19e4b1be24b4f98a2ab76241e984a21ec2e6a14739; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0189","contentProjectionSha256":"9815c228d65f39a77678fb072d4f09115aa0664465d5053c44ff6931f04f2203","reviewDecisionSha256":"78840762af91284bbad81b19e4b1be24b4f98a2ab76241e984a21ec2e6a14739","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0190","questionNumber":190,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Aynı makaranın merkezinde 1 A, 2 A ve 3 A akımlar için alan sensörü sırasıyla 2, 4 ve 6 birim gösteriyor. Veriler en çok hangi genellemeyi destekler?","choices":["Akım arttıkça alan azalır.","Alan yalnız sarım sayısına bağlıdır.","Akımın yönü değişmeden büyüklüğü artınca alan yönü sürekli değişir.","Bu aralıkta merkez alan büyüklüğü akımla doğru orantılı artmaktadır."],"distractorWhy":["Sensör değerleri akımla birlikte azalmamış, artmıştır. Bu nedenle ‘Akım arttıkça alan azalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Aynı makarada yalnız akım değiştirilmiş ve alan değeri değişmiştir. Bu nedenle ‘Alan yalnız sarım sayısına bağlıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Akım yönü sabitken alan yönü aynı kalır; değişen büyüklüktür. Bu nedenle ‘Akımın yönü değişmeden büyüklüğü artınca alan yönü sürekli değişir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akım iki ve üç kat olduğunda sensör değeri de aynı oranlarda artmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bu aralıkta merkez alan büyüklüğü akımla doğru orantılı artmaktadır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Bu aralıkta merkez alan büyüklüğü akımla doğru orantılı artmaktadır.","level":3,"familyId":"makara-veri-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım iki ve üç kat olduğunda sensör değeri de aynı oranlarda artmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sensör değerleri akımla birlikte azalmamış, artmıştır. Bu nedenle ‘Akım arttıkça alan azalır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Aynı makarada yalnız akım değiştirilmiş ve alan değeri değişmiştir. Bu nedenle ‘Alan yalnız sarım sayısına bağlıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akım yönü sabitken alan yönü aynı kalır; değişen büyüklüktür. Bu nedenle ‘Akımın yönü değişmeden büyüklüğü artınca alan yönü sürekli değişir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; akım iki ve üç kat olduğunda sensör değeri de aynı oranlarda artmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bu aralıkta merkez alan büyüklüğü akımla doğru orantılı artmaktadır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a3a22662829d8b5542324a68318e8b915deece45edd7107436ddb396579e098b","reviewDecisionSha256":"313821b438ae9d368033595cd1914bef373abc85756aad1e9210442d580b6af2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a3a22662829d8b5542324a68318e8b915deece45edd7107436ddb396579e098b","reviewedHash":"sha256:a3a22662829d8b5542324a68318e8b915deece45edd7107436ddb396579e098b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:313821b438ae9d368033595cd1914bef373abc85756aad1e9210442d580b6af2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0190","contentProjectionSha256":"a3a22662829d8b5542324a68318e8b915deece45edd7107436ddb396579e098b","reviewDecisionSha256":"313821b438ae9d368033595cd1914bef373abc85756aad1e9210442d580b6af2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0191","questionNumber":191,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Bir öğrenci 100 sarımlı 10 cm makarayla 200 sarımlı 40 cm makarayı karşılaştırıp 'Sarım sayısı arttıkça alan kesinlikle artar' sonucuna varıyor. Bu sonucun temel sorunu nedir?","choices":["Sarım sayısıyla birlikte makara uzunluğu da değiştiği için sarım sayısının tek başına etkisi ayrıştırılamaz.","Akım makarası merkezinde manyetik alan bulunmaz.","Sarım sayısı hiçbir koşulda alanı etkileyemez.","Uzunluk ölçmek fizik deneylerinde yasaktır."],"distractorWhy":["Doğru; iki bağımsız değişken birlikte değiştirilmiş ve sarım yoğunluğu da farklılaşmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sarım sayısıyla birlikte makara uzunluğu da değiştiği için sarım sayısının tek başına etkisi ayrıştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım makarasının merkezinde genellikle güçlü alan oluşur. Bu nedenle ‘Akım makarası merkezinde manyetik alan bulunmaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Sarım sayısı, diğer değişkenler kontrol edildiğinde alanı etkiler. Bu nedenle ‘Sarım sayısı hiçbir koşulda alanı etkileyemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Uzunluk ölçümü geçerlidir; sorun uzunluğun kontrol edilmemesidir. Bu nedenle ‘Uzunluk ölçmek fizik deneylerinde yasaktır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sarım sayısıyla birlikte makara uzunluğu da değiştiği için sarım sayısının tek başına etkisi ayrıştırılamaz.","level":4,"familyId":"makara-veri-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki bağımsız değişken birlikte değiştirilmiş ve sarım yoğunluğu da farklılaşmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; iki bağımsız değişken birlikte değiştirilmiş ve sarım yoğunluğu da farklılaşmıştır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sarım sayısıyla birlikte makara uzunluğu da değiştiği için sarım sayısının tek başına etkisi ayrıştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Akım makarasının merkezinde genellikle güçlü alan oluşur. Bu nedenle ‘Akım makarası merkezinde manyetik alan bulunmaz.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sarım sayısı, diğer değişkenler kontrol edildiğinde alanı etkiler. Bu nedenle ‘Sarım sayısı hiçbir koşulda alanı etkileyemez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uzunluk ölçümü geçerlidir; sorun uzunluğun kontrol edilmemesidir. Bu nedenle ‘Uzunluk ölçmek fizik deneylerinde yasaktır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bc1329df429761527df737715af99eaf29fbe214a6095839be0045260510423e","reviewDecisionSha256":"bb15d9de1df81077e9f089da1acdf121ac713cc17d48b91940d80826f7eb40e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bc1329df429761527df737715af99eaf29fbe214a6095839be0045260510423e","reviewedHash":"sha256:bc1329df429761527df737715af99eaf29fbe214a6095839be0045260510423e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bb15d9de1df81077e9f089da1acdf121ac713cc17d48b91940d80826f7eb40e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0191","contentProjectionSha256":"bc1329df429761527df737715af99eaf29fbe214a6095839be0045260510423e","reviewDecisionSha256":"bb15d9de1df81077e9f089da1acdf121ac713cc17d48b91940d80826f7eb40e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0192","questionNumber":192,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-6","topic":"Akım Makarasının Manyetik Alanı","noteId":"tr-g11-fizik-note-012","noteKey":"tr-g11-fizik-note-012","objective":"FİZ.11.2.6","question":"Esnek bir akım makarası, sarım sayısı ve akım değiştirilmeden ekseni boyunca sıkıştırılarak daha kısa hâle getiriliyor. Merkez alanında hangi değişim beklenir?","choices":["Makara kısaldığı için alan mutlaka yön değiştirir.","Sarım yoğunluğu arttığından merkez alanı güçlenir; akım yönü değişmediği için alan yönü aynı kalır.","Sarım sayısı değişmediği için alan büyüklüğü kesinlikle değişmez.","Makara kısalınca akım otomatik olarak sıfır olur."],"distractorWhy":["Uzunluk değişimi tek başına akım dolaşımını tersine çevirmediği için alan yönü değişmez. Bu nedenle ‘Makara kısaldığı için alan mutlaka yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı sarım daha kısa uzunluğa yayıldığında birim uzunluktaki sarım sayısı ve merkez alanı artar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sarım yoğunluğu arttığından merkez alanı güçlenir; akım yönü değişmediği için alan yönü aynı kalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Toplam sarım sabit olsa da sarım yoğunluğu değiştiği için alan büyüklüğü değişebilir. Bu nedenle ‘Sarım sayısı değişmediği için alan büyüklüğü kesinlikle değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Geometrik sıkıştırma kapalı devrede akımı zorunlu olarak sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Makara kısalınca akım otomatik olarak sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Sarım yoğunluğu arttığından merkez alanı güçlenir; akım yönü değişmediği için alan yönü aynı kalır.","level":5,"familyId":"makara-veri-ve-hata","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı sarım daha kısa uzunluğa yayıldığında birim uzunluktaki sarım sayısı ve merkez alanı artar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uzunluk değişimi tek başına akım dolaşımını tersine çevirmediği için alan yönü değişmez. Bu nedenle ‘Makara kısaldığı için alan mutlaka yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; aynı sarım daha kısa uzunluğa yayıldığında birim uzunluktaki sarım sayısı ve merkez alanı artar. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Sarım yoğunluğu arttığından merkez alanı güçlenir; akım yönü değişmediği için alan yönü aynı kalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Toplam sarım sabit olsa da sarım yoğunluğu değiştiği için alan büyüklüğü değişebilir. Bu nedenle ‘Sarım sayısı değişmediği için alan büyüklüğü kesinlikle değişmez.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Geometrik sıkıştırma kapalı devrede akımı zorunlu olarak sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Makara kısalınca akım otomatik olarak sıfır olur.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Akım Makarasının Manyetik Alanı kapsamında akım makarasının alan desenini, kutup yönünü ve değişken etkilerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-012","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-012","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"21a1dda7455a9568d096803a488437b075cd9ff64d87afbce45545dc25a6e8fc","reviewDecisionSha256":"44094358217db00375e10b9f2d9efbde3188aa62fd92148975ce44390bf0a333","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:21a1dda7455a9568d096803a488437b075cd9ff64d87afbce45545dc25a6e8fc","reviewedHash":"sha256:21a1dda7455a9568d096803a488437b075cd9ff64d87afbce45545dc25a6e8fc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44094358217db00375e10b9f2d9efbde3188aa62fd92148975ce44390bf0a333; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0192","contentProjectionSha256":"21a1dda7455a9568d096803a488437b075cd9ff64d87afbce45545dc25a6e8fc","reviewDecisionSha256":"44094358217db00375e10b9f2d9efbde3188aa62fd92148975ce44390bf0a333","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0193","questionNumber":193,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir hurda tesisinde demir parçaların kaldırıldıktan sonra belirlenen noktada kolayca bırakılması isteniyor. Bu görev için elektromıknatıs kullanılmasının temel üstünlüğü hangisidir?","choices":["Elektrik kesilse bile çekim kuvvetinin her zaman aynı kalması","Yalnız tahta ve plastikleri çekmesi","Akım açılıp kapatılarak çekimin denetlenebilmesi ve yükün istenen yerde bırakılabilmesi","Her türlü metali ve metal olmayan maddeyi eşit kuvvetle çekmesi"],"distractorWhy":["Elektromıknatısın temel avantajı alanın akımla kontrol edilmesidir; elektrik kesildiğinde çekim büyük ölçüde azalabilir. Bu nedenle ‘Elektrik kesilse bile çekim kuvvetinin her zaman aynı kalması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Elektromıknatıs tahta ve plastiği seçici biçimde çekmek için kullanılmaz. Bu nedenle ‘Yalnız tahta ve plastikleri çekmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akım verildiğinde kaldırma, akım kesildiğinde kontrollü bırakma yapılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım açılıp kapatılarak çekimin denetlenebilmesi ve yükün istenen yerde bırakılabilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Elektromıknatıs tüm maddeleri eşit çekmez; özellikle ferromanyetik malzemelerle güçlü etkileşir. Bu nedenle ‘Her türlü metali ve metal olmayan maddeyi eşit kuvvetle çekmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akım açılıp kapatılarak çekimin denetlenebilmesi ve yükün istenen yerde bırakılabilmesi","level":2,"familyId":"elektromiknatis-islev-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım verildiğinde kaldırma, akım kesildiğinde kontrollü bırakma yapılabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Elektromıknatısın temel avantajı alanın akımla kontrol edilmesidir; elektrik kesildiğinde çekim büyük ölçüde azalabilir. Bu nedenle ‘Elektrik kesilse bile çekim kuvvetinin her zaman aynı kalması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Elektromıknatıs tahta ve plastiği seçici biçimde çekmek için kullanılmaz. Bu nedenle ‘Yalnız tahta ve plastikleri çekmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akım verildiğinde kaldırma, akım kesildiğinde kontrollü bırakma yapılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Akım açılıp kapatılarak çekimin denetlenebilmesi ve yükün istenen yerde bırakılabilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Elektromıknatıs tüm maddeleri eşit çekmez; özellikle ferromanyetik malzemelerle güçlü etkileşir. Bu nedenle ‘Her türlü metali ve metal olmayan maddeyi eşit kuvvetle çekmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7b4c67450c147e8eb78ded1c7ab7faa99e38435b7892dc09ea46bd1b702d4e60","reviewDecisionSha256":"38913faa37b92d7a4bdab60539b4c59d24bdff0ea9da0ef886437fdc82689cae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7b4c67450c147e8eb78ded1c7ab7faa99e38435b7892dc09ea46bd1b702d4e60","reviewedHash":"sha256:7b4c67450c147e8eb78ded1c7ab7faa99e38435b7892dc09ea46bd1b702d4e60","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:38913faa37b92d7a4bdab60539b4c59d24bdff0ea9da0ef886437fdc82689cae; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0193","contentProjectionSha256":"7b4c67450c147e8eb78ded1c7ab7faa99e38435b7892dc09ea46bd1b702d4e60","reviewDecisionSha256":"38913faa37b92d7a4bdab60539b4c59d24bdff0ea9da0ef886437fdc82689cae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0194","questionNumber":194,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir öğrenci elektromıknatısların sağlık teknolojilerindeki kullanımını araştırıyor. Elde ettiği bilgiyi en güvenilir biçimde doğrulamak için hangi yolu izlemelidir?","choices":["Yazarı belirsiz tek bir videodaki iddiaları aynen aktarmalıdır.","En çok beğeni alan paylaşımı bilimsel kanıt saymalıdır.","Reklam metninde geçen bütün özellikleri bağımsız inceleme yapmadan kabul etmelidir.","Hastane veya üniversite kaynağını, üretici teknik belgesini ve güvenilir bilimsel yayını karşılaştırıp tarih ve kaynakları kaydetmelidir."],"distractorWhy":["Yazarı ve dayanağı bilinmeyen tek içerik, sağlık teknolojisi hakkında yeterli doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Yazarı belirsiz tek bir videodaki iddiaları aynen aktarmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Beğeni sayısı uzmanlık, yöntem veya fiziksel doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘En çok beğeni alan paylaşımı bilimsel kanıt saymalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Reklam içeriği seçici olabilir; bağımsız ve teknik kaynaklarla sınanmalıdır. Bu nedenle ‘Reklam metninde geçen bütün özellikleri bağımsız inceleme yapmadan kabul etmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; kurumsal uzman kaynakları çapraz karşılaştırmak ve izlenebilir kaynak bilgisi tutmak güvenilirliği artırır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Hastane veya üniversite kaynağını, üretici teknik belgesini ve güvenilir bilimsel yayını karşılaştırıp tarih ve kaynakları kaydetmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Hastane veya üniversite kaynağını, üretici teknik belgesini ve güvenilir bilimsel yayını karşılaştırıp tarih ve kaynakları kaydetmelidir.","level":4,"familyId":"elektromiknatis-kaynak-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kurumsal uzman kaynakları çapraz karşılaştırmak ve izlenebilir kaynak bilgisi tutmak güvenilirliği artırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yazarı ve dayanağı bilinmeyen tek içerik, sağlık teknolojisi hakkında yeterli doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Yazarı belirsiz tek bir videodaki iddiaları aynen aktarmalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Beğeni sayısı uzmanlık, yöntem veya fiziksel doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘En çok beğeni alan paylaşımı bilimsel kanıt saymalıdır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Reklam içeriği seçici olabilir; bağımsız ve teknik kaynaklarla sınanmalıdır. Bu nedenle ‘Reklam metninde geçen bütün özellikleri bağımsız inceleme yapmadan kabul etmelidir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; kurumsal uzman kaynakları çapraz karşılaştırmak ve izlenebilir kaynak bilgisi tutmak güvenilirliği artırır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Hastane veya üniversite kaynağını, üretici teknik belgesini ve güvenilir bilimsel yayını karşılaştırıp tarih ve kaynakları kaydetmelidir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3467e966947c80ae58ed20c03becb11e1c148943f3c6293f85bbe895cd6120ef","reviewDecisionSha256":"55324e8d01178025665f6fd3a3e372c10aecad100ed2d3fb9bc395bbd090b43d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3467e966947c80ae58ed20c03becb11e1c148943f3c6293f85bbe895cd6120ef","reviewedHash":"sha256:3467e966947c80ae58ed20c03becb11e1c148943f3c6293f85bbe895cd6120ef","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:55324e8d01178025665f6fd3a3e372c10aecad100ed2d3fb9bc395bbd090b43d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0194","contentProjectionSha256":"3467e966947c80ae58ed20c03becb11e1c148943f3c6293f85bbe895cd6120ef","reviewDecisionSha256":"55324e8d01178025665f6fd3a3e372c10aecad100ed2d3fb9bc395bbd090b43d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0195","questionNumber":195,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir rölede bobinden küçük bir kumanda akımı geçtiğinde hareketli metal parça çekiliyor ve ayrı bir güç devresinin kontağı kapanıyor. Elektromıknatısın bu düzende temel görevi nedir?","choices":["Kumanda akımını denetlenebilir bir manyetik çekime dönüştürerek kontağı hareket ettirmek","Güç devresindeki bütün elektrik enerjisini yok etmek","Kontaklar açıkken devrenin direncini her koşulda sıfırlamak","Bobin akımından bağımsız kalıcı bir çekim oluşturmak"],"distractorWhy":["Doğru; bobinin alanı hareketli parçayı çekerek elektriksel kumandayı mekanik kontak hareketine dönüştürür. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kumanda akımını denetlenebilir bir manyetik çekime dönüştürerek kontağı hareket ettirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Röle enerjiyi yok etmez; bir devrenin anahtarlanmasını sağlar. Bu nedenle ‘Güç devresindeki bütün elektrik enerjisini yok etmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Açık kontağın görevi akım yolunu kesmektir, direnci sıfırlamak değildir. Bu nedenle ‘Kontaklar açıkken devrenin direncini her koşulda sıfırlamak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Elektromıknatısın çekimi bobin akımına bağlıdır; akımdan bağımsız kalıcı çekim temel çalışma biçimi değildir. Bu nedenle ‘Bobin akımından bağımsız kalıcı bir çekim oluşturmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kumanda akımını denetlenebilir bir manyetik çekime dönüştürerek kontağı hareket ettirmek","level":2,"familyId":"elektromiknatis-eyleyici-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bobinin alanı hareketli parçayı çekerek elektriksel kumandayı mekanik kontak hareketine dönüştürür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; bobinin alanı hareketli parçayı çekerek elektriksel kumandayı mekanik kontak hareketine dönüştürür. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Kumanda akımını denetlenebilir bir manyetik çekime dönüştürerek kontağı hareket ettirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Röle enerjiyi yok etmez; bir devrenin anahtarlanmasını sağlar. Bu nedenle ‘Güç devresindeki bütün elektrik enerjisini yok etmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Açık kontağın görevi akım yolunu kesmektir, direnci sıfırlamak değildir. Bu nedenle ‘Kontaklar açıkken devrenin direncini her koşulda sıfırlamak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Elektromıknatısın çekimi bobin akımına bağlıdır; akımdan bağımsız kalıcı çekim temel çalışma biçimi değildir. Bu nedenle ‘Bobin akımından bağımsız kalıcı bir çekim oluşturmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ccf46dd3ac33e6caec19e4b977fcab7c560f01d596e01e9877e6788f86a36ac2","reviewDecisionSha256":"857518e6faa5e7a91e49c96910a99ba5e4d4fe6d35e8aabf1d209c26ccabc686","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ccf46dd3ac33e6caec19e4b977fcab7c560f01d596e01e9877e6788f86a36ac2","reviewedHash":"sha256:ccf46dd3ac33e6caec19e4b977fcab7c560f01d596e01e9877e6788f86a36ac2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:857518e6faa5e7a91e49c96910a99ba5e4d4fe6d35e8aabf1d209c26ccabc686; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0195","contentProjectionSha256":"ccf46dd3ac33e6caec19e4b977fcab7c560f01d596e01e9877e6788f86a36ac2","reviewDecisionSha256":"857518e6faa5e7a91e49c96910a99ba5e4d4fe6d35e8aabf1d209c26ccabc686","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0196","questionNumber":196,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Basit bir elektrik zilinde düğmeye basılı tutulduğu hâlde tokmak neden tek kez değil art arda hareket edebilir?","choices":["Bobin, akım olmadan da giderek güçlendiği için","Elektromıknatıs parçayı çekince temas geçici olarak kesilir; alan azalınca parça geri dönerek devreyi yeniden kurar.","Tokmak yalnız yer çekimi etkisiyle bobinin çevresinde döndüğü için","Zil devresindeki akım her çevrimde kalıcı olarak yön değiştirdiği için"],"distractorWhy":["Bobinin alanı akım olmadan kendiliğinden güçlenmez. Bu nedenle ‘Bobin, akım olmadan da giderek güçlendiği için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; çekme, temasın kesilmesi, geri dönme ve temasın yeniden kurulması döngüsü hızlı biçimde tekrarlanabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Elektromıknatıs parçayı çekince temas geçici olarak kesilir; alan azalınca parça geri dönerek devreyi yeniden kurar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yer çekimi tek başına elektrikle eş zamanlı tekrarlı vuruşu açıklamaz. Bu nedenle ‘Tokmak yalnız yer çekimi etkisiyle bobinin çevresinde döndüğü için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Basit zilin tekrarlı çalışması için akım yönünün her çevrimde tersine dönmesi gerekmez. Bu nedenle ‘Zil devresindeki akım her çevrimde kalıcı olarak yön değiştirdiği için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Elektromıknatıs parçayı çekince temas geçici olarak kesilir; alan azalınca parça geri dönerek devreyi yeniden kurar.","level":3,"familyId":"elektromiknatis-eyleyici-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çekme, temasın kesilmesi, geri dönme ve temasın yeniden kurulması döngüsü hızlı biçimde tekrarlanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bobinin alanı akım olmadan kendiliğinden güçlenmez. Bu nedenle ‘Bobin, akım olmadan da giderek güçlendiği için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; çekme, temasın kesilmesi, geri dönme ve temasın yeniden kurulması döngüsü hızlı biçimde tekrarlanabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Elektromıknatıs parçayı çekince temas geçici olarak kesilir; alan azalınca parça geri dönerek devreyi yeniden kurar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yer çekimi tek başına elektrikle eş zamanlı tekrarlı vuruşu açıklamaz. Bu nedenle ‘Tokmak yalnız yer çekimi etkisiyle bobinin çevresinde döndüğü için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Basit zilin tekrarlı çalışması için akım yönünün her çevrimde tersine dönmesi gerekmez. Bu nedenle ‘Zil devresindeki akım her çevrimde kalıcı olarak yön değiştirdiği için’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"595d3e58b6cdba84f9c52cc2b66ba1bb07327dcd68203cd7049b7da97c9998f9","reviewDecisionSha256":"c787662d6d7637cbae0cda1dec60da8f4a28e6551bc70015284bd425361f1ca6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:595d3e58b6cdba84f9c52cc2b66ba1bb07327dcd68203cd7049b7da97c9998f9","reviewedHash":"sha256:595d3e58b6cdba84f9c52cc2b66ba1bb07327dcd68203cd7049b7da97c9998f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c787662d6d7637cbae0cda1dec60da8f4a28e6551bc70015284bd425361f1ca6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0196","contentProjectionSha256":"595d3e58b6cdba84f9c52cc2b66ba1bb07327dcd68203cd7049b7da97c9998f9","reviewDecisionSha256":"c787662d6d7637cbae0cda1dec60da8f4a28e6551bc70015284bd425361f1ca6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0197","questionNumber":197,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir kapı kilidi, yalnız bobinden akım geçtiği sürece tutucu metal plakayı çekip kapıyı kilitli tutacak biçimde tasarlanmıştır. Elektrik kesildiğinde bu tasarım için ne beklenir?","choices":["Çekim kuvveti akım kesildiğinde zorunlu olarak artar.","Kilit, tasarımdan bağımsız olarak her zaman daha sıkı kapanır.","Bobinin alanı büyük ölçüde azalacağından kapı kilitli tutma etkisini kaybedebilir.","Kapının kütlesi azaldığı için kilit yön değiştirir."],"distractorWhy":["Elektromıknatıs alanı akıma bağlıdır; akım kesilince artması beklenmez. Bu nedenle ‘Çekim kuvveti akım kesildiğinde zorunlu olarak artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Soruda kilitli kalmanın akım varlığına bağlı olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Kilit, tasarımdan bağımsız olarak her zaman daha sıkı kapanır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bu özel tasarımda enerji kesilmesi tutma alanını azaltır ve kilidin bırakmasına yol açabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bobinin alanı büyük ölçüde azalacağından kapı kilitli tutma etkisini kaybedebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Elektrik kesintisi kapının kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Kapının kütlesi azaldığı için kilit yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Bobinin alanı büyük ölçüde azalacağından kapı kilitli tutma etkisini kaybedebilir.","level":3,"familyId":"elektromiknatis-eyleyici-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu özel tasarımda enerji kesilmesi tutma alanını azaltır ve kilidin bırakmasına yol açabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Elektromıknatıs alanı akıma bağlıdır; akım kesilince artması beklenmez. Bu nedenle ‘Çekim kuvveti akım kesildiğinde zorunlu olarak artar.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Soruda kilitli kalmanın akım varlığına bağlı olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Kilit, tasarımdan bağımsız olarak her zaman daha sıkı kapanır.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bu özel tasarımda enerji kesilmesi tutma alanını azaltır ve kilidin bırakmasına yol açabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Bobinin alanı büyük ölçüde azalacağından kapı kilitli tutma etkisini kaybedebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Elektrik kesintisi kapının kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Kapının kütlesi azaldığı için kilit yön değiştirir.’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eb700e72978f742861c3a91e80293b74acafeceb9ffacec9a0162fdd53397a5d","reviewDecisionSha256":"e4cdf2f8a0e019a977c0ebd88235beeb142bfea41c42ff09473ea963edc0f8d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eb700e72978f742861c3a91e80293b74acafeceb9ffacec9a0162fdd53397a5d","reviewedHash":"sha256:eb700e72978f742861c3a91e80293b74acafeceb9ffacec9a0162fdd53397a5d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e4cdf2f8a0e019a977c0ebd88235beeb142bfea41c42ff09473ea963edc0f8d3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0197","contentProjectionSha256":"eb700e72978f742861c3a91e80293b74acafeceb9ffacec9a0162fdd53397a5d","reviewDecisionSha256":"e4cdf2f8a0e019a977c0ebd88235beeb142bfea41c42ff09473ea963edc0f8d3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0198","questionNumber":198,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir sulama sistemindeki solenoid valfte bobine akım verildiğinde hareketli demir parça çekiliyor ve su kanalı açılıyor. Bu olay hangi enerji ve işlev dönüşümünü en iyi açıklar?","choices":["Manyetik enerjinin hiçbir hareket oluşturmadan yalnız ısıya dönüşmesini","Suyun akmasının bobinde kendiliğinden elektrik akımı üretmesini","Valfin yalnız kalıcı mıknatısla ve elektrikten bağımsız çalışmasını","Elektriksel kumandanın elektromanyetik çekim yoluyla doğrusal harekete ve akış denetimine dönüşmesini"],"distractorWhy":["Bobinde ısınma olabilir ancak düzenin amaçlanan çıktısı hareketli parçanın yer değiştirmesidir. Bu nedenle ‘Manyetik enerjinin hiçbir hareket oluşturmadan yalnız ısıya dönüşmesini’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Soruda akım dış kaynaktan bobine verilmektedir; su akışı akımın nedeni olarak tanımlanmamıştır. Bu nedenle ‘Suyun akmasının bobinde kendiliğinden elektrik akımı üretmesini’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Çalışma bobin akımına bağlıdır ve yalnız kalıcı mıknatısla açıklanamaz. Bu nedenle ‘Valfin yalnız kalıcı mıknatısla ve elektrikten bağımsız çalışmasını’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bobin alanı hareketli çekirdeği çeker, mekanik konum değişimi de sıvı yolunu açar veya kapatır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Elektriksel kumandanın elektromanyetik çekim yoluyla doğrusal harekete ve akış denetimine dönüşmesini’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Elektriksel kumandanın elektromanyetik çekim yoluyla doğrusal harekete ve akış denetimine dönüşmesini","level":3,"familyId":"elektromiknatis-eyleyici-mekanizma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bobin alanı hareketli çekirdeği çeker, mekanik konum değişimi de sıvı yolunu açar veya kapatır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bobinde ısınma olabilir ancak düzenin amaçlanan çıktısı hareketli parçanın yer değiştirmesidir. Bu nedenle ‘Manyetik enerjinin hiçbir hareket oluşturmadan yalnız ısıya dönüşmesini’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Soruda akım dış kaynaktan bobine verilmektedir; su akışı akımın nedeni olarak tanımlanmamıştır. Bu nedenle ‘Suyun akmasının bobinde kendiliğinden elektrik akımı üretmesini’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Çalışma bobin akımına bağlıdır ve yalnız kalıcı mıknatısla açıklanamaz. Bu nedenle ‘Valfin yalnız kalıcı mıknatısla ve elektrikten bağımsız çalışmasını’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bobin alanı hareketli çekirdeği çeker, mekanik konum değişimi de sıvı yolunu açar veya kapatır. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Elektriksel kumandanın elektromanyetik çekim yoluyla doğrusal harekete ve akış denetimine dönüşmesini’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2dcb8d4497ae057292b3105d8079c4e86b4f8cd6c8541a69f43d8399139a8a93","reviewDecisionSha256":"22d7b50b2ee3136d8f5c222f90d3de434735f4cdd84b45f1a6a5bef512f1d612","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2dcb8d4497ae057292b3105d8079c4e86b4f8cd6c8541a69f43d8399139a8a93","reviewedHash":"sha256:2dcb8d4497ae057292b3105d8079c4e86b4f8cd6c8541a69f43d8399139a8a93","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:22d7b50b2ee3136d8f5c222f90d3de434735f4cdd84b45f1a6a5bef512f1d612; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0198","contentProjectionSha256":"2dcb8d4497ae057292b3105d8079c4e86b4f8cd6c8541a69f43d8399139a8a93","reviewDecisionSha256":"22d7b50b2ee3136d8f5c222f90d3de434735f4cdd84b45f1a6a5bef512f1d612","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0199","questionNumber":199,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Demir parçalar, alüminyum kutular ve plastiklerin birlikte bulunduğu bir geri dönüşüm bandında elektromıknatısın en uygun görevi hangisidir?","choices":["Ferromanyetik demir parçaları kontrollü biçimde çekip başka bir bölmeye aktarmak","Bütün malzemeleri türünden bağımsız olarak eşit kuvvetle kaldırmak","Plastikleri elektrik akımına dönüştürmek","Alüminyum ve demiri yalnız renklerine göre ayırmak"],"distractorWhy":["Doğru; elektromıknatıs özellikle ferromanyetik parçaları seçici ve denetlenebilir biçimde ayırmada kullanılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Ferromanyetik demir parçaları kontrollü biçimde çekip başka bir bölmeye aktarmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Farklı malzemeler elektromıknatısla eşit güçlü etkileşmez. Bu nedenle ‘Bütün malzemeleri türünden bağımsız olarak eşit kuvvetle kaldırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Elektromıknatıs plastik maddeyi elektrik akımına dönüştüren bir araç değildir. Bu nedenle ‘Plastikleri elektrik akımına dönüştürmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Ayırma renk üzerinden değil malzemelerin manyetik davranışı üzerinden yapılır. Bu nedenle ‘Alüminyum ve demiri yalnız renklerine göre ayırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Ferromanyetik demir parçaları kontrollü biçimde çekip başka bir bölmeye aktarmak","level":3,"familyId":"elektromiknatis-sistem-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: elektromıknatıs özellikle ferromanyetik parçaları seçici ve denetlenebilir biçimde ayırmada kullanılabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; elektromıknatıs özellikle ferromanyetik parçaları seçici ve denetlenebilir biçimde ayırmada kullanılabilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Ferromanyetik demir parçaları kontrollü biçimde çekip başka bir bölmeye aktarmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Farklı malzemeler elektromıknatısla eşit güçlü etkileşmez. Bu nedenle ‘Bütün malzemeleri türünden bağımsız olarak eşit kuvvetle kaldırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Elektromıknatıs plastik maddeyi elektrik akımına dönüştüren bir araç değildir. Bu nedenle ‘Plastikleri elektrik akımına dönüştürmek’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Ayırma renk üzerinden değil malzemelerin manyetik davranışı üzerinden yapılır. Bu nedenle ‘Alüminyum ve demiri yalnız renklerine göre ayırmak’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d4f73b1f7ebbca0ba398bd4b2b6df3f697ce8b1de613c288ad5df7eb31dff4b","reviewDecisionSha256":"cc8d158597490f53f1feb06222ac4130623670934fa89cb6593fb35076a0743e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7d4f73b1f7ebbca0ba398bd4b2b6df3f697ce8b1de613c288ad5df7eb31dff4b","reviewedHash":"sha256:7d4f73b1f7ebbca0ba398bd4b2b6df3f697ce8b1de613c288ad5df7eb31dff4b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cc8d158597490f53f1feb06222ac4130623670934fa89cb6593fb35076a0743e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0199","contentProjectionSha256":"7d4f73b1f7ebbca0ba398bd4b2b6df3f697ce8b1de613c288ad5df7eb31dff4b","reviewDecisionSha256":"cc8d158597490f53f1feb06222ac4130623670934fa89cb6593fb35076a0743e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0200","questionNumber":200,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir sıcaklık sensörünün verdiği küçük elektrik sinyaliyle yüksek akım çeken bir fanın açılması isteniyor. Elektromıknatıslı röle seçiminin temel gerekçesi hangisidir?","choices":["Sensörün fan motoruna mekanik olarak bağlanmasını zorunlu kılması","Küçük kumanda akımıyla hareketli kontağı çalıştırarak ayrı güç devresini anahtarlayabilmesi","Fan devresindeki gerilimi kaynaksız olarak sonsuza çıkarması","Bobin enerjisizken bütün kontakları aynı anda eritmesi"],"distractorWhy":["Röle, sensör ile motor arasında doğrudan mekanik bağlantı gerektirmez. Bu nedenle ‘Sensörün fan motoruna mekanik olarak bağlanmasını zorunlu kılması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bobinin elektromanyetik hareketi küçük sinyalle başka bir devredeki kontağın durumunu değiştirebilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Küçük kumanda akımıyla hareketli kontağı çalıştırarak ayrı güç devresini anahtarlayabilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Röle enerji üretmez ve gerilimi sonsuza çıkarmaz. Bu nedenle ‘Fan devresindeki gerilimi kaynaksız olarak sonsuza çıkarması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar.","Enerjisiz durum kontakların erimesi anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Bobin enerjisizken bütün kontakları aynı anda eritmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Küçük kumanda akımıyla hareketli kontağı çalıştırarak ayrı güç devresini anahtarlayabilmesi","level":4,"familyId":"elektromiknatis-sistem-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bobinin elektromanyetik hareketi küçük sinyalle başka bir devredeki kontağın durumunu değiştirebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Röle, sensör ile motor arasında doğrudan mekanik bağlantı gerektirmez. Bu nedenle ‘Sensörün fan motoruna mekanik olarak bağlanmasını zorunlu kılması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; bobinin elektromanyetik hareketi küçük sinyalle başka bir devredeki kontağın durumunu değiştirebilir. Düzenekteki yön, akım, uzaklık, sarım veya kullanım koşulları birlikte uygulandığında ‘Küçük kumanda akımıyla hareketli kontağı çalıştırarak ayrı güç devresini anahtarlayabilmesi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Röle enerji üretmez ve gerilimi sonsuza çıkarmaz. Bu nedenle ‘Fan devresindeki gerilimi kaynaksız olarak sonsuza çıkarması’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Enerjisiz durum kontakların erimesi anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Bobin enerjisizken bütün kontakları aynı anda eritmesi’ seçeneği alan yönünü, sağ el kuralını, kontrollü değişkeni, elektromıknatıs mekanizmasını ya da kaynak kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatıs mekanizmasını, sistem seçimini ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken kutup, pusula, akım yönü, uzaklık, sarım, deney koşulu veya kullanım amacı metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm sağ el kuralı, vektörel yön, kontrollü karşılaştırma ya da kavramsal mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7d22f9b039954bd1cc0c613d454b5c8151ff52abf0442bbc91689d9bfa3ff43","reviewDecisionSha256":"447a7da6be8e7f92618a9024bd5fa871c64680013b25da171cc3f2e467ccd1a8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a7d22f9b039954bd1cc0c613d454b5c8151ff52abf0442bbc91689d9bfa3ff43","reviewedHash":"sha256:a7d22f9b039954bd1cc0c613d454b5c8151ff52abf0442bbc91689d9bfa3ff43","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:447a7da6be8e7f92618a9024bd5fa871c64680013b25da171cc3f2e467ccd1a8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0200","contentProjectionSha256":"a7d22f9b039954bd1cc0c613d454b5c8151ff52abf0442bbc91689d9bfa3ff43","reviewDecisionSha256":"447a7da6be8e7f92618a9024bd5fa871c64680013b25da171cc3f2e467ccd1a8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0201","questionNumber":201,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir öğrenci, “Sağlık alanında elektromıknatıs kullanılan bütün cihazlar aynı bobin yapısına ve aynı güvenlik koşullarına sahiptir.” diyor. En doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["Doğrudur; cihazın amacı tasarımı değiştirmez.","Doğrudur; alan büyüklüğü sağlık uygulamalarında önemli değildir.","Yanlıştır; cihazın amacı, alan gereksinimi ve çalışma biçimi tasarımı ve güvenlik önlemlerini değiştirebilir.","Yanlıştır; sağlık teknolojilerinde hiçbir elektromıknatıs kullanılmaz."],"distractorWhy":["Görüntüleme, hareket üretme veya araştırma gibi farklı amaçlar farklı sistemler gerektirebilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; cihazın amacı tasarımı değiştirmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Alan büyüklüğü ve çalışma koşulları güvenliğin temel parçalarıdır. Bu nedenle ‘Doğrudur; alan büyüklüğü sağlık uygulamalarında önemli değildir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; farklı sağlık uygulamaları özel bobin, soğutma, ekranlama ve güvenlik düzenleri gerektirebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yanlıştır; cihazın amacı, alan gereksinimi ve çalışma biçimi tasarımı ve güvenlik önlemlerini değiştirebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Bazı sağlık teknolojilerinde kontrollü elektromıknatıs sistemleri kullanılır. Bu nedenle ‘Yanlıştır; sağlık teknolojilerinde hiçbir elektromıknatıs kullanılmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yanlıştır; cihazın amacı, alan gereksinimi ve çalışma biçimi tasarımı ve güvenlik önlemlerini değiştirebilir.","level":4,"familyId":"elektromiknatis-sistem-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: farklı sağlık uygulamaları özel bobin, soğutma, ekranlama ve güvenlik düzenleri gerektirebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Görüntüleme, hareket üretme veya araştırma gibi farklı amaçlar farklı sistemler gerektirebilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; cihazın amacı tasarımı değiştirmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Alan büyüklüğü ve çalışma koşulları güvenliğin temel parçalarıdır. Bu nedenle ‘Doğrudur; alan büyüklüğü sağlık uygulamalarında önemli değildir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; farklı sağlık uygulamaları özel bobin, soğutma, ekranlama ve güvenlik düzenleri gerektirebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yanlıştır; cihazın amacı, alan gereksinimi ve çalışma biçimi tasarımı ve güvenlik önlemlerini değiştirebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Bazı sağlık teknolojilerinde kontrollü elektromıknatıs sistemleri kullanılır. Bu nedenle ‘Yanlıştır; sağlık teknolojilerinde hiçbir elektromıknatıs kullanılmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"11020494ecc14178f9f68e68bf72d522025fbbe228fcd6bfaf3443fa050285b0","reviewDecisionSha256":"e6e3164c5a526d599a6a0d918497c57c9d9227a4ecef502d6be43df04f2ff113","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:11020494ecc14178f9f68e68bf72d522025fbbe228fcd6bfaf3443fa050285b0","reviewedHash":"sha256:11020494ecc14178f9f68e68bf72d522025fbbe228fcd6bfaf3443fa050285b0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e6e3164c5a526d599a6a0d918497c57c9d9227a4ecef502d6be43df04f2ff113; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0201","contentProjectionSha256":"11020494ecc14178f9f68e68bf72d522025fbbe228fcd6bfaf3443fa050285b0","reviewDecisionSha256":"e6e3164c5a526d599a6a0d918497c57c9d9227a4ecef502d6be43df04f2ff113","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0202","questionNumber":202,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Otomasyon hattında çelik bir parçanın üç saniye tutulup sonra hızla bırakılması gerekiyor. Tasarım ekibi elektromıknatıs seçerken hangi ölçütü öncelikle değerlendirmelidir?","choices":["Bobinin dış renginin bant rengiyle aynı olmasını","Parçanın yalnız en ağır durumda tutulup hiçbir zaman bırakılamamasını","Sistemin akımsızken de sınırsız enerji üretmesini","Gerekli tutma kuvvetinin, açma-kapama süresinin ve çalışma çevriminin güvenle sağlanmasını"],"distractorWhy":["Renk uyumu elektromanyetik işlevin temel ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Bobinin dış renginin bant rengiyle aynı olmasını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Görev kontrollü bırakmayı da içerir; yalnız tutma yeterli değildir. Bu nedenle ‘Parçanın yalnız en ağır durumda tutulup hiçbir zaman bırakılamamasını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Elektromıknatıs enerji kaynağı değildir ve akımsızken sınırsız enerji üretemez. Bu nedenle ‘Sistemin akımsızken de sınırsız enerji üretmesini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; elektromıknatıs görev süresi boyunca yeterli kuvvet üretmeli, zamanında bırakmalı ve tekrarlı çalışmada güvenli kalmalıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Gerekli tutma kuvvetinin, açma-kapama süresinin ve çalışma çevriminin güvenle sağlanmasını’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Gerekli tutma kuvvetinin, açma-kapama süresinin ve çalışma çevriminin güvenle sağlanmasını","level":4,"familyId":"elektromiknatis-sistem-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: elektromıknatıs görev süresi boyunca yeterli kuvvet üretmeli, zamanında bırakmalı ve tekrarlı çalışmada güvenli kalmalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Renk uyumu elektromanyetik işlevin temel ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Bobinin dış renginin bant rengiyle aynı olmasını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Görev kontrollü bırakmayı da içerir; yalnız tutma yeterli değildir. Bu nedenle ‘Parçanın yalnız en ağır durumda tutulup hiçbir zaman bırakılamamasını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Elektromıknatıs enerji kaynağı değildir ve akımsızken sınırsız enerji üretemez. Bu nedenle ‘Sistemin akımsızken de sınırsız enerji üretmesini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; elektromıknatıs görev süresi boyunca yeterli kuvvet üretmeli, zamanında bırakmalı ve tekrarlı çalışmada güvenli kalmalıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Gerekli tutma kuvvetinin, açma-kapama süresinin ve çalışma çevriminin güvenle sağlanmasını’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c2cc0d2a1c4200119ff8aae6a866ca1784f7ec1f589871e0e9d6c72dd8c1c1c3","reviewDecisionSha256":"3e26ce036828e625b4243ce7ac4dfa18947b39373e46ca59c8c562bb0a66a8ce","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c2cc0d2a1c4200119ff8aae6a866ca1784f7ec1f589871e0e9d6c72dd8c1c1c3","reviewedHash":"sha256:c2cc0d2a1c4200119ff8aae6a866ca1784f7ec1f589871e0e9d6c72dd8c1c1c3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e26ce036828e625b4243ce7ac4dfa18947b39373e46ca59c8c562bb0a66a8ce; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0202","contentProjectionSha256":"c2cc0d2a1c4200119ff8aae6a866ca1784f7ec1f589871e0e9d6c72dd8c1c1c3","reviewDecisionSha256":"3e26ce036828e625b4243ce7ac4dfa18947b39373e46ca59c8c562bb0a66a8ce","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0203","questionNumber":203,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir elektromıknatıs bobini kesintisiz çalışmada kısa sürede aşırı ısınıyor. İlk incelenmesi gereken nedenler arasında hangisi en uygundur?","choices":["Bobinden geçen akımın tasarım değerini aşması ve soğutmanın yetersiz kalması","Demir çekirdeğin renginin koyu olması","Cihazın bulunduğu odada pusula bulunmaması","Manyetik alan çizgilerinin kâğıda çizilmemiş olması"],"distractorWhy":["Doğru; bobindeki elektriksel kayıplar akımla artabilir ve sürekli çalışma için uygun soğutma gerekir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Bobinden geçen akımın tasarım değerini aşması ve soğutmanın yetersiz kalması’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çekirdeğin görünür rengi tek başına bobin ısınmasının fiziksel nedeni değildir. Bu nedenle ‘Demir çekirdeğin renginin koyu olması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Pusulanın bulunması bobinin ısı üretimini belirlemez. Bu nedenle ‘Cihazın bulunduğu odada pusula bulunmaması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Temsil çizimlerinin yapılması gerçek bobinin sıcaklığını değiştirmez. Bu nedenle ‘Manyetik alan çizgilerinin kâğıda çizilmemiş olması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Bobinden geçen akımın tasarım değerini aşması ve soğutmanın yetersiz kalması","level":4,"familyId":"elektromiknatis-guvenlik-ariza","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bobindeki elektriksel kayıplar akımla artabilir ve sürekli çalışma için uygun soğutma gerekir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; bobindeki elektriksel kayıplar akımla artabilir ve sürekli çalışma için uygun soğutma gerekir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Bobinden geçen akımın tasarım değerini aşması ve soğutmanın yetersiz kalması’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Çekirdeğin görünür rengi tek başına bobin ısınmasının fiziksel nedeni değildir. Bu nedenle ‘Demir çekirdeğin renginin koyu olması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Pusulanın bulunması bobinin ısı üretimini belirlemez. Bu nedenle ‘Cihazın bulunduğu odada pusula bulunmaması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Temsil çizimlerinin yapılması gerçek bobinin sıcaklığını değiştirmez. Bu nedenle ‘Manyetik alan çizgilerinin kâğıda çizilmemiş olması’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"069d27138b1be3845d2c16b6beb52c6aad87183874da6dae316dbead745d2d9c","reviewDecisionSha256":"02f4e3ed714ea60b64d59e04a18ea24972341d3d2b01da68ff47ee0f9edf3f5c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:069d27138b1be3845d2c16b6beb52c6aad87183874da6dae316dbead745d2d9c","reviewedHash":"sha256:069d27138b1be3845d2c16b6beb52c6aad87183874da6dae316dbead745d2d9c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:02f4e3ed714ea60b64d59e04a18ea24972341d3d2b01da68ff47ee0f9edf3f5c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0203","contentProjectionSha256":"069d27138b1be3845d2c16b6beb52c6aad87183874da6dae316dbead745d2d9c","reviewDecisionSha256":"02f4e3ed714ea60b64d59e04a18ea24972341d3d2b01da68ff47ee0f9edf3f5c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0204","questionNumber":204,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Ağır çelik levha taşıyan elektromıknatıslı bir kaldırma sisteminde ani enerji kesintisi olasılığı vardır. En güvenli tasarım yaklaşımı hangisidir?","choices":["Yükün altında çalışan bulunmasına izin vermek","Enerji yedekleme, düşmeyi önleyen mekanik önlem ve yasaklı güvenlik bölgesini birlikte planlamak","Bobin akımını hiçbir ölçüm yapmadan sürekli artırmak","Levhanın düşmeyeceğini varsayıp bakım kayıtlarını kaldırmak"],"distractorWhy":["Asılı yük altında insan bulunması ciddi risk oluşturur. Bu nedenle ‘Yükün altında çalışan bulunmasına izin vermek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; elektriksel çekimin kaybı tek hata noktası olmamalı, yedek ve mekanik güvenlik önlemleriyle desteklenmelidir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Enerji yedekleme, düşmeyi önleyen mekanik önlem ve yasaklı güvenlik bölgesini birlikte planlamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kontrolsüz akım artışı ısınma ve arıza riskini yükseltir. Bu nedenle ‘Bobin akımını hiçbir ölçüm yapmadan sürekli artırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Varsayıma dayalı çalışma ve kayıtların kaldırılması güvenlik yönetimini zayıflatır. Bu nedenle ‘Levhanın düşmeyeceğini varsayıp bakım kayıtlarını kaldırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Enerji yedekleme, düşmeyi önleyen mekanik önlem ve yasaklı güvenlik bölgesini birlikte planlamak","level":5,"familyId":"elektromiknatis-guvenlik-ariza","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: elektriksel çekimin kaybı tek hata noktası olmamalı, yedek ve mekanik güvenlik önlemleriyle desteklenmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Asılı yük altında insan bulunması ciddi risk oluşturur. Bu nedenle ‘Yükün altında çalışan bulunmasına izin vermek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; elektriksel çekimin kaybı tek hata noktası olmamalı, yedek ve mekanik güvenlik önlemleriyle desteklenmelidir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Enerji yedekleme, düşmeyi önleyen mekanik önlem ve yasaklı güvenlik bölgesini birlikte planlamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Kontrolsüz akım artışı ısınma ve arıza riskini yükseltir. Bu nedenle ‘Bobin akımını hiçbir ölçüm yapmadan sürekli artırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Varsayıma dayalı çalışma ve kayıtların kaldırılması güvenlik yönetimini zayıflatır. Bu nedenle ‘Levhanın düşmeyeceğini varsayıp bakım kayıtlarını kaldırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8494694013b267f959153785d8776c7a33cc72e47aa7453829672ee0d73f3234","reviewDecisionSha256":"5f9fba366cfcb1e201c5e5a58fabc872eccd4b4688fd33da07f7473e099c7635","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8494694013b267f959153785d8776c7a33cc72e47aa7453829672ee0d73f3234","reviewedHash":"sha256:8494694013b267f959153785d8776c7a33cc72e47aa7453829672ee0d73f3234","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5f9fba366cfcb1e201c5e5a58fabc872eccd4b4688fd33da07f7473e099c7635; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0204","contentProjectionSha256":"8494694013b267f959153785d8776c7a33cc72e47aa7453829672ee0d73f3234","reviewDecisionSha256":"5f9fba366cfcb1e201c5e5a58fabc872eccd4b4688fd33da07f7473e099c7635","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0205","questionNumber":205,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir demir çekirdekli elektromıknatısın akımı kesildikten sonra birkaç küçük ataş çekirdeğe tutunmaya devam ediyor. Bu gözlem için en uygun yorum hangisidir?","choices":["Akım kesildiği hâlde devrede kesinlikle sonsuz akım vardır.","Elektromıknatıslar akım kesilince her zaman ilk kuvvetlerini bütünüyle korur.","Çekirdekte bir miktar artık mıknatıslanma kalmış olabilir; gözlem farklı çekirdek malzemeleriyle karşılaştırılmalıdır.","Ataşların kütlesi akım kesildiğinde sıfıra inmiştir."],"distractorWhy":["Akımın kesilmesi sonsuz akım anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Akım kesildiği hâlde devrede kesinlikle sonsuz akım vardır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kalan zayıf çekim, çalışma sırasındaki tam kuvvetin her zaman korunduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Elektromıknatıslar akım kesilince her zaman ilk kuvvetlerini bütünüyle korur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bazı ferromanyetik çekirdekler akım kesildikten sonra sınırlı kalıcı mıknatıslanma gösterebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çekirdekte bir miktar artık mıknatıslanma kalmış olabilir; gözlem farklı çekirdek malzemeleriyle karşılaştırılmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Ataşların kütlesi değişmez; tutunma manyetik etkiyle ilgilidir. Bu nedenle ‘Ataşların kütlesi akım kesildiğinde sıfıra inmiştir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Çekirdekte bir miktar artık mıknatıslanma kalmış olabilir; gözlem farklı çekirdek malzemeleriyle karşılaştırılmalıdır.","level":4,"familyId":"elektromiknatis-guvenlik-ariza","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bazı ferromanyetik çekirdekler akım kesildikten sonra sınırlı kalıcı mıknatıslanma gösterebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akımın kesilmesi sonsuz akım anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Akım kesildiği hâlde devrede kesinlikle sonsuz akım vardır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kalan zayıf çekim, çalışma sırasındaki tam kuvvetin her zaman korunduğunu göstermez. Bu nedenle ‘Elektromıknatıslar akım kesilince her zaman ilk kuvvetlerini bütünüyle korur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bazı ferromanyetik çekirdekler akım kesildikten sonra sınırlı kalıcı mıknatıslanma gösterebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çekirdekte bir miktar artık mıknatıslanma kalmış olabilir; gözlem farklı çekirdek malzemeleriyle karşılaştırılmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Ataşların kütlesi değişmez; tutunma manyetik etkiyle ilgilidir. Bu nedenle ‘Ataşların kütlesi akım kesildiğinde sıfıra inmiştir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5c505a9fc254de133686210a5838d29ffdee867bd735d3a7b164be1d4583bced","reviewDecisionSha256":"674691c62639951fa161aebdcb604329d10422855a24335ce95051e0b3305b8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5c505a9fc254de133686210a5838d29ffdee867bd735d3a7b164be1d4583bced","reviewedHash":"sha256:5c505a9fc254de133686210a5838d29ffdee867bd735d3a7b164be1d4583bced","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:674691c62639951fa161aebdcb604329d10422855a24335ce95051e0b3305b8b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0205","contentProjectionSha256":"5c505a9fc254de133686210a5838d29ffdee867bd735d3a7b164be1d4583bced","reviewDecisionSha256":"674691c62639951fa161aebdcb604329d10422855a24335ce95051e0b3305b8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0206","questionNumber":206,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Bir sınıf, elektromıknatıs kullanılan cihazları araştırıp ortak bir veri tablosu hazırlıyor. Hangi sütun grubu bilimsel kayıt için en uygundur?","choices":["Yalnız cihazın fotoğrafının rengi ve öğrencinin beğeni puanı","Yalnız internet sayfasının başlığı ve reklam sloganı","Cihazın fiyatı, kutu boyutu ve marka logosunun biçimi","Uygulamanın adı, elektromıknatısın görevi, denetlenen özellik, güvenlik koşulu, kaynak-kurum ve yayın tarihi"],"distractorWhy":["Renk ve beğeni fiziksel işlevi veya kaynak güvenilirliğini göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız cihazın fotoğrafının rengi ve öğrencinin beğeni puanı’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Başlık ve slogan tek başına kanıt ve kullanım koşulu sunmaz. Bu nedenle ‘Yalnız internet sayfasının başlığı ve reklam sloganı’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Ticari görünüm bilgileri elektromıknatısın fiziksel görevini açıklamak için yetersizdir. Bu nedenle ‘Cihazın fiyatı, kutu boyutu ve marka logosunun biçimi’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bu sütunlar işlevi, çalışma koşulunu ve bilginin izlenebilir kaynağını birlikte kaydeder. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Uygulamanın adı, elektromıknatısın görevi, denetlenen özellik, güvenlik koşulu, kaynak-kurum ve yayın tarihi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Uygulamanın adı, elektromıknatısın görevi, denetlenen özellik, güvenlik koşulu, kaynak-kurum ve yayın tarihi","level":3,"familyId":"elektromiknatis-kanit-kaydi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu sütunlar işlevi, çalışma koşulunu ve bilginin izlenebilir kaynağını birlikte kaydeder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Renk ve beğeni fiziksel işlevi veya kaynak güvenilirliğini göstermez. Bu nedenle ‘Yalnız cihazın fotoğrafının rengi ve öğrencinin beğeni puanı’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Başlık ve slogan tek başına kanıt ve kullanım koşulu sunmaz. Bu nedenle ‘Yalnız internet sayfasının başlığı ve reklam sloganı’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Ticari görünüm bilgileri elektromıknatısın fiziksel görevini açıklamak için yetersizdir. Bu nedenle ‘Cihazın fiyatı, kutu boyutu ve marka logosunun biçimi’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bu sütunlar işlevi, çalışma koşulunu ve bilginin izlenebilir kaynağını birlikte kaydeder. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Uygulamanın adı, elektromıknatısın görevi, denetlenen özellik, güvenlik koşulu, kaynak-kurum ve yayın tarihi’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9c2dd7d1f0dba5e24385977e73432ee4c1b4bb4427fd2a9d135c91fd21a71e6c","reviewDecisionSha256":"ca93e65d63bbd825068d8d65f752b50572ec07b72f5fdf0e6eadf87840a72d77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9c2dd7d1f0dba5e24385977e73432ee4c1b4bb4427fd2a9d135c91fd21a71e6c","reviewedHash":"sha256:9c2dd7d1f0dba5e24385977e73432ee4c1b4bb4427fd2a9d135c91fd21a71e6c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca93e65d63bbd825068d8d65f752b50572ec07b72f5fdf0e6eadf87840a72d77; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0206","contentProjectionSha256":"9c2dd7d1f0dba5e24385977e73432ee4c1b4bb4427fd2a9d135c91fd21a71e6c","reviewDecisionSha256":"ca93e65d63bbd825068d8d65f752b50572ec07b72f5fdf0e6eadf87840a72d77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0207","questionNumber":207,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"Aynı adla anılan bir röle için iki internet sayfası farklı bobin akımı değerleri veriyor. Öğrencinin ilk yapması gereken nedir?","choices":["Rölenin tam model numarasını belirleyip güncel üretici teknik belgesiyle değerleri karşılaştırmak","Daha büyük sayıyı açıklamasız biçimde doğru kabul etmek","İki sayının ortalamasını cihazın kesin değeri saymak","Sayfaların görsel tasarımına bakarak daha renkli olanı seçmek"],"distractorWhy":["Doğru; benzer adlı farklı modellerin elektriksel değerleri değişebilir ve modelle eşleşen güncel teknik belge temel kanıttır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Rölenin tam model numarasını belirleyip güncel üretici teknik belgesiyle değerleri karşılaştırmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Değerin büyüklüğü doğruluğun ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Daha büyük sayıyı açıklamasız biçimde doğru kabul etmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Farklı modellere ait olabilecek değerlerin ortalaması fiziksel bir cihaz özelliği oluşturmaz. Bu nedenle ‘İki sayının ortalamasını cihazın kesin değeri saymak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Görsel tasarım teknik doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Sayfaların görsel tasarımına bakarak daha renkli olanı seçmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Rölenin tam model numarasını belirleyip güncel üretici teknik belgesiyle değerleri karşılaştırmak","level":4,"familyId":"elektromiknatis-kanit-kaydi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: benzer adlı farklı modellerin elektriksel değerleri değişebilir ve modelle eşleşen güncel teknik belge temel kanıttır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; benzer adlı farklı modellerin elektriksel değerleri değişebilir ve modelle eşleşen güncel teknik belge temel kanıttır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Rölenin tam model numarasını belirleyip güncel üretici teknik belgesiyle değerleri karşılaştırmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Değerin büyüklüğü doğruluğun ölçütü değildir. Bu nedenle ‘Daha büyük sayıyı açıklamasız biçimde doğru kabul etmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Farklı modellere ait olabilecek değerlerin ortalaması fiziksel bir cihaz özelliği oluşturmaz. Bu nedenle ‘İki sayının ortalamasını cihazın kesin değeri saymak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Görsel tasarım teknik doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Sayfaların görsel tasarımına bakarak daha renkli olanı seçmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"18106bccacd3e1a9c7b78ca0989cb38f89461877f582ea6af2365102f07677f6","reviewDecisionSha256":"74cc4d34e0850382e6d71603eb3df9142b2a8e8939fb21f257c499c4e6872071","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:18106bccacd3e1a9c7b78ca0989cb38f89461877f582ea6af2365102f07677f6","reviewedHash":"sha256:18106bccacd3e1a9c7b78ca0989cb38f89461877f582ea6af2365102f07677f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:74cc4d34e0850382e6d71603eb3df9142b2a8e8939fb21f257c499c4e6872071; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0207","contentProjectionSha256":"18106bccacd3e1a9c7b78ca0989cb38f89461877f582ea6af2365102f07677f6","reviewDecisionSha256":"74cc4d34e0850382e6d71603eb3df9142b2a8e8939fb21f257c499c4e6872071","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0208","questionNumber":208,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-7","topic":"Elektromıknatısların Kullanım Alanları","noteId":"tr-g11-fizik-note-013","noteKey":"tr-g11-fizik-note-013","objective":"FİZ.11.2.7","question":"İki güvenilir kaynak elektromanyetik kapı kilitleri için farklı bilgiler veriyor: biri enerji kesilince kapının açıldığını, diğeri kilitli kaldığını belirtiyor. En uygun değerlendirme hangisidir?","choices":["Kaynaklardan biri mutlaka sahte olduğu için inceleme bırakılmalıdır.","Kilitlerin enerji kesintisindeki davranışı tasarım türüne göre değişebilir; çalışma modu ve kullanım amacı karşılaştırılmalıdır.","Bütün elektromanyetik kilitler aynı olduğu için iki bilgi de yok sayılmalıdır.","Kapının davranışı elektrik ve manyetizmayla ilişkili olamaz."],"distractorWhy":["Görünür çelişki farklı ürün türleri veya güvenlik amaçlarından kaynaklanabilir. Bu nedenle ‘Kaynaklardan biri mutlaka sahte olduğu için inceleme bırakılmalıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; enerji verilince kilitlenen ve enerji verilince açılan farklı tasarımlar bulunabilir, bu nedenle koşullar incelenmelidir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kilitlerin enerji kesintisindeki davranışı tasarım türüne göre değişebilir; çalışma modu ve kullanım amacı karşılaştırılmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Farklı güvenlik gereksinimleri farklı çalışma modlarına yol açabilir. Bu nedenle ‘Bütün elektromanyetik kilitler aynı olduğu için iki bilgi de yok sayılmalıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Elektromanyetik kilitte davranış bobin, mekanizma ve enerji durumuyla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle ‘Kapının davranışı elektrik ve manyetizmayla ilişkili olamaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kilitlerin enerji kesintisindeki davranışı tasarım türüne göre değişebilir; çalışma modu ve kullanım amacı karşılaştırılmalıdır.","level":5,"familyId":"elektromiknatis-kanit-kaydi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: enerji verilince kilitlenen ve enerji verilince açılan farklı tasarımlar bulunabilir, bu nedenle koşullar incelenmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Görünür çelişki farklı ürün türleri veya güvenlik amaçlarından kaynaklanabilir. Bu nedenle ‘Kaynaklardan biri mutlaka sahte olduğu için inceleme bırakılmalıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; enerji verilince kilitlenen ve enerji verilince açılan farklı tasarımlar bulunabilir, bu nedenle koşullar incelenmelidir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kilitlerin enerji kesintisindeki davranışı tasarım türüne göre değişebilir; çalışma modu ve kullanım amacı karşılaştırılmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Farklı güvenlik gereksinimleri farklı çalışma modlarına yol açabilir. Bu nedenle ‘Bütün elektromanyetik kilitler aynı olduğu için iki bilgi de yok sayılmalıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Elektromanyetik kilitte davranış bobin, mekanizma ve enerji durumuyla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle ‘Kapının davranışı elektrik ve manyetizmayla ilişkili olamaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektromıknatısların Kullanım Alanları kapsamında elektromıknatısın sistem, güvenlik ve kanıt koşullarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-013","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-013","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9555c535b05c649f17ecab45b990dfd37f7abac175c6bfd9b6d0639248eb6bba","reviewDecisionSha256":"63720bb88249fb71f93095a3f5ea45e444c3d62c1b99332c4acc18f9de06dd0e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9555c535b05c649f17ecab45b990dfd37f7abac175c6bfd9b6d0639248eb6bba","reviewedHash":"sha256:9555c535b05c649f17ecab45b990dfd37f7abac175c6bfd9b6d0639248eb6bba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:63720bb88249fb71f93095a3f5ea45e444c3d62c1b99332c4acc18f9de06dd0e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0208","contentProjectionSha256":"9555c535b05c649f17ecab45b990dfd37f7abac175c6bfd9b6d0639248eb6bba","reviewDecisionSha256":"63720bb88249fb71f93095a3f5ea45e444c3d62c1b99332c4acc18f9de06dd0e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0209","questionNumber":209,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Manyetik alan büyüklüğünün akım geçen düz tele etki eden kuvvete etkisi araştırılacaktır. En uygun deney düzeni hangisidir?","choices":["Her ölçümde alanla birlikte akımı ve tel boyunu değiştirmek","Alan aynı kalırken yalnız telin rengini değiştirmek","Akım, alan içindeki tel uzunluğu ve tel-alan açısını sabit tutup yalnız manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek","Devreyi açık tutarak farklı mıknatısları tartmak"],"distractorWhy":["Birden çok değişken aynı anda değişirse alanın tek başına etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Her ölçümde alanla birlikte akımı ve tel boyunu değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Tel rengi kuvvet modelinin temel değişkeni değildir ve alan da değiştirilmemiştir. Bu nedenle ‘Alan aynı kalırken yalnız telin rengini değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; yalnız ikinci bağımsız değişken yapılırsa kuvvetteki değişim ikinci ile ilişkilendirilebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akım, alan içindeki tel uzunluğu ve tel-alan açısını sabit tutup yalnız manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Devre açıkken telden akım geçmez ve incelenen akım taşıyan tel kuvveti oluşmaz. Bu nedenle ‘Devreyi açık tutarak farklı mıknatısları tartmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akım, alan içindeki tel uzunluğu ve tel-alan açısını sabit tutup yalnız manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-kontrollu-degisken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız ikinci bağımsız değişken yapılırsa kuvvetteki değişim ikinci ile ilişkilendirilebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Birden çok değişken aynı anda değişirse alanın tek başına etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Her ölçümde alanla birlikte akımı ve tel boyunu değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Tel rengi kuvvet modelinin temel değişkeni değildir ve alan da değiştirilmemiştir. Bu nedenle ‘Alan aynı kalırken yalnız telin rengini değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; yalnız ikinci bağımsız değişken yapılırsa kuvvetteki değişim ikinci ile ilişkilendirilebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akım, alan içindeki tel uzunluğu ve tel-alan açısını sabit tutup yalnız manyetik alan büyüklüğünü değiştirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Devre açıkken telden akım geçmez ve incelenen akım taşıyan tel kuvveti oluşmaz. Bu nedenle ‘Devreyi açık tutarak farklı mıknatısları tartmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c5ff1bfd53d759362394e477ed5103ad2e74fda8814d68028572ad9238439a2e","reviewDecisionSha256":"435b642bec5376f1a67ba364794710998ee8130c5393641b0bbbccbabfcff48f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c5ff1bfd53d759362394e477ed5103ad2e74fda8814d68028572ad9238439a2e","reviewedHash":"sha256:c5ff1bfd53d759362394e477ed5103ad2e74fda8814d68028572ad9238439a2e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:435b642bec5376f1a67ba364794710998ee8130c5393641b0bbbccbabfcff48f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0209","contentProjectionSha256":"c5ff1bfd53d759362394e477ed5103ad2e74fda8814d68028572ad9238439a2e","reviewDecisionSha256":"435b642bec5376f1a67ba364794710998ee8130c5393641b0bbbccbabfcff48f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0210","questionNumber":210,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir tel, manyetik alana dik konumda tutuluyor. Alan büyüklüğü ve alan içindeki tel uzunluğu değişmeden akım iki katına çıkarılırsa tele etki eden kuvvet ne olur?","choices":["Dörtte bire iner.","Değişmez.","Yarıya iner.","İki katına çıkar."],"distractorWhy":["Akım artarken kuvvetin dörtte bire inmesini gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘Dörtte bire iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Akım kuvvet modelindeki temel değişkenlerden biridir. Bu nedenle ‘Değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Akımla ters orantı kurulmuştur; ilişki doğru orantılıdır. Bu nedenle ‘Yarıya iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci, L ve açı sabitken kuvvet akımla doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘İki katına çıkar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"İki katına çıkar.","level":2,"familyId":"tel-kuvveti-kontrollu-degisken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci, L ve açı sabitken kuvvet akımla doğru orantılıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım artarken kuvvetin dörtte bire inmesini gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘Dörtte bire iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Akım kuvvet modelindeki temel değişkenlerden biridir. Bu nedenle ‘Değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akımla ters orantı kurulmuştur; ilişki doğru orantılıdır. Bu nedenle ‘Yarıya iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ikinci, L ve açı sabitken kuvvet akımla doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘İki katına çıkar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ab3581989548cb282950e83dd2eee5db5295ea77d0b1dd3170c4250b4ea6acf0","reviewDecisionSha256":"060510d49b49421fa0a0018aebaa281c9338b9cf9bb56da02e2ccd7c5e537802","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ab3581989548cb282950e83dd2eee5db5295ea77d0b1dd3170c4250b4ea6acf0","reviewedHash":"sha256:ab3581989548cb282950e83dd2eee5db5295ea77d0b1dd3170c4250b4ea6acf0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:060510d49b49421fa0a0018aebaa281c9338b9cf9bb56da02e2ccd7c5e537802; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0210","contentProjectionSha256":"ab3581989548cb282950e83dd2eee5db5295ea77d0b1dd3170c4250b4ea6acf0","reviewDecisionSha256":"060510d49b49421fa0a0018aebaa281c9338b9cf9bb56da02e2ccd7c5e537802","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0211","questionNumber":211,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Uzun bir telin yalnız 8 cm'lik düz bölümü düzgün manyetik alan içindedir; telin geri kalanı alan dışındadır. F = B·I·L·sinθ modelindeki L hangi uzunluğu temsil eder?","choices":["Manyetik alan içinde kalan 8 cm'lik etkin tel bölümünü","Devrede kullanılan bütün bağlantı tellerinin toplamını","Mıknatısların çevresini","Telin çapını"],"distractorWhy":["Doğru; kuvvet hesabındaki L, alanla etkileşen düz tel parçasının uzunluğudur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Manyetik alan içinde kalan 8 cm'lik etkin tel bölümünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan dışında kalan bağlantı telleri incelenen düzgün alan kuvvetine aynı biçimde katkı yapmaz. Bu nedenle ‘Devrede kullanılan bütün bağlantı tellerinin toplamını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Mıknatıs çevresi tel uzunluğu değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Mıknatısların çevresini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Tel çapı L ile gösterilen etkin doğrusal uzunluk değildir. Bu nedenle ‘Telin çapını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Manyetik alan içinde kalan 8 cm'lik etkin tel bölümünü","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-kontrollu-degisken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kuvvet hesabındaki L, alanla etkileşen düz tel parçasının uzunluğudur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kuvvet hesabındaki L, alanla etkileşen düz tel parçasının uzunluğudur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Manyetik alan içinde kalan 8 cm'lik etkin tel bölümünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Alan dışında kalan bağlantı telleri incelenen düzgün alan kuvvetine aynı biçimde katkı yapmaz. Bu nedenle ‘Devrede kullanılan bütün bağlantı tellerinin toplamını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Mıknatıs çevresi tel uzunluğu değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Mıknatısların çevresini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tel çapı L ile gösterilen etkin doğrusal uzunluk değildir. Bu nedenle ‘Telin çapını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"762950c0214e37d66f36a176c81264f9265654ecffc42275ce44670c18dab8cc","reviewDecisionSha256":"63de744ad1360d754e1221da8f3f3d8de69fc737e433c0b8ea32445b94de7e25","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:762950c0214e37d66f36a176c81264f9265654ecffc42275ce44670c18dab8cc","reviewedHash":"sha256:762950c0214e37d66f36a176c81264f9265654ecffc42275ce44670c18dab8cc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:63de744ad1360d754e1221da8f3f3d8de69fc737e433c0b8ea32445b94de7e25; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0211","contentProjectionSha256":"762950c0214e37d66f36a176c81264f9265654ecffc42275ce44670c18dab8cc","reviewDecisionSha256":"63de744ad1360d754e1221da8f3f3d8de69fc737e433c0b8ea32445b94de7e25","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0212","questionNumber":212,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir öğrenci tel-alan açısını 30°'den 60°'ye çıkarırken mıknatısları da tele yaklaştırıyor ve kuvvetin arttığını ölçüyor. Yalnız açının etkisi hakkında neden kesin sonuca varamaz?","choices":["Akım geçen tel hiçbir açıda kuvvet görmez.","Açıyla birlikte manyetik alan büyüklüğü de değişmiş olabilir.","Kuvvet ölçümü yalnız telin rengiyle yapılabilir.","30° ve 60° fiziksel olarak aynı açıdır."],"distractorWhy":["Akım taşıyan tel, alanla uygun açı yaptığında kuvvet görebilir. Bu nedenle ‘Akım geçen tel hiçbir açıda kuvvet görmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; mıknatısların yaklaşması ikinci'yi değiştirebilir ve açı etkisiyle alan etkisi birbirine karışır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Açıyla birlikte manyetik alan büyüklüğü de değişmiş olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Tel rengi kuvvet ölçüm yöntemi değildir. Bu nedenle ‘Kuvvet ölçümü yalnız telin rengiyle yapılabilir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","30° ve 60° farklı yönelimlerdir. Bu nedenle ‘30° ve 60° fiziksel olarak aynı açıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Açıyla birlikte manyetik alan büyüklüğü de değişmiş olabilir.","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-kontrollu-degisken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: mıknatısların yaklaşması ikinci'yi değiştirebilir ve açı etkisiyle alan etkisi birbirine karışır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım taşıyan tel, alanla uygun açı yaptığında kuvvet görebilir. Bu nedenle ‘Akım geçen tel hiçbir açıda kuvvet görmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; mıknatısların yaklaşması ikinci'yi değiştirebilir ve açı etkisiyle alan etkisi birbirine karışır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Açıyla birlikte manyetik alan büyüklüğü de değişmiş olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Tel rengi kuvvet ölçüm yöntemi değildir. Bu nedenle ‘Kuvvet ölçümü yalnız telin rengiyle yapılabilir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: 30° ve 60° farklı yönelimlerdir. Bu nedenle ‘30° ve 60° fiziksel olarak aynı açıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58e4a1ace5203055d91e5c41bbb164337953c42301d3af4c666fde7c256c4ce6","reviewDecisionSha256":"f287f0e3d96bc1de92ed719fbc0247d8655072373d72670236cbc39044353812","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:58e4a1ace5203055d91e5c41bbb164337953c42301d3af4c666fde7c256c4ce6","reviewedHash":"sha256:58e4a1ace5203055d91e5c41bbb164337953c42301d3af4c666fde7c256c4ce6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f287f0e3d96bc1de92ed719fbc0247d8655072373d72670236cbc39044353812; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0212","contentProjectionSha256":"58e4a1ace5203055d91e5c41bbb164337953c42301d3af4c666fde7c256c4ce6","reviewDecisionSha256":"f287f0e3d96bc1de92ed719fbc0247d8655072373d72670236cbc39044353812","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0213","questionNumber":213,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Aynı B, I ve L koşullarında tel ile manyetik alan arasındaki açı 0°, 30° ve 90° yapılıyor. Kuvvet büyüklüklerinin sıralaması hangisidir?","choices":["F0 > F30 > F90","F30 > F0 > F90","F90 > F30 > F0","F0 = F30 = F90"],"distractorWhy":["Paralel durumda sin0° sıfırdır; kuvvet en büyük olamaz. Bu nedenle ‘F0 > F30 > F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Dik durumda sin90° en büyük olduğu için 90° kuvveti son sırada olamaz. Bu nedenle ‘F30 > F0 > F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sin90° > sin30° > sin0° olduğundan kuvvetler bu sıradadır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘F90 > F30 > F0’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Açı değişimi sinθ çarpanını değiştirdiği için kuvvetler eşit değildir. Bu nedenle ‘F0 = F30 = F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"F90 > F30 > F0","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-aci-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sin90° > sin30° > sin0° olduğundan kuvvetler bu sıradadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Paralel durumda sin0° sıfırdır; kuvvet en büyük olamaz. Bu nedenle ‘F0 > F30 > F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Dik durumda sin90° en büyük olduğu için 90° kuvveti son sırada olamaz. Bu nedenle ‘F30 > F0 > F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sin90° > sin30° > sin0° olduğundan kuvvetler bu sıradadır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘F90 > F30 > F0’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Açı değişimi sinθ çarpanını değiştirdiği için kuvvetler eşit değildir. Bu nedenle ‘F0 = F30 = F90’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c636e9d624382e7ff11f6783f7a462a8c19da7175ca3f983d1f66760d08e539e","reviewDecisionSha256":"0b75f50618fa9493aa46c5c01f2f3ece82e07b0fe432d4b4d5519ddfcc2501b0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c636e9d624382e7ff11f6783f7a462a8c19da7175ca3f983d1f66760d08e539e","reviewedHash":"sha256:c636e9d624382e7ff11f6783f7a462a8c19da7175ca3f983d1f66760d08e539e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0b75f50618fa9493aa46c5c01f2f3ece82e07b0fe432d4b4d5519ddfcc2501b0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0213","contentProjectionSha256":"c636e9d624382e7ff11f6783f7a462a8c19da7175ca3f983d1f66760d08e539e","reviewDecisionSha256":"0b75f50618fa9493aa46c5c01f2f3ece82e07b0fe432d4b4d5519ddfcc2501b0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0214","questionNumber":214,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Özdeş iki tel parçası aynı alan, akım ve uzunluk koşullarındadır. Birincisi alanla 30°, ikincisi 150° açı yapıyor. Kuvvet büyüklükleri nasıl karşılaştırılır?","choices":["150°'de kuvvet beş kat büyüktür.","30°'de kuvvet vardır, 150°'de yoktur.","Açı 90°'yi geçtiği için ikinci kuvvet negatif büyüklüktedir.","sin30° ile sin150° eşit olduğundan kuvvet büyüklükleri eşittir."],"distractorWhy":["Açıların sayısal oranı kuvvetlerin oranı değildir; sinüs değerleri kullanılır. Bu nedenle ‘150°'de kuvvet beş kat büyüktür.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","150° için sinüs sıfır değildir. Bu nedenle ‘30°'de kuvvet vardır, 150°'de yoktur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet büyüklüğü negatif olmaz; yön ayrı olarak değerlendirilir. Bu nedenle ‘Açı 90°'yi geçtiği için ikinci kuvvet negatif büyüklüktedir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; sin150° = sin30° olduğundan diğer değişkenler aynıyken büyüklükler eşittir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘sin30° ile sin150° eşit olduğundan kuvvet büyüklükleri eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"sin30° ile sin150° eşit olduğundan kuvvet büyüklükleri eşittir.","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-aci-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sin150° = sin30° olduğundan diğer değişkenler aynıyken büyüklükler eşittir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Açıların sayısal oranı kuvvetlerin oranı değildir; sinüs değerleri kullanılır. Bu nedenle ‘150°'de kuvvet beş kat büyüktür.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: 150° için sinüs sıfır değildir. Bu nedenle ‘30°'de kuvvet vardır, 150°'de yoktur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kuvvet büyüklüğü negatif olmaz; yön ayrı olarak değerlendirilir. Bu nedenle ‘Açı 90°'yi geçtiği için ikinci kuvvet negatif büyüklüktedir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; sin150° = sin30° olduğundan diğer değişkenler aynıyken büyüklükler eşittir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘sin30° ile sin150° eşit olduğundan kuvvet büyüklükleri eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7b0c4a0fbc7fefc1dc91c5edb0d742161309de041ed7b8ba5742eb3eca5e7e8","reviewDecisionSha256":"b28cc313b5bef31ecf2c2a65179d71e2a9a0007779e1311b368cbdcf6e50a97b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a7b0c4a0fbc7fefc1dc91c5edb0d742161309de041ed7b8ba5742eb3eca5e7e8","reviewedHash":"sha256:a7b0c4a0fbc7fefc1dc91c5edb0d742161309de041ed7b8ba5742eb3eca5e7e8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b28cc313b5bef31ecf2c2a65179d71e2a9a0007779e1311b368cbdcf6e50a97b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0214","contentProjectionSha256":"a7b0c4a0fbc7fefc1dc91c5edb0d742161309de041ed7b8ba5742eb3eca5e7e8","reviewDecisionSha256":"b28cc313b5bef31ecf2c2a65179d71e2a9a0007779e1311b368cbdcf6e50a97b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0215","questionNumber":215,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Akım ve alan büyüklüğü sabitken tel, manyetik alana dik konumdan yavaşça paralel konuma döndürülüyor. Kuvvet büyüklüğü nasıl değişir?","choices":["En büyük değerden başlayarak azalır ve paralel konumda sıfır olur.","Sıfırdan başlayarak sürekli artar.","Açı değişse de sabit kalır.","Paralel konumda sonsuz olur."],"distractorWhy":["Doğru; 90°'de sinüs en büyük, 0°'de sıfırdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘En büyük değerden başlayarak azalır ve paralel konumda sıfır olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dik başlangıçta kuvvet zaten en büyük değerindedir. Bu nedenle ‘Sıfırdan başlayarak sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet modelinde açıya bağlı sinθ çarpanı vardır. Bu nedenle ‘Açı değişse de sabit kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Paralel durumda kuvvet sonsuz değil sıfırdır. Bu nedenle ‘Paralel konumda sonsuz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"En büyük değerden başlayarak azalır ve paralel konumda sıfır olur.","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-aci-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 90°'de sinüs en büyük, 0°'de sıfırdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 90°'de sinüs en büyük, 0°'de sıfırdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘En büyük değerden başlayarak azalır ve paralel konumda sıfır olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Dik başlangıçta kuvvet zaten en büyük değerindedir. Bu nedenle ‘Sıfırdan başlayarak sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kuvvet modelinde açıya bağlı sinθ çarpanı vardır. Bu nedenle ‘Açı değişse de sabit kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Paralel durumda kuvvet sonsuz değil sıfırdır. Bu nedenle ‘Paralel konumda sonsuz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eedaf51969bd1496f240d0d5a301776924f1b3522829d0f0da4175e27fc58535","reviewDecisionSha256":"25db51d80286a8b0757329a78b2e3745d04a7b1baf5febb4d77ff3a41e310433","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eedaf51969bd1496f240d0d5a301776924f1b3522829d0f0da4175e27fc58535","reviewedHash":"sha256:eedaf51969bd1496f240d0d5a301776924f1b3522829d0f0da4175e27fc58535","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:25db51d80286a8b0757329a78b2e3745d04a7b1baf5febb4d77ff3a41e310433; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0215","contentProjectionSha256":"eedaf51969bd1496f240d0d5a301776924f1b3522829d0f0da4175e27fc58535","reviewDecisionSha256":"25db51d80286a8b0757329a78b2e3745d04a7b1baf5febb4d77ff3a41e310433","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0216","questionNumber":216,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Başlangıçta tel alanla 30° açı yaparken kuvvet F'dir. Son durumda B ve I iki katına çıkarılıyor, L sabit tutuluyor ve açı 90° yapılıyor. Son kuvvet kaç F olur?","choices":["2F","8F","4F","F/2"],"distractorWhy":["Yalnız alan veya yalnız akım değişimlerinden biri hesaba katılmıştır. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci ve I birlikte dört kat etki yapar, sinüs çarpanı 1/2'den 1'e çıkarak ayrıca iki kat etki yapar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘8F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","ikinci ve I'nin toplam dört kat etkisi bulunmuş ancak açı değişiminin iki katlık katkısı atlanmıştır. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Değişikliklerin tümü kuvveti azaltmak yerine artırmaktadır. Bu nedenle ‘F/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"8F","level":5,"familyId":"tel-kuvveti-aci-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci ve I birlikte dört kat etki yapar, sinüs çarpanı 1/2'den 1'e çıkarak ayrıca iki kat etki yapar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yalnız alan veya yalnız akım değişimlerinden biri hesaba katılmıştır. Bu nedenle ‘2F’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; ikinci ve I birlikte dört kat etki yapar, sinüs çarpanı 1/2'den 1'e çıkarak ayrıca iki kat etki yapar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘8F’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: ikinci ve I'nin toplam dört kat etkisi bulunmuş ancak açı değişiminin iki katlık katkısı atlanmıştır. Bu nedenle ‘4F’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Değişikliklerin tümü kuvveti azaltmak yerine artırmaktadır. Bu nedenle ‘F/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"02efcb21ec7ecdfd8d8441a1c14cc9ad42c5291da2c415555c679909ffa20e00","reviewDecisionSha256":"84581df42d0fc9d4db1b58ad44410834cfd532fa771c718bf5ad1d7e520bdf1d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:02efcb21ec7ecdfd8d8441a1c14cc9ad42c5291da2c415555c679909ffa20e00","reviewedHash":"sha256:02efcb21ec7ecdfd8d8441a1c14cc9ad42c5291da2c415555c679909ffa20e00","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:84581df42d0fc9d4db1b58ad44410834cfd532fa771c718bf5ad1d7e520bdf1d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0216","contentProjectionSha256":"02efcb21ec7ecdfd8d8441a1c14cc9ad42c5291da2c415555c679909ffa20e00","reviewDecisionSha256":"84581df42d0fc9d4db1b58ad44410834cfd532fa771c718bf5ad1d7e520bdf1d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0217","questionNumber":217,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Yatay bir telde geleneksel akım doğuya, düzgün manyetik alan kuzeye doğrudur. Doğu-kuzey-yukarı yönleri birbirine dik kabul edilirse tel üzerindeki kuvvet hangi yöndedir?","choices":["Batıya","Güneye","Yukarıya","Aşağıya"],"distractorWhy":["Kuvvet akıma zıt doğrultuda olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Batıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet manyetik alana zıt doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Güneye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akım doğuya ve alan kuzeye yöneldiğinde sağ el kuralı kuvveti yukarı gösterir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yukarıya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Aşağı yön, akım veya alan yönlerinden yalnız biri ters çevrildiğinde elde edilirdi. Bu nedenle ‘Aşağıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yukarıya","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-uzamsal-yon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım doğuya ve alan kuzeye yöneldiğinde sağ el kuralı kuvveti yukarı gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kuvvet akıma zıt doğrultuda olmak zorunda değildir. Bu nedenle ‘Batıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kuvvet manyetik alana zıt doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Güneye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akım doğuya ve alan kuzeye yöneldiğinde sağ el kuralı kuvveti yukarı gösterir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yukarıya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Aşağı yön, akım veya alan yönlerinden yalnız biri ters çevrildiğinde elde edilirdi. Bu nedenle ‘Aşağıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8939ab8163e200d854b70a62a5f6fa6d85203b7d3dbf4ff637b78be0fca6ecb1","reviewDecisionSha256":"a747e4cbc3867265f76c6d5ee27467320cf964459ae1d6ce7bac775079e8a245","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8939ab8163e200d854b70a62a5f6fa6d85203b7d3dbf4ff637b78be0fca6ecb1","reviewedHash":"sha256:8939ab8163e200d854b70a62a5f6fa6d85203b7d3dbf4ff637b78be0fca6ecb1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a747e4cbc3867265f76c6d5ee27467320cf964459ae1d6ce7bac775079e8a245; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0217","contentProjectionSha256":"8939ab8163e200d854b70a62a5f6fa6d85203b7d3dbf4ff637b78be0fca6ecb1","reviewDecisionSha256":"a747e4cbc3867265f76c6d5ee27467320cf964459ae1d6ce7bac775079e8a245","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0218","questionNumber":218,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir telde akım kuzeye doğru, manyetik alan düşey olarak yukarı doğrudur. Tel üzerindeki manyetik kuvvet hangi yöndedir?","choices":["Kuzeye","Aşağıya","Batıya","Doğuya"],"distractorWhy":["Kuvvet akımla aynı yönde değil, akıma diktir. Bu nedenle ‘Kuzeye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet alanla aynı doğrultuda veya zıt doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Aşağıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Batı yönü, akım veya alan yönlerinden birinin ters seçilmesine karşılık gelir. Bu nedenle ‘Batıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; kuzey yönlü akım ile yukarı yönlü alanın sağ el kuralı sonucu kuvvet doğuya yönelir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Doğuya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Doğuya","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-uzamsal-yon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kuzey yönlü akım ile yukarı yönlü alanın sağ el kuralı sonucu kuvvet doğuya yönelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kuvvet akımla aynı yönde değil, akıma diktir. Bu nedenle ‘Kuzeye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kuvvet alanla aynı doğrultuda veya zıt doğrultuda değildir. Bu nedenle ‘Aşağıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Batı yönü, akım veya alan yönlerinden birinin ters seçilmesine karşılık gelir. Bu nedenle ‘Batıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; kuzey yönlü akım ile yukarı yönlü alanın sağ el kuralı sonucu kuvvet doğuya yönelir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Doğuya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d65735331ad3d05268615d25a854d9e1c7291fb6ff3187ce158dbaaa6d9430e3","reviewDecisionSha256":"4c7d91d31b301461ca186aa10c8ad33601bce57ec4f5cb8edafe0836ce9fe401","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d65735331ad3d05268615d25a854d9e1c7291fb6ff3187ce158dbaaa6d9430e3","reviewedHash":"sha256:d65735331ad3d05268615d25a854d9e1c7291fb6ff3187ce158dbaaa6d9430e3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4c7d91d31b301461ca186aa10c8ad33601bce57ec4f5cb8edafe0836ce9fe401; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0218","contentProjectionSha256":"d65735331ad3d05268615d25a854d9e1c7291fb6ff3187ce158dbaaa6d9430e3","reviewDecisionSha256":"4c7d91d31b301461ca186aa10c8ad33601bce57ec4f5cb8edafe0836ce9fe401","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0219","questionNumber":219,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Düşey bir telde akım yukarı doğru akarken manyetik alan doğuya yönelmiştir. Tele etki eden kuvvet hangi yöndedir?","choices":["Kuzeye","Güneye","Yukarıya","Doğuya"],"distractorWhy":["Doğru; yukarı yönlü akım ile doğu yönlü alan için sağ el kuralı kuvveti kuzeye gösterir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuzeye’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Güney yönü vektörel çarpım sırasının ters alınmasıyla oluşan yaygın hatadır. Bu nedenle ‘Güneye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet akımla aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Yukarıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet manyetik alanla aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Doğuya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kuzeye","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-uzamsal-yon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yukarı yönlü akım ile doğu yönlü alan için sağ el kuralı kuvveti kuzeye gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yukarı yönlü akım ile doğu yönlü alan için sağ el kuralı kuvveti kuzeye gösterir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuzeye’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Güney yönü vektörel çarpım sırasının ters alınmasıyla oluşan yaygın hatadır. Bu nedenle ‘Güneye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kuvvet akımla aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Yukarıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kuvvet manyetik alanla aynı yönde değildir. Bu nedenle ‘Doğuya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4cca833d226cb6937c7d637ba456ac02744d7766c56b86d09942bfb8dcfe2834","reviewDecisionSha256":"4f8beb5b521e4de0f64bbcb075e7b42092b61a367424c45fe239259087a427fb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4cca833d226cb6937c7d637ba456ac02744d7766c56b86d09942bfb8dcfe2834","reviewedHash":"sha256:4cca833d226cb6937c7d637ba456ac02744d7766c56b86d09942bfb8dcfe2834","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4f8beb5b521e4de0f64bbcb075e7b42092b61a367424c45fe239259087a427fb; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0219","contentProjectionSha256":"4cca833d226cb6937c7d637ba456ac02744d7766c56b86d09942bfb8dcfe2834","reviewDecisionSha256":"4f8beb5b521e4de0f64bbcb075e7b42092b61a367424c45fe239259087a427fb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0220","questionNumber":220,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Yatay telde akım batıya, manyetik alan kuzeye doğrudur. Tele etki eden manyetik kuvvet hangi yöndedir?","choices":["Yukarıya","Aşağıya","Doğuya","Kuzeye"],"distractorWhy":["Doğu yönlü akım için kuvvet yukarı olurdu; akım batıya çevrilince kuvvet tersine döner. Bu nedenle ‘Yukarıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; batı yönlü akım ile kuzey yönlü alanın vektörel çarpımı aşağı yönlüdür. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aşağıya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kuvvet akım doğrultusunda değildir. Bu nedenle ‘Doğuya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet alan doğrultusunda değildir. Bu nedenle ‘Kuzeye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aşağıya","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-uzamsal-yon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: batı yönlü akım ile kuzey yönlü alanın vektörel çarpımı aşağı yönlüdür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğu yönlü akım için kuvvet yukarı olurdu; akım batıya çevrilince kuvvet tersine döner. Bu nedenle ‘Yukarıya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; batı yönlü akım ile kuzey yönlü alanın vektörel çarpımı aşağı yönlüdür. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aşağıya’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Kuvvet akım doğrultusunda değildir. Bu nedenle ‘Doğuya’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kuvvet alan doğrultusunda değildir. Bu nedenle ‘Kuzeye’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d651cfb0a1816da1b736ecd4bfb1265ad2cee3c5b2381085008b367fa078c466","reviewDecisionSha256":"122a94398a021b742418f4490aa04bde5b91c4cfda4f87534c07a7f1e545e56f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d651cfb0a1816da1b736ecd4bfb1265ad2cee3c5b2381085008b367fa078c466","reviewedHash":"sha256:d651cfb0a1816da1b736ecd4bfb1265ad2cee3c5b2381085008b367fa078c466","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:122a94398a021b742418f4490aa04bde5b91c4cfda4f87534c07a7f1e545e56f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0220","contentProjectionSha256":"d651cfb0a1816da1b736ecd4bfb1265ad2cee3c5b2381085008b367fa078c466","reviewDecisionSha256":"122a94398a021b742418f4490aa04bde5b91c4cfda4f87534c07a7f1e545e56f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0221","questionNumber":221,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Akım, etkin tel uzunluğu ve açı sabitken B değerleri 1, 2 ve 3 birim; ölçülen kuvvetler 0,4, 0,8 ve 1,2 N'dur. Veriler hangi ilişkiyi destekler?","choices":["Kuvvet alanın karesiyle ters orantılıdır.","Kuvvet alan büyüdükçe azalır.","Bu koşullarda kuvvet manyetik alan büyüklüğüyle doğru orantılıdır.","Manyetik alan kuvveti etkilemez."],"distractorWhy":["Alan artarken kuvvet azalmamış ve ters kare örüntüsü göstermemiştir. Bu nedenle ‘Kuvvet alanın karesiyle ters orantılıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet değerleri alanla birlikte artmıştır. Bu nedenle ‘Kuvvet alan büyüdükçe azalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci iki ve üç kat olduğunda kuvvet de aynı oranlarda artmıştır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Bu koşullarda kuvvet manyetik alan büyüklüğüyle doğru orantılıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Düzenli değişim alanın kuvvet üzerinde etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Manyetik alan kuvveti etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Bu koşullarda kuvvet manyetik alan büyüklüğüyle doğru orantılıdır.","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-veri-elestirisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci iki ve üç kat olduğunda kuvvet de aynı oranlarda artmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Alan artarken kuvvet azalmamış ve ters kare örüntüsü göstermemiştir. Bu nedenle ‘Kuvvet alanın karesiyle ters orantılıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kuvvet değerleri alanla birlikte artmıştır. Bu nedenle ‘Kuvvet alan büyüdükçe azalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ikinci iki ve üç kat olduğunda kuvvet de aynı oranlarda artmıştır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Bu koşullarda kuvvet manyetik alan büyüklüğüyle doğru orantılıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Düzenli değişim alanın kuvvet üzerinde etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Manyetik alan kuvveti etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d31ae67d673082dbb56c906443a4c11f40d58fef0e6443083d3cf30b1dca8176","reviewDecisionSha256":"0aa0b71e6a499efa9b09ff850e9ea8c7abe8b311eaca57f8dc4bebeb67d76613","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d31ae67d673082dbb56c906443a4c11f40d58fef0e6443083d3cf30b1dca8176","reviewedHash":"sha256:d31ae67d673082dbb56c906443a4c11f40d58fef0e6443083d3cf30b1dca8176","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0aa0b71e6a499efa9b09ff850e9ea8c7abe8b311eaca57f8dc4bebeb67d76613; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0221","contentProjectionSha256":"d31ae67d673082dbb56c906443a4c11f40d58fef0e6443083d3cf30b1dca8176","reviewDecisionSha256":"0aa0b71e6a499efa9b09ff850e9ea8c7abe8b311eaca57f8dc4bebeb67d76613","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0222","questionNumber":222,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir öğrenci ilk deneyde 1 A akım ve 5 cm etkin tel, ikinci deneyde 2 A akım ve 10 cm etkin tel kullanıyor. Kuvvet dört kat artınca “Kuvvet yalnız akımın karesiyle artar.” diyor. Temel hata nedir?","choices":["Manyetik kuvvet hiçbir zaman ölçülemez.","Tel uzunluğu kuvveti etkileyemez.","Akım büyüklüğü iki deneyde aynıdır.","Akımla birlikte etkin tel uzunluğu da iki katına çıkarıldığı için artış yalnız akıma bağlanamaz."],"distractorWhy":["Uygun sensör veya denge düzeniyle kuvvet ölçülebilir. Bu nedenle ‘Manyetik kuvvet hiçbir zaman ölçülemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","F = ikinci·I·L·sinθ modelinde etkin uzunluk temel değişkendir. Bu nedenle ‘Tel uzunluğu kuvveti etkileyemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Akım 1 birinci'dan 2 birinci'a çıkmıştır. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü iki deneyde aynıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; hem I hem L iki kat olunca kuvvetin dört kat artması beklenebilir, bu sonuç I² modeli kanıtlamaz. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akımla birlikte etkin tel uzunluğu da iki katına çıkarıldığı için artış yalnız akıma bağlanamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Akımla birlikte etkin tel uzunluğu da iki katına çıkarıldığı için artış yalnız akıma bağlanamaz.","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-veri-elestirisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem I hem L iki kat olunca kuvvetin dört kat artması beklenebilir, bu sonuç I² modeli kanıtlamaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uygun sensör veya denge düzeniyle kuvvet ölçülebilir. Bu nedenle ‘Manyetik kuvvet hiçbir zaman ölçülemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: F = ikinci·I·L·sinθ modelinde etkin uzunluk temel değişkendir. Bu nedenle ‘Tel uzunluğu kuvveti etkileyemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akım 1 birinci'dan 2 birinci'a çıkmıştır. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü iki deneyde aynıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; hem I hem L iki kat olunca kuvvetin dört kat artması beklenebilir, bu sonuç I² modeli kanıtlamaz. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akımla birlikte etkin tel uzunluğu da iki katına çıkarıldığı için artış yalnız akıma bağlanamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a07199782060b52aff04f0e9a3edc71dee920bcff3100d1f6745b648a3a6e25c","reviewDecisionSha256":"48c0b040ed82287ac71cf33706f3a7720ecaa79d16b188c02b2ce92253924581","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a07199782060b52aff04f0e9a3edc71dee920bcff3100d1f6745b648a3a6e25c","reviewedHash":"sha256:a07199782060b52aff04f0e9a3edc71dee920bcff3100d1f6745b648a3a6e25c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:48c0b040ed82287ac71cf33706f3a7720ecaa79d16b188c02b2ce92253924581; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0222","contentProjectionSha256":"a07199782060b52aff04f0e9a3edc71dee920bcff3100d1f6745b648a3a6e25c","reviewDecisionSha256":"48c0b040ed82287ac71cf33706f3a7720ecaa79d16b188c02b2ce92253924581","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0223","questionNumber":223,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir öğrenci, “Tel manyetik alan çizgilerine paralel olduğunda kuvvet en büyüktür çünkü akım alanla aynı yöndedir.” diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["Tel alanla paralelken θ = 0° ve sinθ = 0 olduğundan kuvvet sıfırdır; en büyük kuvvet dik konumda oluşur.","İfade doğrudur; aynı yön her zaman en büyük kuvveti verir.","Paralel durumda kuvvet alanla aynı yönde sonsuz olur.","Açı yalnız kuvvet yönünü etkiler, büyüklüğünü hiç etkilemez."],"distractorWhy":["Doğru; kuvvetin büyüklüğü sinθ'ya bağlıdır ve paralel durumda sıfıra iner. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Tel alanla paralelken θ = 0° ve sinθ = 0 olduğundan kuvvet sıfırdır; en büyük kuvvet dik konumda oluşur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Manyetik tel kuvvetinde aynı doğrultu maksimum değil minimum sınır durumudur. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; aynı yön her zaman en büyük kuvveti verir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet sonsuz olmaz ve alan doğrultusunda yönelmez. Bu nedenle ‘Paralel durumda kuvvet alanla aynı yönde sonsuz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Açı F = ikinci·I·L·sinθ modelinde büyüklüğü doğrudan etkiler. Bu nedenle ‘Açı yalnız kuvvet yönünü etkiler, büyüklüğünü hiç etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Tel alanla paralelken θ = 0° ve sinθ = 0 olduğundan kuvvet sıfırdır; en büyük kuvvet dik konumda oluşur.","level":3,"familyId":"tel-kuvveti-veri-elestirisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kuvvetin büyüklüğü sinθ'ya bağlıdır ve paralel durumda sıfıra iner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kuvvetin büyüklüğü sinθ'ya bağlıdır ve paralel durumda sıfıra iner. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Tel alanla paralelken θ = 0° ve sinθ = 0 olduğundan kuvvet sıfırdır; en büyük kuvvet dik konumda oluşur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Manyetik tel kuvvetinde aynı doğrultu maksimum değil minimum sınır durumudur. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; aynı yön her zaman en büyük kuvveti verir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kuvvet sonsuz olmaz ve alan doğrultusunda yönelmez. Bu nedenle ‘Paralel durumda kuvvet alanla aynı yönde sonsuz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Açı F = ikinci·I·L·sinθ modelinde büyüklüğü doğrudan etkiler. Bu nedenle ‘Açı yalnız kuvvet yönünü etkiler, büyüklüğünü hiç etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"87c397d12199a30270aed43b38105b9076885c3a8301374b7c0f59f9b40ac67b","reviewDecisionSha256":"6eabaa6ab30a4f1d80a36f62c664c599c79e15c868661da52583c0b38634d778","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:87c397d12199a30270aed43b38105b9076885c3a8301374b7c0f59f9b40ac67b","reviewedHash":"sha256:87c397d12199a30270aed43b38105b9076885c3a8301374b7c0f59f9b40ac67b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6eabaa6ab30a4f1d80a36f62c664c599c79e15c868661da52583c0b38634d778; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0223","contentProjectionSha256":"87c397d12199a30270aed43b38105b9076885c3a8301374b7c0f59f9b40ac67b","reviewDecisionSha256":"6eabaa6ab30a4f1d80a36f62c664c599c79e15c868661da52583c0b38634d778","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0224","questionNumber":224,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-8","topic":"Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet","noteId":"tr-g11-fizik-note-014","noteKey":"tr-g11-fizik-note-014","objective":"FİZ.11.2.8","question":"Bir tel manyetik alana dik ve sabit büyüklükte akım taşımaktadır. Yalnız akım yönü ters çevrilirse kuvvet nasıl değişir?","choices":["Kuvvet bütünüyle yok olur.","Büyüklük aynı kalır, yön tersine döner.","Büyüklük iki kat olur, yön değişmez.","Kuvvet manyetik alan yönüne döner."],"distractorWhy":["Akımın büyüklüğü sıfırlanmadığı için kuvvet yok olmaz. Bu nedenle ‘Kuvvet bütünüyle yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; F büyüklüğü |I|'ye bağlı kalırken vektörel yön I × ikinci ilişkisi nedeniyle tersine döner. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Büyüklük aynı kalır, yön tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım büyüklüğü artırılmamış, yalnız yönü çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Büyüklük iki kat olur, yön değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvet hem akıma hem manyetik alana diktir. Bu nedenle ‘Kuvvet manyetik alan yönüne döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Büyüklük aynı kalır, yön tersine döner.","level":4,"familyId":"tel-kuvveti-veri-elestirisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: F büyüklüğü |I|'ye bağlı kalırken vektörel yön I × ikinci ilişkisi nedeniyle tersine döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akımın büyüklüğü sıfırlanmadığı için kuvvet yok olmaz. Bu nedenle ‘Kuvvet bütünüyle yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; F büyüklüğü |I|'ye bağlı kalırken vektörel yön I × ikinci ilişkisi nedeniyle tersine döner. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Büyüklük aynı kalır, yön tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Akım büyüklüğü artırılmamış, yalnız yönü çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Büyüklük iki kat olur, yön değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kuvvet hem akıma hem manyetik alana diktir. Bu nedenle ‘Kuvvet manyetik alan yönüne döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Alanda Akım Geçen Tele Etki Eden Kuvvet kapsamında manyetik alandaki akım geçen tele etki eden kuvvetin yön ve büyüklük değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-014","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-014","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b1b15f7aa4dccff2d8782ed4d7a674e69f3ad5bc2afd2aaaa492b8bcc02aba32","reviewDecisionSha256":"ad773d711ad8027cf61a6baf975aa0a450a0e3cd9116659285a8f4c50aa60a10","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b1b15f7aa4dccff2d8782ed4d7a674e69f3ad5bc2afd2aaaa492b8bcc02aba32","reviewedHash":"sha256:b1b15f7aa4dccff2d8782ed4d7a674e69f3ad5bc2afd2aaaa492b8bcc02aba32","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ad773d711ad8027cf61a6baf975aa0a450a0e3cd9116659285a8f4c50aa60a10; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0224","contentProjectionSha256":"b1b15f7aa4dccff2d8782ed4d7a674e69f3ad5bc2afd2aaaa492b8bcc02aba32","reviewDecisionSha256":"ad773d711ad8027cf61a6baf975aa0a450a0e3cd9116659285a8f4c50aa60a10","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0225","questionNumber":225,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Düzgün manyetik alandaki dikdörtgen tel çerçevenin karşılıklı iki kenarında akımlar zıt yönlüdür. Bu kenarlardaki kuvvetlerin temel sonucu nedir?","choices":["İki kuvvet aynı noktadan uygulandığı için yalnız öteleme oluşur.","Kuvvetler çerçevenin elektrik direncini sıfırlar.","Zıt yönlü ve farklı etki doğrularındaki kuvvetler bir kuvvet çifti oluşturarak çerçeveyi döndürme eğilimi yaratır.","Akımlar zıt olduğu için her iki kuvvet de kesinlikle sıfır olur."],"distractorWhy":["Kuvvetler farklı kenarlara uygulandığından etki doğruları ayrıdır ve dönme etkisi doğabilir. Bu nedenle ‘İki kuvvet aynı noktadan uygulandığı için yalnız öteleme oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Manyetik kuvvet çerçevenin elektrik direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Kuvvetler çerçevenin elektrik direncini sıfırlar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; eşit-zıt kuvvetlerin farklı doğrularda uygulanması net kuvvet sıfır olsa bile tork oluşturabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Zıt yönlü ve farklı etki doğrularındaki kuvvetler bir kuvvet çifti oluşturarak çerçeveyi döndürme eğilimi yaratır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Zıt akımlar, aynı alan içinde kuvvetlerin zıt yönlü olmasına yol açar; kuvvetlerin sıfır olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Akımlar zıt olduğu için her iki kuvvet de kesinlikle sıfır olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Zıt yönlü ve farklı etki doğrularındaki kuvvetler bir kuvvet çifti oluşturarak çerçeveyi döndürme eğilimi yaratır.","level":3,"familyId":"motor-cerceve-kuvvet-cifti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit-zıt kuvvetlerin farklı doğrularda uygulanması net kuvvet sıfır olsa bile tork oluşturabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kuvvetler farklı kenarlara uygulandığından etki doğruları ayrıdır ve dönme etkisi doğabilir. Bu nedenle ‘İki kuvvet aynı noktadan uygulandığı için yalnız öteleme oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Manyetik kuvvet çerçevenin elektrik direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Kuvvetler çerçevenin elektrik direncini sıfırlar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; eşit-zıt kuvvetlerin farklı doğrularda uygulanması net kuvvet sıfır olsa bile tork oluşturabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Zıt yönlü ve farklı etki doğrularındaki kuvvetler bir kuvvet çifti oluşturarak çerçeveyi döndürme eğilimi yaratır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Zıt akımlar, aynı alan içinde kuvvetlerin zıt yönlü olmasına yol açar; kuvvetlerin sıfır olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘Akımlar zıt olduğu için her iki kuvvet de kesinlikle sıfır olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aedd840b56240b3794da33eef3efe3ed18c4c711446d8332e1e15f11e825c8fa","reviewDecisionSha256":"793bfb8a3a77931bc952a62c1a8a6164b47e29c13d7358693f6021a6d1b59e94","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:aedd840b56240b3794da33eef3efe3ed18c4c711446d8332e1e15f11e825c8fa","reviewedHash":"sha256:aedd840b56240b3794da33eef3efe3ed18c4c711446d8332e1e15f11e825c8fa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:793bfb8a3a77931bc952a62c1a8a6164b47e29c13d7358693f6021a6d1b59e94; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0225","contentProjectionSha256":"aedd840b56240b3794da33eef3efe3ed18c4c711446d8332e1e15f11e825c8fa","reviewDecisionSha256":"793bfb8a3a77931bc952a62c1a8a6164b47e29c13d7358693f6021a6d1b59e94","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0226","questionNumber":226,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Bir motor çerçevesinin iki kenarına eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvetler etki ediyor. Net kuvvet sıfır olduğu hâlde çerçeve neden dönebilir?","choices":["Çerçevenin kütlesi dönüş sırasında yok olduğu için","Manyetik alan bütün kenarlarda aynı yönde öteleme yaptığı için","Akım çerçevenin yalnız bir kenarından geçtiği için","Kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından sıfır olmayan bir tork oluşturabildiği için"],"distractorWhy":["Dönme sırasında kütle korunur. Bu nedenle ‘Çerçevenin kütlesi dönüş sırasında yok olduğu için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Eşit-zıt kuvvetler aynı yönde öteleme oluşturmaz. Bu nedenle ‘Manyetik alan bütün kenarlarda aynı yönde öteleme yaptığı için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kapalı çerçevede akım birden çok kenardan geçer. Bu nedenle ‘Akım çerçevenin yalnız bir kenarından geçtiği için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; kuvvet çifti net kuvveti sıfır tutarken eksene göre dönme etkisi oluşturabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından sıfır olmayan bir tork oluşturabildiği için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından sıfır olmayan bir tork oluşturabildiği için","level":4,"familyId":"motor-cerceve-kuvvet-cifti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kuvvet çifti net kuvveti sıfır tutarken eksene göre dönme etkisi oluşturabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dönme sırasında kütle korunur. Bu nedenle ‘Çerçevenin kütlesi dönüş sırasında yok olduğu için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Eşit-zıt kuvvetler aynı yönde öteleme oluşturmaz. Bu nedenle ‘Manyetik alan bütün kenarlarda aynı yönde öteleme yaptığı için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kapalı çerçevede akım birden çok kenardan geçer. Bu nedenle ‘Akım çerçevenin yalnız bir kenarından geçtiği için’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; kuvvet çifti net kuvveti sıfır tutarken eksene göre dönme etkisi oluşturabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuvvetler farklı etki doğrularında uygulandığından sıfır olmayan bir tork oluşturabildiği için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d07ad1956e7f7cb009dcc2d2a0cc31d5ea2fd13eb16ba7d38524c04366c0ef76","reviewDecisionSha256":"1f8563264a3bb87d721d7e1efa86f8a641bc2f578cd000724a7d54752def50d8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d07ad1956e7f7cb009dcc2d2a0cc31d5ea2fd13eb16ba7d38524c04366c0ef76","reviewedHash":"sha256:d07ad1956e7f7cb009dcc2d2a0cc31d5ea2fd13eb16ba7d38524c04366c0ef76","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1f8563264a3bb87d721d7e1efa86f8a641bc2f578cd000724a7d54752def50d8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0226","contentProjectionSha256":"d07ad1956e7f7cb009dcc2d2a0cc31d5ea2fd13eb16ba7d38524c04366c0ef76","reviewDecisionSha256":"1f8563264a3bb87d721d7e1efa86f8a641bc2f578cd000724a7d54752def50d8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0227","questionNumber":227,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Dikdörtgen motor çerçevesindeki akım yönü ters çevriliyor, manyetik alan değiştirilmiyor. Çerçevenin başlangıçtaki dönme eğilimi nasıl değişir?","choices":["Her iki aktif kenardaki kuvvet yönü tersine döner ve tork yönü değişir.","Kuvvet büyüklükleri sonsuz olur fakat tork yönü aynı kalır.","Manyetik alan ortadan kalktığı için hiçbir kenarda akım kalmaz.","Yalnız çerçevenin kütlesi değişir, dönme eğilimi değişmez."],"distractorWhy":["Doğru; akım yönünün tersine dönmesi I × ikinci kuvvetlerini ve dolayısıyla kuvvet çiftinin dönme yönünü ters çevirir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Her iki aktif kenardaki kuvvet yönü tersine döner ve tork yönü değişir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım yönü değişimi sonsuz kuvvet oluşturmaz. Bu nedenle ‘Kuvvet büyüklükleri sonsuz olur fakat tork yönü aynı kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Manyetik alan ayrı bir kaynak tarafından sağlanabilir ve akım yönü değişince yok olmaz. Bu nedenle ‘Manyetik alan ortadan kalktığı için hiçbir kenarda akım kalmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Akımı ters çevirmek çerçeve kütlesini değiştirmez; tork yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘Yalnız çerçevenin kütlesi değişir, dönme eğilimi değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Her iki aktif kenardaki kuvvet yönü tersine döner ve tork yönü değişir.","level":3,"familyId":"motor-cerceve-kuvvet-cifti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım yönünün tersine dönmesi I × ikinci kuvvetlerini ve dolayısıyla kuvvet çiftinin dönme yönünü ters çevirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; akım yönünün tersine dönmesi I × ikinci kuvvetlerini ve dolayısıyla kuvvet çiftinin dönme yönünü ters çevirir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Her iki aktif kenardaki kuvvet yönü tersine döner ve tork yönü değişir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Akım yönü değişimi sonsuz kuvvet oluşturmaz. Bu nedenle ‘Kuvvet büyüklükleri sonsuz olur fakat tork yönü aynı kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Manyetik alan ayrı bir kaynak tarafından sağlanabilir ve akım yönü değişince yok olmaz. Bu nedenle ‘Manyetik alan ortadan kalktığı için hiçbir kenarda akım kalmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Akımı ters çevirmek çerçeve kütlesini değiştirmez; tork yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘Yalnız çerçevenin kütlesi değişir, dönme eğilimi değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"41bacf728fe287c9a5c5df41dddd3c4500bf35fbbbbcc66df2a3acb4150c1433","reviewDecisionSha256":"ac9dd725b771d0e88b8d7e88d3d50bde872213f67793a823096fbb6fe796e956","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:41bacf728fe287c9a5c5df41dddd3c4500bf35fbbbbcc66df2a3acb4150c1433","reviewedHash":"sha256:41bacf728fe287c9a5c5df41dddd3c4500bf35fbbbbcc66df2a3acb4150c1433","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac9dd725b771d0e88b8d7e88d3d50bde872213f67793a823096fbb6fe796e956; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0227","contentProjectionSha256":"41bacf728fe287c9a5c5df41dddd3c4500bf35fbbbbcc66df2a3acb4150c1433","reviewDecisionSha256":"ac9dd725b771d0e88b8d7e88d3d50bde872213f67793a823096fbb6fe796e956","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0228","questionNumber":228,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Bir motor çerçevesinde hem akım yönü hem de manyetik alan yönü aynı anda ters çevriliyor; büyüklükler ve geometri değişmiyor. Başlangıç torku için ne beklenir?","choices":["Tork zorunlu olarak sıfır olur.","Her iki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvvet yönlerini koruduğundan torkun yönü ve büyüklüğü aynı kalır.","Tork yönü tersine döner ve büyüklüğü iki kat olur.","Çerçeve elektrik akımı taşıyamaz hâle gelir."],"distractorWhy":["Akım ve alan sıfırlanmamış, yalnız yönleri ters çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Tork zorunlu olarak sıfır olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; (-I) × (-ikinci), I × ikinci ile aynı yöndedir ve büyüklükler değişmediği için kuvvet çifti korunur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Her iki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvvet yönlerini koruduğundan torkun yönü ve büyüklüğü aynı kalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvveti tersine döndürmez veya iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Tork yönü tersine döner ve büyüklüğü iki kat olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Yön değişimi çerçevenin iletkenliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve elektrik akımı taşıyamaz hâle gelir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her iki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvvet yönlerini koruduğundan torkun yönü ve büyüklüğü aynı kalır.","level":5,"familyId":"motor-cerceve-kuvvet-cifti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: (-I) × (-ikinci), I × ikinci ile aynı yöndedir ve büyüklükler değişmediği için kuvvet çifti korunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım ve alan sıfırlanmamış, yalnız yönleri ters çevrilmiştir. Bu nedenle ‘Tork zorunlu olarak sıfır olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; (-I) × (-ikinci), I × ikinci ile aynı yöndedir ve büyüklükler değişmediği için kuvvet çifti korunur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Her iki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvvet yönlerini koruduğundan torkun yönü ve büyüklüğü aynı kalır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: İki yönün birlikte ters çevrilmesi kuvveti tersine döndürmez veya iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Tork yönü tersine döner ve büyüklüğü iki kat olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yön değişimi çerçevenin iletkenliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve elektrik akımı taşıyamaz hâle gelir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4a5edbdca4b3974287db92e8fb20a68242242a3786975909964809ea49e488cc","reviewDecisionSha256":"c9b6d5c3974f0ed667bdcc959de45f9a544cdb8b159025f0d92ced406d1e8ace","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4a5edbdca4b3974287db92e8fb20a68242242a3786975909964809ea49e488cc","reviewedHash":"sha256:4a5edbdca4b3974287db92e8fb20a68242242a3786975909964809ea49e488cc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c9b6d5c3974f0ed667bdcc959de45f9a544cdb8b159025f0d92ced406d1e8ace; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0228","contentProjectionSha256":"4a5edbdca4b3974287db92e8fb20a68242242a3786975909964809ea49e488cc","reviewDecisionSha256":"c9b6d5c3974f0ed667bdcc959de45f9a544cdb8b159025f0d92ced406d1e8ace","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0229","questionNumber":229,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Basit bir doğru akım motorundaki bölünmüş halka komütatörün temel görevi nedir?","choices":["Manyetik alanı kalıcı olarak sıfırlamak","Çerçevenin kütlesini her yarım turda azaltmak","Çerçevedeki akım bağlantısını her yarım turda tersleyerek torkun aynı dönme yönünde sürmesini sağlamak","Elektrik enerjisini kaynaksız biçimde üretmek"],"distractorWhy":["Motorun çalışması için manyetik alan gereklidir; komütatör alanı sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Manyetik alanı kalıcı olarak sıfırlamak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Komütatör mekanik kütleyi değiştirmez. Bu nedenle ‘Çerçevenin kütlesini her yarım turda azaltmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; çerçevenin konumu yarım tur değiştiğinde akımı tersleyerek kuvvet çiftinin dönmeyi sürdürmesini sağlar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çerçevedeki akım bağlantısını her yarım turda tersleyerek torkun aynı dönme yönünde sürmesini sağlamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Komütatör enerji kaynağı değildir; mevcut elektrik bağlantısını zamanlar. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kaynaksız biçimde üretmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Çerçevedeki akım bağlantısını her yarım turda tersleyerek torkun aynı dönme yönünde sürmesini sağlamak","level":3,"familyId":"motor-surekli-donme-enerji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çerçevenin konumu yarım tur değiştiğinde akımı tersleyerek kuvvet çiftinin dönmeyi sürdürmesini sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Motorun çalışması için manyetik alan gereklidir; komütatör alanı sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Manyetik alanı kalıcı olarak sıfırlamak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Komütatör mekanik kütleyi değiştirmez. Bu nedenle ‘Çerçevenin kütlesini her yarım turda azaltmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; çerçevenin konumu yarım tur değiştiğinde akımı tersleyerek kuvvet çiftinin dönmeyi sürdürmesini sağlar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çerçevedeki akım bağlantısını her yarım turda tersleyerek torkun aynı dönme yönünde sürmesini sağlamak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Komütatör enerji kaynağı değildir; mevcut elektrik bağlantısını zamanlar. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kaynaksız biçimde üretmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a124487f9783058f4d17865791b16db310b4c22bba122d7a4008f01543e72045","reviewDecisionSha256":"b5568f20d2cda740c0de584cefb15efbffb82d0c1b73b3f2b5c208eff8b82419","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a124487f9783058f4d17865791b16db310b4c22bba122d7a4008f01543e72045","reviewedHash":"sha256:a124487f9783058f4d17865791b16db310b4c22bba122d7a4008f01543e72045","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b5568f20d2cda740c0de584cefb15efbffb82d0c1b73b3f2b5c208eff8b82419; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0229","contentProjectionSha256":"a124487f9783058f4d17865791b16db310b4c22bba122d7a4008f01543e72045","reviewDecisionSha256":"b5568f20d2cda740c0de584cefb15efbffb82d0c1b73b3f2b5c208eff8b82419","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0230","questionNumber":230,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Tek bir dikdörtgen çerçeve doğru akım kaynağına bağlanmış ancak akımı her yarım turda tersleyecek komütatör kullanılmamıştır. En olası davranış hangisidir?","choices":["Çerçeve her koşulda sınırsız hızla aynı yönde döner.","Manyetik alan çerçeveye hiçbir kuvvet uygulamaz.","Akım kendiliğinden uygun anda tersine döner.","Çerçeve denge konumu çevresinde salınabilir veya uygun konumda durabilir; sürekli tek yönlü dönme güvence altında değildir."],"distractorWhy":["Akım yönünü zamanlayan düzenek olmadan tork sürekli aynı dönme yönünde kalmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve her koşulda sınırsız hızla aynı yönde döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Akım taşıyan aktif kenarlar manyetik kuvvet görebilir. Bu nedenle ‘Manyetik alan çerçeveye hiçbir kuvvet uygulamaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru akım bağlantısı komütatör olmadan kendiliğinden her yarım turda terslenmez. Bu nedenle ‘Akım kendiliğinden uygun anda tersine döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; tork yönü çerçevenin konumuna göre değişebilir ve sürekli tek yönlü dönüş bozulur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çerçeve denge konumu çevresinde salınabilir veya uygun konumda durabilir; sürekli tek yönlü dönme güvence altında değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çerçeve denge konumu çevresinde salınabilir veya uygun konumda durabilir; sürekli tek yönlü dönme güvence altında değildir.","level":4,"familyId":"motor-surekli-donme-enerji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tork yönü çerçevenin konumuna göre değişebilir ve sürekli tek yönlü dönüş bozulur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım yönünü zamanlayan düzenek olmadan tork sürekli aynı dönme yönünde kalmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve her koşulda sınırsız hızla aynı yönde döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Akım taşıyan aktif kenarlar manyetik kuvvet görebilir. Bu nedenle ‘Manyetik alan çerçeveye hiçbir kuvvet uygulamaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru akım bağlantısı komütatör olmadan kendiliğinden her yarım turda terslenmez. Bu nedenle ‘Akım kendiliğinden uygun anda tersine döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; tork yönü çerçevenin konumuna göre değişebilir ve sürekli tek yönlü dönüş bozulur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Çerçeve denge konumu çevresinde salınabilir veya uygun konumda durabilir; sürekli tek yönlü dönme güvence altında değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"203f412b068d9f51bf6bfecccc2b521e6eb04741797a613b9514536d096dc29f","reviewDecisionSha256":"1b6a96cb0026501ad92cd11f4ed7a8e2a80bb9fdcb09a3553315e1c5556dd94c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:203f412b068d9f51bf6bfecccc2b521e6eb04741797a613b9514536d096dc29f","reviewedHash":"sha256:203f412b068d9f51bf6bfecccc2b521e6eb04741797a613b9514536d096dc29f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1b6a96cb0026501ad92cd11f4ed7a8e2a80bb9fdcb09a3553315e1c5556dd94c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0230","contentProjectionSha256":"203f412b068d9f51bf6bfecccc2b521e6eb04741797a613b9514536d096dc29f","reviewDecisionSha256":"1b6a96cb0026501ad92cd11f4ed7a8e2a80bb9fdcb09a3553315e1c5556dd94c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0231","questionNumber":231,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Çalışan bir elektrik motorunda temel enerji dönüşümü için hangi ifade doğrudur?","choices":["Elektrik enerjisinin önemli bir bölümü mekanik dönme enerjisine dönüşür; bir bölümü ısı ve ses gibi kayıplara gider.","Mekanik enerji bütünüyle yok edilerek yalnız elektrik enerjisi oluşur.","Motor dışarıdan enerji almadan sürekli mekanik enerji üretir.","Elektrik enerjisi yalnız çerçevenin kütlesini artırır."],"distractorWhy":["Doğru; motorun yararlı çıktısı mekanik harekettir, gerçek sistemlerde direnç ve sürtünme nedeniyle kayıplar da bulunur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Elektrik enerjisinin önemli bir bölümü mekanik dönme enerjisine dönüşür; bir bölümü ısı ve ses gibi kayıplara gider.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Motorun görevi elektrikten mekaniğe dönüşümdür, mekanik enerjiyi yok etmek değildir. Bu nedenle ‘Mekanik enerji bütünüyle yok edilerek yalnız elektrik enerjisi oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Enerji korunur; motorun sürekli çalışması için elektrik kaynağı gerekir. Bu nedenle ‘Motor dışarıdan enerji almadan sürekli mekanik enerji üretir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Enerji aktarımı çerçevenin kütlesini artırma biçiminde açıklanmaz. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisi yalnız çerçevenin kütlesini artırır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Elektrik enerjisinin önemli bir bölümü mekanik dönme enerjisine dönüşür; bir bölümü ısı ve ses gibi kayıplara gider.","level":3,"familyId":"motor-surekli-donme-enerji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: motorun yararlı çıktısı mekanik harekettir, gerçek sistemlerde direnç ve sürtünme nedeniyle kayıplar da bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; motorun yararlı çıktısı mekanik harekettir, gerçek sistemlerde direnç ve sürtünme nedeniyle kayıplar da bulunur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Elektrik enerjisinin önemli bir bölümü mekanik dönme enerjisine dönüşür; bir bölümü ısı ve ses gibi kayıplara gider.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Motorun görevi elektrikten mekaniğe dönüşümdür, mekanik enerjiyi yok etmek değildir. Bu nedenle ‘Mekanik enerji bütünüyle yok edilerek yalnız elektrik enerjisi oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Enerji korunur; motorun sürekli çalışması için elektrik kaynağı gerekir. Bu nedenle ‘Motor dışarıdan enerji almadan sürekli mekanik enerji üretir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Enerji aktarımı çerçevenin kütlesini artırma biçiminde açıklanmaz. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisi yalnız çerçevenin kütlesini artırır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3b450f4f1dee5e14657e7b7f13e7bed09b1f13d902824180668ff3b0de26fb58","reviewDecisionSha256":"4d9663b62339149d9cc66b742fc1b29e544870be316f3efbde0a016f00a50691","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3b450f4f1dee5e14657e7b7f13e7bed09b1f13d902824180668ff3b0de26fb58","reviewedHash":"sha256:3b450f4f1dee5e14657e7b7f13e7bed09b1f13d902824180668ff3b0de26fb58","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4d9663b62339149d9cc66b742fc1b29e544870be316f3efbde0a016f00a50691; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0231","contentProjectionSha256":"3b450f4f1dee5e14657e7b7f13e7bed09b1f13d902824180668ff3b0de26fb58","reviewDecisionSha256":"4d9663b62339149d9cc66b742fc1b29e544870be316f3efbde0a016f00a50691","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0232","questionNumber":232,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Aynı motor çerçevesinde geometri, eksen ve açı değişmeden akım büyüklüğü artırılıyor. Manyetik alan da sabit tutuluyor. Başlangıçtaki dönme etkisi için ne beklenir?","choices":["Akım arttıkça tork mutlaka azalır.","Aktif kenarlardaki kuvvetler büyüdüğü için tork artar.","Akım yalnız telin rengini etkiler, tork değişmez.","Torkun büyümesi için manyetik alanın sıfır olması gerekir."],"distractorWhy":["Kuvvet akımla doğru orantılı olduğundan azaltıcı etki beklenmez. Bu nedenle ‘Akım arttıkça tork mutlaka azalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı kol uzunluğunda daha büyük kuvvet çifti daha büyük dönme etkisi oluşturur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aktif kenarlardaki kuvvetler büyüdüğü için tork artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım manyetik kuvvetin temel değişkenidir. Bu nedenle ‘Akım yalnız telin rengini etkiler, tork değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Alan sıfırsa aktif kenarlardaki manyetik kuvvet ve tork da oluşmaz. Bu nedenle ‘Torkun büyümesi için manyetik alanın sıfır olması gerekir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aktif kenarlardaki kuvvetler büyüdüğü için tork artar.","level":4,"familyId":"motor-surekli-donme-enerji","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı kol uzunluğunda daha büyük kuvvet çifti daha büyük dönme etkisi oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kuvvet akımla doğru orantılı olduğundan azaltıcı etki beklenmez. Bu nedenle ‘Akım arttıkça tork mutlaka azalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; aynı kol uzunluğunda daha büyük kuvvet çifti daha büyük dönme etkisi oluşturur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aktif kenarlardaki kuvvetler büyüdüğü için tork artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Akım manyetik kuvvetin temel değişkenidir. Bu nedenle ‘Akım yalnız telin rengini etkiler, tork değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan sıfırsa aktif kenarlardaki manyetik kuvvet ve tork da oluşmaz. Bu nedenle ‘Torkun büyümesi için manyetik alanın sıfır olması gerekir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"52c01c8aa79c83eb0d34a00ce717f091b8bdcf5b1ae97f27240650d49beaae85","reviewDecisionSha256":"3ec3bd47f845c3eb5b11030c382130951ecf57ba485df2b2f1da209f7250c87b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:52c01c8aa79c83eb0d34a00ce717f091b8bdcf5b1ae97f27240650d49beaae85","reviewedHash":"sha256:52c01c8aa79c83eb0d34a00ce717f091b8bdcf5b1ae97f27240650d49beaae85","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3ec3bd47f845c3eb5b11030c382130951ecf57ba485df2b2f1da209f7250c87b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0232","contentProjectionSha256":"52c01c8aa79c83eb0d34a00ce717f091b8bdcf5b1ae97f27240650d49beaae85","reviewDecisionSha256":"3ec3bd47f845c3eb5b11030c382130951ecf57ba485df2b2f1da209f7250c87b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0233","questionNumber":233,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Bir öğrenci basit motorun başlangıç açısal hızlanmasına akımın etkisini araştırmak istiyor. En uygun plan hangisidir?","choices":["Her denemede farklı motor, farklı mıknatıs ve farklı yük kullanmak","Akımla birlikte çerçeve alanını ve yük kütlesini de değiştirmek","Aynı motor, manyetik alan, başlangıç konumu ve yükle akımı değiştirip başlangıç hareketini tekrarlı ölçmek","Motoru enerji kaynağına bağlamadan yalnız pervanenin rengini karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Birden çok düzenek farkı akımın etkisini ayırmayı engeller. Bu nedenle ‘Her denemede farklı motor, farklı mıknatıs ve farklı yük kullanmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Geometri ve yük de değişirse sonuç yalnız akıma bağlanamaz. Bu nedenle ‘Akımla birlikte çerçeve alanını ve yük kütlesini de değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akım bağımsız değişken yapılır, diğer koşullar kontrol edilip tekrarlı hareket ölçümü alınır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aynı motor, manyetik alan, başlangıç konumu ve yükle akımı değiştirip başlangıç hareketini tekrarlı ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akım olmadan elektromanyetik torkun akıma bağlılığı sınanamaz. Bu nedenle ‘Motoru enerji kaynağına bağlamadan yalnız pervanenin rengini karşılaştırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı motor, manyetik alan, başlangıç konumu ve yükle akımı değiştirip başlangıç hareketini tekrarlı ölçmek","level":4,"familyId":"motor-deney-yansitma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım bağımsız değişken yapılır, diğer koşullar kontrol edilip tekrarlı hareket ölçümü alınır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Birden çok düzenek farkı akımın etkisini ayırmayı engeller. Bu nedenle ‘Her denemede farklı motor, farklı mıknatıs ve farklı yük kullanmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Geometri ve yük de değişirse sonuç yalnız akıma bağlanamaz. Bu nedenle ‘Akımla birlikte çerçeve alanını ve yük kütlesini de değiştirmek’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akım bağımsız değişken yapılır, diğer koşullar kontrol edilip tekrarlı hareket ölçümü alınır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aynı motor, manyetik alan, başlangıç konumu ve yükle akımı değiştirip başlangıç hareketini tekrarlı ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Akım olmadan elektromanyetik torkun akıma bağlılığı sınanamaz. Bu nedenle ‘Motoru enerji kaynağına bağlamadan yalnız pervanenin rengini karşılaştırmak’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"11a0589a34b5651ba21bc46353aaa246d9d8676fba5afc6f65a9523e18c51a08","reviewDecisionSha256":"e7fa18a6e422f827b06a24d370b05d592a59a226e289078968e7c3637c987f15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:11a0589a34b5651ba21bc46353aaa246d9d8676fba5afc6f65a9523e18c51a08","reviewedHash":"sha256:11a0589a34b5651ba21bc46353aaa246d9d8676fba5afc6f65a9523e18c51a08","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e7fa18a6e422f827b06a24d370b05d592a59a226e289078968e7c3637c987f15; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0233","contentProjectionSha256":"11a0589a34b5651ba21bc46353aaa246d9d8676fba5afc6f65a9523e18c51a08","reviewDecisionSha256":"e7fa18a6e422f827b06a24d370b05d592a59a226e289078968e7c3637c987f15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0234","questionNumber":234,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Bir öğrenci, “Motor çerçevesi yalnız sol kenara etki eden tek bir manyetik kuvvet sayesinde döner; sağ kenarın kuvveti dönüşe katkı yapmaz.” diyor. En doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["Doğrudur; kapalı çerçevenin yalnız bir kenarından akım geçer.","Doğrudur; karşı kenardaki kuvvet her zaman sıfırdır.","Yanlıştır; iki kuvvet aynı noktada uygulanıp yalnız doğrusal hareket üretir.","Yanlıştır; karşılıklı aktif kenarlardaki eşit ve zıt kuvvetler farklı etki doğrularında bir kuvvet çifti oluşturarak tork üretir."],"distractorWhy":["Kapalı çerçevenin karşılıklı kenarlarında zıt yönlü akımlar bulunabilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; kapalı çerçevenin yalnız bir kenarından akım geçer.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Uygun geometride iki aktif kenar da manyetik kuvvet görür. Bu nedenle ‘Doğrudur; karşı kenardaki kuvvet her zaman sıfırdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Kuvvetler aynı noktada değil farklı kenarlarda uygulanır ve dönme etkisi oluşturur. Bu nedenle ‘Yanlıştır; iki kuvvet aynı noktada uygulanıp yalnız doğrusal hareket üretir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; motor ilkesinin temelinde tek kuvvet değil, farklı doğrulardaki karşılıklı kuvvetlerin oluşturduğu tork vardır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yanlıştır; karşılıklı aktif kenarlardaki eşit ve zıt kuvvetler farklı etki doğrularında bir kuvvet çifti oluşturarak tork üretir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yanlıştır; karşılıklı aktif kenarlardaki eşit ve zıt kuvvetler farklı etki doğrularında bir kuvvet çifti oluşturarak tork üretir.","level":5,"familyId":"motor-deney-yansitma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: motor ilkesinin temelinde tek kuvvet değil, farklı doğrulardaki karşılıklı kuvvetlerin oluşturduğu tork vardır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kapalı çerçevenin karşılıklı kenarlarında zıt yönlü akımlar bulunabilir. Bu nedenle ‘Doğrudur; kapalı çerçevenin yalnız bir kenarından akım geçer.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Uygun geometride iki aktif kenar da manyetik kuvvet görür. Bu nedenle ‘Doğrudur; karşı kenardaki kuvvet her zaman sıfırdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Kuvvetler aynı noktada değil farklı kenarlarda uygulanır ve dönme etkisi oluşturur. Bu nedenle ‘Yanlıştır; iki kuvvet aynı noktada uygulanıp yalnız doğrusal hareket üretir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; motor ilkesinin temelinde tek kuvvet değil, farklı doğrulardaki karşılıklı kuvvetlerin oluşturduğu tork vardır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yanlıştır; karşılıklı aktif kenarlardaki eşit ve zıt kuvvetler farklı etki doğrularında bir kuvvet çifti oluşturarak tork üretir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a90706aad81ae701fc159a054c4f1e6df0f3ce33590bad0b3e3db251513e9929","reviewDecisionSha256":"c43ef265ce483307f9224589e9362aa6f13eb918d1db0a888c6488c328300b62","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a90706aad81ae701fc159a054c4f1e6df0f3ce33590bad0b3e3db251513e9929","reviewedHash":"sha256:a90706aad81ae701fc159a054c4f1e6df0f3ce33590bad0b3e3db251513e9929","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c43ef265ce483307f9224589e9362aa6f13eb918d1db0a888c6488c328300b62; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0234","contentProjectionSha256":"a90706aad81ae701fc159a054c4f1e6df0f3ce33590bad0b3e3db251513e9929","reviewDecisionSha256":"c43ef265ce483307f9224589e9362aa6f13eb918d1db0a888c6488c328300b62","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0235","questionNumber":235,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Boşta hızlı dönen küçük bir doğru akım motorunun miline pervane bağlandığında aynı kaynakla daha yavaş kararlı hıza ulaştığı gözleniyor. En uygun açıklama hangisidir?","choices":["Pervane mekanik yükü ve karşı tork gereksinimini artırdığı için motorun çalışma hızı yeni dengeye kadar azalabilir.","Pervane bağlanınca motorun manyetik alanı zorunlu olarak tamamen yok olur.","Pervane motorun elektrik enerjisini kaynaksız biçimde artırır.","Yük eklenmesi çerçevedeki bütün akımları her koşulda sıfırlar."],"distractorWhy":["Doğru; motor, yükün gerektirdiği mekanik torkla kendi elektromanyetik torkunun dengelendiği yeni bir çalışma durumuna geçebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Pervane mekanik yükü ve karşı tork gereksinimini artırdığı için motorun çalışma hızı yeni dengeye kadar azalabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Motor dönmeye devam ettiğine göre alanın tamamen yok olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘Pervane bağlanınca motorun manyetik alanı zorunlu olarak tamamen yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Pervane enerji kaynağı değildir; motordan mekanik enerji alır. Bu nedenle ‘Pervane motorun elektrik enerjisini kaynaksız biçimde artırır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Motor çalışmayı sürdürdüğü için akımın her koşulda sıfırlandığı iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Yük eklenmesi çerçevedeki bütün akımları her koşulda sıfırlar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Pervane mekanik yükü ve karşı tork gereksinimini artırdığı için motorun çalışma hızı yeni dengeye kadar azalabilir.","level":3,"familyId":"motor-yuk-devre-tepkisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: motor, yükün gerektirdiği mekanik torkla kendi elektromanyetik torkunun dengelendiği yeni bir çalışma durumuna geçebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; motor, yükün gerektirdiği mekanik torkla kendi elektromanyetik torkunun dengelendiği yeni bir çalışma durumuna geçebilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Pervane mekanik yükü ve karşı tork gereksinimini artırdığı için motorun çalışma hızı yeni dengeye kadar azalabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Motor dönmeye devam ettiğine göre alanın tamamen yok olduğu söylenemez. Bu nedenle ‘Pervane bağlanınca motorun manyetik alanı zorunlu olarak tamamen yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Pervane enerji kaynağı değildir; motordan mekanik enerji alır. Bu nedenle ‘Pervane motorun elektrik enerjisini kaynaksız biçimde artırır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Motor çalışmayı sürdürdüğü için akımın her koşulda sıfırlandığı iddiası gözlemle çelişir. Bu nedenle ‘Yük eklenmesi çerçevedeki bütün akımları her koşulda sıfırlar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"657776ac49eeefccdf05c5ab2a86c43b78905a92c29cefec9735780efb84e615","reviewDecisionSha256":"33523c313b437973fee0d50780fc28e38b1d9be7ed6dbad703a26f14673a939e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:657776ac49eeefccdf05c5ab2a86c43b78905a92c29cefec9735780efb84e615","reviewedHash":"sha256:657776ac49eeefccdf05c5ab2a86c43b78905a92c29cefec9735780efb84e615","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:33523c313b437973fee0d50780fc28e38b1d9be7ed6dbad703a26f14673a939e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0235","contentProjectionSha256":"657776ac49eeefccdf05c5ab2a86c43b78905a92c29cefec9735780efb84e615","reviewDecisionSha256":"33523c313b437973fee0d50780fc28e38b1d9be7ed6dbad703a26f14673a939e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0236","questionNumber":236,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Basit bir motorda fırçalardan biri komütatöre düzensiz temas ediyor. Motorun aralıklı çalışıp bazen durmasının en uygun nedeni nedir?","choices":["Temas bozuldukça mıknatıs kutupları kalıcı olarak yer değiştirir.","Temas kesildiği anlarda çerçeve akımı ve buna bağlı kuvvet çifti zayıfladığı için tork süreksizleşir.","Fırça teması yalnız motorun rengini etkiler, elektrik devresini etkilemez.","Komütatör teması kesilince rotorun kütlesi bir anda sonsuza çıkar."],"distractorWhy":["Fırça temasının bozulması sabit mıknatıs kutuplarını kendiliğinden ters çevirmez. Bu nedenle ‘Temas bozuldukça mıknatıs kutupları kalıcı olarak yer değiştirir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akımın kesintiye uğraması aktif kenarlardaki manyetik kuvvetleri ve motor torkunu aralıklı hâle getirir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Temas kesildiği anlarda çerçeve akımı ve buna bağlı kuvvet çifti zayıfladığı için tork süreksizleşir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Fırçalar, dönen çerçeveyle elektrik kaynağı arasındaki akım yolunun parçasıdır. Bu nedenle ‘Fırça teması yalnız motorun rengini etkiler, elektrik devresini etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Elektriksel temas sorunu rotorun kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Komütatör teması kesilince rotorun kütlesi bir anda sonsuza çıkar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Temas kesildiği anlarda çerçeve akımı ve buna bağlı kuvvet çifti zayıfladığı için tork süreksizleşir.","level":4,"familyId":"motor-yuk-devre-tepkisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akımın kesintiye uğraması aktif kenarlardaki manyetik kuvvetleri ve motor torkunu aralıklı hâle getirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Fırça temasının bozulması sabit mıknatıs kutuplarını kendiliğinden ters çevirmez. Bu nedenle ‘Temas bozuldukça mıknatıs kutupları kalıcı olarak yer değiştirir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; akımın kesintiye uğraması aktif kenarlardaki manyetik kuvvetleri ve motor torkunu aralıklı hâle getirir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Temas kesildiği anlarda çerçeve akımı ve buna bağlı kuvvet çifti zayıfladığı için tork süreksizleşir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Fırçalar, dönen çerçeveyle elektrik kaynağı arasındaki akım yolunun parçasıdır. Bu nedenle ‘Fırça teması yalnız motorun rengini etkiler, elektrik devresini etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Elektriksel temas sorunu rotorun kütlesini değiştirmez. Bu nedenle ‘Komütatör teması kesilince rotorun kütlesi bir anda sonsuza çıkar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cfcc0f457c8e23428a5e1410bbcb45ea5b74c1362a0d913e4f6c108b37fc54f9","reviewDecisionSha256":"87de0520c21a68bb708d84e19d575eda5d0e847d6a206074c6ac921a99f41980","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cfcc0f457c8e23428a5e1410bbcb45ea5b74c1362a0d913e4f6c108b37fc54f9","reviewedHash":"sha256:cfcc0f457c8e23428a5e1410bbcb45ea5b74c1362a0d913e4f6c108b37fc54f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:87de0520c21a68bb708d84e19d575eda5d0e847d6a206074c6ac921a99f41980; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0236","contentProjectionSha256":"cfcc0f457c8e23428a5e1410bbcb45ea5b74c1362a0d913e4f6c108b37fc54f9","reviewDecisionSha256":"87de0520c21a68bb708d84e19d575eda5d0e847d6a206074c6ac921a99f41980","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0237","questionNumber":237,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Basit motor çerçevesinin yüzeyine dik doğrultu, düzgün manyetik alanla aynı yönde olduğunda başlangıçtaki tork için hangi yorum uygundur?","choices":["Tork en büyüktür çünkü çerçeve yüzeyi alana diktir.","Tork yalnız rotorun rengine bağlıdır.","Kuvvetlerin eksene göre döndürme etkisi bu konumda sıfıra inebilir.","Akım bulunduğu sürece tork hiçbir konumda değişmez."],"distractorWhy":["Çerçevenin yüzey normali alanla hizalıyken manyetik dipol modeli bakımından tork en büyük değil sıfır sınırındadır. Bu nedenle ‘Tork en büyüktür çünkü çerçeve yüzeyi alana diktir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Rotor rengi torkun fiziksel değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Tork yalnız rotorun rengine bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; bu hizalanmada kuvvetlerin eksene göre etkili moment kolları sıfıra yaklaşabilir ve net tork oluşmayabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuvvetlerin eksene göre döndürme etkisi bu konumda sıfıra inebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çerçeve döndükçe kuvvet doğrultuları ve moment kolları değiştiği için tork konuma bağlıdır. Bu nedenle ‘Akım bulunduğu sürece tork hiçbir konumda değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kuvvetlerin eksene göre döndürme etkisi bu konumda sıfıra inebilir.","level":4,"familyId":"motor-konum-moment-kolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu hizalanmada kuvvetlerin eksene göre etkili moment kolları sıfıra yaklaşabilir ve net tork oluşmayabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Çerçevenin yüzey normali alanla hizalıyken manyetik dipol modeli bakımından tork en büyük değil sıfır sınırındadır. Bu nedenle ‘Tork en büyüktür çünkü çerçeve yüzeyi alana diktir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Rotor rengi torkun fiziksel değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Tork yalnız rotorun rengine bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bu hizalanmada kuvvetlerin eksene göre etkili moment kolları sıfıra yaklaşabilir ve net tork oluşmayabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Kuvvetlerin eksene göre döndürme etkisi bu konumda sıfıra inebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Çerçeve döndükçe kuvvet doğrultuları ve moment kolları değiştiği için tork konuma bağlıdır. Bu nedenle ‘Akım bulunduğu sürece tork hiçbir konumda değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"69befd2d1c5120975d2ef300b884d729c5ca90ddcef4d36faa67b7cc42fcd5d7","reviewDecisionSha256":"1d558f495a2a6f57cdd7cf2631871f33abf19c0a60cece8e20c496dbf7c5a661","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:69befd2d1c5120975d2ef300b884d729c5ca90ddcef4d36faa67b7cc42fcd5d7","reviewedHash":"sha256:69befd2d1c5120975d2ef300b884d729c5ca90ddcef4d36faa67b7cc42fcd5d7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1d558f495a2a6f57cdd7cf2631871f33abf19c0a60cece8e20c496dbf7c5a661; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0237","contentProjectionSha256":"69befd2d1c5120975d2ef300b884d729c5ca90ddcef4d36faa67b7cc42fcd5d7","reviewDecisionSha256":"1d558f495a2a6f57cdd7cf2631871f33abf19c0a60cece8e20c496dbf7c5a661","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0238","questionNumber":238,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Tek çerçeveli bir motor, akım bulunduğu hâlde belirli bir rotor konumunda kendiliğinden harekete başlamıyor; hafifçe itildiğinde dönmeye devam ediyor. Bu gözlem en iyi nasıl açıklanır?","choices":["Motorun elektrik kaynağı yalnız rotor hareket ederken oluşur.","Hafif itme mıknatısların alanını kalıcı olarak iki katına çıkarır.","Rotor durduğunda elektrik akımı her zaman yönsüz olur.","Rotor sıfır ya da çok küçük tork konumunda kalmış olabilir; küçük başlangıç hareketi onu tork oluşan konuma taşır."],"distractorWhy":["Elektrik kaynağı rotorun hareketinden üretilmek zorunda değildir; dış kaynaktan akım sağlanabilir. Bu nedenle ‘Motorun elektrik kaynağı yalnız rotor hareket ederken oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Mekanik bir itme sabit mıknatıs alanını kalıcı olarak iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Hafif itme mıknatısların alanını kalıcı olarak iki katına çıkarır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Geleneksel akımın yönü rotorun durmasıyla ortadan kalkmaz. Bu nedenle ‘Rotor durduğunda elektrik akımı her zaman yönsüz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; tek çerçeveli basit modelde bazı yönelimlerde moment kolu çok küçük olabilir ve başlangıç torku yetersiz kalabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Rotor sıfır ya da çok küçük tork konumunda kalmış olabilir; küçük başlangıç hareketi onu tork oluşan konuma taşır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Rotor sıfır ya da çok küçük tork konumunda kalmış olabilir; küçük başlangıç hareketi onu tork oluşan konuma taşır.","level":5,"familyId":"motor-konum-moment-kolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tek çerçeveli basit modelde bazı yönelimlerde moment kolu çok küçük olabilir ve başlangıç torku yetersiz kalabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Elektrik kaynağı rotorun hareketinden üretilmek zorunda değildir; dış kaynaktan akım sağlanabilir. Bu nedenle ‘Motorun elektrik kaynağı yalnız rotor hareket ederken oluşur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Mekanik bir itme sabit mıknatıs alanını kalıcı olarak iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Hafif itme mıknatısların alanını kalıcı olarak iki katına çıkarır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Geleneksel akımın yönü rotorun durmasıyla ortadan kalkmaz. Bu nedenle ‘Rotor durduğunda elektrik akımı her zaman yönsüz olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; tek çerçeveli basit modelde bazı yönelimlerde moment kolu çok küçük olabilir ve başlangıç torku yetersiz kalabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Rotor sıfır ya da çok küçük tork konumunda kalmış olabilir; küçük başlangıç hareketi onu tork oluşan konuma taşır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6da89a2d140f0030d46aac5015d03914d80a1ba03746cdc3bd4598100303f75b","reviewDecisionSha256":"5618c6a7260691a5cd3d371f844b56861fe1b02ec302f63a5953a61ab0df2bc4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6da89a2d140f0030d46aac5015d03914d80a1ba03746cdc3bd4598100303f75b","reviewedHash":"sha256:6da89a2d140f0030d46aac5015d03914d80a1ba03746cdc3bd4598100303f75b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5618c6a7260691a5cd3d371f844b56861fe1b02ec302f63a5953a61ab0df2bc4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0238","contentProjectionSha256":"6da89a2d140f0030d46aac5015d03914d80a1ba03746cdc3bd4598100303f75b","reviewDecisionSha256":"5618c6a7260691a5cd3d371f844b56861fe1b02ec302f63a5953a61ab0df2bc4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0239","questionNumber":239,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"Aynı manyetik alanda, aynı boyutlarda ve aynı akımı taşıyan iki motor bobininden K bir sarımlı, L üç sarımlıdır. Diğer koşullar aynıysa başlangıç torkları için en uygun karşılaştırma hangisidir?","choices":["L bobininde aynı yönde katkı yapan daha çok sarım bulunduğundan başlangıç torku daha büyük olabilir.","K bobininin sarımı az olduğu için torku zorunlu olarak üç kat büyüktür.","Sarım sayısı yalnız bobinin rengini değiştirir, torku etkilemez.","Üç sarım bulunduğunda karşılıklı kenarlardaki kuvvetler tamamen yok olur."],"distractorWhy":["Doğru; akım aynı tutulduğunda her sarımın kuvvet çifti ortak dönme yönüne katkı yapabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘L bobininde aynı yönde katkı yapan daha çok sarım bulunduğundan başlangıç torku daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Daha az sarımın daha büyük tork oluşturmasını gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘K bobininin sarımı az olduğu için torku zorunlu olarak üç kat büyüktür.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Sarım sayısı toplam manyetik kuvvet ve tork katkısını etkileyebilir. Bu nedenle ‘Sarım sayısı yalnız bobinin rengini değiştirir, torku etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Sarımların alan içindeki uygun kenarları birbirini yok etmek yerine torka katkı sağlar. Bu nedenle ‘Üç sarım bulunduğunda karşılıklı kenarlardaki kuvvetler tamamen yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"L bobininde aynı yönde katkı yapan daha çok sarım bulunduğundan başlangıç torku daha büyük olabilir.","level":4,"familyId":"motor-sarim-geometri-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akım aynı tutulduğunda her sarımın kuvvet çifti ortak dönme yönüne katkı yapabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; akım aynı tutulduğunda her sarımın kuvvet çifti ortak dönme yönüne katkı yapabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘L bobininde aynı yönde katkı yapan daha çok sarım bulunduğundan başlangıç torku daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Daha az sarımın daha büyük tork oluşturmasını gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘K bobininin sarımı az olduğu için torku zorunlu olarak üç kat büyüktür.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sarım sayısı toplam manyetik kuvvet ve tork katkısını etkileyebilir. Bu nedenle ‘Sarım sayısı yalnız bobinin rengini değiştirir, torku etkilemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sarımların alan içindeki uygun kenarları birbirini yok etmek yerine torka katkı sağlar. Bu nedenle ‘Üç sarım bulunduğunda karşılıklı kenarlardaki kuvvetler tamamen yok olur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7653451478860d95183d74eda5b64d1724395d5ee711a6b4f4f5dd05bb6535e7","reviewDecisionSha256":"8d4680d69cae23fb26604f6e34f647e39a90e8ca5d7e86e712252aeabb0becc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7653451478860d95183d74eda5b64d1724395d5ee711a6b4f4f5dd05bb6535e7","reviewedHash":"sha256:7653451478860d95183d74eda5b64d1724395d5ee711a6b4f4f5dd05bb6535e7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d4680d69cae23fb26604f6e34f647e39a90e8ca5d7e86e712252aeabb0becc7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0239","contentProjectionSha256":"7653451478860d95183d74eda5b64d1724395d5ee711a6b4f4f5dd05bb6535e7","reviewDecisionSha256":"8d4680d69cae23fb26604f6e34f647e39a90e8ca5d7e86e712252aeabb0becc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0240","questionNumber":240,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-9","topic":"Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi","noteId":"tr-g11-fizik-note-015","noteKey":"tr-g11-fizik-note-015","objective":"FİZ.11.2.9","question":"İki motor çerçevesinin aktif kenarlarındaki manyetik kuvvetler eşit büyüklüktedir. M çerçevesinde bu kenarlar dönme ekseninden N çerçevesindekine göre daha uzaktadır. Hangi sonuç beklenir?","choices":["Kuvvetler eşit olduğundan iki tork her koşulda sıfırdır.","M çerçevesinde moment kolu daha büyük olduğu için dönme etkisi daha büyük olabilir.","N çerçevesi daha küçük olduğu için manyetik alanı yok eder.","Tork yalnız akım yönüne bağlıdır, kuvvetin eksene uzaklığı önemsizdir."],"distractorWhy":["Eşit-zıt kuvvetler farklı etki doğrularında sıfır olmayan tork oluşturabilir. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit olduğundan iki tork her koşulda sıfırdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; aynı kuvvet daha büyük dik uzaklıktan uygulandığında eksene göre daha büyük döndürme etkisi yapar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘M çerçevesinde moment kolu daha büyük olduğu için dönme etkisi daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Çerçeve boyutu manyetik alanı kendiliğinden yok etmez. Bu nedenle ‘N çerçevesi daha küçük olduğu için manyetik alanı yok eder.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Tork, kuvvetin büyüklüğü kadar eksene göre moment koluna da bağlıdır. Bu nedenle ‘Tork yalnız akım yönüne bağlıdır, kuvvetin eksene uzaklığı önemsizdir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"M çerçevesinde moment kolu daha büyük olduğu için dönme etkisi daha büyük olabilir.","level":4,"familyId":"motor-sarim-geometri-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı kuvvet daha büyük dik uzaklıktan uygulandığında eksene göre daha büyük döndürme etkisi yapar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Eşit-zıt kuvvetler farklı etki doğrularında sıfır olmayan tork oluşturabilir. Bu nedenle ‘Kuvvetler eşit olduğundan iki tork her koşulda sıfırdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; aynı kuvvet daha büyük dik uzaklıktan uygulandığında eksene göre daha büyük döndürme etkisi yapar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘M çerçevesinde moment kolu daha büyük olduğu için dönme etkisi daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Çerçeve boyutu manyetik alanı kendiliğinden yok etmez. Bu nedenle ‘N çerçevesi daha küçük olduğu için manyetik alanı yok eder.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tork, kuvvetin büyüklüğü kadar eksene göre moment koluna da bağlıdır. Bu nedenle ‘Tork yalnız akım yönüne bağlıdır, kuvvetin eksene uzaklığı önemsizdir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Elektrik Motorlarının Çalışma Prensibi kapsamında akım geçen çerçevenin kuvvet çiftini, dönmesini ve motor mekanizmasını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-015","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-015","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"09a1a04e5a980c0796e2cebc2ac16e8858e0e34aff2027f872be736b45785e5d","reviewDecisionSha256":"26487ce4326a2f25b9461a7fd6892b11a009f73bb01aa3073a92f8ac0a70c2dc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:09a1a04e5a980c0796e2cebc2ac16e8858e0e34aff2027f872be736b45785e5d","reviewedHash":"sha256:09a1a04e5a980c0796e2cebc2ac16e8858e0e34aff2027f872be736b45785e5d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:26487ce4326a2f25b9461a7fd6892b11a009f73bb01aa3073a92f8ac0a70c2dc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0240","contentProjectionSha256":"09a1a04e5a980c0796e2cebc2ac16e8858e0e34aff2027f872be736b45785e5d","reviewDecisionSha256":"26487ce4326a2f25b9461a7fd6892b11a009f73bb01aa3073a92f8ac0a70c2dc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0241","questionNumber":241,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Manyetik akı kavramı aşağıdakilerden hangisini en uygun biçimde ifade eder?","choices":["Bir mıknatısın yalnız kütlesini","Bir yüzeydeki elektrik yükü miktarını","Belirli bir yüzeyden geçen manyetik alanın büyüklük ve yönelime bağlı ölçüsünü","Manyetik alan çizgilerinin gerçek parçacık sayısını"],"distractorWhy":["Manyetik akı mıknatısın kütlesini ölçmez. Bu nedenle ‘Bir mıknatısın yalnız kütlesini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Yüzeydeki elektrik yükü manyetik akının tanımı değildir. Bu nedenle ‘Bir yüzeydeki elektrik yükü miktarını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; akı, manyetik alanın seçilen yüzeyle nasıl kesiştiğini ikinci, alan ve yönelim üzerinden açıklar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Belirli bir yüzeyden geçen manyetik alanın büyüklük ve yönelime bağlı ölçüsünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan çizgileri gerçek parçacıklar değildir; akı çizgi parçacıklarını saymak anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Manyetik alan çizgilerinin gerçek parçacık sayısını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Belirli bir yüzeyden geçen manyetik alanın büyüklük ve yönelime bağlı ölçüsünü","level":2,"familyId":"aki-yuzey-normali","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akı, manyetik alanın seçilen yüzeyle nasıl kesiştiğini ikinci, alan ve yönelim üzerinden açıklar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Manyetik akı mıknatısın kütlesini ölçmez. Bu nedenle ‘Bir mıknatısın yalnız kütlesini’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yüzeydeki elektrik yükü manyetik akının tanımı değildir. Bu nedenle ‘Bir yüzeydeki elektrik yükü miktarını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akı, manyetik alanın seçilen yüzeyle nasıl kesiştiğini ikinci, alan ve yönelim üzerinden açıklar. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Belirli bir yüzeyden geçen manyetik alanın büyüklük ve yönelime bağlı ölçüsünü’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Alan çizgileri gerçek parçacıklar değildir; akı çizgi parçacıklarını saymak anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Manyetik alan çizgilerinin gerçek parçacık sayısını’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"923d2021a6b1559d27c6b3b0432197e399183068c0abbe55fb576ba79ec42b95","reviewDecisionSha256":"a92688316138c70656de5a4abb4ad57673ed698b3cb7122bf8a5521fe47534cd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:923d2021a6b1559d27c6b3b0432197e399183068c0abbe55fb576ba79ec42b95","reviewedHash":"sha256:923d2021a6b1559d27c6b3b0432197e399183068c0abbe55fb576ba79ec42b95","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a92688316138c70656de5a4abb4ad57673ed698b3cb7122bf8a5521fe47534cd; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0241","contentProjectionSha256":"923d2021a6b1559d27c6b3b0432197e399183068c0abbe55fb576ba79ec42b95","reviewDecisionSha256":"a92688316138c70656de5a4abb4ad57673ed698b3cb7122bf8a5521fe47534cd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0242","questionNumber":242,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Düz bir yüzeyin normali düzgün manyetik alanla aynı yöndedir. B ve yüzey alanı sabitse manyetik akı için hangi yorum doğrudur?","choices":["Akı sıfırdır çünkü normal alanla paraleldir.","Akı yalnız yüzeyin kalınlığına bağlıdır.","Alan yüzeye hiç ulaşmaz.","Yüzey alan çizgilerine dik olduğundan akının büyüklüğü en büyük değerindedir."],"distractorWhy":["Normalin alanla paralel olması, yüzey düzleminin alana dik olduğu maksimum akı durumudur. Bu nedenle ‘Akı sıfırdır çünkü normal alanla paraleldir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Basit akı modelinde yüzey kalınlığı temel değişken değildir. Bu nedenle ‘Akı yalnız yüzeyin kalınlığına bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Alan çizgileri yüzeyi en doğrudan bu yönelimde keser. Bu nedenle ‘Alan yüzeye hiç ulaşmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; normal ile alan arasındaki açı sıfır olduğunda cosθ en büyük değerini alır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yüzey alan çizgilerine dik olduğundan akının büyüklüğü en büyük değerindedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yüzey alan çizgilerine dik olduğundan akının büyüklüğü en büyük değerindedir.","level":2,"familyId":"aki-yuzey-normali","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: normal ile alan arasındaki açı sıfır olduğunda cosθ en büyük değerini alır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Normalin alanla paralel olması, yüzey düzleminin alana dik olduğu maksimum akı durumudur. Bu nedenle ‘Akı sıfırdır çünkü normal alanla paraleldir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Basit akı modelinde yüzey kalınlığı temel değişken değildir. Bu nedenle ‘Akı yalnız yüzeyin kalınlığına bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan çizgileri yüzeyi en doğrudan bu yönelimde keser. Bu nedenle ‘Alan yüzeye hiç ulaşmaz.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; normal ile alan arasındaki açı sıfır olduğunda cosθ en büyük değerini alır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yüzey alan çizgilerine dik olduğundan akının büyüklüğü en büyük değerindedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a88f6582c7da86b1aaa65a5972307d82fbcca129dcbd9012071ceee99471b3ae","reviewDecisionSha256":"f4fd33a7e8e1195b57ffd7915f392ad7a8640f213563eada99271844b2bba1f9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a88f6582c7da86b1aaa65a5972307d82fbcca129dcbd9012071ceee99471b3ae","reviewedHash":"sha256:a88f6582c7da86b1aaa65a5972307d82fbcca129dcbd9012071ceee99471b3ae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f4fd33a7e8e1195b57ffd7915f392ad7a8640f213563eada99271844b2bba1f9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0242","contentProjectionSha256":"a88f6582c7da86b1aaa65a5972307d82fbcca129dcbd9012071ceee99471b3ae","reviewDecisionSha256":"f4fd33a7e8e1195b57ffd7915f392ad7a8640f213563eada99271844b2bba1f9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0243","questionNumber":243,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Düz bir tel çerçevenin yüzey düzlemi, düzgün manyetik alan çizgilerine paralel tutuluyor. Çerçeveden geçen manyetik akı için ne söylenebilir?","choices":["Yüzey normali alana dik olduğundan manyetik akı sıfırdır.","Akı en büyüktür çünkü çerçeve alan çizgileri boyunca uzanır.","Akı yüzey alanından bağımsız olarak sonsuzdur.","Alan çizgileri çerçeveye paralelken akının yönü belirlenemez."],"distractorWhy":["Doğru; alanın yüzey normaline dik bileşeni sıfır olduğu için yüzeyden geçiş ölçüsü sıfırdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yüzey normali alana dik olduğundan manyetik akı sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan çizgileri yüzey düzlemi boyunca ilerlediğinde yüzeyi kesmez; maksimum akı oluşmaz. Bu nedenle ‘Akı en büyüktür çünkü çerçeve alan çizgileri boyunca uzanır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Sonlu alan ve yüzey için akı sonsuz olmaz. Bu nedenle ‘Akı yüzey alanından bağımsız olarak sonsuzdur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Yönelim açıkça verildiği için akının sıfır olduğu belirlenebilir. Bu nedenle ‘Alan çizgileri çerçeveye paralelken akının yönü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Yüzey normali alana dik olduğundan manyetik akı sıfırdır.","level":3,"familyId":"aki-yuzey-normali","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: alanın yüzey normaline dik bileşeni sıfır olduğu için yüzeyden geçiş ölçüsü sıfırdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; alanın yüzey normaline dik bileşeni sıfır olduğu için yüzeyden geçiş ölçüsü sıfırdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Yüzey normali alana dik olduğundan manyetik akı sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Alan çizgileri yüzey düzlemi boyunca ilerlediğinde yüzeyi kesmez; maksimum akı oluşmaz. Bu nedenle ‘Akı en büyüktür çünkü çerçeve alan çizgileri boyunca uzanır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sonlu alan ve yüzey için akı sonsuz olmaz. Bu nedenle ‘Akı yüzey alanından bağımsız olarak sonsuzdur.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yönelim açıkça verildiği için akının sıfır olduğu belirlenebilir. Bu nedenle ‘Alan çizgileri çerçeveye paralelken akının yönü belirlenemez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"28b7eb94aa0fc478c6832c2f1e43e510a9fb03c157365739b7502266090f1236","reviewDecisionSha256":"e4a3cb160a4fa0af52147255fd73e11d0eaa8ea625a09461c1877e314f060b04","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:28b7eb94aa0fc478c6832c2f1e43e510a9fb03c157365739b7502266090f1236","reviewedHash":"sha256:28b7eb94aa0fc478c6832c2f1e43e510a9fb03c157365739b7502266090f1236","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e4a3cb160a4fa0af52147255fd73e11d0eaa8ea625a09461c1877e314f060b04; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0243","contentProjectionSha256":"28b7eb94aa0fc478c6832c2f1e43e510a9fb03c157365739b7502266090f1236","reviewDecisionSha256":"e4a3cb160a4fa0af52147255fd73e11d0eaa8ea625a09461c1877e314f060b04","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0244","questionNumber":244,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Sabit B alanındaki düz yüzey, alan çizgilerine dik konumdan alan çizgilerine paralel konuma yavaşça döndürülüyor. Yüzey alanı değişmediğine göre akı büyüklüğü nasıl değişir?","choices":["Sıfırdan başlayıp sürekli artar.","En büyük değerden başlayıp azalır ve son konumda sıfır olur.","Dönüş boyunca aynı kalır.","Önce sonsuz olur, sonra işaret değiştirmeden aynı değere döner."],"distractorWhy":["Başlangıçta yüzey alana dik olduğu için akı sıfır değil en büyüktür. Bu nedenle ‘Sıfırdan başlayıp sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; yüzey normali alanla paralelden dik konuma giderken cosθ azalır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘En büyük değerden başlayıp azalır ve son konumda sıfır olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yönelim değiştiği için akı sabit kalmaz. Bu nedenle ‘Dönüş boyunca aynı kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Sonlu ikinci ve birinci için akı sonsuz olmaz. Bu nedenle ‘Önce sonsuz olur, sonra işaret değiştirmeden aynı değere döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"En büyük değerden başlayıp azalır ve son konumda sıfır olur.","level":3,"familyId":"aki-yuzey-normali","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzey normali alanla paralelden dik konuma giderken cosθ azalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Başlangıçta yüzey alana dik olduğu için akı sıfır değil en büyüktür. Bu nedenle ‘Sıfırdan başlayıp sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yüzey normali alanla paralelden dik konuma giderken cosθ azalır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘En büyük değerden başlayıp azalır ve son konumda sıfır olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yönelim değiştiği için akı sabit kalmaz. Bu nedenle ‘Dönüş boyunca aynı kalır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sonlu ikinci ve birinci için akı sonsuz olmaz. Bu nedenle ‘Önce sonsuz olur, sonra işaret değiştirmeden aynı değere döner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"600c710907de3540d08619c0da2ac512d9fbb22b30714de27e9c7a801525c011","reviewDecisionSha256":"cf3f30351b021004b4eba08ea7aa265c8889745252d96073165e385670b470a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:600c710907de3540d08619c0da2ac512d9fbb22b30714de27e9c7a801525c011","reviewedHash":"sha256:600c710907de3540d08619c0da2ac512d9fbb22b30714de27e9c7a801525c011","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cf3f30351b021004b4eba08ea7aa265c8889745252d96073165e385670b470a5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0244","contentProjectionSha256":"600c710907de3540d08619c0da2ac512d9fbb22b30714de27e9c7a801525c011","reviewDecisionSha256":"cf3f30351b021004b4eba08ea7aa265c8889745252d96073165e385670b470a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0245","questionNumber":245,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Bir yüzeyin alanı ve yönelimi değiştirilmeden düzgün manyetik alan büyüklüğü iki katına çıkarılıyor. İlk akı Φ ise yeni akı nedir?","choices":["Φ/4","Φ/2","2Φ","4Φ"],"distractorWhy":["Alan büyürken akının dörtte bire inmesini gerektiren ters kare ilişki yoktur. Bu nedenle ‘Φ/4’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","ikinci ile akı arasında ters orantı kurulmuştur. Bu nedenle ‘Φ/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; birinci ve yönelim sabitken manyetik akı ikinci ile doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘2Φ’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dört kat artış ikinci'nin karesiyle ilişki varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘4Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"2Φ","level":3,"familyId":"aki-carpan-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birinci ve yönelim sabitken manyetik akı ikinci ile doğru orantılıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Alan büyürken akının dörtte bire inmesini gerektiren ters kare ilişki yoktur. Bu nedenle ‘Φ/4’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: ikinci ile akı arasında ters orantı kurulmuştur. Bu nedenle ‘Φ/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; birinci ve yönelim sabitken manyetik akı ikinci ile doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘2Φ’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Dört kat artış ikinci'nin karesiyle ilişki varmış gibi düşünmekten kaynaklanır. Bu nedenle ‘4Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4bb71ba550e2fd8f5d95071135250e23240deda8befc07fff95df557a29bf2b1","reviewDecisionSha256":"0d242482c96594ede65d5e933d64ffc5b9baa0067140ad8508ea241a274bc75b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4bb71ba550e2fd8f5d95071135250e23240deda8befc07fff95df557a29bf2b1","reviewedHash":"sha256:4bb71ba550e2fd8f5d95071135250e23240deda8befc07fff95df557a29bf2b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0d242482c96594ede65d5e933d64ffc5b9baa0067140ad8508ea241a274bc75b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0245","contentProjectionSha256":"4bb71ba550e2fd8f5d95071135250e23240deda8befc07fff95df557a29bf2b1","reviewDecisionSha256":"0d242482c96594ede65d5e933d64ffc5b9baa0067140ad8508ea241a274bc75b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0246","questionNumber":246,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Aynı düzgün manyetik alan içinde, aynı yönelimde tutulan bir yüzeyin alanı üç katına çıkarılıyor. Manyetik akı nasıl değişir?","choices":["Üçte bire iner.","Değişmez.","Dokuz katına çıkar.","Üç katına çıkar."],"distractorWhy":["Yüzey alanı ile akı arasında ters değil doğru orantı vardır. Bu nedenle ‘Üçte bire iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Yüzey alanı akı modelinin temel değişkenidir. Bu nedenle ‘Değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Alan büyüklüğünün karesi alınmaz. Bu nedenle ‘Dokuz katına çıkar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; ikinci ve θ sabitken akı yüzey alanıyla doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Üç katına çıkar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Üç katına çıkar.","level":3,"familyId":"aki-carpan-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci ve θ sabitken akı yüzey alanıyla doğru orantılıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yüzey alanı ile akı arasında ters değil doğru orantı vardır. Bu nedenle ‘Üçte bire iner.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yüzey alanı akı modelinin temel değişkenidir. Bu nedenle ‘Değişmez.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan büyüklüğünün karesi alınmaz. Bu nedenle ‘Dokuz katına çıkar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ikinci ve θ sabitken akı yüzey alanıyla doğru orantılıdır. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Üç katına çıkar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dc080cce92c3119757f5da0f25eb6bcd400759aeb1dd07659077d6d052f0055c","reviewDecisionSha256":"840c500d8c13da1711d515bbfa8c7e44d1f69445a7bf46b5ce5d031c127f4fcc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dc080cce92c3119757f5da0f25eb6bcd400759aeb1dd07659077d6d052f0055c","reviewedHash":"sha256:dc080cce92c3119757f5da0f25eb6bcd400759aeb1dd07659077d6d052f0055c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:840c500d8c13da1711d515bbfa8c7e44d1f69445a7bf46b5ce5d031c127f4fcc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0246","contentProjectionSha256":"dc080cce92c3119757f5da0f25eb6bcd400759aeb1dd07659077d6d052f0055c","reviewDecisionSha256":"840c500d8c13da1711d515bbfa8c7e44d1f69445a7bf46b5ce5d031c127f4fcc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0247","questionNumber":247,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Yüzey yönelimi sabitken manyetik alan yarıya indiriliyor, yüzey alanı iki katına çıkarılıyor. İlk akı Φ olduğuna göre son akı nedir?","choices":["Φ","Φ/2","2Φ","4Φ"],"distractorWhy":["Doğru; ikinci'nin 1/2 etkisi ile birinci'nın 2 kat etkisi birbirini dengeler. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Φ’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yalnız alanın yarıya inmesi dikkate alınmış, yüzey artışı atlanmıştır. Bu nedenle ‘Φ/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Yalnız yüzey alanının iki katına çıkması dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘2Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","İki değişimin etkileri çarpılırken gereksiz yere kare alınmıştır. Bu nedenle ‘4Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Φ","level":4,"familyId":"aki-carpan-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ikinci'nin 1/2 etkisi ile birinci'nın 2 kat etkisi birbirini dengeler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ikinci'nin 1/2 etkisi ile birinci'nın 2 kat etkisi birbirini dengeler. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Φ’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Yalnız alanın yarıya inmesi dikkate alınmış, yüzey artışı atlanmıştır. Bu nedenle ‘Φ/2’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yalnız yüzey alanının iki katına çıkması dikkate alınmıştır. Bu nedenle ‘2Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: İki değişimin etkileri çarpılırken gereksiz yere kare alınmıştır. Bu nedenle ‘4Φ’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7b68a1fea8a5b2bbb4e72683eacd06178b41065ee5bec8882ee0b4cac3f4ba5","reviewDecisionSha256":"2e1c1a086860a5757723d4bb030563edf2d5e3b942158a156939fb3eb0062559","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a7b68a1fea8a5b2bbb4e72683eacd06178b41065ee5bec8882ee0b4cac3f4ba5","reviewedHash":"sha256:a7b68a1fea8a5b2bbb4e72683eacd06178b41065ee5bec8882ee0b4cac3f4ba5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2e1c1a086860a5757723d4bb030563edf2d5e3b942158a156939fb3eb0062559; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0247","contentProjectionSha256":"a7b68a1fea8a5b2bbb4e72683eacd06178b41065ee5bec8882ee0b4cac3f4ba5","reviewDecisionSha256":"2e1c1a086860a5757723d4bb030563edf2d5e3b942158a156939fb3eb0062559","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0248","questionNumber":248,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"K yüzeyi B alanında A büyüklüğündedir. L yüzeyi aynı yönelimde 3B alanında A/3 büyüklüğündedir. Akılar nasıl karşılaştırılır?","choices":["ΦK = 3ΦL","ΦK = ΦL","ΦK = ΦL/3","ΦK = 9ΦL"],"distractorWhy":["L'deki alan artışı yüzey alanındaki aynı oranlı azalışla dengelenmiştir. Bu nedenle ‘ΦK = 3ΦL’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; 3B ile birinci/3 çarpımı ikinci·birinci ile aynıdır ve yönelimler eşittir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘ΦK = ΦL’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","L akısının üç kat küçük olduğu düşünülmüş, alanın üç kat büyük olması atlanmıştır. Bu nedenle ‘ΦK = ΦL/3’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Alan ve yüzey değişimleri gereksiz biçimde karelenmiştir. Bu nedenle ‘ΦK = 9ΦL’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"ΦK = ΦL","level":4,"familyId":"aki-carpan-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 3B ile birinci/3 çarpımı ikinci·birinci ile aynıdır ve yönelimler eşittir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: L'deki alan artışı yüzey alanındaki aynı oranlı azalışla dengelenmiştir. Bu nedenle ‘ΦK = 3ΦL’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; 3B ile birinci/3 çarpımı ikinci·birinci ile aynıdır ve yönelimler eşittir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘ΦK = ΦL’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: L akısının üç kat küçük olduğu düşünülmüş, alanın üç kat büyük olması atlanmıştır. Bu nedenle ‘ΦK = ΦL/3’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan ve yüzey değişimleri gereksiz biçimde karelenmiştir. Bu nedenle ‘ΦK = 9ΦL’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c160ddfd0f5ffca36b571569a4dfb4df4898fca4343c1d59f690b1c8c69ac9ed","reviewDecisionSha256":"67d0b14c0d34114b04ae2ade6469fe14540d24ff51e4839feca4e534ac8d9be5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c160ddfd0f5ffca36b571569a4dfb4df4898fca4343c1d59f690b1c8c69ac9ed","reviewedHash":"sha256:c160ddfd0f5ffca36b571569a4dfb4df4898fca4343c1d59f690b1c8c69ac9ed","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:67d0b14c0d34114b04ae2ade6469fe14540d24ff51e4839feca4e534ac8d9be5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0248","contentProjectionSha256":"c160ddfd0f5ffca36b571569a4dfb4df4898fca4343c1d59f690b1c8c69ac9ed","reviewDecisionSha256":"67d0b14c0d34114b04ae2ade6469fe14540d24ff51e4839feca4e534ac8d9be5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0249","questionNumber":249,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Sabit B ve A için yüzey normali ile alan arasındaki açı ve akı ölçümleri şöyledir: 0° için 8 birim, 60° için 4 birim, 90° için 0 birim. Veriler hangi modeli destekler?","choices":["Akı açıyla doğru orantılı olarak sürekli artar.","Akı yönelimden bağımsızdır.","Akı, normal ile alan arasındaki açının kosinüsüyle değişir.","Akı yalnız yüzeyin çevresine bağlıdır."],"distractorWhy":["Açı arttıkça verilerde akı artmamış, azalmıştır. Bu nedenle ‘Akı açıyla doğru orantılı olarak sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Farklı açılarda farklı akı ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Akı yönelimden bağımsızdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; cos0°=1, cos60°=1/2 ve cos90°=0 örüntüsü verilerle uyumludur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akı, normal ile alan arasındaki açının kosinüsüyle değişir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yüzey çevresi değiştirilmemiştir ve veriler yönelim etkisini göstermektedir. Bu nedenle ‘Akı yalnız yüzeyin çevresine bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akı, normal ile alan arasındaki açının kosinüsüyle değişir.","level":3,"familyId":"aki-deney-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cos0°=1, cos60°=1/2 ve cos90°=0 örüntüsü verilerle uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Açı arttıkça verilerde akı artmamış, azalmıştır. Bu nedenle ‘Akı açıyla doğru orantılı olarak sürekli artar.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Farklı açılarda farklı akı ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Akı yönelimden bağımsızdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; cos0°=1, cos60°=1/2 ve cos90°=0 örüntüsü verilerle uyumludur. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Akı, normal ile alan arasındaki açının kosinüsüyle değişir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Yüzey çevresi değiştirilmemiştir ve veriler yönelim etkisini göstermektedir. Bu nedenle ‘Akı yalnız yüzeyin çevresine bağlıdır.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"34f32c0b719465c988ea9da0bffdbcead124f3752b2555868e40703f921988f8","reviewDecisionSha256":"1995909a579013ba8841996564dd7431fa8b6cf649edee11120abb68c5c0c778","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:34f32c0b719465c988ea9da0bffdbcead124f3752b2555868e40703f921988f8","reviewedHash":"sha256:34f32c0b719465c988ea9da0bffdbcead124f3752b2555868e40703f921988f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1995909a579013ba8841996564dd7431fa8b6cf649edee11120abb68c5c0c778; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0249","contentProjectionSha256":"34f32c0b719465c988ea9da0bffdbcead124f3752b2555868e40703f921988f8","reviewDecisionSha256":"1995909a579013ba8841996564dd7431fa8b6cf649edee11120abb68c5c0c778","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0250","questionNumber":250,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Manyetik akının yüzey alanına bağlılığını araştırmak isteyen bir öğrenci hangi düzeni kullanmalıdır?","choices":["Her denemede hem mıknatısı hem yüzey açısını değiştirmelidir.","Farklı alanlı yüzeyleri farklı manyetik alan bölgelerinde denemelidir.","Yüzey alanını sabit tutup yalnız çerçevenin rengini değiştirmelidir.","Aynı düzgün alanda ve aynı yönelimde farklı yüzey alanlarını karşılaştırmalıdır."],"distractorWhy":["ikinci ve θ birlikte değişirse yüzey alanının etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Her denemede hem mıknatısı hem yüzey açısını değiştirmelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Farklı ikinci değerleri karşılaştırmayı karıştırır. Bu nedenle ‘Farklı alanlı yüzeyleri farklı manyetik alan bölgelerinde denemelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Renk akı modelinin değişkeni değildir ve yüzey alanı değişmemiştir. Bu nedenle ‘Yüzey alanını sabit tutup yalnız çerçevenin rengini değiştirmelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar.","Doğru; yalnız birinci değiştirilip ikinci ile θ sabit tutulduğunda alanın etkisi sınanabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aynı düzgün alanda ve aynı yönelimde farklı yüzey alanlarını karşılaştırmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynı düzgün alanda ve aynı yönelimde farklı yüzey alanlarını karşılaştırmalıdır.","level":4,"familyId":"aki-deney-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız birinci değiştirilip ikinci ile θ sabit tutulduğunda alanın etkisi sınanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: ikinci ve θ birlikte değişirse yüzey alanının etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Her denemede hem mıknatısı hem yüzey açısını değiştirmelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Farklı ikinci değerleri karşılaştırmayı karıştırır. Bu nedenle ‘Farklı alanlı yüzeyleri farklı manyetik alan bölgelerinde denemelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Renk akı modelinin değişkeni değildir ve yüzey alanı değişmemiştir. Bu nedenle ‘Yüzey alanını sabit tutup yalnız çerçevenin rengini değiştirmelidir.’ seçeneği kuvvet yönünü, kontrollü değişkeni, motor mekanizmasını, akı modelini ya da güvenlik kanıtını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yalnız birinci değiştirilip ikinci ile θ sabit tutulduğunda alanın etkisi sınanabilir. Verilen alan, akım, yön, geometri veya güvenlik koşullarıyla ‘Aynı düzgün alanda ve aynı yönelimde farklı yüzey alanlarını karşılaştırmalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akıyı etkileyen alan, yüzey ve açı değişkenlerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Sorudaki akım, alan, tel veya çerçeve yönü, yüzey normali, açı, ölçüm ve güvenlik koşulları metinle eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm vektörel kural, kontrollü karşılaştırma veya fiziksel mekanizmayla tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"059531a5bc948446779f3df992d279e80305c67a4b8a786054e731387af11bf8","reviewDecisionSha256":"f61db31b2114d3f2386b04ef8152bd2bb06cc7402b8c478b2e97fa3b72a1f4c6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:059531a5bc948446779f3df992d279e80305c67a4b8a786054e731387af11bf8","reviewedHash":"sha256:059531a5bc948446779f3df992d279e80305c67a4b8a786054e731387af11bf8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f61db31b2114d3f2386b04ef8152bd2bb06cc7402b8c478b2e97fa3b72a1f4c6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0250","contentProjectionSha256":"059531a5bc948446779f3df992d279e80305c67a4b8a786054e731387af11bf8","reviewDecisionSha256":"f61db31b2114d3f2386b04ef8152bd2bb06cc7402b8c478b2e97fa3b72a1f4c6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0251","questionNumber":251,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Bir çerçevenin yüzeyinin yalnız yarısı düzgün manyetik alan bölgesindedir. Öğrenci akıyı yorumlarken çerçevenin bütün alanını B ile çarpıyor. Temel hata nedir?","choices":["Basit modelde yalnız manyetik alanın bulunduğu etkin yüzey bölümü akıya katkı yapar.","Akı hesabında yüzey alanı hiçbir zaman kullanılmaz.","Manyetik alan bölgesi dışında akı her zaman sonsuzdur.","Çerçevenin alan dışında kalan yarısı B'yi otomatik olarak iki katına çıkarır."],"distractorWhy":["Doğru; düzgün alan yalnız yüzeyin yarısını kapsıyorsa tam alanı aynı ikinci ile kullanmak akıyı fazla tahmin eder. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Basit modelde yalnız manyetik alanın bulunduğu etkin yüzey bölümü akıya katkı yapar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yüzey alanı akının temel değişkenlerinden biridir. Bu nedenle ‘Akı hesabında yüzey alanı hiçbir zaman kullanılmaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Alan bulunmayan bölgede bu kaynaktan gelen akı katkısı sonsuz değildir. Bu nedenle ‘Manyetik alan bölgesi dışında akı her zaman sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Alan dışında kalan bölüm manyetik alanı iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Çerçevenin alan dışında kalan yarısı ikinci'yi otomatik olarak iki katına çıkarır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Basit modelde yalnız manyetik alanın bulunduğu etkin yüzey bölümü akıya katkı yapar.","level":4,"familyId":"aki-deney-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzgün alan yalnız yüzeyin yarısını kapsıyorsa tam alanı aynı ikinci ile kullanmak akıyı fazla tahmin eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; düzgün alan yalnız yüzeyin yarısını kapsıyorsa tam alanı aynı ikinci ile kullanmak akıyı fazla tahmin eder. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Basit modelde yalnız manyetik alanın bulunduğu etkin yüzey bölümü akıya katkı yapar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Yüzey alanı akının temel değişkenlerinden biridir. Bu nedenle ‘Akı hesabında yüzey alanı hiçbir zaman kullanılmaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Alan bulunmayan bölgede bu kaynaktan gelen akı katkısı sonsuz değildir. Bu nedenle ‘Manyetik alan bölgesi dışında akı her zaman sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan dışında kalan bölüm manyetik alanı iki katına çıkarmaz. Bu nedenle ‘Çerçevenin alan dışında kalan yarısı ikinci'yi otomatik olarak iki katına çıkarır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"732413faf9e07051198fb175290cbcbc79739d10f76bbfa24ba4742188d36325","reviewDecisionSha256":"944856b57a923b49e6a1d08c1c2f5abfcc177d69b2d2a8d27d5d90f4d53f8860","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:732413faf9e07051198fb175290cbcbc79739d10f76bbfa24ba4742188d36325","reviewedHash":"sha256:732413faf9e07051198fb175290cbcbc79739d10f76bbfa24ba4742188d36325","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:944856b57a923b49e6a1d08c1c2f5abfcc177d69b2d2a8d27d5d90f4d53f8860; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0251","contentProjectionSha256":"732413faf9e07051198fb175290cbcbc79739d10f76bbfa24ba4742188d36325","reviewDecisionSha256":"944856b57a923b49e6a1d08c1c2f5abfcc177d69b2d2a8d27d5d90f4d53f8860","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0252","questionNumber":252,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Geniş bir yüzeyin bir bölümünde manyetik alan güçlü, diğer bölümünde zayıftır. Tek bir B değeriyle toplam yüzey alanını çarpmak hangi koşulda güvenilir olur?","choices":["Alan ne kadar değişken olursa olsun her zaman","B değeri yüzey üzerindeki alanı uygun biçimde temsil ediyor veya yüzey bölümlere ayrılarak katkılar ayrı değerlendiriliyorsa","Yalnız yüzeyin rengi koyuysa","Yüzey normali tanımlanmamışsa"],"distractorWhy":["Konuma göre güçlü değişen alan tek bir değerle her zaman temsil edilemez. Bu nedenle ‘Alan ne kadar değişken olursa olsun her zaman’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; düzgün alan varsayımı geçerli olmalı ya da farklı bölgelerin akı katkıları ayrı düşünülmelidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘ikinci değeri yüzey üzerindeki alanı uygun biçimde temsil ediyor veya yüzey bölümlere ayrılarak katkılar ayrı değerlendiriliyorsa’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yüzey rengi manyetik akı modelinin koşulu değildir. Bu nedenle ‘Yalnız yüzeyin rengi koyuysa’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yönelim için yüzey normali gereklidir; tanımsız olması güvenilirliği artırmaz. Bu nedenle ‘Yüzey normali tanımlanmamışsa’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"B değeri yüzey üzerindeki alanı uygun biçimde temsil ediyor veya yüzey bölümlere ayrılarak katkılar ayrı değerlendiriliyorsa","level":5,"familyId":"aki-deney-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzgün alan varsayımı geçerli olmalı ya da farklı bölgelerin akı katkıları ayrı düşünülmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Konuma göre güçlü değişen alan tek bir değerle her zaman temsil edilemez. Bu nedenle ‘Alan ne kadar değişken olursa olsun her zaman’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; düzgün alan varsayımı geçerli olmalı ya da farklı bölgelerin akı katkıları ayrı düşünülmelidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘ikinci değeri yüzey üzerindeki alanı uygun biçimde temsil ediyor veya yüzey bölümlere ayrılarak katkılar ayrı değerlendiriliyorsa’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yüzey rengi manyetik akı modelinin koşulu değildir. Bu nedenle ‘Yalnız yüzeyin rengi koyuysa’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yönelim için yüzey normali gereklidir; tanımsız olması güvenilirliği artırmaz. Bu nedenle ‘Yüzey normali tanımlanmamışsa’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b80c55f61bd5c912ae0d6a6cd2ea8ded83482f5cf457528ade285d7065eea856","reviewDecisionSha256":"d9f884f84c8e5ac036d36ebf0d5c5b01cbd5fbbb4fd755bfafe4283ff023565f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b80c55f61bd5c912ae0d6a6cd2ea8ded83482f5cf457528ade285d7065eea856","reviewedHash":"sha256:b80c55f61bd5c912ae0d6a6cd2ea8ded83482f5cf457528ade285d7065eea856","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d9f884f84c8e5ac036d36ebf0d5c5b01cbd5fbbb4fd755bfafe4283ff023565f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0252","contentProjectionSha256":"b80c55f61bd5c912ae0d6a6cd2ea8ded83482f5cf457528ade285d7065eea856","reviewDecisionSha256":"d9f884f84c8e5ac036d36ebf0d5c5b01cbd5fbbb4fd755bfafe4283ff023565f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0253","questionNumber":253,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Manyetik akıyı açıklamak için kullanılan boya püskürtme benzetmesinde hangi eşleştirme en uygundur?","choices":["Boya kutusunun rengi akım yönünü, yüzey kalınlığı mıknatıs kutbunu temsil eder.","Damla yoğunluğu yalnız yüzey çevresini, püskürtme yönü yalnız sıcaklığı temsil eder.","Püskürtme yoğunluğu B'ye, boyanan alan A'ya, yüzeyin püskürtmeye yönelimi θ etkisine benzetilebilir.","Her boya damlası gerçek bir manyetik alan çizgisi parçacığıdır."],"distractorWhy":["Renk ve kalınlık akı modelinin temel değişkenlerini temsil etmez. Bu nedenle ‘Boya kutusunun rengi akım yönünü, yüzey kalınlığı mıknatıs kutbunu temsil eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Bu eşleştirmeler fiziksel ilişkiyi açıklamaz. Bu nedenle ‘Damla yoğunluğu yalnız yüzey çevresini, püskürtme yönü yalnız sıcaklığı temsil eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; daha yoğun püskürtme, daha büyük yüzey ve daha dik karşılaşma daha çok geçiş fikrini canlandırır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Püskürtme yoğunluğu ikinci'ye, boyanan alan birinci'ya, yüzeyin püskürtmeye yönelimi θ etkisine benzetilebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alan çizgileri gerçek parçacıklar değildir; benzetme bu biçimde özdeşleştirilemez. Bu nedenle ‘Her boya damlası gerçek bir manyetik alan çizgisi parçacığıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Püskürtme yoğunluğu B'ye, boyanan alan A'ya, yüzeyin püskürtmeye yönelimi θ etkisine benzetilebilir.","level":3,"familyId":"aki-boya-analojisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha yoğun püskürtme, daha büyük yüzey ve daha dik karşılaşma daha çok geçiş fikrini canlandırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Renk ve kalınlık akı modelinin temel değişkenlerini temsil etmez. Bu nedenle ‘Boya kutusunun rengi akım yönünü, yüzey kalınlığı mıknatıs kutbunu temsil eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Bu eşleştirmeler fiziksel ilişkiyi açıklamaz. Bu nedenle ‘Damla yoğunluğu yalnız yüzey çevresini, püskürtme yönü yalnız sıcaklığı temsil eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; daha yoğun püskürtme, daha büyük yüzey ve daha dik karşılaşma daha çok geçiş fikrini canlandırır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Püskürtme yoğunluğu ikinci'ye, boyanan alan birinci'ya, yüzeyin püskürtmeye yönelimi θ etkisine benzetilebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Alan çizgileri gerçek parçacıklar değildir; benzetme bu biçimde özdeşleştirilemez. Bu nedenle ‘Her boya damlası gerçek bir manyetik alan çizgisi parçacığıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e44ba73d5ffef99dfec6be2d9730007ff1e25db97070978f00e0f8e06d296ecd","reviewDecisionSha256":"62a87fe9fa6b3fa845d78ac753d29c70f89f29e15f4e3e9922eba79d5e2d15fe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e44ba73d5ffef99dfec6be2d9730007ff1e25db97070978f00e0f8e06d296ecd","reviewedHash":"sha256:e44ba73d5ffef99dfec6be2d9730007ff1e25db97070978f00e0f8e06d296ecd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:62a87fe9fa6b3fa845d78ac753d29c70f89f29e15f4e3e9922eba79d5e2d15fe; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0253","contentProjectionSha256":"e44ba73d5ffef99dfec6be2d9730007ff1e25db97070978f00e0f8e06d296ecd","reviewDecisionSha256":"62a87fe9fa6b3fa845d78ac753d29c70f89f29e15f4e3e9922eba79d5e2d15fe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0254","questionNumber":254,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Boya püskürtme benzetmesinin manyetik akıyı açıklamadaki en önemli sınırı hangisidir?","choices":["Yüzey yöneliminin etkisini hiçbir biçimde gösterememesi","Daha büyük yüzeyin daha çok boya yakalayabileceğini gösterememesi","Püskürtme yoğunluğunun değiştirilememesi","Boya damlaları gerçek maddesel parçacıklardır; manyetik alan çizgileri ise tükenen veya yüzeyde biriken parçacıklar değildir."],"distractorWhy":["Benzetme yüzeyin püskürtmeye göre yöneliminin etkisini gösterebilir. Bu nedenle ‘Yüzey yöneliminin etkisini hiçbir biçimde gösterememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Büyük yüzeyin daha çok damla yakalaması alan etkisine benzetilebilir. Bu nedenle ‘Daha büyük yüzeyin daha çok boya yakalayabileceğini gösterememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Püskürtme yoğunluğu değiştirilebilir ve ikinci değişimine benzetilebilir. Bu nedenle ‘Püskürtme yoğunluğunun değiştirilememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; benzetmenin yararlı yönü geçiş fikridir, fakat alan çizgileri boya damlaları gibi maddesel değildir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Boya damlaları gerçek maddesel parçacıklardır; manyetik alan çizgileri ise tükenen veya yüzeyde biriken parçacıklar değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Boya damlaları gerçek maddesel parçacıklardır; manyetik alan çizgileri ise tükenen veya yüzeyde biriken parçacıklar değildir.","level":4,"familyId":"aki-boya-analojisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: benzetmenin yararlı yönü geçiş fikridir, fakat alan çizgileri boya damlaları gibi maddesel değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Benzetme yüzeyin püskürtmeye göre yöneliminin etkisini gösterebilir. Bu nedenle ‘Yüzey yöneliminin etkisini hiçbir biçimde gösterememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Büyük yüzeyin daha çok damla yakalaması alan etkisine benzetilebilir. Bu nedenle ‘Daha büyük yüzeyin daha çok boya yakalayabileceğini gösterememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Püskürtme yoğunluğu değiştirilebilir ve ikinci değişimine benzetilebilir. Bu nedenle ‘Püskürtme yoğunluğunun değiştirilememesi’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; benzetmenin yararlı yönü geçiş fikridir, fakat alan çizgileri boya damlaları gibi maddesel değildir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Boya damlaları gerçek maddesel parçacıklardır; manyetik alan çizgileri ise tükenen veya yüzeyde biriken parçacıklar değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dcccd3d71cf5b108325a3171de57d93364f3a50516b0eab3389a792eaf6db9b2","reviewDecisionSha256":"0dd5e5f205ec1c8d55a9f49cb9f69d08770fe2089df2ed7905de62e4d951f310","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dcccd3d71cf5b108325a3171de57d93364f3a50516b0eab3389a792eaf6db9b2","reviewedHash":"sha256:dcccd3d71cf5b108325a3171de57d93364f3a50516b0eab3389a792eaf6db9b2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0dd5e5f205ec1c8d55a9f49cb9f69d08770fe2089df2ed7905de62e4d951f310; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0254","contentProjectionSha256":"dcccd3d71cf5b108325a3171de57d93364f3a50516b0eab3389a792eaf6db9b2","reviewDecisionSha256":"0dd5e5f205ec1c8d55a9f49cb9f69d08770fe2089df2ed7905de62e4d951f310","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0255","questionNumber":255,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Aynı büyüklükte iki levhadan K püskürtme yönüne dik, L ise püskürtme yönüne neredeyse paralel tutuluyor. K'nın daha çok boya yakalaması manyetik akı için hangi fikri destekler?","choices":["Yüzey alan çizgilerine daha dik yöneldiğinde geçiş ölçüsü daha büyük olabilir.","Akı yalnız levhanın maddesine bağlıdır.","Yüzey yönelimi değişince manyetik alan mutlaka yok olur.","Paralel yüzey her zaman daha büyük akı verir."],"distractorWhy":["Doğru; yüzey normali alan yönüne yaklaştıkça yüzey alan çizgilerini daha doğrudan keser ve akı artar. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yüzey alan çizgilerine daha dik yöneldiğinde geçiş ölçüsü daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Aynı malzemede farklı sonuç yönelimin etkisini gösterir. Bu nedenle ‘Akı yalnız levhanın maddesine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yönelim değişimi alan kaynağını yok etmez. Bu nedenle ‘Yüzey yönelimi değişince manyetik alan mutlaka yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Paralel yüzey akı bakımından sıfır sınırına yaklaşır. Bu nedenle ‘Paralel yüzey her zaman daha büyük akı verir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Yüzey alan çizgilerine daha dik yöneldiğinde geçiş ölçüsü daha büyük olabilir.","level":4,"familyId":"aki-boya-analojisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzey normali alan yönüne yaklaştıkça yüzey alan çizgilerini daha doğrudan keser ve akı artar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yüzey normali alan yönüne yaklaştıkça yüzey alan çizgilerini daha doğrudan keser ve akı artar. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yüzey alan çizgilerine daha dik yöneldiğinde geçiş ölçüsü daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Aynı malzemede farklı sonuç yönelimin etkisini gösterir. Bu nedenle ‘Akı yalnız levhanın maddesine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yönelim değişimi alan kaynağını yok etmez. Bu nedenle ‘Yüzey yönelimi değişince manyetik alan mutlaka yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Paralel yüzey akı bakımından sıfır sınırına yaklaşır. Bu nedenle ‘Paralel yüzey her zaman daha büyük akı verir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"439d5c4b3ee859663deb0876c4478f7ac89f3e4003d58e5c86e6b32dd2295e31","reviewDecisionSha256":"d9be7f9aa7e1b030b9cf115f7cfbf57572261cdfaf1c462c8e2886f279b287bf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:439d5c4b3ee859663deb0876c4478f7ac89f3e4003d58e5c86e6b32dd2295e31","reviewedHash":"sha256:439d5c4b3ee859663deb0876c4478f7ac89f3e4003d58e5c86e6b32dd2295e31","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d9be7f9aa7e1b030b9cf115f7cfbf57572261cdfaf1c462c8e2886f279b287bf; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0255","contentProjectionSha256":"439d5c4b3ee859663deb0876c4478f7ac89f3e4003d58e5c86e6b32dd2295e31","reviewDecisionSha256":"d9be7f9aa7e1b030b9cf115f7cfbf57572261cdfaf1c462c8e2886f279b287bf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0256","questionNumber":256,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-10","topic":"Manyetik Akı","noteId":"tr-g11-fizik-note-016","noteKey":"tr-g11-fizik-note-016","objective":"FİZ.11.2.10","question":"Bir öğrenci, “Manyetik akı yüzeyden geçince alan çizgileri boya gibi yüzeyde kalır ve arkadaki alan azalır.” diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["İfade tamamen doğrudur; her yüzey manyetik alanı tüketir.","Boya benzetmesi geçiş ve yönelimi anlatır; alan çizgileri yüzeyde biriken maddeler değildir ve yüzeyden geçmek alanı bu nedenle tüketmez.","Manyetik akı yalnız yüzeyin rengini açıklar.","Alan çizgileri ancak yüzey kalınsa gerçek parçacığa dönüşür."],"distractorWhy":["Manyetik alan çizgileri yüzey tarafından tüketilen maddesel varlıklar değildir. Bu nedenle ‘İfade tamamen doğrudur; her yüzey manyetik alanı tüketir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; analojinin kapsamı korunmalı, damla birikmesi fiziksel alana aktarılmamalıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Boya benzetmesi geçiş ve yönelimi anlatır; alan çizgileri yüzeyde biriken maddeler değildir ve yüzeyden geçmek alanı bu nedenle tüketmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yüzey rengi akının tanımı değildir. Bu nedenle ‘Manyetik akı yalnız yüzeyin rengini açıklar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Alan çizgileri yüzey kalınlığına bağlı olarak parçacığa dönüşmez. Bu nedenle ‘Alan çizgileri ancak yüzey kalınsa gerçek parçacığa dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Boya benzetmesi geçiş ve yönelimi anlatır; alan çizgileri yüzeyde biriken maddeler değildir ve yüzeyden geçmek alanı bu nedenle tüketmez.","level":5,"familyId":"aki-boya-analojisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: analojinin kapsamı korunmalı, damla birikmesi fiziksel alana aktarılmamalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Manyetik alan çizgileri yüzey tarafından tüketilen maddesel varlıklar değildir. Bu nedenle ‘İfade tamamen doğrudur; her yüzey manyetik alanı tüketir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; analojinin kapsamı korunmalı, damla birikmesi fiziksel alana aktarılmamalıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Boya benzetmesi geçiş ve yönelimi anlatır; alan çizgileri yüzeyde biriken maddeler değildir ve yüzeyden geçmek alanı bu nedenle tüketmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yüzey rengi akının tanımı değildir. Bu nedenle ‘Manyetik akı yalnız yüzeyin rengini açıklar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Alan çizgileri yüzey kalınlığına bağlı olarak parçacığa dönüşmez. Bu nedenle ‘Alan çizgileri ancak yüzey kalınsa gerçek parçacığa dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde manyetik akının alan-yüzey-açı modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Manyetik Akı kapsamında manyetik akının alan-yüzey-açı modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-016","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-016","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4c53acd0bcb1f3b64ae82cba98d2b9b57ad1b1e49fd0037a7b889b628e9e7c9f","reviewDecisionSha256":"aa4d65fa8f102a242bb81d47fd91534ba43b85d4a062a30322822a3d1cf1bba8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4c53acd0bcb1f3b64ae82cba98d2b9b57ad1b1e49fd0037a7b889b628e9e7c9f","reviewedHash":"sha256:4c53acd0bcb1f3b64ae82cba98d2b9b57ad1b1e49fd0037a7b889b628e9e7c9f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa4d65fa8f102a242bb81d47fd91534ba43b85d4a062a30322822a3d1cf1bba8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0256","contentProjectionSha256":"4c53acd0bcb1f3b64ae82cba98d2b9b57ad1b1e49fd0037a7b889b628e9e7c9f","reviewDecisionSha256":"aa4d65fa8f102a242bb81d47fd91534ba43b85d4a062a30322822a3d1cf1bba8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0257","questionNumber":257,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Bir çubuk mıknatıs bobinin içinde sabit tutuluyor ve bobin de hareket etmiyor. Başlangıç geçişleri sona erdikten sonra indüksiyon gerilimi için ne beklenir?","choices":["Mıknatıs bobinin içinde olduğu sürece gerilim sürekli artar.","Akı büyük olduğu için gerilim sonsuz olur.","Manyetik akı zamanla değişmediğinden sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.","Bobin hareket etmediği için manyetik alan bütünüyle yok olur."],"distractorWhy":["Sabit göreli konumda akı artmaya devam etmez. Bu nedenle ‘Mıknatıs bobinin içinde olduğu sürece gerilim sürekli artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","İndüksiyon gerilimi akının büyüklüğünden çok değişim hızına bağlıdır. Bu nedenle ‘Akı büyük olduğu için gerilim sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; sabit akı, birim zamanda akı değişimi olmadığı için sürekli gerilim üretmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Manyetik akı zamanla değişmediğinden sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Mıknatısın alanı bobin hareket etmese de vardır. Bu nedenle ‘Bobin hareket etmediği için manyetik alan bütünüyle yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Manyetik akı zamanla değişmediğinden sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.","level":2,"familyId":"induksiyon-goreli-hareket","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit akı, birim zamanda akı değişimi olmadığı için sürekli gerilim üretmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sabit göreli konumda akı artmaya devam etmez. Bu nedenle ‘Mıknatıs bobinin içinde olduğu sürece gerilim sürekli artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: İndüksiyon gerilimi akının büyüklüğünden çok değişim hızına bağlıdır. Bu nedenle ‘Akı büyük olduğu için gerilim sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sabit akı, birim zamanda akı değişimi olmadığı için sürekli gerilim üretmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Manyetik akı zamanla değişmediğinden sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Mıknatısın alanı bobin hareket etmese de vardır. Bu nedenle ‘Bobin hareket etmediği için manyetik alan bütünüyle yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"958bcbd54aa357af486b118231025e3ca56869f82b0fa753262c16dbe78091b7","reviewDecisionSha256":"b2fc06eff59fd5af7c8d2fe8d0d1f805d4c01295f25cb2cbdc0548155f014a8d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:958bcbd54aa357af486b118231025e3ca56869f82b0fa753262c16dbe78091b7","reviewedHash":"sha256:958bcbd54aa357af486b118231025e3ca56869f82b0fa753262c16dbe78091b7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b2fc06eff59fd5af7c8d2fe8d0d1f805d4c01295f25cb2cbdc0548155f014a8d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0257","contentProjectionSha256":"958bcbd54aa357af486b118231025e3ca56869f82b0fa753262c16dbe78091b7","reviewDecisionSha256":"b2fc06eff59fd5af7c8d2fe8d0d1f805d4c01295f25cb2cbdc0548155f014a8d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0258","questionNumber":258,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Aynı mıknatıs aynı bobine önce yavaş, sonra daha hızlı yaklaştırılıyor ve hareket yolları aynıdır. Hızlı harekette neden daha büyük tepe gerilimi ölçülebilir?","choices":["Mıknatıs hızlı hareket edince kutupları yok olduğu için","Bobinin sarım sayısı hareket sırasında kendiliğinden arttığı için","Hızlı hareket alanı her noktada sıfırladığı için","Benzer akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiği için akının birim zamandaki değişimi büyür."],"distractorWhy":["Hareket hızı mıknatıs kutuplarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıs hızlı hareket edince kutupları yok olduğu için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Bobinin fiziksel sarım sayısı değişmez. Bu nedenle ‘Bobinin sarım sayısı hareket sırasında kendiliğinden arttığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Daha hızlı hareket alanı sıfırlamaz; akının daha hızlı değişmesini sağlar. Bu nedenle ‘Hızlı hareket alanı her noktada sıfırladığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; indüksiyon geriliminin büyüklüğü akı değişim hızına bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Benzer akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiği için akının birim zamandaki değişimi büyür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Benzer akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiği için akının birim zamandaki değişimi büyür.","level":3,"familyId":"induksiyon-goreli-hareket","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: indüksiyon geriliminin büyüklüğü akı değişim hızına bağlıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Hareket hızı mıknatıs kutuplarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıs hızlı hareket edince kutupları yok olduğu için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Bobinin fiziksel sarım sayısı değişmez. Bu nedenle ‘Bobinin sarım sayısı hareket sırasında kendiliğinden arttığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Daha hızlı hareket alanı sıfırlamaz; akının daha hızlı değişmesini sağlar. Bu nedenle ‘Hızlı hareket alanı her noktada sıfırladığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; indüksiyon geriliminin büyüklüğü akı değişim hızına bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Benzer akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiği için akının birim zamandaki değişimi büyür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"30f387c9f5487a61484267fcf1ddbc3fb9951c2f2ada1792e7fd1046490f3388","reviewDecisionSha256":"ea107c0854046d61d4a158f42dd1d3efdfdee223d29a311aa9394b14d6668fb9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:30f387c9f5487a61484267fcf1ddbc3fb9951c2f2ada1792e7fd1046490f3388","reviewedHash":"sha256:30f387c9f5487a61484267fcf1ddbc3fb9951c2f2ada1792e7fd1046490f3388","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ea107c0854046d61d4a158f42dd1d3efdfdee223d29a311aa9394b14d6668fb9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0258","contentProjectionSha256":"30f387c9f5487a61484267fcf1ddbc3fb9951c2f2ada1792e7fd1046490f3388","reviewDecisionSha256":"ea107c0854046d61d4a158f42dd1d3efdfdee223d29a311aa9394b14d6668fb9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0259","questionNumber":259,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Mıknatıs bobinin ekseni üzerinde sabit uzaklıkta tutuluyor; mıknatıs ve bobin birlikte aynı hızla taşınıyor. Dış koşullar değişmiyorsa hangi sonuç beklenir?","choices":["Göreli konum ve manyetik akı değişmediği için indüksiyon gerilimi oluşmaz.","Her ortak hareket mutlaka büyük gerilim üretir.","Bobin hareket ettiği için akı, mıknatıstan bağımsız olarak sonsuz artar.","Mıknatısla bobin birlikte hareket edince sarım sayısı azalır."],"distractorWhy":["Doğru; indüksiyon için önemli olan yalnız hareket değil, bobinden geçen akıyı değiştiren göreli hareket veya alan değişimidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Göreli konum ve manyetik akı değişmediği için indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Ortak öteleme, göreli geometriyi değiştirmiyorsa akıyı değiştirmez. Bu nedenle ‘Her ortak hareket mutlaka büyük gerilim üretir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Akı bobin hareketine tek başına değil alan ve geometri değişimine bağlıdır. Bu nedenle ‘Bobin hareket ettiği için akı, mıknatıstan bağımsız olarak sonsuz artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Ortak hareket fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Mıknatısla bobin birlikte hareket edince sarım sayısı azalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Göreli konum ve manyetik akı değişmediği için indüksiyon gerilimi oluşmaz.","level":3,"familyId":"induksiyon-goreli-hareket","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: indüksiyon için önemli olan yalnız hareket değil, bobinden geçen akıyı değiştiren göreli hareket veya alan değişimidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; indüksiyon için önemli olan yalnız hareket değil, bobinden geçen akıyı değiştiren göreli hareket veya alan değişimidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Göreli konum ve manyetik akı değişmediği için indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Ortak öteleme, göreli geometriyi değiştirmiyorsa akıyı değiştirmez. Bu nedenle ‘Her ortak hareket mutlaka büyük gerilim üretir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akı bobin hareketine tek başına değil alan ve geometri değişimine bağlıdır. Bu nedenle ‘Bobin hareket ettiği için akı, mıknatıstan bağımsız olarak sonsuz artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Ortak hareket fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Mıknatısla bobin birlikte hareket edince sarım sayısı azalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4a930ec336036bcadbb2f3e77c5461055d404b7f8423bff8c10b882fec8aaa8a","reviewDecisionSha256":"ec89e9ca1e8db55b6a0cab2efe86720e2b12395540c379076cdae08c3a88898c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4a930ec336036bcadbb2f3e77c5461055d404b7f8423bff8c10b882fec8aaa8a","reviewedHash":"sha256:4a930ec336036bcadbb2f3e77c5461055d404b7f8423bff8c10b882fec8aaa8a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ec89e9ca1e8db55b6a0cab2efe86720e2b12395540c379076cdae08c3a88898c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0259","contentProjectionSha256":"4a930ec336036bcadbb2f3e77c5461055d404b7f8423bff8c10b882fec8aaa8a","reviewDecisionSha256":"ec89e9ca1e8db55b6a0cab2efe86720e2b12395540c379076cdae08c3a88898c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0260","questionNumber":260,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Mıknatısın kuzey kutbu bobine yaklaştırıldığında voltmetre sağa, aynı kutup aynı hızla uzaklaştırıldığında sola sapıyor. Bu gözlem neyi gösterir?","choices":["Mıknatıs uzaklaşırken bobinin sarım sayısı negatife dönüşür.","Akı değişiminin yönü tersine döndüğünde indüksiyon geriliminin kutbu da tersine döner.","Yaklaşma ve uzaklaşmada manyetik akı aynı yönde değişir.","Voltmetrenin sapması hareket yönünden bağımsızdır."],"distractorWhy":["Fiziksel sarım sayısı negatif olmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıs uzaklaşırken bobinin sarım sayısı negatife dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; yaklaşma akıyı bir yönde değiştirirken uzaklaşma ters yönde değiştirir ve gerilim yönü terslenir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akı değişiminin yönü tersine döndüğünde indüksiyon geriliminin kutbu da tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yaklaşma ve uzaklaşma akı değişiminin yönünü ters yapar. Bu nedenle ‘Yaklaşma ve uzaklaşmada manyetik akı aynı yönde değişir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Zıt sapmalar hareket yönünün etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Voltmetrenin sapması hareket yönünden bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Akı değişiminin yönü tersine döndüğünde indüksiyon geriliminin kutbu da tersine döner.","level":4,"familyId":"induksiyon-goreli-hareket","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yaklaşma akıyı bir yönde değiştirirken uzaklaşma ters yönde değiştirir ve gerilim yönü terslenir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Fiziksel sarım sayısı negatif olmaz. Bu nedenle ‘Mıknatıs uzaklaşırken bobinin sarım sayısı negatife dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yaklaşma akıyı bir yönde değiştirirken uzaklaşma ters yönde değiştirir ve gerilim yönü terslenir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akı değişiminin yönü tersine döndüğünde indüksiyon geriliminin kutbu da tersine döner.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Yaklaşma ve uzaklaşma akı değişiminin yönünü ters yapar. Bu nedenle ‘Yaklaşma ve uzaklaşmada manyetik akı aynı yönde değişir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Zıt sapmalar hareket yönünün etkili olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Voltmetrenin sapması hareket yönünden bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cf9ef7f6b51f0e4d3f6ac0ac416560d6af153dc41585ea2240a0c554fd362e2d","reviewDecisionSha256":"3354e5bfa5c0e4e16a38908bb6a79aa45f8c2e5d9ec41c17a824d9161feec387","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cf9ef7f6b51f0e4d3f6ac0ac416560d6af153dc41585ea2240a0c554fd362e2d","reviewedHash":"sha256:cf9ef7f6b51f0e4d3f6ac0ac416560d6af153dc41585ea2240a0c554fd362e2d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3354e5bfa5c0e4e16a38908bb6a79aa45f8c2e5d9ec41c17a824d9161feec387; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0260","contentProjectionSha256":"cf9ef7f6b51f0e4d3f6ac0ac416560d6af153dc41585ea2240a0c554fd362e2d","reviewDecisionSha256":"3354e5bfa5c0e4e16a38908bb6a79aa45f8c2e5d9ec41c17a824d9161feec387","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0261","questionNumber":261,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Aynı mıknatıs aynı hızla, boyutları benzer 100 sarımlı K ve 300 sarımlı L bobinlerine yaklaştırılıyor. Diğer koşullar aynıysa hangi sonuç beklenir?","choices":["K bobininde gerilim zorunlu olarak üç kat büyüktür.","Sarım sayısı indüksiyon gerilimini etkilemez.","L bobininde daha çok sarım aynı akı değişimine katkı yaptığı için daha büyük gerilim ölçülebilir.","L bobininde sarım çok olduğu için akı değişimi tamamen durur."],"distractorWhy":["Daha az sarımın daha büyük gerilim vermesini gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘K bobininde gerilim zorunlu olarak üç kat büyüktür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Faraday modelinde sarım sayısı toplam indüksiyon gerilimini etkiler. Bu nedenle ‘Sarım sayısı indüksiyon gerilimini etkilemez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; her sarımda oluşan gerilim katkıları uygun bağlantıda toplanır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘L bobininde daha çok sarım aynı akı değişimine katkı yaptığı için daha büyük gerilim ölçülebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sarım sayısının artması akı değişimini otomatik olarak durdurmaz. Bu nedenle ‘L bobininde sarım çok olduğu için akı değişimi tamamen durur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"L bobininde daha çok sarım aynı akı değişimine katkı yaptığı için daha büyük gerilim ölçülebilir.","level":3,"familyId":"induksiyon-hiz-sarim-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her sarımda oluşan gerilim katkıları uygun bağlantıda toplanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Daha az sarımın daha büyük gerilim vermesini gerektiren bir ilişki yoktur. Bu nedenle ‘K bobininde gerilim zorunlu olarak üç kat büyüktür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Faraday modelinde sarım sayısı toplam indüksiyon gerilimini etkiler. Bu nedenle ‘Sarım sayısı indüksiyon gerilimini etkilemez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; her sarımda oluşan gerilim katkıları uygun bağlantıda toplanır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘L bobininde daha çok sarım aynı akı değişimine katkı yaptığı için daha büyük gerilim ölçülebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Sarım sayısının artması akı değişimini otomatik olarak durdurmaz. Bu nedenle ‘L bobininde sarım çok olduğu için akı değişimi tamamen durur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ff4895f8abd16bc457d61f74727d3a27a07de919ad806f6a8862058f5316231f","reviewDecisionSha256":"cb9e5015b4efa4ccb965e45da38448682c9462cbe9f555eaf3add8210fadd8ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ff4895f8abd16bc457d61f74727d3a27a07de919ad806f6a8862058f5316231f","reviewedHash":"sha256:ff4895f8abd16bc457d61f74727d3a27a07de919ad806f6a8862058f5316231f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cb9e5015b4efa4ccb965e45da38448682c9462cbe9f555eaf3add8210fadd8ac; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0261","contentProjectionSha256":"ff4895f8abd16bc457d61f74727d3a27a07de919ad806f6a8862058f5316231f","reviewDecisionSha256":"cb9e5015b4efa4ccb965e45da38448682c9462cbe9f555eaf3add8210fadd8ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0262","questionNumber":262,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Aynı bobinde aynı toplam akı değişimi 1 s, 2 s ve 4 s sürelerde gerçekleştiriliyor; tepe gerilimleri sırasıyla 8 V, 4 V ve 2 V ölçülüyor. Veriler hangi sonucu destekler?","choices":["Gerilim değişim süresiyle doğru orantılıdır.","Toplam akı değişimi aynıysa gerilim her zaman aynıdır.","Süre arttıkça gerilim karesiyle artar.","Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiğinde indüksiyon gerilimi daha büyük olur."],"distractorWhy":["Süre arttıkça gerilim azalmıştır. Bu nedenle ‘Gerilim değişim süresiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Aynı toplam değişimin farklı hızlarda yapılması farklı gerilimler üretmiştir. Bu nedenle ‘Toplam akı değişimi aynıysa gerilim her zaman aynıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Veriler artış değil ters yönde azalma göstermektedir. Bu nedenle ‘Süre arttıkça gerilim karesiyle artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; ölçümler gerilimin akının birim zamandaki değişimiyle arttığını gösterir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiğinde indüksiyon gerilimi daha büyük olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiğinde indüksiyon gerilimi daha büyük olur.","level":4,"familyId":"induksiyon-hiz-sarim-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ölçümler gerilimin akının birim zamandaki değişimiyle arttığını gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Süre arttıkça gerilim azalmıştır. Bu nedenle ‘Gerilim değişim süresiyle doğru orantılıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Aynı toplam değişimin farklı hızlarda yapılması farklı gerilimler üretmiştir. Bu nedenle ‘Toplam akı değişimi aynıysa gerilim her zaman aynıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Veriler artış değil ters yönde azalma göstermektedir. Bu nedenle ‘Süre arttıkça gerilim karesiyle artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ölçümler gerilimin akının birim zamandaki değişimiyle arttığını gösterir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleştiğinde indüksiyon gerilimi daha büyük olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0f92adb48005abf329529e7b987d54bed1c04bf46690eb9644eeec04c79739f1","reviewDecisionSha256":"f7ce8db5e588ee37efab75dedf317f3a85b20e98d402b2c2d18ae9155bb418d1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0f92adb48005abf329529e7b987d54bed1c04bf46690eb9644eeec04c79739f1","reviewedHash":"sha256:0f92adb48005abf329529e7b987d54bed1c04bf46690eb9644eeec04c79739f1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f7ce8db5e588ee37efab75dedf317f3a85b20e98d402b2c2d18ae9155bb418d1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0262","contentProjectionSha256":"0f92adb48005abf329529e7b987d54bed1c04bf46690eb9644eeec04c79739f1","reviewDecisionSha256":"f7ce8db5e588ee37efab75dedf317f3a85b20e98d402b2c2d18ae9155bb418d1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0263","questionNumber":263,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Bir deneyde mıknatıs daha güçlü bir mıknatısla değiştirilirken bobine giriş süresi de yarıya indiriliyor. Diğer koşullar aynıysa tepe gerilimi için hangi nitel beklenti uygundur?","choices":["Daha büyük akı değişimi ve daha kısa süre birlikte gerilimi artırma eğilimindedir.","İki değişiklik birbirini kesinlikle yok eder.","Daha güçlü mıknatıs gerilimi her durumda sıfırlar.","Hareket süresinin azalması gerilimi zorunlu olarak azaltır."],"distractorWhy":["Doğru; hem akı değişiminin büyümesi hem değişimin daha kısa sürede olması değişim hızını artırabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Daha büyük akı değişimi ve daha kısa süre birlikte gerilimi artırma eğilimindedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İki etki zıt değil aynı yönde olduğundan otomatik dengeleme beklenmez. Bu nedenle ‘İki değişiklik birbirini kesinlikle yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Daha güçlü alan genellikle akı değişimini büyütür, sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Daha güçlü mıknatıs gerilimi her durumda sıfırlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Aynı değişimin daha kısa sürmesi gerilimi artırma eğilimindedir. Bu nedenle ‘Hareket süresinin azalması gerilimi zorunlu olarak azaltır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Daha büyük akı değişimi ve daha kısa süre birlikte gerilimi artırma eğilimindedir.","level":4,"familyId":"induksiyon-hiz-sarim-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem akı değişiminin büyümesi hem değişimin daha kısa sürede olması değişim hızını artırabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; hem akı değişiminin büyümesi hem değişimin daha kısa sürede olması değişim hızını artırabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Daha büyük akı değişimi ve daha kısa süre birlikte gerilimi artırma eğilimindedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: İki etki zıt değil aynı yönde olduğundan otomatik dengeleme beklenmez. Bu nedenle ‘İki değişiklik birbirini kesinlikle yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Daha güçlü alan genellikle akı değişimini büyütür, sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Daha güçlü mıknatıs gerilimi her durumda sıfırlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Aynı değişimin daha kısa sürmesi gerilimi artırma eğilimindedir. Bu nedenle ‘Hareket süresinin azalması gerilimi zorunlu olarak azaltır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"04c53b52e5185f32c9fd78bea56821ac7f43e8178b3b4471d43a52110459a062","reviewDecisionSha256":"e4763434d57ff97bca909b2c657ff577920cb3d4e066214e1e993c0d1b37198e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:04c53b52e5185f32c9fd78bea56821ac7f43e8178b3b4471d43a52110459a062","reviewedHash":"sha256:04c53b52e5185f32c9fd78bea56821ac7f43e8178b3b4471d43a52110459a062","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e4763434d57ff97bca909b2c657ff577920cb3d4e066214e1e993c0d1b37198e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0263","contentProjectionSha256":"04c53b52e5185f32c9fd78bea56821ac7f43e8178b3b4471d43a52110459a062","reviewDecisionSha256":"e4763434d57ff97bca909b2c657ff577920cb3d4e066214e1e993c0d1b37198e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0264","questionNumber":264,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Mıknatısın bobine giriş hızının tepe gerilimine etkisini araştırmak için en uygun plan hangisidir?","choices":["Her denemede farklı bobin, farklı mıknatıs ve farklı başlangıç konumu kullanmak","Aynı mıknatıs ve bobinle aynı yol boyunca yalnız hızı değiştirip tepe gerilimini tekrarlı ölçmek","Hızla birlikte sarım sayısını da değiştirmek","Mıknatısı sabit tutup voltmetrenin yalnız rengini değiştirmek"],"distractorWhy":["Çok sayıda düzenek farkı hızın etkisini ayırmayı engeller. Bu nedenle ‘Her denemede farklı bobin, farklı mıknatıs ve farklı başlangıç konumu kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; mıknatıs, bobin, yol ve yön sabitken yalnız hız değiştirildiğinde hız etkisi sınanabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı mıknatıs ve bobinle aynı yol boyunca yalnız hızı değiştirip tepe gerilimini tekrarlı ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sarım sayısı da değişirse gerilim farkı yalnız hıza bağlanamaz. Bu nedenle ‘Hızla birlikte sarım sayısını da değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Voltmetrenin rengi fiziksel ölçümü değiştirmez ve akı değişimi oluşturmaz. Bu nedenle ‘Mıknatısı sabit tutup voltmetrenin yalnız rengini değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aynı mıknatıs ve bobinle aynı yol boyunca yalnız hızı değiştirip tepe gerilimini tekrarlı ölçmek","level":4,"familyId":"induksiyon-hiz-sarim-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: mıknatıs, bobin, yol ve yön sabitken yalnız hız değiştirildiğinde hız etkisi sınanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Çok sayıda düzenek farkı hızın etkisini ayırmayı engeller. Bu nedenle ‘Her denemede farklı bobin, farklı mıknatıs ve farklı başlangıç konumu kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; mıknatıs, bobin, yol ve yön sabitken yalnız hız değiştirildiğinde hız etkisi sınanabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı mıknatıs ve bobinle aynı yol boyunca yalnız hızı değiştirip tepe gerilimini tekrarlı ölçmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Sarım sayısı da değişirse gerilim farkı yalnız hıza bağlanamaz. Bu nedenle ‘Hızla birlikte sarım sayısını da değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Voltmetrenin rengi fiziksel ölçümü değiştirmez ve akı değişimi oluşturmaz. Bu nedenle ‘Mıknatısı sabit tutup voltmetrenin yalnız rengini değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3b7aee3964871ce50174c75d57069e42a79495eab300f78b20be1706f55d1339","reviewDecisionSha256":"35f74584746d5628cc52d0e04607e95c386a6356343573c9d928601e2744e004","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3b7aee3964871ce50174c75d57069e42a79495eab300f78b20be1706f55d1339","reviewedHash":"sha256:3b7aee3964871ce50174c75d57069e42a79495eab300f78b20be1706f55d1339","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:35f74584746d5628cc52d0e04607e95c386a6356343573c9d928601e2744e004; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0264","contentProjectionSha256":"3b7aee3964871ce50174c75d57069e42a79495eab300f78b20be1706f55d1339","reviewDecisionSha256":"35f74584746d5628cc52d0e04607e95c386a6356343573c9d928601e2744e004","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0265","questionNumber":265,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Lenz yasasının en doğru ifadesi hangisidir?","choices":["İndüksiyon akımı her zaman dış manyetik alanla aynı yönde alan oluşturur.","İndüksiyon akımı bobinden geçen bütün manyetik akıyı kalıcı olarak yok eder.","İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etki, akıdaki değişime karşı koyacak yöndedir.","İndüksiyon akımının yönü mıknatısın hareketinden bağımsızdır."],"distractorWhy":["Akı azalırken indüklenen alan dış alanı destekleyebilir; kural her zaman dış alanın ters yönü değildir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımı her zaman dış manyetik alanla aynı yönde alan oluşturur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Lenz yasası akının tamamını yok etmek değil değişime karşı koymak anlamına gelir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımı bobinden geçen bütün manyetik akıyı kalıcı olarak yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; indüklenen alan, akının artmasını veya azalmasını azaltacak yönde oluşur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etki, akıdaki değişime karşı koyacak yöndedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Yaklaşma ve uzaklaşma hareketleri akı değişim yönünü ve indüksiyon yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımının yönü mıknatısın hareketinden bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etki, akıdaki değişime karşı koyacak yöndedir.","level":3,"familyId":"lenz-degisim-karsiti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: indüklenen alan, akının artmasını veya azalmasını azaltacak yönde oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akı azalırken indüklenen alan dış alanı destekleyebilir; kural her zaman dış alanın ters yönü değildir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımı her zaman dış manyetik alanla aynı yönde alan oluşturur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Lenz yasası akının tamamını yok etmek değil değişime karşı koymak anlamına gelir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımı bobinden geçen bütün manyetik akıyı kalıcı olarak yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; indüklenen alan, akının artmasını veya azalmasını azaltacak yönde oluşur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘İndüksiyon akımının oluşturduğu manyetik etki, akıdaki değişime karşı koyacak yöndedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Yaklaşma ve uzaklaşma hareketleri akı değişim yönünü ve indüksiyon yönünü değiştirir. Bu nedenle ‘İndüksiyon akımının yönü mıknatısın hareketinden bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e5135dc15db0b13ef0f1d8eed3ad5567c320f5a5f16c683f129ee243fdf2b1c9","reviewDecisionSha256":"39b9e3d3f2bac5c3b948a9b130d2a071fb1ef9fa13bd3103692d1f5ffdb0c527","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e5135dc15db0b13ef0f1d8eed3ad5567c320f5a5f16c683f129ee243fdf2b1c9","reviewedHash":"sha256:e5135dc15db0b13ef0f1d8eed3ad5567c320f5a5f16c683f129ee243fdf2b1c9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:39b9e3d3f2bac5c3b948a9b130d2a071fb1ef9fa13bd3103692d1f5ffdb0c527; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0265","contentProjectionSha256":"e5135dc15db0b13ef0f1d8eed3ad5567c320f5a5f16c683f129ee243fdf2b1c9","reviewDecisionSha256":"39b9e3d3f2bac5c3b948a9b130d2a071fb1ef9fa13bd3103692d1f5ffdb0c527","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0266","questionNumber":266,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Bir mıknatısın kuzey kutbu bobine eksen boyunca yaklaştırılıyor. Lenz yasasına göre bobinin mıknatısa bakan yüzü nasıl davranır?","choices":["Güney kutbu gibi davranarak yaklaşmayı hızlandırır.","Manyetik kutup özelliği göstermez.","Her iki kutup aynı anda bu yüzde oluşur.","Kuzey kutbu gibi davranarak yaklaşmaya karşı itme oluşturur."],"distractorWhy":["Güney kutbu yaklaşan kuzeyi çekerek akı artışını desteklerdi. Bu nedenle ‘Güney kutbu gibi davranarak yaklaşmayı hızlandırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Akı değişimi indüksiyon akımı ve kutup benzeri davranış oluşturabilir. Bu nedenle ‘Manyetik kutup özelliği göstermez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yakın yüz belirli anda tek bir kutup benzeri yönelim gösterir. Bu nedenle ‘Her iki kutup aynı anda bu yüzde oluşur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; yaklaşan kuzey kutbunun oluşturduğu akı artışına karşı bobinin yakın yüzü kuzey olarak davranır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Kuzey kutbu gibi davranarak yaklaşmaya karşı itme oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Kuzey kutbu gibi davranarak yaklaşmaya karşı itme oluşturur.","level":4,"familyId":"lenz-degisim-karsiti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yaklaşan kuzey kutbunun oluşturduğu akı artışına karşı bobinin yakın yüzü kuzey olarak davranır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Güney kutbu yaklaşan kuzeyi çekerek akı artışını desteklerdi. Bu nedenle ‘Güney kutbu gibi davranarak yaklaşmayı hızlandırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Akı değişimi indüksiyon akımı ve kutup benzeri davranış oluşturabilir. Bu nedenle ‘Manyetik kutup özelliği göstermez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yakın yüz belirli anda tek bir kutup benzeri yönelim gösterir. Bu nedenle ‘Her iki kutup aynı anda bu yüzde oluşur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yaklaşan kuzey kutbunun oluşturduğu akı artışına karşı bobinin yakın yüzü kuzey olarak davranır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Kuzey kutbu gibi davranarak yaklaşmaya karşı itme oluşturur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"302756b996d598257b79a5bd0b3fa915e237116769095284b68a0e04eb792ec5","reviewDecisionSha256":"17b8e460934e4ebab1e0903fa00b50a4bebbe8fe589c2d4e3d6f5e9ba346357b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:302756b996d598257b79a5bd0b3fa915e237116769095284b68a0e04eb792ec5","reviewedHash":"sha256:302756b996d598257b79a5bd0b3fa915e237116769095284b68a0e04eb792ec5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:17b8e460934e4ebab1e0903fa00b50a4bebbe8fe589c2d4e3d6f5e9ba346357b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0266","contentProjectionSha256":"302756b996d598257b79a5bd0b3fa915e237116769095284b68a0e04eb792ec5","reviewDecisionSha256":"17b8e460934e4ebab1e0903fa00b50a4bebbe8fe589c2d4e3d6f5e9ba346357b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0267","questionNumber":267,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Bobine yakın duran mıknatısın kuzey kutbu eksen boyunca bobinden uzaklaştırılıyor. Bobinin mıknatısa bakan yüzü hangi kutup gibi davranır?","choices":["Güney kutbu gibi davranarak uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.","Kuzey kutbu gibi davranarak uzaklaşmayı daha da hızlandırır.","Akı azaldığı için bobinde hiçbir etki oluşmaz.","Kutup davranışı yalnız bobinin rengine bağlıdır."],"distractorWhy":["Doğru; bobin akıdaki azalmaya karşı koymak için kuzey kutbunu çekerek eski akıyı korumaya çalışır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Güney kutbu gibi davranarak uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Kuzey yüz uzaklaşan kuzeyi iter ve akı azalışını desteklerdi. Bu nedenle ‘Kuzey kutbu gibi davranarak uzaklaşmayı daha da hızlandırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Akının değişmesi, azalma yönünde de olsa indüksiyon oluşturur. Bu nedenle ‘Akı azaldığı için bobinde hiçbir etki oluşmaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Bobin rengi indüksiyon yönünü belirlemez. Bu nedenle ‘Kutup davranışı yalnız bobinin rengine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Güney kutbu gibi davranarak uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.","level":4,"familyId":"lenz-degisim-karsiti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bobin akıdaki azalmaya karşı koymak için kuzey kutbunu çekerek eski akıyı korumaya çalışır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; bobin akıdaki azalmaya karşı koymak için kuzey kutbunu çekerek eski akıyı korumaya çalışır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Güney kutbu gibi davranarak uzaklaşan kuzey kutbunu çekmeye çalışır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Kuzey yüz uzaklaşan kuzeyi iter ve akı azalışını desteklerdi. Bu nedenle ‘Kuzey kutbu gibi davranarak uzaklaşmayı daha da hızlandırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Akının değişmesi, azalma yönünde de olsa indüksiyon oluşturur. Bu nedenle ‘Akı azaldığı için bobinde hiçbir etki oluşmaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Bobin rengi indüksiyon yönünü belirlemez. Bu nedenle ‘Kutup davranışı yalnız bobinin rengine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7ced6f36dddf1873f4c0c07ad2dacffd1cf91bb233dbe8f1a1784706a0072577","reviewDecisionSha256":"3e8dc1bf7db1c840b64b96837e8913a1782d15512dcffffe4b5b97e3fb6d489d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7ced6f36dddf1873f4c0c07ad2dacffd1cf91bb233dbe8f1a1784706a0072577","reviewedHash":"sha256:7ced6f36dddf1873f4c0c07ad2dacffd1cf91bb233dbe8f1a1784706a0072577","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e8dc1bf7db1c840b64b96837e8913a1782d15512dcffffe4b5b97e3fb6d489d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0267","contentProjectionSha256":"7ced6f36dddf1873f4c0c07ad2dacffd1cf91bb233dbe8f1a1784706a0072577","reviewDecisionSha256":"3e8dc1bf7db1c840b64b96837e8913a1782d15512dcffffe4b5b97e3fb6d489d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0268","questionNumber":268,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"İndüksiyon akımının oluşturduğu alan, akı değişimine karşı koymak yerine mıknatısın hareketini sürekli destekleseydi hangi temel sorun ortaya çıkardı?","choices":["Bobinin sarım sayısı kendiliğinden sıfır olurdu.","Sistem dışarıdan iş almadan hareketi ve elektrik enerjisini artırabilir görünerek enerji korunumu ile çelişirdi.","Manyetik alan yalnız görünür ışığa dönüşürdü.","Mıknatısın kütlesi her çevrimde kesinlikle yarıya inerdi."],"distractorWhy":["Yön seçimi fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Bobinin sarım sayısı kendiliğinden sıfır olurdu.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; hareketi kendi kendine güçlendiren indüksiyon sınırsız enerji artışı izlenimi doğururdu. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sistem dışarıdan iş almadan hareketi ve elektrik enerjisini artırabilir görünerek enerji korunumu ile çelişirdi.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Lenz yönünün enerji korunumu açıklaması görünür ışığa dönüşüm değildir. Bu nedenle ‘Manyetik alan yalnız görünür ışığa dönüşürdü.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","İndüksiyon mıknatısın kütlesini bu biçimde azaltmaz. Bu nedenle ‘Mıknatısın kütlesi her çevrimde kesinlikle yarıya inerdi.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Sistem dışarıdan iş almadan hareketi ve elektrik enerjisini artırabilir görünerek enerji korunumu ile çelişirdi.","level":5,"familyId":"lenz-degisim-karsiti","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hareketi kendi kendine güçlendiren indüksiyon sınırsız enerji artışı izlenimi doğururdu. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yön seçimi fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Bobinin sarım sayısı kendiliğinden sıfır olurdu.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; hareketi kendi kendine güçlendiren indüksiyon sınırsız enerji artışı izlenimi doğururdu. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sistem dışarıdan iş almadan hareketi ve elektrik enerjisini artırabilir görünerek enerji korunumu ile çelişirdi.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Lenz yönünün enerji korunumu açıklaması görünür ışığa dönüşüm değildir. Bu nedenle ‘Manyetik alan yalnız görünür ışığa dönüşürdü.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: İndüksiyon mıknatısın kütlesini bu biçimde azaltmaz. Bu nedenle ‘Mıknatısın kütlesi her çevrimde kesinlikle yarıya inerdi.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c600391da203ee49684954cb2d0f4ac05522d82622375bb33c1fa50ac5e0c45a","reviewDecisionSha256":"be9e207d56e9544721b5eb832e58982fae4f6f8f6c4b161a07b61207a2c51dff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c600391da203ee49684954cb2d0f4ac05522d82622375bb33c1fa50ac5e0c45a","reviewedHash":"sha256:c600391da203ee49684954cb2d0f4ac05522d82622375bb33c1fa50ac5e0c45a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be9e207d56e9544721b5eb832e58982fae4f6f8f6c4b161a07b61207a2c51dff; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0268","contentProjectionSha256":"c600391da203ee49684954cb2d0f4ac05522d82622375bb33c1fa50ac5e0c45a","reviewDecisionSha256":"be9e207d56e9544721b5eb832e58982fae4f6f8f6c4b161a07b61207a2c51dff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0269","questionNumber":269,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Basit bir jeneratörde tel çerçevenin manyetik alan içinde döndürülmesi neden elektriksel gerilim oluşturabilir?","choices":["Çerçeve döndükçe sarım sayısı sürekli arttığı için","Dönme mıknatısın kütlesini elektrik yüküne çevirdiği için","Çerçevenin yönelimi ve manyetik akısı zamanla değiştiği için","Manyetik akı sabit kaldığı için"],"distractorWhy":["Fiziksel sarım sayısı dönüş sırasında değişmez. Bu nedenle ‘Çerçeve döndükçe sarım sayısı sürekli arttığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Jeneratör mıknatıs kütlesini elektrik yüküne dönüştürmez. Bu nedenle ‘Dönme mıknatısın kütlesini elektrik yüküne çevirdiği için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; akının zamanla değişmesi çerçevede indüksiyon gerilimi oluşturur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Çerçevenin yönelimi ve manyetik akısı zamanla değiştiği için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sabit akı sürekli indüksiyon gerilimi üretmez. Bu nedenle ‘Manyetik akı sabit kaldığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Çerçevenin yönelimi ve manyetik akısı zamanla değiştiği için","level":3,"familyId":"jenerator-aki-zaman-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akının zamanla değişmesi çerçevede indüksiyon gerilimi oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Fiziksel sarım sayısı dönüş sırasında değişmez. Bu nedenle ‘Çerçeve döndükçe sarım sayısı sürekli arttığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Jeneratör mıknatıs kütlesini elektrik yüküne dönüştürmez. Bu nedenle ‘Dönme mıknatısın kütlesini elektrik yüküne çevirdiği için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; akının zamanla değişmesi çerçevede indüksiyon gerilimi oluşturur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Çerçevenin yönelimi ve manyetik akısı zamanla değiştiği için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Sabit akı sürekli indüksiyon gerilimi üretmez. Bu nedenle ‘Manyetik akı sabit kaldığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"45082186644eabeb6d69c007840f6433b56e1102774fa3de1526f07072c71b73","reviewDecisionSha256":"5a92b53c3f9bfce47c948505499970faa83211ed3bda714861e8b5a92f7b163e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:45082186644eabeb6d69c007840f6433b56e1102774fa3de1526f07072c71b73","reviewedHash":"sha256:45082186644eabeb6d69c007840f6433b56e1102774fa3de1526f07072c71b73","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5a92b53c3f9bfce47c948505499970faa83211ed3bda714861e8b5a92f7b163e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0269","contentProjectionSha256":"45082186644eabeb6d69c007840f6433b56e1102774fa3de1526f07072c71b73","reviewDecisionSha256":"5a92b53c3f9bfce47c948505499970faa83211ed3bda714861e8b5a92f7b163e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0270","questionNumber":270,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Aynı basit jeneratör çerçevesi aynı manyetik alanda iki kat hızlı döndürülüyor. İdeal modelde hangi değişim beklenir?","choices":["Akı artık hiç değişmez.","Gerilim yön değiştirmeden yalnız doğru akıma dönüşür.","Tepe gerilimi azalır ve çevrim süresi uzar.","Akı daha hızlı değiştiği için tepe gerilimi ve birim zamandaki yön değiştirme sayısı artar."],"distractorWhy":["Dönme sürdükçe yüzey yönelimi ve akı değişmeye devam eder. Bu nedenle ‘Akı artık hiç değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Dönen çerçevede akı değişiminin yönü yarım turlarda terslenir. Bu nedenle ‘Gerilim yön değiştirmeden yalnız doğru akıma dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Daha hızlı dönüş değişimi yavaşlatmaz ve çevrim süresini uzatmaz. Bu nedenle ‘Tepe gerilimi azalır ve çevrim süresi uzar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; açısal hız artınca aynı akı döngüsü daha kısa zamanda tamamlanır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akı daha hızlı değiştiği için tepe gerilimi ve birim zamandaki yön değiştirme sayısı artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Akı daha hızlı değiştiği için tepe gerilimi ve birim zamandaki yön değiştirme sayısı artar.","level":4,"familyId":"jenerator-aki-zaman-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: açısal hız artınca aynı akı döngüsü daha kısa zamanda tamamlanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dönme sürdükçe yüzey yönelimi ve akı değişmeye devam eder. Bu nedenle ‘Akı artık hiç değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Dönen çerçevede akı değişiminin yönü yarım turlarda terslenir. Bu nedenle ‘Gerilim yön değiştirmeden yalnız doğru akıma dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Daha hızlı dönüş değişimi yavaşlatmaz ve çevrim süresini uzatmaz. Bu nedenle ‘Tepe gerilimi azalır ve çevrim süresi uzar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; açısal hız artınca aynı akı döngüsü daha kısa zamanda tamamlanır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akı daha hızlı değiştiği için tepe gerilimi ve birim zamandaki yön değiştirme sayısı artar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d22880469e668371ef41ab82208d0c428bfddfb3a2d7334edf240eb4b4f4b2c8","reviewDecisionSha256":"a85b201a001e6c9e8a5589b123db3fd75bca6e00c270ea7284b6bcc547fc1218","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d22880469e668371ef41ab82208d0c428bfddfb3a2d7334edf240eb4b4f4b2c8","reviewedHash":"sha256:d22880469e668371ef41ab82208d0c428bfddfb3a2d7334edf240eb4b4f4b2c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a85b201a001e6c9e8a5589b123db3fd75bca6e00c270ea7284b6bcc547fc1218; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0270","contentProjectionSha256":"d22880469e668371ef41ab82208d0c428bfddfb3a2d7334edf240eb4b4f4b2c8","reviewDecisionSha256":"a85b201a001e6c9e8a5589b123db3fd75bca6e00c270ea7284b6bcc547fc1218","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0271","questionNumber":271,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Bir öğrenci, “Bobindeki manyetik akı ne kadar büyükse indüksiyon gerilimi her zaman o kadar büyüktür.” diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["Gerilim akının yalnız büyüklüğüne değil, birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlıdır; büyük fakat sabit akı gerilim üretmeyebilir.","İfade doğrudur; sabit akı sürekli artan gerilim üretir.","İndüksiyon gerilimi manyetik akıyla hiçbir biçimde ilişkili değildir.","Gerilim yalnız bobinin dış rengine bağlıdır."],"distractorWhy":["Doğru; indüksiyonun temel belirleyicisi akı değişim hızıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilim akının yalnız büyüklüğüne değil, birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlıdır; büyük fakat sabit akı gerilim üretmeyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sabit akıda değişim hızı sıfırdır ve sürekli gerilim oluşmaz. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; sabit akı sürekli artan gerilim üretir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Gerilim doğrudan akı değişimiyle ilişkilidir. Bu nedenle ‘İndüksiyon gerilimi manyetik akıyla hiçbir biçimde ilişkili değildir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Bobin rengi indüksiyon geriliminin fiziksel değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Gerilim yalnız bobinin dış rengine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Gerilim akının yalnız büyüklüğüne değil, birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlıdır; büyük fakat sabit akı gerilim üretmeyebilir.","level":4,"familyId":"jenerator-aki-zaman-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: indüksiyonun temel belirleyicisi akı değişim hızıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; indüksiyonun temel belirleyicisi akı değişim hızıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilim akının yalnız büyüklüğüne değil, birim zamanda ne kadar değiştiğine bağlıdır; büyük fakat sabit akı gerilim üretmeyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Sabit akıda değişim hızı sıfırdır ve sürekli gerilim oluşmaz. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; sabit akı sürekli artan gerilim üretir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Gerilim doğrudan akı değişimiyle ilişkilidir. Bu nedenle ‘İndüksiyon gerilimi manyetik akıyla hiçbir biçimde ilişkili değildir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Bobin rengi indüksiyon geriliminin fiziksel değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Gerilim yalnız bobinin dış rengine bağlıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"13f6ebfce90ee7a75cf9874449647f299f412d4afe7c3f7bf549a54fd0d599d1","reviewDecisionSha256":"55422330dd7c7a5d3a539ef8a9c0f61ded1e54e2f660e827bae58f148819f61b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:13f6ebfce90ee7a75cf9874449647f299f412d4afe7c3f7bf549a54fd0d599d1","reviewedHash":"sha256:13f6ebfce90ee7a75cf9874449647f299f412d4afe7c3f7bf549a54fd0d599d1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:55422330dd7c7a5d3a539ef8a9c0f61ded1e54e2f660e827bae58f148819f61b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0271","contentProjectionSha256":"13f6ebfce90ee7a75cf9874449647f299f412d4afe7c3f7bf549a54fd0d599d1","reviewDecisionSha256":"55422330dd7c7a5d3a539ef8a9c0f61ded1e54e2f660e827bae58f148819f61b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0272","questionNumber":272,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-11","topic":"İndüksiyon Gerilimi","noteId":"tr-g11-fizik-note-017","noteKey":"tr-g11-fizik-note-017","objective":"FİZ.11.2.11","question":"Dönen bir çerçevede üç an inceleniyor: I. akı pozitif en büyük değerde ve anlık değişimi sıfır; II. akı sıfırdan hızla geçiyor; III. akı negatif en büyük büyüklükte ve anlık değişimi sıfır. Gerilim büyüklükleri için hangi sıralama uygundur?","choices":["|VI| > |VII| > |VIII|","|VII| > |VI| = |VIII|","|VI| = |VII| = |VIII|","|VI| = |VIII| > |VII|"],"distractorWhy":["Akının en büyük olması gerilimin en büyük olmasını gerektirmez; bu anlarda değişim hızı sıfırdır. Bu nedenle ‘|VI| > |VII| > |VIII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; akı sıfırdan en hızlı geçerken gerilim en büyük, akının uç değerlerinde ise sıfırdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘|VII| > |VI| = |VIII|’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Akı değişim hızları farklı olduğu için gerilimler eşit değildir. Bu nedenle ‘|VI| = |VII| = |VIII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Uç değerlerde gerilim büyük değil sıfırdır. Bu nedenle ‘|VI| = |VIII| > |VII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"|VII| > |VI| = |VIII|","level":5,"familyId":"jenerator-aki-zaman-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akı sıfırdan en hızlı geçerken gerilim en büyük, akının uç değerlerinde ise sıfırdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akının en büyük olması gerilimin en büyük olmasını gerektirmez; bu anlarda değişim hızı sıfırdır. Bu nedenle ‘|VI| > |VII| > |VIII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; akı sıfırdan en hızlı geçerken gerilim en büyük, akının uç değerlerinde ise sıfırdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘|VII| > |VI| = |VIII|’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Akı değişim hızları farklı olduğu için gerilimler eşit değildir. Bu nedenle ‘|VI| = |VII| = |VIII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uç değerlerde gerilim büyük değil sıfırdır. Bu nedenle ‘|VI| = |VIII| > |VII|’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; İndüksiyon Gerilimi kapsamında indüksiyon geriliminin akı değişimi, hız ve sarımla ilişkisini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-017","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-017","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5396fbf8023a3b3be384938a1b01c3ede15c107574cfefc75be60cb02d89fd05","reviewDecisionSha256":"465943a8a033ff9a0be580499ad955947077f3bc6075aebe9bfcdc70cd9a58bf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5396fbf8023a3b3be384938a1b01c3ede15c107574cfefc75be60cb02d89fd05","reviewedHash":"sha256:5396fbf8023a3b3be384938a1b01c3ede15c107574cfefc75be60cb02d89fd05","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:465943a8a033ff9a0be580499ad955947077f3bc6075aebe9bfcdc70cd9a58bf; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0272","contentProjectionSha256":"5396fbf8023a3b3be384938a1b01c3ede15c107574cfefc75be60cb02d89fd05","reviewDecisionSha256":"465943a8a033ff9a0be580499ad955947077f3bc6075aebe9bfcdc70cd9a58bf","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0273","questionNumber":273,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Dönen bir çerçeveye bağlı ölçerde eşit zaman aralıklarında +3 V, 0 V, -3 V, 0 V, +3 V değerleri okunuyor. Bu veri hangi sonucu destekler?","choices":["Gerilim yalnız bir yönde sabit kalmaktadır.","Çerçeve manyetik akıyı hiç değiştirmemektedir.","Gerilimin büyüklüğü ve yönü periyodik değiştiği için kaynak alternatif gerilim üretmektedir.","Negatif değer ölçüm cihazının mutlaka bozuk olduğunu gösterir."],"distractorWhy":["İşaretin artıdan eksiye dönmesi yönün sabit olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Gerilim yalnız bir yönde sabit kalmaktadır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sıfır dışındaki ve işaret değiştiren değerler akı değişiminin bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Çerçeve manyetik akıyı hiç değiştirmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; tekrar eden artı-sıfır-eksi-sıfır dizisi alternatif gerilimin temel özelliğidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilimin büyüklüğü ve yönü periyodik değiştiği için kaynak alternatif gerilim üretmektedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Negatif işaret, seçilen bağlantıya göre gerilim yönünün tersine döndüğünü gösterir ve arıza kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Negatif değer ölçüm cihazının mutlaka bozuk olduğunu gösterir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Gerilimin büyüklüğü ve yönü periyodik değiştiği için kaynak alternatif gerilim üretmektedir.","level":2,"familyId":"ac-dalga-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tekrar eden artı-sıfır-eksi-sıfır dizisi alternatif gerilimin temel özelliğidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: İşaretin artıdan eksiye dönmesi yönün sabit olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Gerilim yalnız bir yönde sabit kalmaktadır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sıfır dışındaki ve işaret değiştiren değerler akı değişiminin bulunduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Çerçeve manyetik akıyı hiç değiştirmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; tekrar eden artı-sıfır-eksi-sıfır dizisi alternatif gerilimin temel özelliğidir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilimin büyüklüğü ve yönü periyodik değiştiği için kaynak alternatif gerilim üretmektedir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Negatif işaret, seçilen bağlantıya göre gerilim yönünün tersine döndüğünü gösterir ve arıza kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Negatif değer ölçüm cihazının mutlaka bozuk olduğunu gösterir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6534c7415b20f788d4db7b83ee30e9d40adb1a7fd292f45605b3c2716600c0f8","reviewDecisionSha256":"06f136c51ae3b566bedaf38c823cb0e2a97c761804415c072365b376ffac898c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6534c7415b20f788d4db7b83ee30e9d40adb1a7fd292f45605b3c2716600c0f8","reviewedHash":"sha256:6534c7415b20f788d4db7b83ee30e9d40adb1a7fd292f45605b3c2716600c0f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:06f136c51ae3b566bedaf38c823cb0e2a97c761804415c072365b376ffac898c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0273","contentProjectionSha256":"6534c7415b20f788d4db7b83ee30e9d40adb1a7fd292f45605b3c2716600c0f8","reviewDecisionSha256":"06f136c51ae3b566bedaf38c823cb0e2a97c761804415c072365b376ffac898c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0274","questionNumber":274,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir el jeneratörünün uçlarına ters yönlerde bağlanmış iki LED yerleştiriliyor. Kol çevrildiğinde LED'lerin sırayla yanıp söndüğü gözleniyor. En uygun açıklama hangisidir?","choices":["İki LED'in rengi bobindeki sarım sayısını her an değiştirmektedir.","Jeneratör yalnız doğru akım üretmekte, LED'ler rastgele yanmaktadır.","Akım yönü hiç değişmediği için her iki LED aynı anda sürekli yanmalıdır.","Dönen çerçevede indüksiyon geriliminin yönü yarım çevrimlerde terslendiğinden farklı LED'ler karşılıklı yarım çevrimlerde iletime geçer."],"distractorWhy":["LED rengi bobinin fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘İki LED'in rengi bobindeki sarım sayısını her an değiştirmektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Düzenli sırayla yanma rastgelelikten çok yön değişimini gösterir. Bu nedenle ‘Jeneratör yalnız doğru akım üretmekte, LED'ler rastgele yanmaktadır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Ters yönlü LED'lerin sırayla yanması akım yönünün sabit olmadığını kanıtlar. Bu nedenle ‘Akım yönü hiç değişmediği için her iki LED aynı anda sürekli yanmalıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; her LED yalnız kendi ileri yönünde akım geçtiğinde yanar ve alternatif akım yönleri sırayla bu koşulu sağlar. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Dönen çerçevede indüksiyon geriliminin yönü yarım çevrimlerde terslendiğinden farklı LED'ler karşılıklı yarım çevrimlerde iletime geçer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Dönen çerçevede indüksiyon geriliminin yönü yarım çevrimlerde terslendiğinden farklı LED'ler karşılıklı yarım çevrimlerde iletime geçer.","level":4,"familyId":"ac-led-kutup-gozlemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her LED yalnız kendi ileri yönünde akım geçtiğinde yanar ve alternatif akım yönleri sırayla bu koşulu sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: LED rengi bobinin fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘İki LED'in rengi bobindeki sarım sayısını her an değiştirmektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Düzenli sırayla yanma rastgelelikten çok yön değişimini gösterir. Bu nedenle ‘Jeneratör yalnız doğru akım üretmekte, LED'ler rastgele yanmaktadır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Ters yönlü LED'lerin sırayla yanması akım yönünün sabit olmadığını kanıtlar. Bu nedenle ‘Akım yönü hiç değişmediği için her iki LED aynı anda sürekli yanmalıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; her LED yalnız kendi ileri yönünde akım geçtiğinde yanar ve alternatif akım yönleri sırayla bu koşulu sağlar. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Dönen çerçevede indüksiyon geriliminin yönü yarım çevrimlerde terslendiğinden farklı LED'ler karşılıklı yarım çevrimlerde iletime geçer.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"65c0dea862f18ae25ca5b58a3c399afe12004595a161f29357c60e7050859b9f","reviewDecisionSha256":"a03183f6a05b50511cd7c92eca2934a428b141a4a5e3fa7482070e3264efaba7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:65c0dea862f18ae25ca5b58a3c399afe12004595a161f29357c60e7050859b9f","reviewedHash":"sha256:65c0dea862f18ae25ca5b58a3c399afe12004595a161f29357c60e7050859b9f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a03183f6a05b50511cd7c92eca2934a428b141a4a5e3fa7482070e3264efaba7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0274","contentProjectionSha256":"65c0dea862f18ae25ca5b58a3c399afe12004595a161f29357c60e7050859b9f","reviewDecisionSha256":"a03183f6a05b50511cd7c92eca2934a428b141a4a5e3fa7482070e3264efaba7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0275","questionNumber":275,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir deney tablosunda akımın mutlak büyüklükleri 0 A, 2 A, 4 A, 2 A, 0 A, 2 A, 4 A ve 2 A olarak kaydediliyor; akım yönü yazılmıyor. Bu tablo neden tek başına alternatif akımı kanıtlamaz?","choices":["Akımın A→B ve B→A yönleri ayrıca kaydedilmediği için yönün periyodik olarak terslenip terslenmediği bilinmez.","Alternatif akımda akım büyüklüğü hiçbir zaman sıfır olamaz.","Akım büyüklüğü değişiyorsa kaynak mutlaka doğru akımdır.","Alternatif akımı göstermek için yalnız iletkenin uzunluğunu bilmek yeterlidir."],"distractorWhy":["Doğru; büyüklük verisi değişimi gösterir ancak alternatif akımın ayırt edici yön terslenmesini tek başına göstermez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akımın birinci→ikinci ve ikinci→birinci yönleri ayrıca kaydedilmediği için yönün periyodik olarak terslenip terslenmediği bilinmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dönen çerçeve modelinde akım yön değiştirirken sıfırdan geçebilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımda akım büyüklüğü hiçbir zaman sıfır olamaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Büyüklüğün değişmesi hem tek yönlü darbeli akımda hem alternatif akımda görülebilir. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü değişiyorsa kaynak mutlaka doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","İletken uzunluğu, akımın zamanla yön değiştirip değiştirmediğini ortaya koymaz. Bu nedenle ‘Alternatif akımı göstermek için yalnız iletkenin uzunluğunu bilmek yeterlidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Akımın A→B ve B→A yönleri ayrıca kaydedilmediği için yönün periyodik olarak terslenip terslenmediği bilinmez.","level":3,"familyId":"ac-yon-buyukluk-ayrimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: büyüklük verisi değişimi gösterir ancak alternatif akımın ayırt edici yön terslenmesini tek başına göstermez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; büyüklük verisi değişimi gösterir ancak alternatif akımın ayırt edici yön terslenmesini tek başına göstermez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akımın birinci→ikinci ve ikinci→birinci yönleri ayrıca kaydedilmediği için yönün periyodik olarak terslenip terslenmediği bilinmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Dönen çerçeve modelinde akım yön değiştirirken sıfırdan geçebilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımda akım büyüklüğü hiçbir zaman sıfır olamaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Büyüklüğün değişmesi hem tek yönlü darbeli akımda hem alternatif akımda görülebilir. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü değişiyorsa kaynak mutlaka doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: İletken uzunluğu, akımın zamanla yön değiştirip değiştirmediğini ortaya koymaz. Bu nedenle ‘Alternatif akımı göstermek için yalnız iletkenin uzunluğunu bilmek yeterlidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"af0688d731b27860871a7e4641c5c82f5084fa18ea83f7287f33be3e6d34516f","reviewDecisionSha256":"ae9835b35aa55af8baa6b1b6d872379c8035ac286960c8b0d0335a7b1309da89","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:af0688d731b27860871a7e4641c5c82f5084fa18ea83f7287f33be3e6d34516f","reviewedHash":"sha256:af0688d731b27860871a7e4641c5c82f5084fa18ea83f7287f33be3e6d34516f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ae9835b35aa55af8baa6b1b6d872379c8035ac286960c8b0d0335a7b1309da89; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0275","contentProjectionSha256":"af0688d731b27860871a7e4641c5c82f5084fa18ea83f7287f33be3e6d34516f","reviewDecisionSha256":"ae9835b35aa55af8baa6b1b6d872379c8035ac286960c8b0d0335a7b1309da89","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0276","questionNumber":276,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir devrede akım iki saniye boyunca A'dan B'ye 3 A, sonraki iki saniye B'den A'ya 3 A akıyor ve bu düzen tekrarlanıyor. Bu akım nasıl sınıflandırılır?","choices":["Yönü hiçbir zaman değişmediği için doğru akımdır.","Yönü periyodik olarak terslendiği için alternatif akımdır; dalga biçiminin sinüzoidal olması zorunlu değildir.","Akım büyüklüğü her anda değişmediği için akım yoktur.","Yalnız ilk iki saniyede alternatif, sonraki bölümde doğru akımdır."],"distractorWhy":["Akım yönü iki saniyede bir birinci→ikinci ile ikinci→birinci arasında değişmektedir. Bu nedenle ‘Yönü hiçbir zaman değişmediği için doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; alternatif akımın temel özelliği periyodik yön değişimidir, her alternatif akımın düzgün sinüs biçiminde olması gerekmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yönü periyodik olarak terslendiği için alternatif akımdır; dalga biçiminin sinüzoidal olması zorunlu değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sabit büyüklükte akım da fiziksel olarak vardır; burada ayrıca yön değiştirmektedir. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü her anda değişmediği için akım yoktur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Tekrarlanan bütün düzen birlikte değerlendirilir ve periyodik alternatif akım oluşturur. Bu nedenle ‘Yalnız ilk iki saniyede alternatif, sonraki bölümde doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yönü periyodik olarak terslendiği için alternatif akımdır; dalga biçiminin sinüzoidal olması zorunlu değildir.","level":2,"familyId":"ac-yon-buyukluk-ayrimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: alternatif akımın temel özelliği periyodik yön değişimidir, her alternatif akımın düzgün sinüs biçiminde olması gerekmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Akım yönü iki saniyede bir birinci→ikinci ile ikinci→birinci arasında değişmektedir. Bu nedenle ‘Yönü hiçbir zaman değişmediği için doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; alternatif akımın temel özelliği periyodik yön değişimidir, her alternatif akımın düzgün sinüs biçiminde olması gerekmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yönü periyodik olarak terslendiği için alternatif akımdır; dalga biçiminin sinüzoidal olması zorunlu değildir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Sabit büyüklükte akım da fiziksel olarak vardır; burada ayrıca yön değiştirmektedir. Bu nedenle ‘Akım büyüklüğü her anda değişmediği için akım yoktur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tekrarlanan bütün düzen birlikte değerlendirilir ve periyodik alternatif akım oluşturur. Bu nedenle ‘Yalnız ilk iki saniyede alternatif, sonraki bölümde doğru akımdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"feffdaf9337820f68a0c4b3b396d6a2eb833c57a3514e8269fa9c84724ff3bd5","reviewDecisionSha256":"9168cfc98a27ef32daf22a8899d7919b92ad102f802773435199d0efcd3e9e3c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:feffdaf9337820f68a0c4b3b396d6a2eb833c57a3514e8269fa9c84724ff3bd5","reviewedHash":"sha256:feffdaf9337820f68a0c4b3b396d6a2eb833c57a3514e8269fa9c84724ff3bd5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9168cfc98a27ef32daf22a8899d7919b92ad102f802773435199d0efcd3e9e3c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0276","contentProjectionSha256":"feffdaf9337820f68a0c4b3b396d6a2eb833c57a3514e8269fa9c84724ff3bd5","reviewDecisionSha256":"9168cfc98a27ef32daf22a8899d7919b92ad102f802773435199d0efcd3e9e3c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0277","questionNumber":277,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Eşit zaman aralıklarında akım sırasıyla A→B 1 A, A→B 3 A, 0 A, B→A 2 A ve B→A 4 A olarak ölçülüyor. Verinin en uygun yorumu hangisidir?","choices":["Akım yalnız yön değiştirmiş, büyüklüğü sabit kalmıştır.","Akımın büyüklüğü değişmiş fakat yönü hiç değişmemiştir.","Akımın hem büyüklüğü değişmiş hem de sıfırdan sonra yönü tersine dönmüştür.","Sıfır ölçümü devrenin bundan sonra kalıcı olarak açık kaldığını gösterir."],"distractorWhy":["1 birinci, 3 birinci, 2 birinci ve 4 birinci değerleri büyüklüğün sabit olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Akım yalnız yön değiştirmiş, büyüklüğü sabit kalmıştır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","birinci→ikinci yönünden ikinci→birinci yönüne geçiş vardır. Bu nedenle ‘Akımın büyüklüğü değişmiş fakat yönü hiç değişmemiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; değerler büyüklük değişimini, yön etiketleri ise sıfır geçişinden sonra terslenmeyi göstermektedir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akımın hem büyüklüğü değişmiş hem de sıfırdan sonra yönü tersine dönmüştür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sıfır değerden sonra ters yönde akım ölçüldüğü için devre kalıcı olarak açık değildir. Bu nedenle ‘Sıfır ölçümü devrenin bundan sonra kalıcı olarak açık kaldığını gösterir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akımın hem büyüklüğü değişmiş hem de sıfırdan sonra yönü tersine dönmüştür.","level":3,"familyId":"ac-yon-buyukluk-ayrimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: değerler büyüklük değişimini, yön etiketleri ise sıfır geçişinden sonra terslenmeyi göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: 1 birinci, 3 birinci, 2 birinci ve 4 birinci değerleri büyüklüğün sabit olmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Akım yalnız yön değiştirmiş, büyüklüğü sabit kalmıştır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: birinci→ikinci yönünden ikinci→birinci yönüne geçiş vardır. Bu nedenle ‘Akımın büyüklüğü değişmiş fakat yönü hiç değişmemiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; değerler büyüklük değişimini, yön etiketleri ise sıfır geçişinden sonra terslenmeyi göstermektedir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Akımın hem büyüklüğü değişmiş hem de sıfırdan sonra yönü tersine dönmüştür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Sıfır değerden sonra ters yönde akım ölçüldüğü için devre kalıcı olarak açık değildir. Bu nedenle ‘Sıfır ölçümü devrenin bundan sonra kalıcı olarak açık kaldığını gösterir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"963e0159ba6ce2bacfeeb2e5c83ab901d507126e9dbeba20431bbfa1e1bf4302","reviewDecisionSha256":"681fe3f8326456f632c543c32324f9fd34aad41c8c194f87f0d75040e7718095","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:963e0159ba6ce2bacfeeb2e5c83ab901d507126e9dbeba20431bbfa1e1bf4302","reviewedHash":"sha256:963e0159ba6ce2bacfeeb2e5c83ab901d507126e9dbeba20431bbfa1e1bf4302","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:681fe3f8326456f632c543c32324f9fd34aad41c8c194f87f0d75040e7718095; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0277","contentProjectionSha256":"963e0159ba6ce2bacfeeb2e5c83ab901d507126e9dbeba20431bbfa1e1bf4302","reviewDecisionSha256":"681fe3f8326456f632c543c32324f9fd34aad41c8c194f87f0d75040e7718095","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0278","questionNumber":278,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Alternatif akımla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak en kapsamlıdır?","choices":["Alternatif akımın büyüklüğü değişebilir ama yönü daima aynıdır.","Alternatif akım yalnız tam sinüs biçiminde olduğunda alternatif sayılır.","Alternatif akımda her an akım bulunmak zorundadır ve sıfır değeri ölçülemez.","Alternatif akımın yönü periyodik olarak terslenir; büyüklüğü de zamanla değişebilir ve sıfırdan geçebilir."],"distractorWhy":["Yönün sabit olması alternatif akımın temel özelliğiyle çelişir. Bu nedenle ‘Alternatif akımın büyüklüğü değişebilir ama yönü daima aynıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sinüzoidal biçim yaygındır ancak alternatif akımın tek olası dalga biçimi değildir. Bu nedenle ‘Alternatif akım yalnız tam sinüs biçiminde olduğunda alternatif sayılır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yön değişimi sırasında veya bazı dalga biçimlerinde anlık akım sıfır olabilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımda her an akım bulunmak zorundadır ve sıfır değeri ölçülemez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; yön terslenmesi temel özelliktir ve dönen çerçeve modelinde büyüklük periyodik değişerek sıfırdan geçebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Alternatif akımın yönü periyodik olarak terslenir; büyüklüğü de zamanla değişebilir ve sıfırdan geçebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Alternatif akımın yönü periyodik olarak terslenir; büyüklüğü de zamanla değişebilir ve sıfırdan geçebilir.","level":4,"familyId":"ac-yon-buyukluk-ayrimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yön terslenmesi temel özelliktir ve dönen çerçeve modelinde büyüklük periyodik değişerek sıfırdan geçebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yönün sabit olması alternatif akımın temel özelliğiyle çelişir. Bu nedenle ‘Alternatif akımın büyüklüğü değişebilir ama yönü daima aynıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sinüzoidal biçim yaygındır ancak alternatif akımın tek olası dalga biçimi değildir. Bu nedenle ‘Alternatif akım yalnız tam sinüs biçiminde olduğunda alternatif sayılır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yön değişimi sırasında veya bazı dalga biçimlerinde anlık akım sıfır olabilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımda her an akım bulunmak zorundadır ve sıfır değeri ölçülemez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yön terslenmesi temel özelliktir ve dönen çerçeve modelinde büyüklük periyodik değişerek sıfırdan geçebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Alternatif akımın yönü periyodik olarak terslenir; büyüklüğü de zamanla değişebilir ve sıfırdan geçebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3dd4d041950df665e35bed24819730249b14b55b64bf61ce8def389c203f8ec4","reviewDecisionSha256":"1f280e396a3def48719b5f21b7038dd142ce103ebd79456fc841736080afaa60","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3dd4d041950df665e35bed24819730249b14b55b64bf61ce8def389c203f8ec4","reviewedHash":"sha256:3dd4d041950df665e35bed24819730249b14b55b64bf61ce8def389c203f8ec4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1f280e396a3def48719b5f21b7038dd142ce103ebd79456fc841736080afaa60; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0278","contentProjectionSha256":"3dd4d041950df665e35bed24819730249b14b55b64bf61ce8def389c203f8ec4","reviewDecisionSha256":"1f280e396a3def48719b5f21b7038dd142ce103ebd79456fc841736080afaa60","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0279","questionNumber":279,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Uygun dirençle birlikte tek bir LED, düşük gerilimli alternatif akım kaynağına bağlanıyor. LED'in her çevrimin yalnız bir bölümünde yanmasının temel nedeni nedir?","choices":["LED akımı esas olarak tek yönde ilettiği için yalnız uygun kutuplu yarım çevrimde ışık verir.","Alternatif akımın yalnız ilk çevriminde elektrik enerjisi bulunur.","LED akımın iki yönünü de eşit ilettiği için yarım çevrimde söner.","Manyetik alan her yarım çevrimde LED'in rengini yok eder."],"distractorWhy":["Doğru; LED diyot özelliği nedeniyle ileri yönde iletir, ters yöndeki yarım çevrimde akımı büyük ölçüde engeller. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED akımı esas olarak tek yönde ilettiği için yalnız uygun kutuplu yarım çevrimde ışık verir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alternatif kaynak çalıştığı sürece çevrimler tekrarlanır. Bu nedenle ‘Alternatif akımın yalnız ilk çevriminde elektrik enerjisi bulunur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","LED iki yönü eşit iletseydi her iki yarım çevrimde de benzer biçimde yanabilirdi. Bu nedenle ‘LED akımın iki yönünü de eşit ilettiği için yarım çevrimde söner.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sönme, rengin yok olmasından değil akım yönünün LED'in iletim yönüne ters olmasından kaynaklanır. Bu nedenle ‘Manyetik alan her yarım çevrimde LED'in rengini yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"LED akımı esas olarak tek yönde ilettiği için yalnız uygun kutuplu yarım çevrimde ışık verir.","level":2,"familyId":"ac-tek-led-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: LED diyot özelliği nedeniyle ileri yönde iletir, ters yöndeki yarım çevrimde akımı büyük ölçüde engeller. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; LED diyot özelliği nedeniyle ileri yönde iletir, ters yöndeki yarım çevrimde akımı büyük ölçüde engeller. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED akımı esas olarak tek yönde ilettiği için yalnız uygun kutuplu yarım çevrimde ışık verir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Alternatif kaynak çalıştığı sürece çevrimler tekrarlanır. Bu nedenle ‘Alternatif akımın yalnız ilk çevriminde elektrik enerjisi bulunur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: LED iki yönü eşit iletseydi her iki yarım çevrimde de benzer biçimde yanabilirdi. Bu nedenle ‘LED akımın iki yönünü de eşit ilettiği için yarım çevrimde söner.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sönme, rengin yok olmasından değil akım yönünün LED'in iletim yönüne ters olmasından kaynaklanır. Bu nedenle ‘Manyetik alan her yarım çevrimde LED'in rengini yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3a4ed1726c23220d69ea9bdaee2e689c3c7d64315157e0327726c38a74c799a0","reviewDecisionSha256":"c72d97689e58c501b5a2e8466346212e7ba1ce3f1c0c7dd122c841283c7d42e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3a4ed1726c23220d69ea9bdaee2e689c3c7d64315157e0327726c38a74c799a0","reviewedHash":"sha256:3a4ed1726c23220d69ea9bdaee2e689c3c7d64315157e0327726c38a74c799a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c72d97689e58c501b5a2e8466346212e7ba1ce3f1c0c7dd122c841283c7d42e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0279","contentProjectionSha256":"3a4ed1726c23220d69ea9bdaee2e689c3c7d64315157e0327726c38a74c799a0","reviewDecisionSha256":"c72d97689e58c501b5a2e8466346212e7ba1ce3f1c0c7dd122c841283c7d42e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0280","questionNumber":280,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Alternatif akım kaynağına bağlı tek LED'in uçları ters çevriliyor; kaynak ve direnç aynı kalıyor. Ne beklenir?","choices":["LED artık her iki akım yönünde aynı anda yanar.","LED önceki yarım çevrimler yerine ters kutuplu yarım çevrimlerde yanar.","Kaynağın alternatif akım frekansı bağlantı terslenince iki katına çıkar.","LED bağlantısı terslenince jeneratörün dönme yönü kendiliğinden değişir."],"distractorWhy":["Tek LED yine yalnız kendi ileri iletim yönünde akım geçirir. Bu nedenle ‘LED artık her iki akım yönünde aynı anda yanar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; LED'in iletim yönü terslendiği için ışık verdiği akım yönü de değişir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED önceki yarım çevrimler yerine ters kutuplu yarım çevrimlerde yanar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","LED uçlarının değiştirilmesi kaynağın çevrim hızını değiştirmez. Bu nedenle ‘Kaynağın alternatif akım frekansı bağlantı terslenince iki katına çıkar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yük bağlantısı jeneratörün mekanik dönme yönünü otomatik olarak tersine çevirmez. Bu nedenle ‘LED bağlantısı terslenince jeneratörün dönme yönü kendiliğinden değişir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"LED önceki yarım çevrimler yerine ters kutuplu yarım çevrimlerde yanar.","level":3,"familyId":"ac-tek-led-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: LED'in iletim yönü terslendiği için ışık verdiği akım yönü de değişir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Tek LED yine yalnız kendi ileri iletim yönünde akım geçirir. Bu nedenle ‘LED artık her iki akım yönünde aynı anda yanar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; LED'in iletim yönü terslendiği için ışık verdiği akım yönü de değişir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED önceki yarım çevrimler yerine ters kutuplu yarım çevrimlerde yanar.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: LED uçlarının değiştirilmesi kaynağın çevrim hızını değiştirmez. Bu nedenle ‘Kaynağın alternatif akım frekansı bağlantı terslenince iki katına çıkar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yük bağlantısı jeneratörün mekanik dönme yönünü otomatik olarak tersine çevirmez. Bu nedenle ‘LED bağlantısı terslenince jeneratörün dönme yönü kendiliğinden değişir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ccddc7aea5fbc948b32248be9f2f9785def56f1855828bd4bc6030020373f771","reviewDecisionSha256":"4261df16d6820288ccd45c1de69891cc1524798177e48ce40e953329fb9a590d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ccddc7aea5fbc948b32248be9f2f9785def56f1855828bd4bc6030020373f771","reviewedHash":"sha256:ccddc7aea5fbc948b32248be9f2f9785def56f1855828bd4bc6030020373f771","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4261df16d6820288ccd45c1de69891cc1524798177e48ce40e953329fb9a590d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0280","contentProjectionSha256":"ccddc7aea5fbc948b32248be9f2f9785def56f1855828bd4bc6030020373f771","reviewDecisionSha256":"4261df16d6820288ccd45c1de69891cc1524798177e48ce40e953329fb9a590d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0281","questionNumber":281,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir öğrenci alternatif akımın iki yönünü iki LED ile ayrı ayrı göstermek istiyor ancak LED'leri aynı yönde paralel bağlıyor. Düzeni nasıl düzeltmelidir?","choices":["İki LED'i çıkarıp yalnız kablo rengini değiştirmelidir.","LED'leri seri bağlayıp ikisinin de yönünü aynı bırakmalıdır.","LED'leri iletim yönleri zıt olacak biçimde ters paralel bağlamalıdır.","Alternatif kaynağı sabit bir pile dönüştürmelidir."],"distractorWhy":["Kablo rengi akımın iki yönünü ışıkla göstermez. Bu nedenle ‘İki LED'i çıkarıp yalnız kablo rengini değiştirmelidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Aynı yönlü LED'ler yine aynı kutuplu yarım çevrime duyarlı olur. Bu nedenle ‘LED'leri seri bağlayıp ikisinin de yönünü aynı bırakmalıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; ters paralel bağlantıda bir akım yönünde bir LED, ters yönde diğer LED iletime geçer. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED'leri iletim yönleri zıt olacak biçimde ters paralel bağlamalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Pil kullanmak yönü periyodik değişen akımı ortadan kaldırır. Bu nedenle ‘Alternatif kaynağı sabit bir pile dönüştürmelidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"LED'leri iletim yönleri zıt olacak biçimde ters paralel bağlamalıdır.","level":3,"familyId":"ac-tek-led-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ters paralel bağlantıda bir akım yönünde bir LED, ters yönde diğer LED iletime geçer. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kablo rengi akımın iki yönünü ışıkla göstermez. Bu nedenle ‘İki LED'i çıkarıp yalnız kablo rengini değiştirmelidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Aynı yönlü LED'ler yine aynı kutuplu yarım çevrime duyarlı olur. Bu nedenle ‘LED'leri seri bağlayıp ikisinin de yönünü aynı bırakmalıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ters paralel bağlantıda bir akım yönünde bir LED, ters yönde diğer LED iletime geçer. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED'leri iletim yönleri zıt olacak biçimde ters paralel bağlamalıdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Pil kullanmak yönü periyodik değişen akımı ortadan kaldırır. Bu nedenle ‘Alternatif kaynağı sabit bir pile dönüştürmelidir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9e9eef09d6559f01573752a042b369e0d8a54e22aeac37e47e84ada6ad6744c4","reviewDecisionSha256":"527967e601322819428f9e7c5976665ce6216f772bda4ac0134c680838d9f496","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9e9eef09d6559f01573752a042b369e0d8a54e22aeac37e47e84ada6ad6744c4","reviewedHash":"sha256:9e9eef09d6559f01573752a042b369e0d8a54e22aeac37e47e84ada6ad6744c4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:527967e601322819428f9e7c5976665ce6216f772bda4ac0134c680838d9f496; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0281","contentProjectionSha256":"9e9eef09d6559f01573752a042b369e0d8a54e22aeac37e47e84ada6ad6744c4","reviewDecisionSha256":"527967e601322819428f9e7c5976665ce6216f772bda4ac0134c680838d9f496","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0282","questionNumber":282,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Tek LED, hızlı döndürülen bir el jeneratörüne bağlandığında gözle neredeyse sürekli yanıyor gibi görülüyor. Bu gözlem için en doğru yorum hangisidir?","choices":["Akım artık yön değiştirmemektedir.","LED iki yönlü iletken hâle gelmiştir.","Jeneratör doğru akıma dönüşmüştür.","LED hızlı aralıklarla yanıp sönmeye devam edebilir; insan gözü bu değişimleri ayrı ayrı seçemeyebilir."],"distractorWhy":["Dönme sürdükçe indüksiyon geriliminin yönü periyodik olarak terslenebilir. Bu nedenle ‘Akım artık yön değiştirmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","LED'in yarı iletken yön seçiciliği yalnız göz algısı nedeniyle değişmez. Bu nedenle ‘LED iki yönlü iletken hâle gelmiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Hız artışı tek başına alternatif kaynağı doğru akım kaynağına dönüştürmez. Bu nedenle ‘Jeneratör doğru akıma dönüşmüştür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; görsel süreklilik algısı, akımın fiziksel olarak sabit veya tek yönlü olduğu anlamına gelmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED hızlı aralıklarla yanıp sönmeye devam edebilir; insan gözü bu değişimleri ayrı ayrı seçemeyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"LED hızlı aralıklarla yanıp sönmeye devam edebilir; insan gözü bu değişimleri ayrı ayrı seçemeyebilir.","level":4,"familyId":"ac-tek-led-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: görsel süreklilik algısı, akımın fiziksel olarak sabit veya tek yönlü olduğu anlamına gelmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dönme sürdükçe indüksiyon geriliminin yönü periyodik olarak terslenebilir. Bu nedenle ‘Akım artık yön değiştirmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: LED'in yarı iletken yön seçiciliği yalnız göz algısı nedeniyle değişmez. Bu nedenle ‘LED iki yönlü iletken hâle gelmiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Hız artışı tek başına alternatif kaynağı doğru akım kaynağına dönüştürmez. Bu nedenle ‘Jeneratör doğru akıma dönüşmüştür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; görsel süreklilik algısı, akımın fiziksel olarak sabit veya tek yönlü olduğu anlamına gelmez. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED hızlı aralıklarla yanıp sönmeye devam edebilir; insan gözü bu değişimleri ayrı ayrı seçemeyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6a712d9457916f801ef8aab734e5258f29305c994c07e0649f959900a832a287","reviewDecisionSha256":"2b1e277712652d5f70fc720d6346dc962bbdc74d62430f82fca139649c82335f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6a712d9457916f801ef8aab734e5258f29305c994c07e0649f959900a832a287","reviewedHash":"sha256:6a712d9457916f801ef8aab734e5258f29305c994c07e0649f959900a832a287","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2b1e277712652d5f70fc720d6346dc962bbdc74d62430f82fca139649c82335f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0282","contentProjectionSha256":"6a712d9457916f801ef8aab734e5258f29305c994c07e0649f959900a832a287","reviewDecisionSha256":"2b1e277712652d5f70fc720d6346dc962bbdc74d62430f82fca139649c82335f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0283","questionNumber":283,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Çerçevenin dönme hızının alternatif akımın yön değiştirme sıklığına etkisi araştırılacaktır. En uygun deney planı hangisidir?","choices":["Aynı jeneratör ve yükle yalnız dönme hızını değiştirip belirli süredeki LED sıra değişimi sayısını kaydetmek","Her hız için farklı mıknatıs, farklı bobin ve farklı LED kullanmak","Dönme hızıyla birlikte sarım sayısını ve yük direncini de değiştirmek","Çerçeveyi döndürmeden yalnız LED renklerini karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Doğru; yalnız hız değiştirilip kaynak geometrisi ve yük sabit tutulduğunda yön değiştirme sıklığındaki fark hıza bağlanabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı jeneratör ve yükle yalnız dönme hızını değiştirip belirli süredeki LED sıra değişimi sayısını kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Düzenek parçalarının değişmesi ek değişkenler oluşturur. Bu nedenle ‘Her hız için farklı mıknatıs, farklı bobin ve farklı LED kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Birden çok değişken aynı anda değiştirilirse hızın etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Dönme hızıyla birlikte sarım sayısını ve yük direncini de değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Dönme olmadan akı değişimi ve düzenli alternatif gerilim oluşmaz. Bu nedenle ‘Çerçeveyi döndürmeden yalnız LED renklerini karşılaştırmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aynı jeneratör ve yükle yalnız dönme hızını değiştirip belirli süredeki LED sıra değişimi sayısını kaydetmek","level":4,"familyId":"ac-donus-deney-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız hız değiştirilip kaynak geometrisi ve yük sabit tutulduğunda yön değiştirme sıklığındaki fark hıza bağlanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yalnız hız değiştirilip kaynak geometrisi ve yük sabit tutulduğunda yön değiştirme sıklığındaki fark hıza bağlanabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı jeneratör ve yükle yalnız dönme hızını değiştirip belirli süredeki LED sıra değişimi sayısını kaydetmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Düzenek parçalarının değişmesi ek değişkenler oluşturur. Bu nedenle ‘Her hız için farklı mıknatıs, farklı bobin ve farklı LED kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Birden çok değişken aynı anda değiştirilirse hızın etkisi ayrıştırılamaz. Bu nedenle ‘Dönme hızıyla birlikte sarım sayısını ve yük direncini de değiştirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Dönme olmadan akı değişimi ve düzenli alternatif gerilim oluşmaz. Bu nedenle ‘Çerçeveyi döndürmeden yalnız LED renklerini karşılaştırmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a241212af50369f9a920fc585d70382e3836f1df0a56d7be08f13cfdbd7e8acc","reviewDecisionSha256":"be066296c112271cfd06830dfac28ac71c78eb5f8d54c30a6f5851439f9276bc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a241212af50369f9a920fc585d70382e3836f1df0a56d7be08f13cfdbd7e8acc","reviewedHash":"sha256:a241212af50369f9a920fc585d70382e3836f1df0a56d7be08f13cfdbd7e8acc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be066296c112271cfd06830dfac28ac71c78eb5f8d54c30a6f5851439f9276bc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0283","contentProjectionSha256":"a241212af50369f9a920fc585d70382e3836f1df0a56d7be08f13cfdbd7e8acc","reviewDecisionSha256":"be066296c112271cfd06830dfac28ac71c78eb5f8d54c30a6f5851439f9276bc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0284","questionNumber":284,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Aynı çerçeve aynı büyüklükteki manyetik alanda, aynı hızla önce saat yönünde sonra saat yönünün tersinde döndürülüyor. İdeal koşullarda hangi değişim beklenir?","choices":["Ters yönde dönüşte indüksiyon gerilimi bütünüyle yok olur.","Gerilim kutuplarının zaman sırası terslenebilir; tepe büyüklüğü ve çevrim süresi yaklaşık aynı kalabilir.","Dönme yönü değişince sarım sayısı yarıya iner.","Mekanik dönüş yönü alternatif akımın yön değişimini ortadan kaldırır."],"distractorWhy":["Ters yönde dönüş de manyetik akıyı zamanla değiştirir. Bu nedenle ‘Ters yönde dönüşte indüksiyon gerilimi bütünüyle yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; akı değişiminin yönü terslenirken değişim hızı büyüklüğü aynı kalabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilim kutuplarının zaman sırası terslenebilir; tepe büyüklüğü ve çevrim süresi yaklaşık aynı kalabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Dönme yönü fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Dönme yönü değişince sarım sayısı yarıya iner.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Her iki mekanik yönde de akı değişimi periyodik olduğundan alternatif gerilim oluşabilir. Bu nedenle ‘Mekanik dönüş yönü alternatif akımın yön değişimini ortadan kaldırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Gerilim kutuplarının zaman sırası terslenebilir; tepe büyüklüğü ve çevrim süresi yaklaşık aynı kalabilir.","level":4,"familyId":"ac-donus-deney-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: akı değişiminin yönü terslenirken değişim hızı büyüklüğü aynı kalabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Ters yönde dönüş de manyetik akıyı zamanla değiştirir. Bu nedenle ‘Ters yönde dönüşte indüksiyon gerilimi bütünüyle yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; akı değişiminin yönü terslenirken değişim hızı büyüklüğü aynı kalabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilim kutuplarının zaman sırası terslenebilir; tepe büyüklüğü ve çevrim süresi yaklaşık aynı kalabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Dönme yönü fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Dönme yönü değişince sarım sayısı yarıya iner.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Her iki mekanik yönde de akı değişimi periyodik olduğundan alternatif gerilim oluşabilir. Bu nedenle ‘Mekanik dönüş yönü alternatif akımın yön değişimini ortadan kaldırır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b55d3b3c2cb70f564a32a2b1033ed2363db9f29344fe0086633216d2dbe25812","reviewDecisionSha256":"b51bd457c5f7abda0fb5fda6a679b5bc9644347e74baf2464130f673e444f11b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b55d3b3c2cb70f564a32a2b1033ed2363db9f29344fe0086633216d2dbe25812","reviewedHash":"sha256:b55d3b3c2cb70f564a32a2b1033ed2363db9f29344fe0086633216d2dbe25812","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b51bd457c5f7abda0fb5fda6a679b5bc9644347e74baf2464130f673e444f11b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0284","contentProjectionSha256":"b55d3b3c2cb70f564a32a2b1033ed2363db9f29344fe0086633216d2dbe25812","reviewDecisionSha256":"b51bd457c5f7abda0fb5fda6a679b5bc9644347e74baf2464130f673e444f11b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0285","questionNumber":285,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Dönen çerçeve, hareket hâlindeyken gerilimin en büyük olduğu bir yönelimde aniden durduruluyor. Geçici etkiler sona erdikten sonra gerilim neden sıfıra iner?","choices":["Çerçve durunca manyetik alanın bütün kutupları yok olduğu için","Duran çerçevenin yüzey alanı sıfıra indiği için","Yönelim artık zamanla değişmediğinden manyetik akının değişim hızı sıfır olduğu için","Çerçeve durunca akımın yönü sonsuza kadar aynı değerde kaldığı için"],"distractorWhy":["Çerçevenin durması dış manyetik alan kaynağını yok etmez. Bu nedenle ‘Çerçve durunca manyetik alanın bütün kutupları yok olduğu için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Fiziksel yüzey alanı hareketin durmasıyla değişmez. Bu nedenle ‘Duran çerçevenin yüzey alanı sıfıra indiği için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; indüksiyon gerilimi konumdan çok akının zamanla değişmesine bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yönelim artık zamanla değişmediğinden manyetik akının değişim hızı sıfır olduğu için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Gerilim sıfıra indiğinde kapalı yük devresindeki indüksiyon akımı da sürekli aynı değerde kalmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve durunca akımın yönü sonsuza kadar aynı değerde kaldığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yönelim artık zamanla değişmediğinden manyetik akının değişim hızı sıfır olduğu için","level":5,"familyId":"ac-donus-deney-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: indüksiyon gerilimi konumdan çok akının zamanla değişmesine bağlıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Çerçevenin durması dış manyetik alan kaynağını yok etmez. Bu nedenle ‘Çerçve durunca manyetik alanın bütün kutupları yok olduğu için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Fiziksel yüzey alanı hareketin durmasıyla değişmez. Bu nedenle ‘Duran çerçevenin yüzey alanı sıfıra indiği için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; indüksiyon gerilimi konumdan çok akının zamanla değişmesine bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yönelim artık zamanla değişmediğinden manyetik akının değişim hızı sıfır olduğu için’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Gerilim sıfıra indiğinde kapalı yük devresindeki indüksiyon akımı da sürekli aynı değerde kalmaz. Bu nedenle ‘Çerçeve durunca akımın yönü sonsuza kadar aynı değerde kaldığı için’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3adc15a5983166304d11dbf849537d7a2e469f0f89e9dbe73b2b5ae770de2dba","reviewDecisionSha256":"f56ed72bebb9ae9e26558ee754c02e0da63f273f7e06ac5e8ea63cb2244e41ff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3adc15a5983166304d11dbf849537d7a2e469f0f89e9dbe73b2b5ae770de2dba","reviewedHash":"sha256:3adc15a5983166304d11dbf849537d7a2e469f0f89e9dbe73b2b5ae770de2dba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f56ed72bebb9ae9e26558ee754c02e0da63f273f7e06ac5e8ea63cb2244e41ff; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0285","contentProjectionSha256":"3adc15a5983166304d11dbf849537d7a2e469f0f89e9dbe73b2b5ae770de2dba","reviewDecisionSha256":"f56ed72bebb9ae9e26558ee754c02e0da63f273f7e06ac5e8ea63cb2244e41ff","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0286","questionNumber":286,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir el jeneratöründe çerçeve bazen hızlı, bazen yavaş çevriliyor. Ölçümde ardışık pozitif tepe noktaları arasındaki sürelerin 0,4 s, 0,7 s ve 0,5 s olduğu görülüyor. En uygun yorum hangisidir?","choices":["Alternatif akımın yönü hiç değişmemektedir.","Her tepe arasındaki sürenin farklı olması akımın doğru akım olduğunu kanıtlar.","Mıknatıs kutupları her ölçümde kalıcı olarak değişmiştir.","Dönme hızı sabit olmadığı için alternatif gerilimin çevrim süresi de düzenli kalmamıştır."],"distractorWhy":["Pozitif tepelerin tekrarı arasında gerilim negatif bölgeden geçebilir ve yön değişebilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımın yönü hiç değişmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Düzensiz periyotlu olsa da yönü tekrarlı değişen gerilim alternatif olabilir. Bu nedenle ‘Her tepe arasındaki sürenin farklı olması akımın doğru akım olduğunu kanıtlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Süre farklılıkları mekanik hız değişimiyle açıklanabilir; kutup değişimi gerekmez. Bu nedenle ‘Mıknatıs kutupları her ölçümde kalıcı olarak değişmiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; bir tam yönelim döngüsünün tamamlanma süresi mekanik dönme hızına bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Dönme hızı sabit olmadığı için alternatif gerilimin çevrim süresi de düzenli kalmamıştır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Dönme hızı sabit olmadığı için alternatif gerilimin çevrim süresi de düzenli kalmamıştır.","level":4,"familyId":"ac-donus-deney-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bir tam yönelim döngüsünün tamamlanma süresi mekanik dönme hızına bağlıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Pozitif tepelerin tekrarı arasında gerilim negatif bölgeden geçebilir ve yön değişebilir. Bu nedenle ‘Alternatif akımın yönü hiç değişmemektedir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Düzensiz periyotlu olsa da yönü tekrarlı değişen gerilim alternatif olabilir. Bu nedenle ‘Her tepe arasındaki sürenin farklı olması akımın doğru akım olduğunu kanıtlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Süre farklılıkları mekanik hız değişimiyle açıklanabilir; kutup değişimi gerekmez. Bu nedenle ‘Mıknatıs kutupları her ölçümde kalıcı olarak değişmiştir.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bir tam yönelim döngüsünün tamamlanma süresi mekanik dönme hızına bağlıdır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Dönme hızı sabit olmadığı için alternatif gerilimin çevrim süresi de düzenli kalmamıştır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5a44327f73ea63f37b4997ff4d6dd4489aa891854ecfdf123c236bfc0925d361","reviewDecisionSha256":"d825628fd569910a5c442b89f616fb613a7d994351f00a69a004f0057890f166","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5a44327f73ea63f37b4997ff4d6dd4489aa891854ecfdf123c236bfc0925d361","reviewedHash":"sha256:5a44327f73ea63f37b4997ff4d6dd4489aa891854ecfdf123c236bfc0925d361","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d825628fd569910a5c442b89f616fb613a7d994351f00a69a004f0057890f166; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0286","contentProjectionSha256":"5a44327f73ea63f37b4997ff4d6dd4489aa891854ecfdf123c236bfc0925d361","reviewDecisionSha256":"d825628fd569910a5c442b89f616fb613a7d994351f00a69a004f0057890f166","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0287","questionNumber":287,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Ters paralel bağlı kırmızı ve mavi LED'lerden mavi olan daha sönük görünüyor. Bir öğrenci, “Mavi LED'in yandığı yarım çevrimde akım kesinlikle daha küçüktür.” diyor. En doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["LED'lerin ileri gerilimleri ve ışık verimleri farklı olabileceği için yalnız parlaklığa bakarak yarım çevrim akımlarının kesin büyüklüğü karşılaştırılamaz.","İfade doğrudur; LED rengi doğrudan akım yönünün büyüklüğünü ölçer.","Mavi LED'in sönük olması jeneratörün o yarım çevrimde dönmediğini kanıtlar.","İki LED farklı renkteyse alternatif akım yön değiştiremez."],"distractorWhy":["Doğru; LED türü, eşik gerilimi, ışık verimi ve gözün renge duyarlılığı parlaklığı etkileyebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED'lerin ileri gerilimleri ve ışık verimleri farklı olabileceği için yalnız parlaklığa bakarak yarım çevrim akımlarının kesin büyüklüğü karşılaştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Renk, hassas bir akım ölçüm aracı değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; LED rengi doğrudan akım yönünün büyüklüğünü ölçer.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sönük ışık sıfır mekanik hareketin zorunlu kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Mavi LED'in sönük olması jeneratörün o yarım çevrimde dönmediğini kanıtlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","LED rengi kaynağın yön değiştirme özelliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘İki LED farklı renkteyse alternatif akım yön değiştiremez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"LED'lerin ileri gerilimleri ve ışık verimleri farklı olabileceği için yalnız parlaklığa bakarak yarım çevrim akımlarının kesin büyüklüğü karşılaştırılamaz.","level":5,"familyId":"ac-veri-hata-yorumu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: LED türü, eşik gerilimi, ışık verimi ve gözün renge duyarlılığı parlaklığı etkileyebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; LED türü, eşik gerilimi, ışık verimi ve gözün renge duyarlılığı parlaklığı etkileyebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘LED'lerin ileri gerilimleri ve ışık verimleri farklı olabileceği için yalnız parlaklığa bakarak yarım çevrim akımlarının kesin büyüklüğü karşılaştırılamaz.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Renk, hassas bir akım ölçüm aracı değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; LED rengi doğrudan akım yönünün büyüklüğünü ölçer.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sönük ışık sıfır mekanik hareketin zorunlu kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Mavi LED'in sönük olması jeneratörün o yarım çevrimde dönmediğini kanıtlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: LED rengi kaynağın yön değiştirme özelliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘İki LED farklı renkteyse alternatif akım yön değiştiremez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"04637f4329e4b59d645dd21ce4f6739ae8b54b5a636ad8123384e031a10ca632","reviewDecisionSha256":"f24639c3da6ffca8fd47b2fb35c0c4c9b3aa06b36497fa87126f8e7cbb09cb5a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:04637f4329e4b59d645dd21ce4f6739ae8b54b5a636ad8123384e031a10ca632","reviewedHash":"sha256:04637f4329e4b59d645dd21ce4f6739ae8b54b5a636ad8123384e031a10ca632","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f24639c3da6ffca8fd47b2fb35c0c4c9b3aa06b36497fa87126f8e7cbb09cb5a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0287","contentProjectionSha256":"04637f4329e4b59d645dd21ce4f6739ae8b54b5a636ad8123384e031a10ca632","reviewDecisionSha256":"f24639c3da6ffca8fd47b2fb35c0c4c9b3aa06b36497fa87126f8e7cbb09cb5a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0288","questionNumber":288,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-12","topic":"Alternatif Akım","noteId":"tr-g11-fizik-note-018","noteKey":"tr-g11-fizik-note-018","objective":"FİZ.11.2.12","question":"Bir dirençten geçen alternatif akımın bir tam çevrimdeki artı ve eksi işaretli değerlerinin ortalaması sıfır çıkıyor. Öğrenci, “Bu nedenle direnç hiç ısınmaz.” diyor. En doğru yanıt hangisidir?","choices":["Doğrudur; yön terslenince önceki ısı bütünüyle geri alınır.","Yanlıştır; akım iki yönde de dirençte ısıl etki oluşturabilir, işaretli ortalamanın sıfır olması etkinin sıfır olduğu anlamına gelmez.","Doğrudur; alternatif akım hiçbir cihazda enerji aktaramaz.","Yanlıştır; yalnız negatif yarım çevrim ısı oluşturur."],"distractorWhy":["Dirençte oluşan ısı, akım yönü terslendiğinde kendiliğinden geri alınmaz. Bu nedenle ‘Doğrudur; yön terslenince önceki ısı bütünüyle geri alınır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; yönün ortalaması sıfır olabilirken akımın büyüklüğü her iki yarım çevrimde de enerji aktarabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yanlıştır; akım iki yönde de dirençte ısıl etki oluşturabilir, işaretli ortalamanın sıfır olması etkinin sıfır olduğu anlamına gelmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Alternatif akım ısıtıcı, motor ve aydınlatma gibi yüklerde enerji aktarır. Bu nedenle ‘Doğrudur; alternatif akım hiçbir cihazda enerji aktaramaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Dirençte ısıl etki akımın her iki yönünde de oluşabilir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; yalnız negatif yarım çevrim ısı oluşturur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yanlıştır; akım iki yönde de dirençte ısıl etki oluşturabilir, işaretli ortalamanın sıfır olması etkinin sıfır olduğu anlamına gelmez.","level":5,"familyId":"ac-veri-hata-yorumu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yönün ortalaması sıfır olabilirken akımın büyüklüğü her iki yarım çevrimde de enerji aktarabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Dirençte oluşan ısı, akım yönü terslendiğinde kendiliğinden geri alınmaz. Bu nedenle ‘Doğrudur; yön terslenince önceki ısı bütünüyle geri alınır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yönün ortalaması sıfır olabilirken akımın büyüklüğü her iki yarım çevrimde de enerji aktarabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Yanlıştır; akım iki yönde de dirençte ısıl etki oluşturabilir, işaretli ortalamanın sıfır olması etkinin sıfır olduğu anlamına gelmez.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Alternatif akım ısıtıcı, motor ve aydınlatma gibi yüklerde enerji aktarır. Bu nedenle ‘Doğrudur; alternatif akım hiçbir cihazda enerji aktaramaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Dirençte ısıl etki akımın her iki yönünde de oluşabilir. Bu nedenle ‘Yanlıştır; yalnız negatif yarım çevrim ısı oluşturur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Alternatif Akım kapsamında alternatif akımda yön ve büyüklüğün zamana bağlı değişimini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-018","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-018","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ad0ce02594979fb7baf1ea7976c908581586af70773cab085d4470159085436","reviewDecisionSha256":"4742acc7869f76e90790cb54718a295b419a5577ce1a28c8ea2b88606ac9db61","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3ad0ce02594979fb7baf1ea7976c908581586af70773cab085d4470159085436","reviewedHash":"sha256:3ad0ce02594979fb7baf1ea7976c908581586af70773cab085d4470159085436","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4742acc7869f76e90790cb54718a295b419a5577ce1a28c8ea2b88606ac9db61; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0288","contentProjectionSha256":"3ad0ce02594979fb7baf1ea7976c908581586af70773cab085d4470159085436","reviewDecisionSha256":"4742acc7869f76e90790cb54718a295b419a5577ce1a28c8ea2b88606ac9db61","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0289","questionNumber":289,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"İdeal yaklaşımla çalışan bir transformatörde sekonder bobinin sarım sayısı primer bobininkinden daha fazladır. Gerilimler için hangi sonuç beklenir?","choices":["Sekonder gerilimi mutlaka sıfırdır.","Primer ve sekonder gerilimleri sarım sayısından bağımsızdır.","Sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır.","Sekonder sarımı arttıkça yalnız akımın yönü değişir, gerilim değişmez."],"distractorWhy":["Değişen manyetik akı sekonderde sıfır olmayan gerilim oluşturabilir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi mutlaka sıfırdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Gerilim oranı sarım sayılarıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder gerilimleri sarım sayısından bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; sekonderde daha fazla sarım aynı değişen akıdan daha büyük gerilim katkısı elde eder. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sarım sayısı gerilimin büyüklüğünü etkiler; yalnız yön değişimi oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder sarımı arttıkça yalnız akımın yönü değişir, gerilim değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır.","level":2,"familyId":"trafo-sarim-yonelim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sekonderde daha fazla sarım aynı değişen akıdan daha büyük gerilim katkısı elde eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Değişen manyetik akı sekonderde sıfır olmayan gerilim oluşturabilir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi mutlaka sıfırdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Gerilim oranı sarım sayılarıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder gerilimleri sarım sayısından bağımsızdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sekonderde daha fazla sarım aynı değişen akıdan daha büyük gerilim katkısı elde eder. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimi primer geriliminden daha büyük olur; transformatör yükseltici davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Sarım sayısı gerilimin büyüklüğünü etkiler; yalnız yön değişimi oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder sarımı arttıkça yalnız akımın yönü değişir, gerilim değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6c8b131fcd96fa9ede87e6a48c1fb6968614113c0936526095da4f44d5a9640f","reviewDecisionSha256":"4dc438ff13b57467f3524c50dac4dc62954703fca95a043e35a09a476f198f74","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6c8b131fcd96fa9ede87e6a48c1fb6968614113c0936526095da4f44d5a9640f","reviewedHash":"sha256:6c8b131fcd96fa9ede87e6a48c1fb6968614113c0936526095da4f44d5a9640f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4dc438ff13b57467f3524c50dac4dc62954703fca95a043e35a09a476f198f74; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0289","contentProjectionSha256":"6c8b131fcd96fa9ede87e6a48c1fb6968614113c0936526095da4f44d5a9640f","reviewDecisionSha256":"4dc438ff13b57467f3524c50dac4dc62954703fca95a043e35a09a476f198f74","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0290","questionNumber":290,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir transformatörde sekonder bobinin sarım sayısı primer bobininkinden daha azdır. Bu transformatörün temel işlevi hangisidir?","choices":["Sekonderde primerden daha yüksek gerilim oluşturmak","Alternatif gerilimi doğru gerilime çevirmek","Elektrik enerjisini yoktan üretmek","Sekonder gerilimini primer gerilimine göre azaltmak"],"distractorWhy":["Daha az sekonder sarımı yükseltici değil alçaltıcı davranışla uyumludur. Bu nedenle ‘Sekonderde primerden daha yüksek gerilim oluşturmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Basit transformatör gerilim düzeyini değiştirir; tek başına doğrultucu değildir. Bu nedenle ‘Alternatif gerilimi doğru gerilime çevirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Transformatör enerji üretmez ve gerçek sistemlerde kayıplar vardır. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini yoktan üretmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; sekonder sarımı daha az olduğunda sekonder gerilimi daha düşük olur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimini primer gerilimine göre azaltmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sekonder gerilimini primer gerilimine göre azaltmak","level":2,"familyId":"trafo-sarim-yonelim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sekonder sarımı daha az olduğunda sekonder gerilimi daha düşük olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Daha az sekonder sarımı yükseltici değil alçaltıcı davranışla uyumludur. Bu nedenle ‘Sekonderde primerden daha yüksek gerilim oluşturmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Basit transformatör gerilim düzeyini değiştirir; tek başına doğrultucu değildir. Bu nedenle ‘Alternatif gerilimi doğru gerilime çevirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Transformatör enerji üretmez ve gerçek sistemlerde kayıplar vardır. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini yoktan üretmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; sekonder sarımı daha az olduğunda sekonder gerilimi daha düşük olur. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimini primer gerilimine göre azaltmak’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"af9a93f2d818af7883e41642eb7561e3bab39cc9300fd1b47a7f5fb2db5bbef5","reviewDecisionSha256":"dcaeed8bad3782f2023cfa92c2b1928e0ec688c378b5cccf7af0108a02a8e069","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:af9a93f2d818af7883e41642eb7561e3bab39cc9300fd1b47a7f5fb2db5bbef5","reviewedHash":"sha256:af9a93f2d818af7883e41642eb7561e3bab39cc9300fd1b47a7f5fb2db5bbef5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dcaeed8bad3782f2023cfa92c2b1928e0ec688c378b5cccf7af0108a02a8e069; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0290","contentProjectionSha256":"af9a93f2d818af7883e41642eb7561e3bab39cc9300fd1b47a7f5fb2db5bbef5","reviewDecisionSha256":"dcaeed8bad3782f2023cfa92c2b1928e0ec688c378b5cccf7af0108a02a8e069","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0291","questionNumber":291,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Primer ve sekonder sarım sayıları eşit olan ideal bir transformatörde gerilimler için hangi nitel ilişki beklenir?","choices":["Sekonder gerilimi primer gerilimine yaklaşık eşittir.","Sekonder gerilimi her durumda primerin iki katıdır.","Sekonder gerilimi sarım sayıları eşit olduğu için sonsuzdur.","Eşit sarımlar değişen manyetik akıyı bütünüyle yok eder."],"distractorWhy":["Doğru; sarım oranı bire eşit olduğunda ideal gerilim oranı da yaklaşık bire eşittir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimi primer gerilimine yaklaşık eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","İki kat gerilim için sekonder sarım sayısının primerden daha büyük olması gerekir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi her durumda primerin iki katıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sonlu giriş ve sarım sayıları sonsuz gerilim oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi sarım sayıları eşit olduğu için sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Eşit sarımlar çekirdekteki değişen akıyı yok etmez. Bu nedenle ‘Eşit sarımlar değişen manyetik akıyı bütünüyle yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sekonder gerilimi primer gerilimine yaklaşık eşittir.","level":3,"familyId":"trafo-sarim-yonelim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sarım oranı bire eşit olduğunda ideal gerilim oranı da yaklaşık bire eşittir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; sarım oranı bire eşit olduğunda ideal gerilim oranı da yaklaşık bire eşittir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder gerilimi primer gerilimine yaklaşık eşittir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: İki kat gerilim için sekonder sarım sayısının primerden daha büyük olması gerekir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi her durumda primerin iki katıdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sonlu giriş ve sarım sayıları sonsuz gerilim oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi sarım sayıları eşit olduğu için sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Eşit sarımlar çekirdekteki değişen akıyı yok etmez. Bu nedenle ‘Eşit sarımlar değişen manyetik akıyı bütünüyle yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b7704b287f72f9c75730390dbecc2498484826dc397292d537cff939e31f137c","reviewDecisionSha256":"31911e589478320467973f829762f023ed62f02c246086d62624cc3ec693764e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b7704b287f72f9c75730390dbecc2498484826dc397292d537cff939e31f137c","reviewedHash":"sha256:b7704b287f72f9c75730390dbecc2498484826dc397292d537cff939e31f137c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:31911e589478320467973f829762f023ed62f02c246086d62624cc3ec693764e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0291","contentProjectionSha256":"b7704b287f72f9c75730390dbecc2498484826dc397292d537cff939e31f137c","reviewDecisionSha256":"31911e589478320467973f829762f023ed62f02c246086d62624cc3ec693764e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0292","questionNumber":292,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir transformatörde 100 sarımlı bobin primer, 400 sarımlı bobin sekonderken düzenek yükselticidir. Uygun gerilim sınırları korunarak bağlantı rolleri değiştirilirse ne beklenir?","choices":["Transformatör sarım sayılarını kendiliğinden eşitler.","400 sarımlı bobin primer, 100 sarımlı bobin sekonder olduğunda düzenek alçaltıcı davranır.","Bobin rolleri değişse de gerilim ilişkisi hiçbir zaman değişmez.","Rol değişimi transformatörü doğru akım kaynağına dönüştürür."],"distractorWhy":["Elektrik bağlantısı fiziksel sarım sayılarını değiştirmez. Bu nedenle ‘Transformatör sarım sayılarını kendiliğinden eşitler.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; hangi bobinin giriş, hangisinin çıkış olduğu değişince sarım oranının yönü tersine döner. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘400 sarımlı bobin primer, 100 sarımlı bobin sekonder olduğunda düzenek alçaltıcı davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Primer-sekonder seçimi gerilimin hangi yönde dönüştürüldüğünü belirler. Bu nedenle ‘Bobin rolleri değişse de gerilim ilişkisi hiçbir zaman değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Transformatör bağlantı değişimi alternatif akımı doğru akıma dönüştürmez. Bu nedenle ‘Rol değişimi transformatörü doğru akım kaynağına dönüştürür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"400 sarımlı bobin primer, 100 sarımlı bobin sekonder olduğunda düzenek alçaltıcı davranır.","level":4,"familyId":"trafo-sarim-yonelim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hangi bobinin giriş, hangisinin çıkış olduğu değişince sarım oranının yönü tersine döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Elektrik bağlantısı fiziksel sarım sayılarını değiştirmez. Bu nedenle ‘Transformatör sarım sayılarını kendiliğinden eşitler.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; hangi bobinin giriş, hangisinin çıkış olduğu değişince sarım oranının yönü tersine döner. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘400 sarımlı bobin primer, 100 sarımlı bobin sekonder olduğunda düzenek alçaltıcı davranır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Primer-sekonder seçimi gerilimin hangi yönde dönüştürüldüğünü belirler. Bu nedenle ‘Bobin rolleri değişse de gerilim ilişkisi hiçbir zaman değişmez.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Transformatör bağlantı değişimi alternatif akımı doğru akıma dönüştürmez. Bu nedenle ‘Rol değişimi transformatörü doğru akım kaynağına dönüştürür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f46c0c784d21d01b98f28d281b694bc9c2532197af4b47f8c46e5d769774e2e","reviewDecisionSha256":"499a805f0470e4a5af78c4cd32ec1b89248e7f3bbee5852736c1d8611985b69d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5f46c0c784d21d01b98f28d281b694bc9c2532197af4b47f8c46e5d769774e2e","reviewedHash":"sha256:5f46c0c784d21d01b98f28d281b694bc9c2532197af4b47f8c46e5d769774e2e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:499a805f0470e4a5af78c4cd32ec1b89248e7f3bbee5852736c1d8611985b69d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0292","contentProjectionSha256":"5f46c0c784d21d01b98f28d281b694bc9c2532197af4b47f8c46e5d769774e2e","reviewDecisionSha256":"499a805f0470e4a5af78c4cd32ec1b89248e7f3bbee5852736c1d8611985b69d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0293","questionNumber":293,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"İdeal bir yükseltici transformatörde sekonder gerilimi primer geriliminden büyüktür. Güç yaklaşık korunuyorsa akımlar için hangi nitel ilişki beklenir?","choices":["Sekonder akımı da gerilimle birlikte zorunlu olarak büyür.","Primer ve sekonder akımları sarım oranından bağımsız olarak sıfırdır.","Sekonder akımı primer akımından daha küçük olur.","Sekonder akımı sonsuz olur."],"distractorWhy":["Gerilim ve akımın birlikte aynı oranda artması çıkış gücünü girişten büyük yaparak enerji korunumu ile çelişirdi. Bu nedenle ‘Sekonder akımı da gerilimle birlikte zorunlu olarak büyür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Yük bağlıyken sıfır olmayan güç aktarımı için akımlar oluşabilir. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder akımları sarım oranından bağımsız olarak sıfırdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; ideal güç aktarımında gerilim artışı akımdaki azalışla dengelenir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder akımı primer akımından daha küçük olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sonlu giriş gücü sonsuz akım oluşturamaz. Bu nedenle ‘Sekonder akımı sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sekonder akımı primer akımından daha küçük olur.","level":3,"familyId":"trafo-guc-akim-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ideal güç aktarımında gerilim artışı akımdaki azalışla dengelenir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Gerilim ve akımın birlikte aynı oranda artması çıkış gücünü girişten büyük yaparak enerji korunumu ile çelişirdi. Bu nedenle ‘Sekonder akımı da gerilimle birlikte zorunlu olarak büyür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yük bağlıyken sıfır olmayan güç aktarımı için akımlar oluşabilir. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder akımları sarım oranından bağımsız olarak sıfırdır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ideal güç aktarımında gerilim artışı akımdaki azalışla dengelenir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder akımı primer akımından daha küçük olur.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Sonlu giriş gücü sonsuz akım oluşturamaz. Bu nedenle ‘Sekonder akımı sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d9dcaf3f9ea0b5d649555a4a3c2975534213fdb0c579c02a15c3d9ba039a06d7","reviewDecisionSha256":"9f305f594b5d956dcffd5418c57d996927f56a59785e5b5f581adb51a0b15304","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d9dcaf3f9ea0b5d649555a4a3c2975534213fdb0c579c02a15c3d9ba039a06d7","reviewedHash":"sha256:d9dcaf3f9ea0b5d649555a4a3c2975534213fdb0c579c02a15c3d9ba039a06d7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f305f594b5d956dcffd5418c57d996927f56a59785e5b5f581adb51a0b15304; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0293","contentProjectionSha256":"d9dcaf3f9ea0b5d649555a4a3c2975534213fdb0c579c02a15c3d9ba039a06d7","reviewDecisionSha256":"9f305f594b5d956dcffd5418c57d996927f56a59785e5b5f581adb51a0b15304","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0294","questionNumber":294,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"İdeal bir alçaltıcı transformatör yüke enerji aktarıyor. Sekonder gerilimi daha düşük olduğuna göre akımlar için hangi durum mümkündür?","choices":["Sekonder akımı her zaman sıfır kalır.","Gerilim azalınca hem giriş hem çıkış gücü sonsuz olur.","Primerde akım bulunurken sekonderde hiçbir yük akımı oluşamaz.","Sekonder akımı, yaklaşık güç korunumu nedeniyle primer akımından daha büyük olabilir."],"distractorWhy":["Yük devresi kapalıysa sekonderde akım oluşabilir. Bu nedenle ‘Sekonder akımı her zaman sıfır kalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Transformatör sonsuz güç üretmez. Bu nedenle ‘Gerilim azalınca hem giriş hem çıkış gücü sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sekondere yük bağlandığında indüksiyon gerilimi yük akımı oluşturabilir. Bu nedenle ‘Primerde akım bulunurken sekonderde hiçbir yük akımı oluşamaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; ideal yaklaşımda daha düşük gerilim, aynı gücü aktarmak için daha büyük akımla eşleşebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder akımı, yaklaşık güç korunumu nedeniyle primer akımından daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sekonder akımı, yaklaşık güç korunumu nedeniyle primer akımından daha büyük olabilir.","level":3,"familyId":"trafo-guc-akim-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ideal yaklaşımda daha düşük gerilim, aynı gücü aktarmak için daha büyük akımla eşleşebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yük devresi kapalıysa sekonderde akım oluşabilir. Bu nedenle ‘Sekonder akımı her zaman sıfır kalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Transformatör sonsuz güç üretmez. Bu nedenle ‘Gerilim azalınca hem giriş hem çıkış gücü sonsuz olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sekondere yük bağlandığında indüksiyon gerilimi yük akımı oluşturabilir. Bu nedenle ‘Primerde akım bulunurken sekonderde hiçbir yük akımı oluşamaz.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ideal yaklaşımda daha düşük gerilim, aynı gücü aktarmak için daha büyük akımla eşleşebilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonder akımı, yaklaşık güç korunumu nedeniyle primer akımından daha büyük olabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8ab2193c50cdd1c5be9212c13e16298579d7b9eb123ce3abf96037ce60f20324","reviewDecisionSha256":"fbaf6a006d0497c3c14c862ef827b2e2946e7473d6f645fbd7461c1e343e8bd7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8ab2193c50cdd1c5be9212c13e16298579d7b9eb123ce3abf96037ce60f20324","reviewedHash":"sha256:8ab2193c50cdd1c5be9212c13e16298579d7b9eb123ce3abf96037ce60f20324","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fbaf6a006d0497c3c14c862ef827b2e2946e7473d6f645fbd7461c1e343e8bd7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0294","contentProjectionSha256":"8ab2193c50cdd1c5be9212c13e16298579d7b9eb123ce3abf96037ce60f20324","reviewDecisionSha256":"fbaf6a006d0497c3c14c862ef827b2e2946e7473d6f645fbd7461c1e343e8bd7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0295","questionNumber":295,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir öğrenci, “Gerilimi yükselten transformatör aynı zamanda çıkış gücünü giriş gücünden daha büyük yapar.” diyor. En doğru düzeltme hangisidir?","choices":["Transformatör gerilim ve akımı karşılıklı değiştirir; enerji üretmez, gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.","İfade doğrudur; sarım sayısı enerji yaratır.","Gerilim yükseldiğinde çıkış akımı da sınırsız artar.","Transformatörün güçle hiçbir ilişkisi yoktur."],"distractorWhy":["Doğru; gerilim yükselirken akım azalır ve çekirdek ile sargı kayıpları nedeniyle çıkış gücü girişten büyük olamaz. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Transformatör gerilim ve akımı karşılıklı değiştirir; enerji üretmez, gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Sarım sayısı enerji kaynağı değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; sarım sayısı enerji yaratır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Sonlu giriş gücü akımın sınırsız artmasına izin vermez. Bu nedenle ‘Gerilim yükseldiğinde çıkış akımı da sınırsız artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Transformatör elektriksel gücü bir devreden diğerine aktarır. Bu nedenle ‘Transformatörün güçle hiçbir ilişkisi yoktur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Transformatör gerilim ve akımı karşılıklı değiştirir; enerji üretmez, gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.","level":4,"familyId":"trafo-guc-akim-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gerilim yükselirken akım azalır ve çekirdek ile sargı kayıpları nedeniyle çıkış gücü girişten büyük olamaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; gerilim yükselirken akım azalır ve çekirdek ile sargı kayıpları nedeniyle çıkış gücü girişten büyük olamaz. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Transformatör gerilim ve akımı karşılıklı değiştirir; enerji üretmez, gerçek çıkış gücü kayıplar nedeniyle girişten biraz küçüktür.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Sarım sayısı enerji kaynağı değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; sarım sayısı enerji yaratır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sonlu giriş gücü akımın sınırsız artmasına izin vermez. Bu nedenle ‘Gerilim yükseldiğinde çıkış akımı da sınırsız artar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Transformatör elektriksel gücü bir devreden diğerine aktarır. Bu nedenle ‘Transformatörün güçle hiçbir ilişkisi yoktur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"197e62e06c29a9bd2f3fa2e0d144ac277a98c624e40705a60ef4fb3b3e566d4a","reviewDecisionSha256":"c623f00902932abe4094f85a21cd555160887ffd1dbc8a3e1649349dc76fb02f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:197e62e06c29a9bd2f3fa2e0d144ac277a98c624e40705a60ef4fb3b3e566d4a","reviewedHash":"sha256:197e62e06c29a9bd2f3fa2e0d144ac277a98c624e40705a60ef4fb3b3e566d4a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c623f00902932abe4094f85a21cd555160887ffd1dbc8a3e1649349dc76fb02f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0295","contentProjectionSha256":"197e62e06c29a9bd2f3fa2e0d144ac277a98c624e40705a60ef4fb3b3e566d4a","reviewDecisionSha256":"c623f00902932abe4094f85a21cd555160887ffd1dbc8a3e1649349dc76fb02f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0296","questionNumber":296,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir transformatörün primeri alternatif kaynağa bağlı, sekonder uçları ise açık bırakılmıştır. Sekonder için hangi ifade uygundur?","choices":["Sekonder gerilimi ve akımı her koşulda sonsuzdur.","Sekonderde gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığından yük akımı yaklaşık sıfırdır.","Sekonder açıkken primerdeki alternatif akım doğru akıma dönüşür.","Sekonder uçlarının açık olması çekirdekteki değişen akıyı zorunlu olarak yok eder."],"distractorWhy":["Sonlu kaynak ve sarımlar sonsuz değer oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi ve akımı her koşulda sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; değişen akı sekonderde gerilim indükleyebilir ancak açık devrede sürekli yük akımı akmaz. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonderde gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığından yük akımı yaklaşık sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Transformatör açık sekonder nedeniyle akım türünü doğrultmaz. Bu nedenle ‘Sekonder açıkken primerdeki alternatif akım doğru akıma dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Primerin oluşturduğu değişen akı sekonder açıkken de bulunabilir. Bu nedenle ‘Sekonder uçlarının açık olması çekirdekteki değişen akıyı zorunlu olarak yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Sekonderde gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığından yük akımı yaklaşık sıfırdır.","level":4,"familyId":"trafo-guc-akim-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: değişen akı sekonderde gerilim indükleyebilir ancak açık devrede sürekli yük akımı akmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sonlu kaynak ve sarımlar sonsuz değer oluşturmaz. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi ve akımı her koşulda sonsuzdur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; değişen akı sekonderde gerilim indükleyebilir ancak açık devrede sürekli yük akımı akmaz. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Sekonderde gerilim ölçülebilir; fakat kapalı yük yolu olmadığından yük akımı yaklaşık sıfırdır.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Transformatör açık sekonder nedeniyle akım türünü doğrultmaz. Bu nedenle ‘Sekonder açıkken primerdeki alternatif akım doğru akıma dönüşür.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Primerin oluşturduğu değişen akı sekonder açıkken de bulunabilir. Bu nedenle ‘Sekonder uçlarının açık olması çekirdekteki değişen akıyı zorunlu olarak yok eder.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7bf4784451d6fb6bc1a237ad591310544f0770564f30366202052c3017cd9199","reviewDecisionSha256":"b1ea083e7d88743d5abe0d5fba74cb8521cf18e32be89509153afda01c06762d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7bf4784451d6fb6bc1a237ad591310544f0770564f30366202052c3017cd9199","reviewedHash":"sha256:7bf4784451d6fb6bc1a237ad591310544f0770564f30366202052c3017cd9199","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b1ea083e7d88743d5abe0d5fba74cb8521cf18e32be89509153afda01c06762d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0296","contentProjectionSha256":"7bf4784451d6fb6bc1a237ad591310544f0770564f30366202052c3017cd9199","reviewDecisionSha256":"b1ea083e7d88743d5abe0d5fba74cb8521cf18e32be89509153afda01c06762d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0297","questionNumber":297,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Elektrik enerjisi uzun mesafeye gönderilmeden önce neden yükseltici transformatörle yüksek gerilime çıkarılır?","choices":["Yüksek gerilim bütün iletim tellerinin direncini otomatik olarak sıfırlar.","Gerilim yükselince enerji yoktan çoğalır.","Aynı güç daha küçük akımla taşınabildiği için iletim hatlarındaki ısınma kayıpları azaltılabilir.","Yüksek gerilim akım yönünün alternatif olmasını engeller."],"distractorWhy":["Gerilim yükseltmek telin malzeme direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Yüksek gerilim bütün iletim tellerinin direncini otomatik olarak sıfırlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Transformatör enerji üretmez. Bu nedenle ‘Gerilim yükselince enerji yoktan çoğalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; daha küçük hat akımı iletkenlerdeki ısıl kaybı önemli ölçüde azaltır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı güç daha küçük akımla taşınabildiği için iletim hatlarındaki ısınma kayıpları azaltılabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Transformatör alternatif akımın yön değiştirme özelliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Yüksek gerilim akım yönünün alternatif olmasını engeller.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı güç daha küçük akımla taşınabildiği için iletim hatlarındaki ısınma kayıpları azaltılabilir.","level":3,"familyId":"trafo-iletim-sistemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha küçük hat akımı iletkenlerdeki ısıl kaybı önemli ölçüde azaltır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Gerilim yükseltmek telin malzeme direncini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Yüksek gerilim bütün iletim tellerinin direncini otomatik olarak sıfırlar.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Transformatör enerji üretmez. Bu nedenle ‘Gerilim yükselince enerji yoktan çoğalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; daha küçük hat akımı iletkenlerdeki ısıl kaybı önemli ölçüde azaltır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Aynı güç daha küçük akımla taşınabildiği için iletim hatlarındaki ısınma kayıpları azaltılabilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 4. seçenek: Transformatör alternatif akımın yön değiştirme özelliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Yüksek gerilim akım yönünün alternatif olmasını engeller.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"652f7f6cf8b92a8c6cb8faa15df2bc3b3231f2febb00c36f57ceb410bdd6a004","reviewDecisionSha256":"a0bab80dc364de830e052eb59f82700f303a35ad58b722d6b4270f3b6059545c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:652f7f6cf8b92a8c6cb8faa15df2bc3b3231f2febb00c36f57ceb410bdd6a004","reviewedHash":"sha256:652f7f6cf8b92a8c6cb8faa15df2bc3b3231f2febb00c36f57ceb410bdd6a004","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a0bab80dc364de830e052eb59f82700f303a35ad58b722d6b4270f3b6059545c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0297","contentProjectionSha256":"652f7f6cf8b92a8c6cb8faa15df2bc3b3231f2febb00c36f57ceb410bdd6a004","reviewDecisionSha256":"a0bab80dc364de830e052eb59f82700f303a35ad58b722d6b4270f3b6059545c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0298","questionNumber":298,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Enerji yüksek gerilimli iletim hattından yerleşim bölgesine ulaştığında dağıtım transformatörünün temel görevi nedir?","choices":["Gerilimi daha da yükseltip doğrudan ev cihazlarına vermek","Alternatif akımı bütünüyle ortadan kaldırmak","Bütün elektrik enerjisini ısıya çevirmek","Gerilimi tüketici sistemleri için daha düşük ve uygun bir düzeye indirmek"],"distractorWhy":["Ev ve iş yeri cihazları iletim hattındaki çok yüksek gerilim için tasarlanmamıştır. Bu nedenle ‘Gerilimi daha da yükseltip doğrudan ev cihazlarına vermek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Dağıtım transformatörü akım türünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Alternatif akımı bütünüyle ortadan kaldırmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Amaç yararlı enerji aktarımıdır, bütün enerjiyi ısıya çevirmek değildir. Bu nedenle ‘Bütün elektrik enerjisini ısıya çevirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; iletimde yükseltilen gerilim kullanım bölgesinde kademeli olarak alçaltılır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilimi tüketici sistemleri için daha düşük ve uygun bir düzeye indirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Gerilimi tüketici sistemleri için daha düşük ve uygun bir düzeye indirmek","level":2,"familyId":"trafo-iletim-sistemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iletimde yükseltilen gerilim kullanım bölgesinde kademeli olarak alçaltılır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Ev ve iş yeri cihazları iletim hattındaki çok yüksek gerilim için tasarlanmamıştır. Bu nedenle ‘Gerilimi daha da yükseltip doğrudan ev cihazlarına vermek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Dağıtım transformatörü akım türünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Alternatif akımı bütünüyle ortadan kaldırmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Amaç yararlı enerji aktarımıdır, bütün enerjiyi ısıya çevirmek değildir. Bu nedenle ‘Bütün elektrik enerjisini ısıya çevirmek’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; iletimde yükseltilen gerilim kullanım bölgesinde kademeli olarak alçaltılır. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerilimi tüketici sistemleri için daha düşük ve uygun bir düzeye indirmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e96f36274c963824d87af22af6e1fbb97eaaff2b23fdbc0ff5089d6cf6eaac01","reviewDecisionSha256":"3e184da87a56966abf79f8d6e59f16df92d0553633ae459cf67706bce78ef404","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e96f36274c963824d87af22af6e1fbb97eaaff2b23fdbc0ff5089d6cf6eaac01","reviewedHash":"sha256:e96f36274c963824d87af22af6e1fbb97eaaff2b23fdbc0ff5089d6cf6eaac01","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e184da87a56966abf79f8d6e59f16df92d0553633ae459cf67706bce78ef404; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0298","contentProjectionSha256":"e96f36274c963824d87af22af6e1fbb97eaaff2b23fdbc0ff5089d6cf6eaac01","reviewDecisionSha256":"3e184da87a56966abf79f8d6e59f16df92d0553633ae459cf67706bce78ef404","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0299","questionNumber":299,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Aynı elektrik gücü, aynı iletim hattında daha düşük gerilimle taşınmak istenirse ne beklenir?","choices":["Gerekli akım artar ve hatlardaki ısınma kaybı büyüyebilir.","Akım azalır ve hat direnci kendiliğinden yok olur.","Gerilim azalınca iletim kaybı her koşulda sıfır olur.","Hat akımı güçten ve gerilimden bağımsız kalır."],"distractorWhy":["Doğru; aynı gücü düşük gerilimle taşımak daha büyük akım gerektirir ve bu durum iletken ısınmasını artırabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerekli akım artar ve hatlardaki ısınma kaybı büyüyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Aynı güçte gerilim azalırken akımın artması beklenir; hat direnci değişmez. Bu nedenle ‘Akım azalır ve hat direnci kendiliğinden yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Düşük gerilim tek başına kaybı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Gerilim azalınca iletim kaybı her koşulda sıfır olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Hat akımı taşınan güç ve gerilim düzeyiyle ilişkilidir. Bu nedenle ‘Hat akımı güçten ve gerilimden bağımsız kalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Gerekli akım artar ve hatlardaki ısınma kaybı büyüyebilir.","level":4,"familyId":"trafo-iletim-sistemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı gücü düşük gerilimle taşımak daha büyük akım gerektirir ve bu durum iletken ısınmasını artırabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; aynı gücü düşük gerilimle taşımak daha büyük akım gerektirir ve bu durum iletken ısınmasını artırabilir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘Gerekli akım artar ve hatlardaki ısınma kaybı büyüyebilir.’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 2. seçenek: Aynı güçte gerilim azalırken akımın artması beklenir; hat direnci değişmez. Bu nedenle ‘Akım azalır ve hat direnci kendiliğinden yok olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Düşük gerilim tek başına kaybı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Gerilim azalınca iletim kaybı her koşulda sıfır olur.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Hat akımı taşınan güç ve gerilim düzeyiyle ilişkilidir. Bu nedenle ‘Hat akımı güçten ve gerilimden bağımsız kalır.’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4f32a59bf226e0781cae7f5fc0f1a4b058c6d0ab0f9c7ecd4e268cddb001b006","reviewDecisionSha256":"f382a9a8814119b3bc9393bdad8bf92b2123f9ce48b209a7eadb94efc4539acb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4f32a59bf226e0781cae7f5fc0f1a4b058c6d0ab0f9c7ecd4e268cddb001b006","reviewedHash":"sha256:4f32a59bf226e0781cae7f5fc0f1a4b058c6d0ab0f9c7ecd4e268cddb001b006","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f382a9a8814119b3bc9393bdad8bf92b2123f9ce48b209a7eadb94efc4539acb; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0299","contentProjectionSha256":"4f32a59bf226e0781cae7f5fc0f1a4b058c6d0ab0f9c7ecd4e268cddb001b006","reviewDecisionSha256":"f382a9a8814119b3bc9393bdad8bf92b2123f9ce48b209a7eadb94efc4539acb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0300","questionNumber":300,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir enerji iletim hattındaki ısınma kayıplarını azaltmak için hangi iki yaklaşım birlikte uygundur?","choices":["İletim gerilimini düşürmek ve daha ince tel kullanmak","İletim gerilimini yükselterek akımı azaltmak ve uygun iletken kesitiyle hat direncini düşürmek","Akımı artırmak ve iletkeni daha dirençli malzemeden yapmak","Transformatörleri kaldırıp bütün gerilim düzeylerini aynı tutmak"],"distractorWhy":["Düşük gerilim aynı güçte akımı artırabilir; ince tel de direnci büyütür. Bu nedenle ‘İletim gerilimini düşürmek ve daha ince tel kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Doğru; küçük akım ve küçük hat direnci ısınma kaybını azaltan iki temel etkendir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘İletim gerilimini yükselterek akımı azaltmak ve uygun iletken kesitiyle hat direncini düşürmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur.","Büyük akım ve büyük direnç kaybı artırır. Bu nedenle ‘Akımı artırmak ve iletkeni daha dirençli malzemeden yapmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar.","Farklı iletim ve kullanım gereksinimleri için gerilim dönüşümü gereklidir. Bu nedenle ‘Transformatörleri kaldırıp bütün gerilim düzeylerini aynı tutmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İletim gerilimini yükselterek akımı azaltmak ve uygun iletken kesitiyle hat direncini düşürmek","level":4,"familyId":"trafo-iletim-sistemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: küçük akım ve küçük hat direnci ısınma kaybını azaltan iki temel etkendir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Düşük gerilim aynı güçte akımı artırabilir; ince tel de direnci büyütür. Bu nedenle ‘İletim gerilimini düşürmek ve daha ince tel kullanmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; küçük akım ve küçük hat direnci ısınma kaybını azaltan iki temel etkendir. Verilen değişim, yön, sarım veya enerji koşullarıyla ‘İletim gerilimini yükselterek akımı azaltmak ve uygun iletken kesitiyle hat direncini düşürmek’ sonucu tek tutarlı sonuçtur. 3. seçenek: Büyük akım ve büyük direnç kaybı artırır. Bu nedenle ‘Akımı artırmak ve iletkeni daha dirençli malzemeden yapmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Farklı iletim ve kullanım gereksinimleri için gerilim dönüşümü gereklidir. Bu nedenle ‘Transformatörleri kaldırıp bütün gerilim düzeylerini aynı tutmak’ seçeneği akı değişimini, Lenz yönünü, alternatif akımı ya da transformatör bağıntısını yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen cevap bütün koşullar ve resmî öğrenme çıktısıyla uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün sarım, gerilim, akım ve iletim işlevini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Soruda gereken alan, yüzey, açı, hareket, sarım, zaman verisi, akım yönü veya gerilim-akım koşulları metinle eksiksiz verilmiştir. Çözüm oran, değişim, enerji korunumu ya da yön muhakemesiyle tekil olduğundan ek görsel gerekmez.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eaced21973b73ecffaf56a4c370fdb75e4881bdd7538010887702483ae7038cc","reviewDecisionSha256":"9e86157421f5a4d8c87cc664f29d6d60c0d0f8aa5429c5d3ca55f80e24064f44","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eaced21973b73ecffaf56a4c370fdb75e4881bdd7538010887702483ae7038cc","reviewedHash":"sha256:eaced21973b73ecffaf56a4c370fdb75e4881bdd7538010887702483ae7038cc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9e86157421f5a4d8c87cc664f29d6d60c0d0f8aa5429c5d3ca55f80e24064f44; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0300","contentProjectionSha256":"eaced21973b73ecffaf56a4c370fdb75e4881bdd7538010887702483ae7038cc","reviewDecisionSha256":"9e86157421f5a4d8c87cc664f29d6d60c0d0f8aa5429c5d3ca55f80e24064f44","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0301","questionNumber":301,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Şebeke geriliminden daha düşük alternatif gerilimle çalışan bir okul zili devresinde hangi transformatör işlevi gereklidir?","choices":["Gerilimi sürekli yükselten iletim transformatörü","Alternatif akımı mekanik harekete çeviren motor","Akımı tek yönde geçiren yalnız bir LED","Gerilimi düşüren alçaltıcı transformatör"],"distractorWhy":["Zil devresi için gerilimi daha da yükseltmek uygun değildir. Bu nedenle ‘Gerilimi sürekli yükselten iletim transformatörü’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Motor gerilim düzeyini dönüştüren transformatör değildir. Bu nedenle ‘Alternatif akımı mekanik harekete çeviren motor’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","LED tek başına güvenli gerilim dönüşümü yapmaz. Bu nedenle ‘Akımı tek yönde geçiren yalnız bir LED’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; cihazın gerektirdiği daha düşük gerilim sekonder sarımı daha az olan bir transformatörle sağlanabilir. ‘Gerilimi düşüren alçaltıcı transformatör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Gerilimi düşüren alçaltıcı transformatör","level":2,"familyId":"trafo-uygulama-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cihazın gerektirdiği daha düşük gerilim sekonder sarımı daha az olan bir transformatörle sağlanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Zil devresi için gerilimi daha da yükseltmek uygun değildir. Bu nedenle ‘Gerilimi sürekli yükselten iletim transformatörü’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Motor gerilim düzeyini dönüştüren transformatör değildir. Bu nedenle ‘Alternatif akımı mekanik harekete çeviren motor’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: LED tek başına güvenli gerilim dönüşümü yapmaz. Bu nedenle ‘Akımı tek yönde geçiren yalnız bir LED’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; cihazın gerektirdiği daha düşük gerilim sekonder sarımı daha az olan bir transformatörle sağlanabilir. ‘Gerilimi düşüren alçaltıcı transformatör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Transformatörler kapsamında transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e7cd6d53a1ce7935c06e91216dab5c58333a5b3ada5126469d7012605c6bb19b","reviewDecisionSha256":"3553fbecc019f6b708187b86317b544d4b7508f81342274452f93a801ea0c8a1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e7cd6d53a1ce7935c06e91216dab5c58333a5b3ada5126469d7012605c6bb19b","reviewedHash":"sha256:e7cd6d53a1ce7935c06e91216dab5c58333a5b3ada5126469d7012605c6bb19b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3553fbecc019f6b708187b86317b544d4b7508f81342274452f93a801ea0c8a1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0301","contentProjectionSha256":"e7cd6d53a1ce7935c06e91216dab5c58333a5b3ada5126469d7012605c6bb19b","reviewDecisionSha256":"3553fbecc019f6b708187b86317b544d4b7508f81342274452f93a801ea0c8a1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0302","questionNumber":302,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Elektrik kaynağında metal parçaları birleştirmek için düşük gerilimde büyük akım gerekebilir. Bu amaçla kullanılan transformatör için hangi özellik uygundur?","choices":["Sekonder gerilimini yükseltip akımı küçültmesi","Sekonderde hem gerilimi hem akımı enerji girişi olmadan sınırsız büyütmesi","Sekonder gerilimini alçaltırken aktarılabilen akımı büyütebilmesi","Yalnız doğru akımla çalışıp değişen akıyı ortadan kaldırması"],"distractorWhy":["Kaynak uygulaması düşük gerilim ve büyük akım gerektirir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimini yükseltip akımı küçültmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Transformatör enerji üretmez ve değerleri sınırsız büyütemez. Bu nedenle ‘Sekonderde hem gerilimi hem akımı enerji girişi olmadan sınırsız büyütmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; ideal güç aktarımı yaklaşımında gerilim düşürülürken sekonder akımı daha büyük olabilir. ‘Sekonder gerilimini alçaltırken aktarılabilen akımı büyütebilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Basit transformatörün sürekli çalışması değişen manyetik akıya dayanır. Bu nedenle ‘Yalnız doğru akımla çalışıp değişen akıyı ortadan kaldırması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sekonder gerilimini alçaltırken aktarılabilen akımı büyütebilmesi","level":3,"familyId":"trafo-uygulama-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ideal güç aktarımı yaklaşımında gerilim düşürülürken sekonder akımı daha büyük olabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kaynak uygulaması düşük gerilim ve büyük akım gerektirir. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimini yükseltip akımı küçültmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Transformatör enerji üretmez ve değerleri sınırsız büyütemez. Bu nedenle ‘Sekonderde hem gerilimi hem akımı enerji girişi olmadan sınırsız büyütmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ideal güç aktarımı yaklaşımında gerilim düşürülürken sekonder akımı daha büyük olabilir. ‘Sekonder gerilimini alçaltırken aktarılabilen akımı büyütebilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Basit transformatörün sürekli çalışması değişen manyetik akıya dayanır. Bu nedenle ‘Yalnız doğru akımla çalışıp değişen akıyı ortadan kaldırması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Transformatörler kapsamında transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b8774d773099a4eea11950373cd4553ec4f4673616221c2b100a08a368d829bf","reviewDecisionSha256":"b0cca3516cdad87b42581795267fe0b4b7875ef7845fb6d65da62cd2049bbcb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b8774d773099a4eea11950373cd4553ec4f4673616221c2b100a08a368d829bf","reviewedHash":"sha256:b8774d773099a4eea11950373cd4553ec4f4673616221c2b100a08a368d829bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b0cca3516cdad87b42581795267fe0b4b7875ef7845fb6d65da62cd2049bbcb4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0302","contentProjectionSha256":"b8774d773099a4eea11950373cd4553ec4f4673616221c2b100a08a368d829bf","reviewDecisionSha256":"b0cca3516cdad87b42581795267fe0b4b7875ef7845fb6d65da62cd2049bbcb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0303","questionNumber":303,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Bir transformatörün primeri doğrudan sabit bir pile bağlanıyor. Anahtarlama anındaki kısa geçişten sonra sekonderde neden sürekli gerilim beklenmez?","choices":["Sabit primer akımı çekirdekte zamanla değişmeyen akı oluşturur; akı değişmeyince sekonderde sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.","Pil bağlanınca sekonder sarım sayısı sıfıra iner.","Doğru akım çekirdeği her durumda elektriksel olarak yalıtkan yapar.","Sekonder gerilimi yalnız pilin renginden etkilenir."],"distractorWhy":["Doğru; transformatörün sürekli çalışması değişen manyetik akıya dayanır, sabit durumdaki doğru akım bu değişimi sağlamaz. ‘Sabit primer akımı çekirdekte zamanla değişmeyen akı oluşturur; akı değişmeyince sekonderde sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Elektrik bağlantısı fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Pil bağlanınca sekonder sarım sayısı sıfıra iner.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Çekirdeğin elektriksel niteliği bu biçimde değişmez. Bu nedenle ‘Doğru akım çekirdeği her durumda elektriksel olarak yalıtkan yapar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Pil rengi indüksiyon gerilimini belirlemez. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi yalnız pilin renginden etkilenir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Sabit primer akımı çekirdekte zamanla değişmeyen akı oluşturur; akı değişmeyince sekonderde sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.","level":5,"familyId":"trafo-uygulama-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: transformatörün sürekli çalışması değişen manyetik akıya dayanır, sabit durumdaki doğru akım bu değişimi sağlamaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; transformatörün sürekli çalışması değişen manyetik akıya dayanır, sabit durumdaki doğru akım bu değişimi sağlamaz. ‘Sabit primer akımı çekirdekte zamanla değişmeyen akı oluşturur; akı değişmeyince sekonderde sürekli indüksiyon gerilimi oluşmaz.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Elektrik bağlantısı fiziksel sarım sayısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Pil bağlanınca sekonder sarım sayısı sıfıra iner.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Çekirdeğin elektriksel niteliği bu biçimde değişmez. Bu nedenle ‘Doğru akım çekirdeği her durumda elektriksel olarak yalıtkan yapar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pil rengi indüksiyon gerilimini belirlemez. Bu nedenle ‘Sekonder gerilimi yalnız pilin renginden etkilenir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Transformatörler kapsamında transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"46cfe923ccfab149151abe215344e87cabdd504eba57fd63bfcdb41447e33adc","reviewDecisionSha256":"361023fb9871e469f11180e590062e72f6e6fd5143255b472fad0907d6246855","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:46cfe923ccfab149151abe215344e87cabdd504eba57fd63bfcdb41447e33adc","reviewedHash":"sha256:46cfe923ccfab149151abe215344e87cabdd504eba57fd63bfcdb41447e33adc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:361023fb9871e469f11180e590062e72f6e6fd5143255b472fad0907d6246855; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0303","contentProjectionSha256":"46cfe923ccfab149151abe215344e87cabdd504eba57fd63bfcdb41447e33adc","reviewDecisionSha256":"361023fb9871e469f11180e590062e72f6e6fd5143255b472fad0907d6246855","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0304","questionNumber":304,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-2","topicKey":"tr-g11-fizik-elektrik-ve-manyetizma","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-2-13","topic":"Transformatörler","noteId":"tr-g11-fizik-note-019","noteKey":"tr-g11-fizik-note-019","objective":"FİZ.11.2.13","question":"Transformatörde ortak demir çekirdeğin temel görevi hangisidir?","choices":["Primer ve sekonder tellerini doğrudan elektriksel olarak kısa devre etmek","Primerin oluşturduğu değişen manyetik akıyı sekonder bobinle daha etkili bağlamak","Çıkış enerjisini giriş olmadan üretmek","Alternatif gerilimi tek başına doğru gerilime çevirmek"],"distractorWhy":["Primer ve sekonder sargılar elektriksel olarak yalıtılmış olabilir; çekirdek kısa devre amacı taşımaz. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder tellerini doğrudan elektriksel olarak kısa devre etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; çekirdek manyetik akı için ortak ve düşük manyetik dirençli bir yol sağlayarak bobinlerin bağlaşımını güçlendirir. ‘Primerin oluşturduğu değişen manyetik akıyı sekonder bobinle daha etkili bağlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Çekirdek enerji kaynağı değildir. Bu nedenle ‘Çıkış enerjisini giriş olmadan üretmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğrultma için diyot gibi ek devre elemanları gerekir. Bu nedenle ‘Alternatif gerilimi tek başına doğru gerilime çevirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Primerin oluşturduğu değişen manyetik akıyı sekonder bobinle daha etkili bağlamak","level":4,"familyId":"trafo-uygulama-model-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-66","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çekirdek manyetik akı için ortak ve düşük manyetik dirençli bir yol sağlayarak bobinlerin bağlaşımını güçlendirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Primer ve sekonder sargılar elektriksel olarak yalıtılmış olabilir; çekirdek kısa devre amacı taşımaz. Bu nedenle ‘Primer ve sekonder tellerini doğrudan elektriksel olarak kısa devre etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; çekirdek manyetik akı için ortak ve düşük manyetik dirençli bir yol sağlayarak bobinlerin bağlaşımını güçlendirir. ‘Primerin oluşturduğu değişen manyetik akıyı sekonder bobinle daha etkili bağlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Çekirdek enerji kaynağı değildir. Bu nedenle ‘Çıkış enerjisini giriş olmadan üretmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğrultma için diyot gibi ek devre elemanları gerekir. Bu nedenle ‘Alternatif gerilimi tek başına doğru gerilime çevirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Transformatörler kapsamında transformatörün değişen akı, sarım-gerilim-akım ilişkisi ve uygulama sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-019","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-019","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"403c78964ee50b61dd4d5de9a13c6d5131b1c7a18ec11561f9cae4bd7e6b39fb","reviewDecisionSha256":"8fcf1ad46beae08fcc793fea984845d07d1eda19b27a9d8b434329d5b505ae08","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:403c78964ee50b61dd4d5de9a13c6d5131b1c7a18ec11561f9cae4bd7e6b39fb","reviewedHash":"sha256:403c78964ee50b61dd4d5de9a13c6d5131b1c7a18ec11561f9cae4bd7e6b39fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8fcf1ad46beae08fcc793fea984845d07d1eda19b27a9d8b434329d5b505ae08; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0304","contentProjectionSha256":"403c78964ee50b61dd4d5de9a13c6d5131b1c7a18ec11561f9cae4bd7e6b39fb","reviewDecisionSha256":"8fcf1ad46beae08fcc793fea984845d07d1eda19b27a9d8b434329d5b505ae08","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0305","questionNumber":305,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Aşağıdaki açıklamalardan hangisi yarı iletkenleri elektronik teknolojisi açısından en doğru biçimde tanımlar?","choices":["Elektriksel iletkenlikleri ışık, sıcaklık veya elektriksel denetim gibi koşullarla değiştirilebilen malzemelerdir.","Her sıcaklıkta ve her devrede direnci tam olarak sıfır olan malzemelerdir.","Elektrik akımını hiçbir koşulda geçirmeyen değişmez yalıtkanlardır.","Yalnız manyetik alan üreten, elektriksel işlevi bulunmayan malzemelerdir."],"distractorWhy":["Doğru; yarı iletkenlerin temel önemi, elektriksel davranışlarının uygun koşullarla denetlenebilmesi ve bu sayede devre elemanları üretilebilmesidir. ‘Elektriksel iletkenlikleri ışık, sıcaklık veya elektriksel denetim gibi koşullarla değiştirilebilen malzemelerdir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Bu ifade yarı iletkenliği süper iletkenlikle karıştırır; yarı iletkenlerin direnci her koşulda sıfır değildir. Bu nedenle ‘Her sıcaklıkta ve her devrede direnci tam olarak sıfır olan malzemelerdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yarı iletkenler değişmez yalıtkan değildir; iletkenlikleri koşullara göre değişebilir ve elektronik olarak denetlenebilir. Bu nedenle ‘Elektrik akımını hiçbir koşulda geçirmeyen değişmez yalıtkanlardır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yarı iletkenlerin ayırt edici rolü elektriksel iletkenliğin denetlenmesidir; yalnız manyetik alan üretimiyle tanımlanmazlar. Bu nedenle ‘Yalnız manyetik alan üreten, elektriksel işlevi bulunmayan malzemelerdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Elektriksel iletkenlikleri ışık, sıcaklık veya elektriksel denetim gibi koşullarla değiştirilebilen malzemelerdir.","level":1,"familyId":"yari-iletken-tanim-kontrol","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yarı iletkenlerin temel önemi, elektriksel davranışlarının uygun koşullarla denetlenebilmesi ve bu sayede devre elemanları üretilebilmesidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yarı iletkenlerin temel önemi, elektriksel davranışlarının uygun koşullarla denetlenebilmesi ve bu sayede devre elemanları üretilebilmesidir. ‘Elektriksel iletkenlikleri ışık, sıcaklık veya elektriksel denetim gibi koşullarla değiştirilebilen malzemelerdir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Bu ifade yarı iletkenliği süper iletkenlikle karıştırır; yarı iletkenlerin direnci her koşulda sıfır değildir. Bu nedenle ‘Her sıcaklıkta ve her devrede direnci tam olarak sıfır olan malzemelerdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yarı iletkenler değişmez yalıtkan değildir; iletkenlikleri koşullara göre değişebilir ve elektronik olarak denetlenebilir. Bu nedenle ‘Elektrik akımını hiçbir koşulda geçirmeyen değişmez yalıtkanlardır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yarı iletkenlerin ayırt edici rolü elektriksel iletkenliğin denetlenmesidir; yalnız manyetik alan üretimiyle tanımlanmazlar. Bu nedenle ‘Yalnız manyetik alan üreten, elektriksel işlevi bulunmayan malzemelerdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c4775239a160d9eeadec050589f5081a52756e1ba9b1e7eb3c73c40f6e405cd5","reviewDecisionSha256":"8bbdc0d8c365e541e80cf11c625558575a9f600ecb3199945fdb3983c0db4353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c4775239a160d9eeadec050589f5081a52756e1ba9b1e7eb3c73c40f6e405cd5","reviewedHash":"sha256:c4775239a160d9eeadec050589f5081a52756e1ba9b1e7eb3c73c40f6e405cd5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8bbdc0d8c365e541e80cf11c625558575a9f600ecb3199945fdb3983c0db4353; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0305","contentProjectionSha256":"c4775239a160d9eeadec050589f5081a52756e1ba9b1e7eb3c73c40f6e405cd5","reviewDecisionSha256":"8bbdc0d8c365e541e80cf11c625558575a9f600ecb3199945fdb3983c0db4353","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0306","questionNumber":306,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir telefonun ortam ışığı algılayıcısında, ışık şiddeti değiştiğinde devrenin elektriksel çıkışı da değişmekte ve ekran parlaklığı buna göre ayarlanmaktadır. Bu durum yarı iletkenlerin hangi özelliğine örnektir?","choices":["Elektrik enerjisini hiçbir kayıp olmadan sınırsız süre depolamalarına","Çevresel bir değişimi elektriksel davranış değişimine dönüştürerek denetlenebilir sensörler oluşturabilmelerine","Yalnız mekanik hareketle çalışıp elektriksel etki göstermemelerine","Her koşulda aynı iletkenlik değerini korumalarına"],"distractorWhy":["Sensörün görevi enerji depolamak değil, ışık bilgisini ölçülebilir bir elektriksel değişime dönüştürmektir. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini hiçbir kayıp olmadan sınırsız süre depolamalarına’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; ışık değişiminin elektriksel çıkışa çevrilmesi, yarı iletken davranışının çevre koşullarına duyarlı ve denetlenebilir olmasına dayanır. ‘Çevresel bir değişimi elektriksel davranış değişimine dönüştürerek denetlenebilir sensörler oluşturabilmelerine’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Verilen aygıtta çıkış elektriksel olarak değişmektedir; olay yalnız mekanik bir düzenekle açıklanamaz. Bu nedenle ‘Yalnız mekanik hareketle çalışıp elektriksel etki göstermemelerine’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Gözlem tam tersini gösterir: ışık şiddeti değiştikçe elektriksel tepki değişmektedir. Bu nedenle ‘Her koşulda aynı iletkenlik değerini korumalarına’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Çevresel bir değişimi elektriksel davranış değişimine dönüştürerek denetlenebilir sensörler oluşturabilmelerine","level":2,"familyId":"yari-iletken-tanim-kontrol","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ışık değişiminin elektriksel çıkışa çevrilmesi, yarı iletken davranışının çevre koşullarına duyarlı ve denetlenebilir olmasına dayanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sensörün görevi enerji depolamak değil, ışık bilgisini ölçülebilir bir elektriksel değişime dönüştürmektir. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini hiçbir kayıp olmadan sınırsız süre depolamalarına’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; ışık değişiminin elektriksel çıkışa çevrilmesi, yarı iletken davranışının çevre koşullarına duyarlı ve denetlenebilir olmasına dayanır. ‘Çevresel bir değişimi elektriksel davranış değişimine dönüştürerek denetlenebilir sensörler oluşturabilmelerine’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Verilen aygıtta çıkış elektriksel olarak değişmektedir; olay yalnız mekanik bir düzenekle açıklanamaz. Bu nedenle ‘Yalnız mekanik hareketle çalışıp elektriksel etki göstermemelerine’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Gözlem tam tersini gösterir: ışık şiddeti değiştikçe elektriksel tepki değişmektedir. Bu nedenle ‘Her koşulda aynı iletkenlik değerini korumalarına’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"84b372ff0ad4d8ddf092d84ac5b5028168002123c5544aa44c3ab8abc813277b","reviewDecisionSha256":"df009aa9c6f0e88dc6bb46ffff3ba428ff109f94a6eb10ae3760146a9a936af3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:84b372ff0ad4d8ddf092d84ac5b5028168002123c5544aa44c3ab8abc813277b","reviewedHash":"sha256:84b372ff0ad4d8ddf092d84ac5b5028168002123c5544aa44c3ab8abc813277b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:df009aa9c6f0e88dc6bb46ffff3ba428ff109f94a6eb10ae3760146a9a936af3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0306","contentProjectionSha256":"84b372ff0ad4d8ddf092d84ac5b5028168002123c5544aa44c3ab8abc813277b","reviewDecisionSha256":"df009aa9c6f0e88dc6bb46ffff3ba428ff109f94a6eb10ae3760146a9a936af3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0307","questionNumber":307,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir devre şemasında iki ana ucu bulunan ve uçlardan birini katot çizgisiyle belirten yarı iletken eleman gösteriliyor. Bu elemanın temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak uzun süre depolamak","Bir kontrol ucuyla yüksek güçlü yükü tetikleyip iletimde tutmak","Akımı bir yönde iletmeyi kolaylaştırıp ters yöndeki akımı büyük ölçüde sınırlamak","Çok sayıda mantık ve hafıza işlevini tek yongada birleştirmek"],"distractorWhy":["Enerji depolama pil veya akü gibi kaynakların işlevidir; diyotun temel görevi değildir. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak uzun süre depolamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Ek kontrol ucu ve tetiklenme özelliği tristöre aittir; verilen eleman iki ana uçlu diyottur. Bu nedenle ‘Bir kontrol ucuyla yüksek güçlü yükü tetikleyip iletimde tutmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; iki uçlu ve yönü önemli olan bu sembol diyotu gösterir, diyotun temel kavramsal görevi yön seçici iletimdir. ‘Akımı bir yönde iletmeyi kolaylaştırıp ters yöndeki akımı büyük ölçüde sınırlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Bu açıklama entegre devreyi anlatır; tek bir diyot çok sayıda işlevi bir yongada bütünleştirmez. Bu nedenle ‘Çok sayıda mantık ve hafıza işlevini tek yongada birleştirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Akımı bir yönde iletmeyi kolaylaştırıp ters yöndeki akımı büyük ölçüde sınırlamak","level":1,"familyId":"diyot-simge-islev","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki uçlu ve yönü önemli olan bu sembol diyotu gösterir, diyotun temel kavramsal görevi yön seçici iletimdir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Enerji depolama pil veya akü gibi kaynakların işlevidir; diyotun temel görevi değildir. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak uzun süre depolamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Ek kontrol ucu ve tetiklenme özelliği tristöre aittir; verilen eleman iki ana uçlu diyottur. Bu nedenle ‘Bir kontrol ucuyla yüksek güçlü yükü tetikleyip iletimde tutmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; iki uçlu ve yönü önemli olan bu sembol diyotu gösterir, diyotun temel kavramsal görevi yön seçici iletimdir. ‘Akımı bir yönde iletmeyi kolaylaştırıp ters yöndeki akımı büyük ölçüde sınırlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Bu açıklama entegre devreyi anlatır; tek bir diyot çok sayıda işlevi bir yongada bütünleştirmez. Bu nedenle ‘Çok sayıda mantık ve hafıza işlevini tek yongada birleştirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3c7071c3dd01380d461ba8f9a1088b78e8714dbf842c3e3ecc56edf814a56499","reviewDecisionSha256":"ec68480e34be4451fe137d3478743ad92c75cf088fc7d8a7b8d67c9e31541ab8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3c7071c3dd01380d461ba8f9a1088b78e8714dbf842c3e3ecc56edf814a56499","reviewedHash":"sha256:3c7071c3dd01380d461ba8f9a1088b78e8714dbf842c3e3ecc56edf814a56499","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ec68480e34be4451fe137d3478743ad92c75cf088fc7d8a7b8d67c9e31541ab8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0307","contentProjectionSha256":"3c7071c3dd01380d461ba8f9a1088b78e8714dbf842c3e3ecc56edf814a56499","reviewDecisionSha256":"ec68480e34be4451fe137d3478743ad92c75cf088fc7d8a7b8d67c9e31541ab8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0308","questionNumber":308,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir öğrenci, devre şemasındaki diyot sembolünü sıradan bir direnç sembolünden ayırmak istiyor. Aşağıdaki hangi gözlem bu ayrımı en iyi destekler?","choices":["Her iki elemanın da devrede mutlaka üç bağlantı ucuyla gösterilmesi","Diyotun devrede elektrik enerjisi üretmesi, direncin ise enerji depolaması","Direnç sembolünün yalnız dijital devrelerde, diyot sembolünün yalnız mekanik aygıtlarda kullanılması","Diyot sembolünde bağlantı yönünü okumaya yarayan uç işaretlerinin bulunması ve elemanın yön seçici davranış göstermesi"],"distractorWhy":["Diyot ve temel direnç iki uçludur; üç uçlu olma ölçütü bu iki elemanı tanımlamaz. Bu nedenle ‘Her iki elemanın da devrede mutlaka üç bağlantı ucuyla gösterilmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Ne diyot bir enerji kaynağıdır ne de sıradan direnç temel olarak enerji depolar; görevler yanlış verilmiştir. Bu nedenle ‘Diyotun devrede elektrik enerjisi üretmesi, direncin ise enerji depolaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Her iki eleman da çok farklı elektronik devrelerde kullanılabilir; kullanım alanlarını bu biçimde sınırlamak doğru değildir. Bu nedenle ‘Direnç sembolünün yalnız dijital devrelerde, diyot sembolünün yalnız mekanik aygıtlarda kullanılması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; diyotun sembolü ve devredeki anlamı yönle ilişkilidir, dirençte ise temel kavramsal görev akımı sınırlamaktır ve bağlantı yönü bu biçimde belirleyici değildir. ‘Diyot sembolünde bağlantı yönünü okumaya yarayan uç işaretlerinin bulunması ve elemanın yön seçici davranış göstermesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Diyot sembolünde bağlantı yönünü okumaya yarayan uç işaretlerinin bulunması ve elemanın yön seçici davranış göstermesi","level":2,"familyId":"diyot-simge-islev","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: diyotun sembolü ve devredeki anlamı yönle ilişkilidir, dirençte ise temel kavramsal görev akımı sınırlamaktır ve bağlantı yönü bu biçimde belirleyici değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Diyot ve temel direnç iki uçludur; üç uçlu olma ölçütü bu iki elemanı tanımlamaz. Bu nedenle ‘Her iki elemanın da devrede mutlaka üç bağlantı ucuyla gösterilmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Ne diyot bir enerji kaynağıdır ne de sıradan direnç temel olarak enerji depolar; görevler yanlış verilmiştir. Bu nedenle ‘Diyotun devrede elektrik enerjisi üretmesi, direncin ise enerji depolaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Her iki eleman da çok farklı elektronik devrelerde kullanılabilir; kullanım alanlarını bu biçimde sınırlamak doğru değildir. Bu nedenle ‘Direnç sembolünün yalnız dijital devrelerde, diyot sembolünün yalnız mekanik aygıtlarda kullanılması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; diyotun sembolü ve devredeki anlamı yönle ilişkilidir, dirençte ise temel kavramsal görev akımı sınırlamaktır ve bağlantı yönü bu biçimde belirleyici değildir. ‘Diyot sembolünde bağlantı yönünü okumaya yarayan uç işaretlerinin bulunması ve elemanın yön seçici davranış göstermesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4dfc9f9a323c1bc2a209862f892f16b832554a181cd1289910998f24b3770538","reviewDecisionSha256":"f725b425a39c90ee8395ac5447065d57bf02153387934aab514e87edf3ea6d63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4dfc9f9a323c1bc2a209862f892f16b832554a181cd1289910998f24b3770538","reviewedHash":"sha256:4dfc9f9a323c1bc2a209862f892f16b832554a181cd1289910998f24b3770538","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f725b425a39c90ee8395ac5447065d57bf02153387934aab514e87edf3ea6d63; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0308","contentProjectionSha256":"4dfc9f9a323c1bc2a209862f892f16b832554a181cd1289910998f24b3770538","reviewDecisionSha256":"f725b425a39c90ee8395ac5447065d57bf02153387934aab514e87edf3ea6d63","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0309","questionNumber":309,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir telefon şarj cihazında şehir şebekesinden gelen yönü periyodik olarak değişen elektriksel etkinin, bataryaya uygun tek yönlü bir beslemeye dönüştürülmesinin ilk aşamasında hangi yarı iletken elemanın yön seçici özelliğinden yararlanılır?","choices":["Diyot","Transistör","Tristör","Entegre devre"],"distractorWhy":["Doğru; diyotun bir yöndeki akımı kolaylaştırıp ters yöndeki akımı sınırlaması doğrultma işleminin temelini oluşturur. ‘Diyot’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Transistör anahtarlama ve yükseltmede kullanılabilir, ancak soruda özellikle yön seçici doğrultma işlevi sorulmaktadır. Bu nedenle ‘Transistör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Tristör kontrollü güç anahtarıdır; temel doğrultma için sorulan yön seçici iki uçlu eleman değildir. Bu nedenle ‘Tristör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Entegre devre çıkışı denetleyebilir, fakat yön seçici ilk doğrultma işlevi doğrudan diyot davranışıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Entegre devre’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Diyot","level":2,"familyId":"diyot-gunluk-kullanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: diyotun bir yöndeki akımı kolaylaştırıp ters yöndeki akımı sınırlaması doğrultma işleminin temelini oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; diyotun bir yöndeki akımı kolaylaştırıp ters yöndeki akımı sınırlaması doğrultma işleminin temelini oluşturur. ‘Diyot’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Transistör anahtarlama ve yükseltmede kullanılabilir, ancak soruda özellikle yön seçici doğrultma işlevi sorulmaktadır. Bu nedenle ‘Transistör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Tristör kontrollü güç anahtarıdır; temel doğrultma için sorulan yön seçici iki uçlu eleman değildir. Bu nedenle ‘Tristör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Entegre devre çıkışı denetleyebilir, fakat yön seçici ilk doğrultma işlevi doğrudan diyot davranışıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Entegre devre’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"59e04803e1c6ef41c254791f121d03436399e5d0b5d14fedb97b7f15e01b8343","reviewDecisionSha256":"7780afee4d3d4303125bb7020c66e124daee564d4f7fe76d56b5e1e3b27f6cf3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:59e04803e1c6ef41c254791f121d03436399e5d0b5d14fedb97b7f15e01b8343","reviewedHash":"sha256:59e04803e1c6ef41c254791f121d03436399e5d0b5d14fedb97b7f15e01b8343","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7780afee4d3d4303125bb7020c66e124daee564d4f7fe76d56b5e1e3b27f6cf3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0309","contentProjectionSha256":"59e04803e1c6ef41c254791f121d03436399e5d0b5d14fedb97b7f15e01b8343","reviewDecisionSha256":"7780afee4d3d4303125bb7020c66e124daee564d4f7fe76d56b5e1e3b27f6cf3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0310","questionNumber":310,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir devre şemasında diyot sembolüne ek olarak elemandan dışarı doğru yönelen iki küçük ok görülüyor. Bu simge ve işlev eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Fotodiyot; çevreden gelen ışığı yalnız mekanik harekete dönüştürür.","Işık yayan diyot (LED); elektrik enerjisinin bir bölümünü ışığa dönüştürerek gösterge veya aydınlatma sağlar.","Transistör; elektrik enerjisini kimyasal olarak depolar.","Tristör; yalnız sıcaklığı ölçen iki uçlu bir sensördür."],"distractorWhy":["Fotodiyot simgesinde ışığı gösteren oklar elemana yönelir ve çıktı elektriksel olur; mekanik hareket temel işlev değildir. Bu nedenle ‘Fotodiyot; çevreden gelen ışığı yalnız mekanik harekete dönüştürür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; diyot sembolünden dışarı yönelen oklar ışık yayımını belirtir ve LED'in gösterge/aydınlatma kullanımını ifade eder. ‘Işık yayan diyot (LED); elektrik enerjisinin bir bölümünü ışığa dönüştürerek gösterge veya aydınlatma sağlar.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Transistör bir anahtar/yükselteçtir ve enerji depolayan kimyasal kaynak değildir; ayrıca simge açıklaması LED'e aittir. Bu nedenle ‘Transistör; elektrik enerjisini kimyasal olarak depolar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Tristör kontrollü güç anahtarıdır ve kapı ucu vardır; verilen ışık oklarıyla tanımlanmaz. Bu nedenle ‘Tristör; yalnız sıcaklığı ölçen iki uçlu bir sensördür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işık yayan diyot (LED); elektrik enerjisinin bir bölümünü ışığa dönüştürerek gösterge veya aydınlatma sağlar.","level":2,"familyId":"diyot-gunluk-kullanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: diyot sembolünden dışarı yönelen oklar ışık yayımını belirtir ve LED'in gösterge/aydınlatma kullanımını ifade eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Fotodiyot simgesinde ışığı gösteren oklar elemana yönelir ve çıktı elektriksel olur; mekanik hareket temel işlev değildir. Bu nedenle ‘Fotodiyot; çevreden gelen ışığı yalnız mekanik harekete dönüştürür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; diyot sembolünden dışarı yönelen oklar ışık yayımını belirtir ve LED'in gösterge/aydınlatma kullanımını ifade eder. ‘Işık yayan diyot (LED); elektrik enerjisinin bir bölümünü ışığa dönüştürerek gösterge veya aydınlatma sağlar.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Transistör bir anahtar/yükselteçtir ve enerji depolayan kimyasal kaynak değildir; ayrıca simge açıklaması LED'e aittir. Bu nedenle ‘Transistör; elektrik enerjisini kimyasal olarak depolar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Tristör kontrollü güç anahtarıdır ve kapı ucu vardır; verilen ışık oklarıyla tanımlanmaz. Bu nedenle ‘Tristör; yalnız sıcaklığı ölçen iki uçlu bir sensördür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"980bb8f5e4e41da6fc2bc16c3f394e218b28c55cf7e704a49708675b42f0001a","reviewDecisionSha256":"6331ca952f716fab3604b3c76e90ea2e87af5ac93ae69647d474da68cf047955","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:980bb8f5e4e41da6fc2bc16c3f394e218b28c55cf7e704a49708675b42f0001a","reviewedHash":"sha256:980bb8f5e4e41da6fc2bc16c3f394e218b28c55cf7e704a49708675b42f0001a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6331ca952f716fab3604b3c76e90ea2e87af5ac93ae69647d474da68cf047955; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0310","contentProjectionSha256":"980bb8f5e4e41da6fc2bc16c3f394e218b28c55cf7e704a49708675b42f0001a","reviewDecisionSha256":"6331ca952f716fab3604b3c76e90ea2e87af5ac93ae69647d474da68cf047955","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0311","questionNumber":311,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir kapı sensörü çok küçük bir elektriksel işaret üretmektedir. Bu işaretin alarm devresindeki daha büyük akımı açıp kapatması isteniyor. Temel anahtarlama görevi için en uygun yarı iletken eleman hangisidir?","choices":["Diyot","Sabit direnç","Transistör","Pil"],"distractorWhy":["Diyot yön seçer; tek başına küçük sensör işaretiyle daha büyük akım yolunu denetleyen temel anahtar değildir. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Sabit direnç akımı sınırlar, fakat sensör işaretine göre devreyi etkin biçimde açıp kapatma görevi görmez. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; transistör küçük bir denetim işaretiyle başka bir akım yolunu elektronik anahtar gibi yönetebilir. ‘Transistör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Pil enerji sağlar; sensör işaretini kullanarak ana akımı denetleyen yarı iletken anahtar değildir. Bu nedenle ‘Pil’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Transistör","level":2,"familyId":"transistor-anahtar-yukseltec","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: transistör küçük bir denetim işaretiyle başka bir akım yolunu elektronik anahtar gibi yönetebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Diyot yön seçer; tek başına küçük sensör işaretiyle daha büyük akım yolunu denetleyen temel anahtar değildir. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sabit direnç akımı sınırlar, fakat sensör işaretine göre devreyi etkin biçimde açıp kapatma görevi görmez. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; transistör küçük bir denetim işaretiyle başka bir akım yolunu elektronik anahtar gibi yönetebilir. ‘Transistör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Pil enerji sağlar; sensör işaretini kullanarak ana akımı denetleyen yarı iletken anahtar değildir. Bu nedenle ‘Pil’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"06446f2357b3c85fd0f8a5a27d33427e5fb634b7d757756970d177f4063aa85a","reviewDecisionSha256":"9ea7fc9bc5f09ad8714949a70347a4c83b632a4b01981d9dc46d837ccc52a67c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:06446f2357b3c85fd0f8a5a27d33427e5fb634b7d757756970d177f4063aa85a","reviewedHash":"sha256:06446f2357b3c85fd0f8a5a27d33427e5fb634b7d757756970d177f4063aa85a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9ea7fc9bc5f09ad8714949a70347a4c83b632a4b01981d9dc46d837ccc52a67c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0311","contentProjectionSha256":"06446f2357b3c85fd0f8a5a27d33427e5fb634b7d757756970d177f4063aa85a","reviewDecisionSha256":"9ea7fc9bc5f09ad8714949a70347a4c83b632a4b01981d9dc46d837ccc52a67c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0312","questionNumber":312,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir mikrofonun ürettiği zayıf elektriksel işaret, hoparlöre gönderilmeden önce biçimi korunarak daha güçlü hâle getiriliyor. Bu işlemde transistörün hangi temel rolünden yararlanılır?","choices":["Yalnız akımı tek yönde geçiren doğrultucu olmasından","Elektrik enerjisini kimyasal bağlarda depolamasından","Mekanik titreşimi tamamen ortadan kaldırmasından","Yükselteç olarak çalışmasından"],"distractorWhy":["Yön seçici doğrultma diyotun temel görevidir; mikrofon işaretini güçlendirme gereksinimini açıklamaz. Bu nedenle ‘Yalnız akımı tek yönde geçiren doğrultucu olmasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Transistör enerji depolayan pil değildir; devredeki akımı denetler. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kimyasal bağlarda depolamasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yükseltme işlemi işaretin genliğini artırır; sesin kaynağındaki tüm mekanik titreşimi yok etmez. Bu nedenle ‘Mekanik titreşimi tamamen ortadan kaldırmasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; transistör uygun devrede zayıf bir işaretin değişimini daha büyük bir çıkış değişimine dönüştürerek yükseltme sağlar. ‘Yükselteç olarak çalışmasından’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yükselteç olarak çalışmasından","level":3,"familyId":"transistor-anahtar-yukseltec","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: transistör uygun devrede zayıf bir işaretin değişimini daha büyük bir çıkış değişimine dönüştürerek yükseltme sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yön seçici doğrultma diyotun temel görevidir; mikrofon işaretini güçlendirme gereksinimini açıklamaz. Bu nedenle ‘Yalnız akımı tek yönde geçiren doğrultucu olmasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Transistör enerji depolayan pil değildir; devredeki akımı denetler. Bu nedenle ‘Elektrik enerjisini kimyasal bağlarda depolamasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yükseltme işlemi işaretin genliğini artırır; sesin kaynağındaki tüm mekanik titreşimi yok etmez. Bu nedenle ‘Mekanik titreşimi tamamen ortadan kaldırmasından’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; transistör uygun devrede zayıf bir işaretin değişimini daha büyük bir çıkış değişimine dönüştürerek yükseltme sağlar. ‘Yükselteç olarak çalışmasından’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"31c48dec66ce30b68c153d168ea9c073a6409c4e388becec52879c88a0d82e47","reviewDecisionSha256":"2f19ffe8ac339b82b044529f859f71b2003d81349b294e691cb3d9aef0d625cc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:31c48dec66ce30b68c153d168ea9c073a6409c4e388becec52879c88a0d82e47","reviewedHash":"sha256:31c48dec66ce30b68c153d168ea9c073a6409c4e388becec52879c88a0d82e47","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2f19ffe8ac339b82b044529f859f71b2003d81349b294e691cb3d9aef0d625cc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0312","contentProjectionSha256":"31c48dec66ce30b68c153d168ea9c073a6409c4e388becec52879c88a0d82e47","reviewDecisionSha256":"2f19ffe8ac339b82b044529f859f71b2003d81349b294e691cb3d9aef0d625cc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0313","questionNumber":313,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir devre şemasında üç bağlantı ucu bulunan bir elemanda, uçlardan birine uygulanan küçük değişimin diğer iki uç arasındaki akımı belirlediği görülüyor. Bu betimleme hangi elemanla en iyi eşleşir?","choices":["Transistör","Diyot","Sabit direnç","Entegre devrenin tamamı"],"distractorWhy":["Doğru; üç uçlu yapı ve bir kontrol bağlantısının ana akım yolunu yönetmesi transistörün kavramsal simge–işlev özelliğidir. ‘Transistör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Diyot temel olarak iki uçludur ve ayrı bir kontrol ucuyla ana akım yolunu yönetmez. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Sabit direnç iki uçlu pasif bir elemandır; üçüncü bir kontrol ucuyla akım anahtarlamaz. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Entegre devre çok sayıda uç ve iç işlev barındırabilir; verilen tek kontrol–ana akım ilişkisi doğrudan transistörü tanımlar. Bu nedenle ‘Entegre devrenin tamamı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Transistör","level":2,"familyId":"transistor-simge-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: üç uçlu yapı ve bir kontrol bağlantısının ana akım yolunu yönetmesi transistörün kavramsal simge–işlev özelliğidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; üç uçlu yapı ve bir kontrol bağlantısının ana akım yolunu yönetmesi transistörün kavramsal simge–işlev özelliğidir. ‘Transistör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Diyot temel olarak iki uçludur ve ayrı bir kontrol ucuyla ana akım yolunu yönetmez. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sabit direnç iki uçlu pasif bir elemandır; üçüncü bir kontrol ucuyla akım anahtarlamaz. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Entegre devre çok sayıda uç ve iç işlev barındırabilir; verilen tek kontrol–ana akım ilişkisi doğrudan transistörü tanımlar. Bu nedenle ‘Entegre devrenin tamamı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"31e785f7591144c6185715d62dd71c40ae8686f22609d58962c68d517259973e","reviewDecisionSha256":"df7e6a56cf925c5e0ad5819a4d6f11c44e511d5656f5ba7004c189398518bd7e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:31e785f7591144c6185715d62dd71c40ae8686f22609d58962c68d517259973e","reviewedHash":"sha256:31e785f7591144c6185715d62dd71c40ae8686f22609d58962c68d517259973e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:df7e6a56cf925c5e0ad5819a4d6f11c44e511d5656f5ba7004c189398518bd7e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0313","contentProjectionSha256":"31e785f7591144c6185715d62dd71c40ae8686f22609d58962c68d517259973e","reviewDecisionSha256":"df7e6a56cf925c5e0ad5819a4d6f11c44e511d5656f5ba7004c189398518bd7e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0314","questionNumber":314,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir teknoloji sayfasında “Transistör, devreye kendi enerjisini veren küçük bir pildir.” ifadesi yer alıyor. Aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bilimsel olarak en uygundur?","choices":["İfade doğrudur; üç ucu bulunan her eleman mutlaka kimyasal enerji depolar.","İfade yanlıştır; transistör enerji üretmez, bir denetim işaretiyle kaynaktan yüke giden akımı anahtarlayabilir veya işareti yükseltebilir.","İfade doğrudur; transistör yalnız ters yöndeki akımı engelleyen iki uçlu bir elemandır.","İfade yanlıştır; çünkü transistörün hiçbir elektriksel işlevi yoktur, yalnız parçaları mekanik olarak tutar."],"distractorWhy":["Uç sayısı enerji depolama anlamına gelmez; transistör kimyasal kaynak değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; üç ucu bulunan her eleman mutlaka kimyasal enerji depolar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; transistörün görevi enerji kaynağı olmak değil, var olan enerji akışını denetlemek veya bir işareti yükseltmektir. ‘İfade yanlıştır; transistör enerji üretmez, bir denetim işaretiyle kaynaktan yüke giden akımı anahtarlayabilir veya işareti yükseltebilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Bu açıklama hem uç sayısını hem işlevi yanlış verir ve diyot davranışıyla karıştırır. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; transistör yalnız ters yöndeki akımı engelleyen iki uçlu bir elemandır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Transistörün önemli elektriksel anahtarlama ve yükseltme işlevleri vardır; mekanik tutucu değildir. Bu nedenle ‘İfade yanlıştır; çünkü transistörün hiçbir elektriksel işlevi yoktur, yalnız parçaları mekanik olarak tutar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İfade yanlıştır; transistör enerji üretmez, bir denetim işaretiyle kaynaktan yüke giden akımı anahtarlayabilir veya işareti yükseltebilir.","level":3,"familyId":"transistor-simge-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: transistörün görevi enerji kaynağı olmak değil, var olan enerji akışını denetlemek veya bir işareti yükseltmektir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Uç sayısı enerji depolama anlamına gelmez; transistör kimyasal kaynak değildir. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; üç ucu bulunan her eleman mutlaka kimyasal enerji depolar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; transistörün görevi enerji kaynağı olmak değil, var olan enerji akışını denetlemek veya bir işareti yükseltmektir. ‘İfade yanlıştır; transistör enerji üretmez, bir denetim işaretiyle kaynaktan yüke giden akımı anahtarlayabilir veya işareti yükseltebilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Bu açıklama hem uç sayısını hem işlevi yanlış verir ve diyot davranışıyla karıştırır. Bu nedenle ‘İfade doğrudur; transistör yalnız ters yöndeki akımı engelleyen iki uçlu bir elemandır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Transistörün önemli elektriksel anahtarlama ve yükseltme işlevleri vardır; mekanik tutucu değildir. Bu nedenle ‘İfade yanlıştır; çünkü transistörün hiçbir elektriksel işlevi yoktur, yalnız parçaları mekanik olarak tutar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bdc819c9e04ab9223eb3e3689abd57c3ce31fb994b01ea2e49885e42507ef0df","reviewDecisionSha256":"1a5c98dd90e46cf8b56dad846285259aacef052acc84b2257d7e37193160fc93","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bdc819c9e04ab9223eb3e3689abd57c3ce31fb994b01ea2e49885e42507ef0df","reviewedHash":"sha256:bdc819c9e04ab9223eb3e3689abd57c3ce31fb994b01ea2e49885e42507ef0df","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1a5c98dd90e46cf8b56dad846285259aacef052acc84b2257d7e37193160fc93; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0314","contentProjectionSha256":"bdc819c9e04ab9223eb3e3689abd57c3ce31fb994b01ea2e49885e42507ef0df","reviewDecisionSha256":"1a5c98dd90e46cf8b56dad846285259aacef052acc84b2257d7e37193160fc93","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0315","questionNumber":315,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Endüstriyel bir ısıtıcıda yüksek güçlü akım yolunun, ayrı bir kapı ucuna verilen kısa bir tetikleme işaretiyle iletime geçirilmesi isteniyor. Uygun devre koşulları sürdükçe iletimde kalabilen hangi yarı iletken eleman bu görevle en iyi eşleşir?","choices":["Diyot","Işık yayan diyot","Tristör","Sabit direnç"],"distractorWhy":["Diyotun ayrı bir kapı ucu yoktur; temel işlevi yön seçici iletimdir. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","LED ışık üretir ve gösterge/aydınlatmada kullanılır; yüksek güçlü yükü kapı ucuyla tetikleme görevi yoktur. Bu nedenle ‘Işık yayan diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; tristör kapı ucuyla tetiklenen ve güç devrelerinde kontrollü anahtar olarak kullanılan yarı iletken elemandır. ‘Tristör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Sabit direnç akımı sınırlar, fakat tetikleme ucu bulunan kontrollü anahtar gibi çalışmaz. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Tristör","level":2,"familyId":"tristor-guc-kontrol","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tristör kapı ucuyla tetiklenen ve güç devrelerinde kontrollü anahtar olarak kullanılan yarı iletken elemandır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Diyotun ayrı bir kapı ucu yoktur; temel işlevi yön seçici iletimdir. Bu nedenle ‘Diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: LED ışık üretir ve gösterge/aydınlatmada kullanılır; yüksek güçlü yükü kapı ucuyla tetikleme görevi yoktur. Bu nedenle ‘Işık yayan diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; tristör kapı ucuyla tetiklenen ve güç devrelerinde kontrollü anahtar olarak kullanılan yarı iletken elemandır. ‘Tristör’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Sabit direnç akımı sınırlar, fakat tetikleme ucu bulunan kontrollü anahtar gibi çalışmaz. Bu nedenle ‘Sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd913e1fa0d94efdb86d79526d735c7c0fb37cb8b5133a8103be627b56d06e7d","reviewDecisionSha256":"75964d6990637209610bd3481eef983715570de2037a478124c7cc532ba2d87d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dd913e1fa0d94efdb86d79526d735c7c0fb37cb8b5133a8103be627b56d06e7d","reviewedHash":"sha256:dd913e1fa0d94efdb86d79526d735c7c0fb37cb8b5133a8103be627b56d06e7d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:75964d6990637209610bd3481eef983715570de2037a478124c7cc532ba2d87d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0315","contentProjectionSha256":"dd913e1fa0d94efdb86d79526d735c7c0fb37cb8b5133a8103be627b56d06e7d","reviewDecisionSha256":"75964d6990637209610bd3481eef983715570de2037a478124c7cc532ba2d87d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0316","questionNumber":316,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir lamba dimmerinde sıradan diyot yerine tristör kullanılmasının temel kavramsal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Tristörün elektrik enerjisini kendiliğinden üretmesi","Tristörün yalnız ışık şiddetini ölçen bir sensör olması","Tristörün bütün devre elemanlarını tek yongada birleştirmesi","Tristörün kapı ucuyla iletime geçme anı denetlenerek lambaya aktarılan gücün ayarlanabilmesi"],"distractorWhy":["Tristör bir enerji kaynağı değildir; var olan güç akışını denetler. Bu nedenle ‘Tristörün elektrik enerjisini kendiliğinden üretmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Tristör algılayıcı değil, tetiklenebilen güç anahtarıdır. Bu nedenle ‘Tristörün yalnız ışık şiddetini ölçen bir sensör olması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Çok sayıda işlevi bir yongada birleştirme entegre devrenin özelliğidir. Bu nedenle ‘Tristörün bütün devre elemanlarını tek yongada birleştirmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; tristörün kontrollü tetiklenmesi, güç aktarımının zamanlamasını ve dolayısıyla yükün ortalama gücünü ayarlamaya olanak verir. ‘Tristörün kapı ucuyla iletime geçme anı denetlenerek lambaya aktarılan gücün ayarlanabilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Tristörün kapı ucuyla iletime geçme anı denetlenerek lambaya aktarılan gücün ayarlanabilmesi","level":3,"familyId":"tristor-guc-kontrol","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tristörün kontrollü tetiklenmesi, güç aktarımının zamanlamasını ve dolayısıyla yükün ortalama gücünü ayarlamaya olanak verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Tristör bir enerji kaynağı değildir; var olan güç akışını denetler. Bu nedenle ‘Tristörün elektrik enerjisini kendiliğinden üretmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Tristör algılayıcı değil, tetiklenebilen güç anahtarıdır. Bu nedenle ‘Tristörün yalnız ışık şiddetini ölçen bir sensör olması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Çok sayıda işlevi bir yongada birleştirme entegre devrenin özelliğidir. Bu nedenle ‘Tristörün bütün devre elemanlarını tek yongada birleştirmesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; tristörün kontrollü tetiklenmesi, güç aktarımının zamanlamasını ve dolayısıyla yükün ortalama gücünü ayarlamaya olanak verir. ‘Tristörün kapı ucuyla iletime geçme anı denetlenerek lambaya aktarılan gücün ayarlanabilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c3a2c15c62974b85b347406d713dae74023a0af627576ba1361a2b9887f94eea","reviewDecisionSha256":"ddb83521fb72b0b98b216ebd8b963bcf9dd409aed5d78e8ec905f89075d6c024","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c3a2c15c62974b85b347406d713dae74023a0af627576ba1361a2b9887f94eea","reviewedHash":"sha256:c3a2c15c62974b85b347406d713dae74023a0af627576ba1361a2b9887f94eea","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ddb83521fb72b0b98b216ebd8b963bcf9dd409aed5d78e8ec905f89075d6c024; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0316","contentProjectionSha256":"c3a2c15c62974b85b347406d713dae74023a0af627576ba1361a2b9887f94eea","reviewDecisionSha256":"ddb83521fb72b0b98b216ebd8b963bcf9dd409aed5d78e8ec905f89075d6c024","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0317","questionNumber":317,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Çok sayıda transistör, diyot ve bağlantının küçük bir yonga üzerinde bir araya getirildiği, devre şemasında çoğu zaman çok uçlu dikdörtgen bir blokla gösterilen yapı hangisidir?","choices":["Bütünleşik (entegre) devre","Tek bir diyot","Tek bir sabit direnç","Kimyasal pil"],"distractorWhy":["Doğru; entegre devre çok sayıda yarı iletken elemanı ve bağlantıyı tek bir yonga üzerinde bütünleştirir. ‘Bütünleşik (entegre) devre’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Diyot belirli bir yön seçici işlevi olan tek devre elemanıdır; çok sayıda işlevi bir yongada birleştirmez. Bu nedenle ‘Tek bir diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Sabit direnç pasif ve temel olarak iki uçlu bir elemandır; karmaşık işlem bloklarını içermez. Bu nedenle ‘Tek bir sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Pil enerji kaynağıdır; çok sayıda yarı iletken elemanın yonga üzerinde bütünleşmesi değildir. Bu nedenle ‘Kimyasal pil’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Bütünleşik (entegre) devre","level":1,"familyId":"entegre-devre-yapisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: entegre devre çok sayıda yarı iletken elemanı ve bağlantıyı tek bir yonga üzerinde bütünleştirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; entegre devre çok sayıda yarı iletken elemanı ve bağlantıyı tek bir yonga üzerinde bütünleştirir. ‘Bütünleşik (entegre) devre’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Diyot belirli bir yön seçici işlevi olan tek devre elemanıdır; çok sayıda işlevi bir yongada birleştirmez. Bu nedenle ‘Tek bir diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Sabit direnç pasif ve temel olarak iki uçlu bir elemandır; karmaşık işlem bloklarını içermez. Bu nedenle ‘Tek bir sabit direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Pil enerji kaynağıdır; çok sayıda yarı iletken elemanın yonga üzerinde bütünleşmesi değildir. Bu nedenle ‘Kimyasal pil’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f8a90e4f73876e612f9e11d3e4cc3439bcf83bd88129a1067f58c2c196d7cf0d","reviewDecisionSha256":"91ddcf04cc4ad2c7910708cab5ece0b989137cad86e3513ca05fcf79ebe2c86b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f8a90e4f73876e612f9e11d3e4cc3439bcf83bd88129a1067f58c2c196d7cf0d","reviewedHash":"sha256:f8a90e4f73876e612f9e11d3e4cc3439bcf83bd88129a1067f58c2c196d7cf0d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:91ddcf04cc4ad2c7910708cab5ece0b989137cad86e3513ca05fcf79ebe2c86b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0317","contentProjectionSha256":"f8a90e4f73876e612f9e11d3e4cc3439bcf83bd88129a1067f58c2c196d7cf0d","reviewDecisionSha256":"91ddcf04cc4ad2c7910708cab5ece0b989137cad86e3513ca05fcf79ebe2c86b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0318","questionNumber":318,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Entegre devrelerin akıllı telefonların küçülmesi ve karmaşık işlevler kazanmasındaki başlıca katkısı hangisidir?","choices":["Telefonun enerji kaynağına hiç gereksinim duymamasını sağlamaları","Çok sayıda devre elemanı ve işlevi küçük bir yongada birleştirerek dış bağlantı ve alan gereksinimini azaltmaları","Bütün elektronik parçaları yalnız mekanik olarak hareket ettirmeleri","Her koşulda hiç ısınmayan ve asla arızalanmayan aygıtlar oluşturmaları"],"distractorWhy":["Entegre devreler enerji tüketir; telefonun batarya veya başka bir kaynağa gereksinimini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Telefonun enerji kaynağına hiç gereksinim duymamasını sağlamaları’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; bütünleşme, çok sayıda işlevin küçük hacimde ve düzenli bağlantılarla yürütülmesine olanak verir. ‘Çok sayıda devre elemanı ve işlevi küçük bir yongada birleştirerek dış bağlantı ve alan gereksinimini azaltmaları’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Entegre devrelerin görevi elektriksel işaretleri işlemek ve denetlemektir; yalnız mekanik hareket değildir. Bu nedenle ‘Bütün elektronik parçaları yalnız mekanik olarak hareket ettirmeleri’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Bütünleşme önemli yararlar sağlar, ancak ısınma ve arıza olasılığını sıfırlamaz; tasarım ve koşullar belirleyicidir. Bu nedenle ‘Her koşulda hiç ısınmayan ve asla arızalanmayan aygıtlar oluşturmaları’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Çok sayıda devre elemanı ve işlevi küçük bir yongada birleştirerek dış bağlantı ve alan gereksinimini azaltmaları","level":2,"familyId":"entegre-devre-yapisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bütünleşme, çok sayıda işlevin küçük hacimde ve düzenli bağlantılarla yürütülmesine olanak verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Entegre devreler enerji tüketir; telefonun batarya veya başka bir kaynağa gereksinimini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Telefonun enerji kaynağına hiç gereksinim duymamasını sağlamaları’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; bütünleşme, çok sayıda işlevin küçük hacimde ve düzenli bağlantılarla yürütülmesine olanak verir. ‘Çok sayıda devre elemanı ve işlevi küçük bir yongada birleştirerek dış bağlantı ve alan gereksinimini azaltmaları’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Entegre devrelerin görevi elektriksel işaretleri işlemek ve denetlemektir; yalnız mekanik hareket değildir. Bu nedenle ‘Bütün elektronik parçaları yalnız mekanik olarak hareket ettirmeleri’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Bütünleşme önemli yararlar sağlar, ancak ısınma ve arıza olasılığını sıfırlamaz; tasarım ve koşullar belirleyicidir. Bu nedenle ‘Her koşulda hiç ısınmayan ve asla arızalanmayan aygıtlar oluşturmaları’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bc594a7ee9f92c1fd330195b639652a60b4c39d99cb58dd3520fe6877e304068","reviewDecisionSha256":"f66534f0f4d5a1170deaa966d3281690d9736f1b937d11477a57b4ba4f16ec82","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bc594a7ee9f92c1fd330195b639652a60b4c39d99cb58dd3520fe6877e304068","reviewedHash":"sha256:bc594a7ee9f92c1fd330195b639652a60b4c39d99cb58dd3520fe6877e304068","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f66534f0f4d5a1170deaa966d3281690d9736f1b937d11477a57b4ba4f16ec82; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0318","contentProjectionSha256":"bc594a7ee9f92c1fd330195b639652a60b4c39d99cb58dd3520fe6877e304068","reviewDecisionSha256":"f66534f0f4d5a1170deaa966d3281690d9736f1b937d11477a57b4ba4f16ec82","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0319","questionNumber":319,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Aşağıdaki yarı iletken eleman–temel işlev–kullanım eşleştirmelerinden hangisinin dört satırı da doğrudur?","choices":["Diyot–enerji depolama–batarya; transistör–yalnız ısıtma–rezistans; tristör–ışık algılama–kamera; entegre devre–mekanik destek–kasa","Diyot–çok işlevi bütünleştirme–işlemci; transistör–yön seçme–doğrultucu; tristör–kimyasal enerji üretme–pil; entegre devre–yalnız akım sınırlama–direnç","Diyot–yön seçme–doğrultucu; transistör–anahtarlama/yükseltme–sensör arayüzü; tristör–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; entegre devre–çok işlevi bütünleştirme–telefon işlem birimi","Diyot–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; transistör–kimyasal depolama–akü; tristör–ses kaydı–mikrofon; entegre devre–tek yönlü iletim–doğrultucu"],"distractorWhy":["Bu satırların tamamında elemanların elektriksel görevleri başka aygıtlarla veya mekanik parçalarla karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Diyot–enerji depolama–batarya; transistör–yalnız ısıtma–rezistans; tristör–ışık algılama–kamera; entegre devre–mekanik destek–kasa’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Diyot ve transistörün görevleri yer değiştirmiş, tristöre enerji üretimi ve entegre devreye yalnız direnç görevi yüklenmiştir. Bu nedenle ‘Diyot–çok işlevi bütünleştirme–işlemci; transistör–yön seçme–doğrultucu; tristör–kimyasal enerji üretme–pil; entegre devre–yalnız akım sınırlama–direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; dört elemanın simge ve işlev düzeyindeki temel rolleri, verilen günlük/teknolojik kullanımlarla doğru eşleştirilmiştir. ‘Diyot–yön seçme–doğrultucu; transistör–anahtarlama/yükseltme–sensör arayüzü; tristör–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; entegre devre–çok işlevi bütünleştirme–telefon işlem birimi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Kontrollü güç anahtarlama tristöre, kimyasal depolama aküye, ses algılama mikrofona ve yön seçme diyota aitken eşleştirmeler ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘Diyot–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; transistör–kimyasal depolama–akü; tristör–ses kaydı–mikrofon; entegre devre–tek yönlü iletim–doğrultucu’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Diyot–yön seçme–doğrultucu; transistör–anahtarlama/yükseltme–sensör arayüzü; tristör–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; entegre devre–çok işlevi bütünleştirme–telefon işlem birimi","level":3,"familyId":"devre-elemani-eslestirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: dört elemanın simge ve işlev düzeyindeki temel rolleri, verilen günlük/teknolojik kullanımlarla doğru eşleştirilmiştir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Bu satırların tamamında elemanların elektriksel görevleri başka aygıtlarla veya mekanik parçalarla karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Diyot–enerji depolama–batarya; transistör–yalnız ısıtma–rezistans; tristör–ışık algılama–kamera; entegre devre–mekanik destek–kasa’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Diyot ve transistörün görevleri yer değiştirmiş, tristöre enerji üretimi ve entegre devreye yalnız direnç görevi yüklenmiştir. Bu nedenle ‘Diyot–çok işlevi bütünleştirme–işlemci; transistör–yön seçme–doğrultucu; tristör–kimyasal enerji üretme–pil; entegre devre–yalnız akım sınırlama–direnç’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; dört elemanın simge ve işlev düzeyindeki temel rolleri, verilen günlük/teknolojik kullanımlarla doğru eşleştirilmiştir. ‘Diyot–yön seçme–doğrultucu; transistör–anahtarlama/yükseltme–sensör arayüzü; tristör–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; entegre devre–çok işlevi bütünleştirme–telefon işlem birimi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Kontrollü güç anahtarlama tristöre, kimyasal depolama aküye, ses algılama mikrofona ve yön seçme diyota aitken eşleştirmeler ters kurulmuştur. Bu nedenle ‘Diyot–tetiklenen güç kontrolü–dimmer; transistör–kimyasal depolama–akü; tristör–ses kaydı–mikrofon; entegre devre–tek yönlü iletim–doğrultucu’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ddef3b4ac13e571d040a853ed715326a8806ddb90f849fe16479a8f648a1c04d","reviewDecisionSha256":"a94c397be42517b603729f823aacadfc703b436832a3717f4d78d2757d03ec2f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ddef3b4ac13e571d040a853ed715326a8806ddb90f849fe16479a8f648a1c04d","reviewedHash":"sha256:ddef3b4ac13e571d040a853ed715326a8806ddb90f849fe16479a8f648a1c04d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a94c397be42517b603729f823aacadfc703b436832a3717f4d78d2757d03ec2f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0319","contentProjectionSha256":"ddef3b4ac13e571d040a853ed715326a8806ddb90f849fe16479a8f648a1c04d","reviewDecisionSha256":"a94c397be42517b603729f823aacadfc703b436832a3717f4d78d2757d03ec2f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0320","questionNumber":320,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir televizyonun devre kartında çok sayıda dış bağlantı bacağı bulunan dikdörtgen bir paket, ses işaretini seçme, işleme ve çıkış düzeyini denetleme gibi birden çok görevi birlikte yürütüyor. Bu parça için en uygun sınıflandırma hangisidir?","choices":["Tek bir doğrultucu diyot","Tek bir transistör","Tek bir tristör","Entegre devre"],"distractorWhy":["Tek diyot iki uçlu yön seçici elemandır; aynı pakette çok sayıda ses işleme görevi yürütmesi beklenmez. Bu nedenle ‘Tek bir doğrultucu diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Transistör anahtar/yükselteç olabilir, ancak çok sayıda bacak ve birden çok karmaşık işlev tek bir transistörden ziyade entegre devreyi gösterir. Bu nedenle ‘Tek bir transistör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Tristör kontrollü güç anahtarıdır; ses seçme ve işleme gibi çoklu düşük güçlü görevleri bir pakette birleştirme tanımına uymaz. Bu nedenle ‘Tek bir tristör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; çok uçlu tek pakette birden çok işlevin yürütülmesi, bütünleşik devre yapısının temel göstergesidir. ‘Entegre devre’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Entegre devre","level":3,"familyId":"devre-elemani-eslestirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çok uçlu tek pakette birden çok işlevin yürütülmesi, bütünleşik devre yapısının temel göstergesidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Tek diyot iki uçlu yön seçici elemandır; aynı pakette çok sayıda ses işleme görevi yürütmesi beklenmez. Bu nedenle ‘Tek bir doğrultucu diyot’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Transistör anahtar/yükselteç olabilir, ancak çok sayıda bacak ve birden çok karmaşık işlev tek bir transistörden ziyade entegre devreyi gösterir. Bu nedenle ‘Tek bir transistör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Tristör kontrollü güç anahtarıdır; ses seçme ve işleme gibi çoklu düşük güçlü görevleri bir pakette birleştirme tanımına uymaz. Bu nedenle ‘Tek bir tristör’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; çok uçlu tek pakette birden çok işlevin yürütülmesi, bütünleşik devre yapısının temel göstergesidir. ‘Entegre devre’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"853a4dd1af9fce7c123d7065b01f6cb5d76ef86fe8d54fd42bff37770c55e43a","reviewDecisionSha256":"28b4fcea426784d2956af410fdc3768587c20eaa6ff7c4e2d3747539a5fec35f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:853a4dd1af9fce7c123d7065b01f6cb5d76ef86fe8d54fd42bff37770c55e43a","reviewedHash":"sha256:853a4dd1af9fce7c123d7065b01f6cb5d76ef86fe8d54fd42bff37770c55e43a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:28b4fcea426784d2956af410fdc3768587c20eaa6ff7c4e2d3747539a5fec35f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0320","contentProjectionSha256":"853a4dd1af9fce7c123d7065b01f6cb5d76ef86fe8d54fd42bff37770c55e43a","reviewDecisionSha256":"28b4fcea426784d2956af410fdc3768587c20eaa6ff7c4e2d3747539a5fec35f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0321","questionNumber":321,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Bir öğrenci “Diyot akımı neden çoğunlukla tek yönde iletir?” sorusuna güvenilir yanıt arıyor. Aşağıdaki bilgi toplama yollarından hangisi en güçlü kanıt zincirini oluşturur?","choices":["Resmî ders kaynağındaki kavramsal açıklamayı, belirli diyot modelinin koşulları belirtilmiş veri sayfası ve bir üniversite kaynağıyla karşılaştırmak","Yazarı belli olmayan tek bir sosyal medya paylaşımını, beğeni sayısı yüksek olduğu için yeterli görmek","Yalnız ürünün satış reklamındaki “en iyi diyot” ifadesini teknik kanıt saymak","Farklı diyot modellerini ayırmadan rastgele bir forum yorumunu bütün diyotlara genellemek"],"distractorWhy":["Doğru; resmî eğitim kaynağı, modele özgü teknik belge ve bağımsız akademik açıklamanın tutarlılığı hem kapsamı hem de çalışma koşullarını doğrulamaya yardım eder. ‘Resmî ders kaynağındaki kavramsal açıklamayı, belirli diyot modelinin koşulları belirtilmiş veri sayfası ve bir üniversite kaynağıyla karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Popülerlik, yazar uzmanlığı, yöntem ve doğrulanabilir teknik koşulların yerini tutmaz. Bu nedenle ‘Yazarı belli olmayan tek bir sosyal medya paylaşımını, beğeni sayısı yüksek olduğu için yeterli görmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Reklamın amacı satış olabilir; ölçüm koşulları ve bağımsız karşılaştırma bulunmadan bilimsel kanıt gücü düşüktür. Bu nedenle ‘Yalnız ürünün satış reklamındaki “en iyi diyot” ifadesini teknik kanıt saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Model ve çalışma koşulu ayrımı yapılmadan tek deneyimi genellemek güvenilir sonuç vermez. Bu nedenle ‘Farklı diyot modellerini ayırmadan rastgele bir forum yorumunu bütün diyotlara genellemek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Resmî ders kaynağındaki kavramsal açıklamayı, belirli diyot modelinin koşulları belirtilmiş veri sayfası ve bir üniversite kaynağıyla karşılaştırmak","level":4,"familyId":"kaynak-guvenilirligi-yariiletken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: resmî eğitim kaynağı, modele özgü teknik belge ve bağımsız akademik açıklamanın tutarlılığı hem kapsamı hem de çalışma koşullarını doğrulamaya yardım eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; resmî eğitim kaynağı, modele özgü teknik belge ve bağımsız akademik açıklamanın tutarlılığı hem kapsamı hem de çalışma koşullarını doğrulamaya yardım eder. ‘Resmî ders kaynağındaki kavramsal açıklamayı, belirli diyot modelinin koşulları belirtilmiş veri sayfası ve bir üniversite kaynağıyla karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Popülerlik, yazar uzmanlığı, yöntem ve doğrulanabilir teknik koşulların yerini tutmaz. Bu nedenle ‘Yazarı belli olmayan tek bir sosyal medya paylaşımını, beğeni sayısı yüksek olduğu için yeterli görmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Reklamın amacı satış olabilir; ölçüm koşulları ve bağımsız karşılaştırma bulunmadan bilimsel kanıt gücü düşüktür. Bu nedenle ‘Yalnız ürünün satış reklamındaki “en iyi diyot” ifadesini teknik kanıt saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Model ve çalışma koşulu ayrımı yapılmadan tek deneyimi genellemek güvenilir sonuç vermez. Bu nedenle ‘Farklı diyot modellerini ayırmadan rastgele bir forum yorumunu bütün diyotlara genellemek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8cafb07f279bae20887c8997bdfd9184c43c37f1a352554e3f21ecb7dc4b209d","reviewDecisionSha256":"c0687c6f001041001603d9c51d22cb5c1d4e1e997aa6e04f524a1229ab49684a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8cafb07f279bae20887c8997bdfd9184c43c37f1a352554e3f21ecb7dc4b209d","reviewedHash":"sha256:8cafb07f279bae20887c8997bdfd9184c43c37f1a352554e3f21ecb7dc4b209d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c0687c6f001041001603d9c51d22cb5c1d4e1e997aa6e04f524a1229ab49684a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0321","contentProjectionSha256":"8cafb07f279bae20887c8997bdfd9184c43c37f1a352554e3f21ecb7dc4b209d","reviewDecisionSha256":"c0687c6f001041001603d9c51d22cb5c1d4e1e997aa6e04f524a1229ab49684a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0322","questionNumber":322,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"İnternet sitesi A, “Üç bacaklı bütün transistörlerin bacak sırası aynıdır.” diyor. Üreticilerin model veri sayfaları ise farklı paketlerde bacak sıralarının değişebildiğini gösteriyor. En uygun sonuç hangisidir?","choices":["Site A kesinlikle doğrudur; bütün üç bacaklı parçalar aynı sıraya sahiptir.","Genel işlev benzer olsa da bağlantı sırası modele ve pakete göre değişebilir; devre kurulurken ilgili modelin veri sayfası kullanılmalıdır.","Veri sayfaları önemsizdir; transistör rastgele yönde bağlansa da aynı çalışır.","Transistörlerin bacak sırası değişiyorsa anahtarlama ve yükseltme işlevleri de bilimsel olarak geçersizdir."],"distractorWhy":["Üretici belgelerindeki farklılıklar bu koşulsuz genellemeyi doğrudan çürütmektedir. Bu nedenle ‘Site birinci kesinlikle doğrudur; bütün üç bacaklı parçalar aynı sıraya sahiptir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; modele özgü veri sayfaları somut bağlantı bilgisi sunduğu için genelleyici ve koşulsuz internet iddiasından daha güvenilirdir. ‘Genel işlev benzer olsa da bağlantı sırası modele ve pakete göre değişebilir; devre kurulurken ilgili modelin veri sayfası kullanılmalıdır.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Uçların görevleri farklıdır; yanlış bağlantı devrenin çalışmamasına veya parçanın zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle ‘Veri sayfaları önemsizdir; transistör rastgele yönde bağlansa da aynı çalışır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Paket bağlantı sırasının değişmesi, transistörün genel anahtarlama/yükseltme işlevini geçersiz kılmaz. Bu nedenle ‘Transistörlerin bacak sırası değişiyorsa anahtarlama ve yükseltme işlevleri de bilimsel olarak geçersizdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Genel işlev benzer olsa da bağlantı sırası modele ve pakete göre değişebilir; devre kurulurken ilgili modelin veri sayfası kullanılmalıdır.","level":4,"familyId":"kaynak-guvenilirligi-yariiletken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: modele özgü veri sayfaları somut bağlantı bilgisi sunduğu için genelleyici ve koşulsuz internet iddiasından daha güvenilirdir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Üretici belgelerindeki farklılıklar bu koşulsuz genellemeyi doğrudan çürütmektedir. Bu nedenle ‘Site birinci kesinlikle doğrudur; bütün üç bacaklı parçalar aynı sıraya sahiptir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; modele özgü veri sayfaları somut bağlantı bilgisi sunduğu için genelleyici ve koşulsuz internet iddiasından daha güvenilirdir. ‘Genel işlev benzer olsa da bağlantı sırası modele ve pakete göre değişebilir; devre kurulurken ilgili modelin veri sayfası kullanılmalıdır.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Uçların görevleri farklıdır; yanlış bağlantı devrenin çalışmamasına veya parçanın zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle ‘Veri sayfaları önemsizdir; transistör rastgele yönde bağlansa da aynı çalışır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Paket bağlantı sırasının değişmesi, transistörün genel anahtarlama/yükseltme işlevini geçersiz kılmaz. Bu nedenle ‘Transistörlerin bacak sırası değişiyorsa anahtarlama ve yükseltme işlevleri de bilimsel olarak geçersizdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ad2e07f0bfdd4702121f019217ac1f62921eb49b03aca98a08cbbc54948dca5","reviewDecisionSha256":"cc3bedadb02121d1ac22a0c4dc70892c95345f925d769e258d7205c66244ac0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3ad2e07f0bfdd4702121f019217ac1f62921eb49b03aca98a08cbbc54948dca5","reviewedHash":"sha256:3ad2e07f0bfdd4702121f019217ac1f62921eb49b03aca98a08cbbc54948dca5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cc3bedadb02121d1ac22a0c4dc70892c95345f925d769e258d7205c66244ac0a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0322","contentProjectionSha256":"3ad2e07f0bfdd4702121f019217ac1f62921eb49b03aca98a08cbbc54948dca5","reviewDecisionSha256":"cc3bedadb02121d1ac22a0c4dc70892c95345f925d769e258d7205c66244ac0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0323","questionNumber":323,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Aynı pil ve lamba ile iki deney yapılıyor. X elemanı yokken pilin bağlantı yönü ters çevrildiğinde lamba her iki durumda da yanıyor. İki uçlu X elemanı seri bağlandığında lamba yalnız bir bağlantı yönünde yanıyor. Bu veri aşağıdaki hangi iddiayı en güçlü biçimde destekler?","choices":["X elemanı devreye kendi elektrik enerjisini ekleyen bir pildir.","X elemanı her iki yönde de aynı davranan sıradan bir iletken teldir.","X elemanı yön seçici iletim gösteren bir diyot olabilir.","X elemanı yalnız mekanik titreşimi ölçen bir sensördür."],"distractorWhy":["Deneyde enerji kaynağı zaten pildir; X'in bağlantı yönüne bağlı etkisi yeni enerji üretiminden çok yön seçici iletimi gösterir. Bu nedenle ‘X elemanı devreye kendi elektrik enerjisini ekleyen bir pildir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Sıradan tel olsaydı pil yönü değiştiğinde lamba yine her iki durumda yanabilirdi; gözlem yön bağımlılığı göstermektedir. Bu nedenle ‘X elemanı her iki yönde de aynı davranan sıradan bir iletken teldir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; X eklendiğinde yalnız bir bağlantı yönünde akım oluşması, diyotun temel yön seçici davranışıyla uyumludur. ‘X elemanı yön seçici iletim gösteren bir diyot olabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Verilen veride mekanik titreşim yoktur; belirleyici değişken elektriksel bağlantı yönüdür. Bu nedenle ‘X elemanı yalnız mekanik titreşimi ölçen bir sensördür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"X elemanı yön seçici iletim gösteren bir diyot olabilir.","level":4,"familyId":"veri-iddia-yariiletken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: X eklendiğinde yalnız bir bağlantı yönünde akım oluşması, diyotun temel yön seçici davranışıyla uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Deneyde enerji kaynağı zaten pildir; X'in bağlantı yönüne bağlı etkisi yeni enerji üretiminden çok yön seçici iletimi gösterir. Bu nedenle ‘X elemanı devreye kendi elektrik enerjisini ekleyen bir pildir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Sıradan tel olsaydı pil yönü değiştiğinde lamba yine her iki durumda yanabilirdi; gözlem yön bağımlılığı göstermektedir. Bu nedenle ‘X elemanı her iki yönde de aynı davranan sıradan bir iletken teldir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; X eklendiğinde yalnız bir bağlantı yönünde akım oluşması, diyotun temel yön seçici davranışıyla uyumludur. ‘X elemanı yön seçici iletim gösteren bir diyot olabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Verilen veride mekanik titreşim yoktur; belirleyici değişken elektriksel bağlantı yönüdür. Bu nedenle ‘X elemanı yalnız mekanik titreşimi ölçen bir sensördür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eb2f00a32670c2bd96db567197f96bcc80cc947c6ba90e87aa548ec2c2926097","reviewDecisionSha256":"485e27a3d337b1fe0f66e02d46fe47c3caaf44e20c32fc2961d7d1805bbb0152","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:eb2f00a32670c2bd96db567197f96bcc80cc947c6ba90e87aa548ec2c2926097","reviewedHash":"sha256:eb2f00a32670c2bd96db567197f96bcc80cc947c6ba90e87aa548ec2c2926097","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:485e27a3d337b1fe0f66e02d46fe47c3caaf44e20c32fc2961d7d1805bbb0152; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0323","contentProjectionSha256":"eb2f00a32670c2bd96db567197f96bcc80cc947c6ba90e87aa548ec2c2926097","reviewDecisionSha256":"485e27a3d337b1fe0f66e02d46fe47c3caaf44e20c32fc2961d7d1805bbb0152","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0324","questionNumber":324,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-1","topic":"Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-020","noteKey":"tr-g11-fizik-note-020","objective":"FİZ.11.3.1","question":"Aynı görevi yapan iki prototip karşılaştırılıyor. A prototipinde 18 ayrı devre elemanı ve 36 dış lehim bağlantısı, B prototipinde ise tek bir entegre devre paketi ve 14 dış bağlantı bulunuyor. Her iki prototip de aynı test görevini başarıyor. Yalnız bu verilerden çıkarılabilecek en sağlam sonuç hangisidir?","choices":["B prototipi kesinlikle hiç enerji tüketmez.","A prototipi kesinlikle daha hızlıdır, çünkü daha çok lehim bağlantısı vardır.","Entegre devre kullanıldığı için B prototipinin hiçbir koşulda arızalanması mümkün değildir.","B prototipi, işlevleri entegre devrede birleştirerek ayrı parça ve dış bağlantı sayısını azaltmıştır; fakat enerji tüketimi ve arıza olasılığı için ek veri gerekir."],"distractorWhy":["Veriler enerji tüketimini içermemektedir; parça sayısının azalması sıfır enerji tüketimi anlamına gelmez. Bu nedenle ‘ikinci prototipi kesinlikle hiç enerji tüketmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Hız ölçümü verilmemiştir ve daha çok dış bağlantının otomatik olarak daha yüksek hız sağladığı söylenemez. Bu nedenle ‘birinci prototipi kesinlikle daha hızlıdır, çünkü daha çok lehim bağlantısı vardır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Bütünleşme bağlantı sayısını azaltabilir, fakat arıza olasılığını sıfırladığına dair veri yoktur. Bu nedenle ‘Entegre devre kullanıldığı için ikinci prototipinin hiçbir koşulda arızalanması mümkün değildir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; verilen sayılar bütünleşmenin parça ve dış bağlantı sayısını azalttığını gösterir, ancak ölçülmeyen enerji ve güvenilirlik özellikleri hakkında kesin hüküm verilemez. ‘ikinci prototipi, işlevleri entegre devrede birleştirerek ayrı parça ve dış bağlantı sayısını azaltmıştır; fakat enerji tüketimi ve arıza olasılığı için ek veri gerekir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"B prototipi, işlevleri entegre devrede birleştirerek ayrı parça ve dış bağlantı sayısını azaltmıştır; fakat enerji tüketimi ve arıza olasılığı için ek veri gerekir.","level":5,"familyId":"veri-iddia-yariiletken","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: verilen sayılar bütünleşmenin parça ve dış bağlantı sayısını azalttığını gösterir, ancak ölçülmeyen enerji ve güvenilirlik özellikleri hakkında kesin hüküm verilemez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Veriler enerji tüketimini içermemektedir; parça sayısının azalması sıfır enerji tüketimi anlamına gelmez. Bu nedenle ‘ikinci prototipi kesinlikle hiç enerji tüketmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Hız ölçümü verilmemiştir ve daha çok dış bağlantının otomatik olarak daha yüksek hız sağladığı söylenemez. Bu nedenle ‘birinci prototipi kesinlikle daha hızlıdır, çünkü daha çok lehim bağlantısı vardır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Bütünleşme bağlantı sayısını azaltabilir, fakat arıza olasılığını sıfırladığına dair veri yoktur. Bu nedenle ‘Entegre devre kullanıldığı için ikinci prototipinin hiçbir koşulda arızalanması mümkün değildir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; verilen sayılar bütünleşmenin parça ve dış bağlantı sayısını azalttığını gösterir, ancak ölçülmeyen enerji ve güvenilirlik özellikleri hakkında kesin hüküm verilemez. ‘ikinci prototipi, işlevleri entegre devrede birleştirerek ayrı parça ve dış bağlantı sayısını azaltmıştır; fakat enerji tüketimi ve arıza olasılığı için ek veri gerekir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Yarı İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında yarı iletken elemanın işlevini, devre kanıtını ve kullanım bağlamını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-020","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-020","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1e4ba7393720d5be0fe512e4dc680df3b76c3a010b6cdeebb2a068c7bcaae970","reviewDecisionSha256":"909600ab35aec9ed1e62c2ed1f6a2b16a74ae101da3d5770061df0c43d96e36f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1e4ba7393720d5be0fe512e4dc680df3b76c3a010b6cdeebb2a068c7bcaae970","reviewedHash":"sha256:1e4ba7393720d5be0fe512e4dc680df3b76c3a010b6cdeebb2a068c7bcaae970","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:909600ab35aec9ed1e62c2ed1f6a2b16a74ae101da3d5770061df0c43d96e36f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0324","contentProjectionSha256":"1e4ba7393720d5be0fe512e4dc680df3b76c3a010b6cdeebb2a068c7bcaae970","reviewDecisionSha256":"909600ab35aec9ed1e62c2ed1f6a2b16a74ae101da3d5770061df0c43d96e36f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0325","questionNumber":325,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi süper iletkenliği en doğru biçimde tanımlar?","choices":["Belirli bir kritik sıcaklığın altında ve uygun çalışma koşullarında elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar azalan, özgün manyetik davranış gösterebilen malzeme durumudur.","Her malzemenin oda sıcaklığında kendiliğinden ulaştığı sıfır direnç durumudur.","Yalnız elektrik akımını tamamen engelleyen yalıtkanlık durumudur.","Sadece mekanik sürtünmeyi artırmak için kullanılan bir yüzey özelliğidir."],"distractorWhy":["Doğru; süper iletkenlik belirli malzemelerde, kritik sıcaklığın altında ve uygun akım/manyetik alan sınırlarında ortaya çıkan koşullu bir durumdur. ‘Belirli bir kritik sıcaklığın altında ve uygun çalışma koşullarında elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar azalan, özgün manyetik davranış gösterebilen malzeme durumudur.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Her malzeme süper iletken olmaz ve bilinen uygulamalarda süper iletkenlik belirli sıcaklık koşulları gerektirir. Bu nedenle ‘Her malzemenin oda sıcaklığında kendiliğinden ulaştığı sıfır direnç durumudur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Süper iletkenlik akımı engellemekle değil, uygun koşullarda direnç kaybının çok azalmasıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Yalnız elektrik akımını tamamen engelleyen yalıtkanlık durumudur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Süper iletkenlik elektriksel ve manyetik bir malzeme özelliğidir; mekanik yüzey pürüzlülüğüyle tanımlanmaz. Bu nedenle ‘Sadece mekanik sürtünmeyi artırmak için kullanılan bir yüzey özelliğidir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Belirli bir kritik sıcaklığın altında ve uygun çalışma koşullarında elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar azalan, özgün manyetik davranış gösterebilen malzeme durumudur.","level":1,"familyId":"superiletken-tanim-kosul","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletkenlik belirli malzemelerde, kritik sıcaklığın altında ve uygun akım/manyetik alan sınırlarında ortaya çıkan koşullu bir durumdur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; süper iletkenlik belirli malzemelerde, kritik sıcaklığın altında ve uygun akım/manyetik alan sınırlarında ortaya çıkan koşullu bir durumdur. ‘Belirli bir kritik sıcaklığın altında ve uygun çalışma koşullarında elektriksel direnci ölçülemeyecek kadar azalan, özgün manyetik davranış gösterebilen malzeme durumudur.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Her malzeme süper iletken olmaz ve bilinen uygulamalarda süper iletkenlik belirli sıcaklık koşulları gerektirir. Bu nedenle ‘Her malzemenin oda sıcaklığında kendiliğinden ulaştığı sıfır direnç durumudur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Süper iletkenlik akımı engellemekle değil, uygun koşullarda direnç kaybının çok azalmasıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Yalnız elektrik akımını tamamen engelleyen yalıtkanlık durumudur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Süper iletkenlik elektriksel ve manyetik bir malzeme özelliğidir; mekanik yüzey pürüzlülüğüyle tanımlanmaz. Bu nedenle ‘Sadece mekanik sürtünmeyi artırmak için kullanılan bir yüzey özelliğidir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8d71587e0a193a5b32a97640ceb8f9ad3e94cddc8f5424ff98368044aac158d9","reviewDecisionSha256":"0577ae5ea9557c5057eaf866db84746306e646e29eecb44667be0ccbd91e5cfe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8d71587e0a193a5b32a97640ceb8f9ad3e94cddc8f5424ff98368044aac158d9","reviewedHash":"sha256:8d71587e0a193a5b32a97640ceb8f9ad3e94cddc8f5424ff98368044aac158d9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0577ae5ea9557c5057eaf866db84746306e646e29eecb44667be0ccbd91e5cfe; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0325","contentProjectionSha256":"8d71587e0a193a5b32a97640ceb8f9ad3e94cddc8f5424ff98368044aac158d9","reviewDecisionSha256":"0577ae5ea9557c5057eaf866db84746306e646e29eecb44667be0ccbd91e5cfe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0326","questionNumber":326,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir malzemenin direnci 120 K'de 2,4 Ω, 100 K'de 1,1 Ω, 92 K'de 0,3 Ω ve 88 K'de ölçüm cihazının algılama sınırında sıfır olarak ölçülüyor. Bu veriden yapılabilecek en uygun ilk çıkarım hangisidir?","choices":["Malzeme bütün sıcaklıklarda kesinlikle süper iletkendir.","Malzeme yaklaşık 90 K civarında süper iletken duruma geçiyor olabilir; kesin sonuç için ölçüm koşulları ve bağımsız tekrar incelenmelidir.","Direncin azalması süper iletkenlikle ilgisizdir ve hiçbir çıkarım yapılamaz.","Malzeme 88 K'de enerji üretmeye başlamıştır."],"distractorWhy":["120 K ve 100 K ölçümlerinde direnç sıfır değildir; bütün sıcaklıklara genelleme verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Malzeme bütün sıcaklıklarda kesinlikle süper iletkendir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; dirençte belirgin düşüş ve ölçüm sınırında sıfıra ulaşma bir geçişe işaret eder, ancak bilimsel doğrulama için koşullar ve tekrar gerekir. ‘Malzeme yaklaşık 90 K civarında süper iletken duruma geçiyor olabilir; kesin sonuç için ölçüm koşulları ve bağımsız tekrar incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Keskin direnç düşüşü ilgili bir kanıttır; yalnızca tek başına nihai doğrulama sayılmamalıdır. Bu nedenle ‘Direncin azalması süper iletkenlikle ilgisizdir ve hiçbir çıkarım yapılamaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Sıfıra yakın direnç enerji üretimi anlamına gelmez; malzeme kaynaktan gelen akımı düşük kayıpla taşıyabilir. Bu nedenle ‘Malzeme 88 K'de enerji üretmeye başlamıştır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Malzeme yaklaşık 90 K civarında süper iletken duruma geçiyor olabilir; kesin sonuç için ölçüm koşulları ve bağımsız tekrar incelenmelidir.","level":2,"familyId":"superiletken-tanim-kosul","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: dirençte belirgin düşüş ve ölçüm sınırında sıfıra ulaşma bir geçişe işaret eder, ancak bilimsel doğrulama için koşullar ve tekrar gerekir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: 120 K ve 100 K ölçümlerinde direnç sıfır değildir; bütün sıcaklıklara genelleme verilerle çelişir. Bu nedenle ‘Malzeme bütün sıcaklıklarda kesinlikle süper iletkendir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; dirençte belirgin düşüş ve ölçüm sınırında sıfıra ulaşma bir geçişe işaret eder, ancak bilimsel doğrulama için koşullar ve tekrar gerekir. ‘Malzeme yaklaşık 90 K civarında süper iletken duruma geçiyor olabilir; kesin sonuç için ölçüm koşulları ve bağımsız tekrar incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Keskin direnç düşüşü ilgili bir kanıttır; yalnızca tek başına nihai doğrulama sayılmamalıdır. Bu nedenle ‘Direncin azalması süper iletkenlikle ilgisizdir ve hiçbir çıkarım yapılamaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Sıfıra yakın direnç enerji üretimi anlamına gelmez; malzeme kaynaktan gelen akımı düşük kayıpla taşıyabilir. Bu nedenle ‘Malzeme 88 K'de enerji üretmeye başlamıştır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5dacd826f76de4de76cf65b7fbe5ccd60ecdc507cb9f29553d785244aa1223c4","reviewDecisionSha256":"9a695a80a0cc2d800cc6b62cdfb51897034e7ae46398fdc611989a55d5b3b4d2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5dacd826f76de4de76cf65b7fbe5ccd60ecdc507cb9f29553d785244aa1223c4","reviewedHash":"sha256:5dacd826f76de4de76cf65b7fbe5ccd60ecdc507cb9f29553d785244aa1223c4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9a695a80a0cc2d800cc6b62cdfb51897034e7ae46398fdc611989a55d5b3b4d2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0326","contentProjectionSha256":"5dacd826f76de4de76cf65b7fbe5ccd60ecdc507cb9f29553d785244aa1223c4","reviewDecisionSha256":"9a695a80a0cc2d800cc6b62cdfb51897034e7ae46398fdc611989a55d5b3b4d2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0327","questionNumber":327,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Süper iletken mıknatıslarla desteklenen bir maglev treninde rayla mekanik temasın azaltılması öncelikle hangi etkiyi sağlar?","choices":["Trenin kütlesini fiziksel olarak sıfıra indirir.","Hava direncini bütün süratlerde tamamen yok eder.","Temasa bağlı yuvarlanma ve sürtünme kayıplarını azaltır; ancak hava direnci ve yardımcı sistemlerin enerji gereksinimi devam eder.","İlk hareketten sonra itme ve kontrol için hiçbir enerji gerektirmez."],"distractorWhy":["Manyetik kaldırma treni destekleyen kuvvet sağlar; trenin kütlesini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Trenin kütlesini fiziksel olarak sıfıra indirir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Ray teması azalır, fakat hava ile etkileşim sürer ve yüksek süratte önemli olabilir. Bu nedenle ‘Hava direncini bütün süratlerde tamamen yok eder.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; manyetik kaldırma ray–tekerlek temasını azaltır, fakat tren havada ilerlediği için aerodinamik direnç ve sistem tüketimleri yok olmaz. ‘Temasa bağlı yuvarlanma ve sürtünme kayıplarını azaltır; ancak hava direnci ve yardımcı sistemlerin enerji gereksinimi devam eder.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","İtme, yönlendirme, soğutma ve kontrol sistemleri enerji kullanmaya devam eder. Bu nedenle ‘İlk hareketten sonra itme ve kontrol için hiçbir enerji gerektirmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Temasa bağlı yuvarlanma ve sürtünme kayıplarını azaltır; ancak hava direnci ve yardımcı sistemlerin enerji gereksinimi devam eder.","level":2,"familyId":"maglev-fizik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: manyetik kaldırma ray–tekerlek temasını azaltır, fakat tren havada ilerlediği için aerodinamik direnç ve sistem tüketimleri yok olmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Manyetik kaldırma treni destekleyen kuvvet sağlar; trenin kütlesini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Trenin kütlesini fiziksel olarak sıfıra indirir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Ray teması azalır, fakat hava ile etkileşim sürer ve yüksek süratte önemli olabilir. Bu nedenle ‘Hava direncini bütün süratlerde tamamen yok eder.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; manyetik kaldırma ray–tekerlek temasını azaltır, fakat tren havada ilerlediği için aerodinamik direnç ve sistem tüketimleri yok olmaz. ‘Temasa bağlı yuvarlanma ve sürtünme kayıplarını azaltır; ancak hava direnci ve yardımcı sistemlerin enerji gereksinimi devam eder.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: İtme, yönlendirme, soğutma ve kontrol sistemleri enerji kullanmaya devam eder. Bu nedenle ‘İlk hareketten sonra itme ve kontrol için hiçbir enerji gerektirmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"30356eea7b53ae897472c27a02ef9c50673ea55a1deca5c7895f8c5e36c75df4","reviewDecisionSha256":"58e3703909fbd68421157e43eded86aa64869e140a21d1d93715ff216340780f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:30356eea7b53ae897472c27a02ef9c50673ea55a1deca5c7895f8c5e36c75df4","reviewedHash":"sha256:30356eea7b53ae897472c27a02ef9c50673ea55a1deca5c7895f8c5e36c75df4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:58e3703909fbd68421157e43eded86aa64869e140a21d1d93715ff216340780f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0327","contentProjectionSha256":"30356eea7b53ae897472c27a02ef9c50673ea55a1deca5c7895f8c5e36c75df4","reviewDecisionSha256":"58e3703909fbd68421157e43eded86aa64869e140a21d1d93715ff216340780f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0328","questionNumber":328,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Süper iletkenlerin maglev sistemlerinde kullanılmasının temel fiziksel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Rayların kimyasal yakıta dönüşmesini sağlamak","Trenin bütün dış kuvvetlerden bağımsız olmasını sağlamak","Soğutma gereksinimini tamamen ortadan kaldırmak","Uygun koşullarda güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına yardım ederek kaldırma ve yönlendirme kuvvetlerinin denetlenebilmesi"],"distractorWhy":["Süper iletkenlik kimyasal yakıt üretme süreci değildir; manyetik ve elektriksel özelliklerden yararlanılır. Bu nedenle ‘Rayların kimyasal yakıta dönüşmesini sağlamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Maglev trenine yer çekimi, hava direnci ve manyetik kuvvetler etki etmeye devam eder. Bu nedenle ‘Trenin bütün dış kuvvetlerden bağımsız olmasını sağlamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Süper iletken durumun korunması çoğu uygulamada düşük sıcaklık ve etkin soğutma gerektirir. Bu nedenle ‘Soğutma gereksinimini tamamen ortadan kaldırmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; süper iletken bobinler düşük dirençli büyük akımlar ve güçlü/kararlı manyetik alanlar sağlayarak maglevin manyetik kuvvet gereksinimine katkı verir. ‘Uygun koşullarda güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına yardım ederek kaldırma ve yönlendirme kuvvetlerinin denetlenebilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Uygun koşullarda güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına yardım ederek kaldırma ve yönlendirme kuvvetlerinin denetlenebilmesi","level":3,"familyId":"maglev-fizik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletken bobinler düşük dirençli büyük akımlar ve güçlü/kararlı manyetik alanlar sağlayarak maglevin manyetik kuvvet gereksinimine katkı verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Süper iletkenlik kimyasal yakıt üretme süreci değildir; manyetik ve elektriksel özelliklerden yararlanılır. Bu nedenle ‘Rayların kimyasal yakıta dönüşmesini sağlamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Maglev trenine yer çekimi, hava direnci ve manyetik kuvvetler etki etmeye devam eder. Bu nedenle ‘Trenin bütün dış kuvvetlerden bağımsız olmasını sağlamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Süper iletken durumun korunması çoğu uygulamada düşük sıcaklık ve etkin soğutma gerektirir. Bu nedenle ‘Soğutma gereksinimini tamamen ortadan kaldırmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; süper iletken bobinler düşük dirençli büyük akımlar ve güçlü/kararlı manyetik alanlar sağlayarak maglevin manyetik kuvvet gereksinimine katkı verir. ‘Uygun koşullarda güçlü ve kararlı manyetik alanların oluşturulmasına yardım ederek kaldırma ve yönlendirme kuvvetlerinin denetlenebilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2511a7cf38b5c95d0c762be795f34dd8b5cab9915a8162a24bd8756c0f2084e9","reviewDecisionSha256":"74e7de05afff09c5838624ac9085b539b71d5009a1cfd35da8e7ec9641e9d3e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2511a7cf38b5c95d0c762be795f34dd8b5cab9915a8162a24bd8756c0f2084e9","reviewedHash":"sha256:2511a7cf38b5c95d0c762be795f34dd8b5cab9915a8162a24bd8756c0f2084e9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:74e7de05afff09c5838624ac9085b539b71d5009a1cfd35da8e7ec9641e9d3e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0328","contentProjectionSha256":"2511a7cf38b5c95d0c762be795f34dd8b5cab9915a8162a24bd8756c0f2084e9","reviewDecisionSha256":"74e7de05afff09c5838624ac9085b539b71d5009a1cfd35da8e7ec9641e9d3e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0329","questionNumber":329,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Manyetik rezonans (MR) cihazlarında süper iletken bobinlerin başlıca görevi nedir?","choices":["Görüntüleme için gerekli güçlü ve kararlı manyetik alanın oluşturulmasına katkı sağlamak","Hastanın vücuduna kimyasal enerji depolamak","Görüntüyü hiçbir başka alt sistem olmadan doğrudan ekrana çizmek","Cihazın bütün soğutma ve elektrik gereksinimini yok etmek"],"distractorWhy":["Doğru; süper iletken bobinler uygun sıcaklıkta büyük akımları çok düşük dirençle taşıyarak güçlü ve kararlı ana manyetik alan oluşturabilir. ‘Görüntüleme için gerekli güçlü ve kararlı manyetik alanın oluşturulmasına katkı sağlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","MR bobini enerji depolamak için hastaya kimyasal madde aktarmaz; temel rolü manyetik alan üretmektir. Bu nedenle ‘Hastanın vücuduna kimyasal enerji depolamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","MR görüntüsü radyo frekansı, algılama ve bilgisayar işleme gibi çok sayıda alt sistemin ortak çalışmasıyla oluşur. Bu nedenle ‘Görüntüyü hiçbir başka alt sistem olmadan doğrudan ekrana çizmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Süper iletken bobin kullanılsa da soğutma, kontrol ve diğer sistemler enerji gerektirir. Bu nedenle ‘Cihazın bütün soğutma ve elektrik gereksinimini yok etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Görüntüleme için gerekli güçlü ve kararlı manyetik alanın oluşturulmasına katkı sağlamak","level":2,"familyId":"mr-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletken bobinler uygun sıcaklıkta büyük akımları çok düşük dirençle taşıyarak güçlü ve kararlı ana manyetik alan oluşturabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; süper iletken bobinler uygun sıcaklıkta büyük akımları çok düşük dirençle taşıyarak güçlü ve kararlı ana manyetik alan oluşturabilir. ‘Görüntüleme için gerekli güçlü ve kararlı manyetik alanın oluşturulmasına katkı sağlamak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: MR bobini enerji depolamak için hastaya kimyasal madde aktarmaz; temel rolü manyetik alan üretmektir. Bu nedenle ‘Hastanın vücuduna kimyasal enerji depolamak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: MR görüntüsü radyo frekansı, algılama ve bilgisayar işleme gibi çok sayıda alt sistemin ortak çalışmasıyla oluşur. Bu nedenle ‘Görüntüyü hiçbir başka alt sistem olmadan doğrudan ekrana çizmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Süper iletken bobin kullanılsa da soğutma, kontrol ve diğer sistemler enerji gerektirir. Bu nedenle ‘Cihazın bütün soğutma ve elektrik gereksinimini yok etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7c65f86c96c7d4f7acc3740eaf27cca406df2b5718cd7950660b6c8880bf5fd4","reviewDecisionSha256":"3232036205ae5c0a2320bbeb33ed9203165857419e9150f1d43127009a5e9ccc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7c65f86c96c7d4f7acc3740eaf27cca406df2b5718cd7950660b6c8880bf5fd4","reviewedHash":"sha256:7c65f86c96c7d4f7acc3740eaf27cca406df2b5718cd7950660b6c8880bf5fd4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3232036205ae5c0a2320bbeb33ed9203165857419e9150f1d43127009a5e9ccc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0329","contentProjectionSha256":"7c65f86c96c7d4f7acc3740eaf27cca406df2b5718cd7950660b6c8880bf5fd4","reviewDecisionSha256":"3232036205ae5c0a2320bbeb33ed9203165857419e9150f1d43127009a5e9ccc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0330","questionNumber":330,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir tanıtım metni “MR cihazında süper iletken kullanıldığı için cihaz çalışırken hiç enerji tüketmez.” diyor. Bu iddianın en uygun değerlendirmesi hangisidir?","choices":["İddia doğrudur; sıfır direnç bütün cihazın bütün enerji gereksinimini ortadan kaldırır.","İddia yanlıştır; bobindeki direnç kaybı çok azalabilir, ancak soğutma, kontrol, görüntüleme ve yardımcı sistemler enerji tüketir.","İddia doğrudur; süper iletken bobin elektrik enerjisini kendiliğinden üretir.","İddia yanlıştır; çünkü süper iletkenlerin manyetik alanla hiçbir ilişkisi yoktur."],"distractorWhy":["MR cihazında bobin dışında enerji kullanan soğutma, elektronik, bilgisayar ve yardımcı alt sistemler vardır. Bu nedenle ‘İddia doğrudur; sıfır direnç bütün cihazın bütün enerji gereksinimini ortadan kaldırır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; tek bir alt sistemdeki düşük direnç, bütün MR cihazının enerji tüketimini sıfırlamaz. ‘İddia yanlıştır; bobindeki direnç kaybı çok azalabilir, ancak soğutma, kontrol, görüntüleme ve yardımcı sistemler enerji tüketir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Süper iletken enerji kaynağı değildir; akımı düşük kayıpla taşıyan bir malzeme durumudur. Bu nedenle ‘İddia doğrudur; süper iletken bobin elektrik enerjisini kendiliğinden üretir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","İddianın sonucu yanlış olsa da gerekçe de yanlıştır; süper iletkenler güçlü manyetik alan uygulamalarında önemlidir. Bu nedenle ‘İddia yanlıştır; çünkü süper iletkenlerin manyetik alanla hiçbir ilişkisi yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İddia yanlıştır; bobindeki direnç kaybı çok azalabilir, ancak soğutma, kontrol, görüntüleme ve yardımcı sistemler enerji tüketir.","level":3,"familyId":"mr-uygulama","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tek bir alt sistemdeki düşük direnç, bütün MR cihazının enerji tüketimini sıfırlamaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: MR cihazında bobin dışında enerji kullanan soğutma, elektronik, bilgisayar ve yardımcı alt sistemler vardır. Bu nedenle ‘İddia doğrudur; sıfır direnç bütün cihazın bütün enerji gereksinimini ortadan kaldırır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; tek bir alt sistemdeki düşük direnç, bütün MR cihazının enerji tüketimini sıfırlamaz. ‘İddia yanlıştır; bobindeki direnç kaybı çok azalabilir, ancak soğutma, kontrol, görüntüleme ve yardımcı sistemler enerji tüketir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Süper iletken enerji kaynağı değildir; akımı düşük kayıpla taşıyan bir malzeme durumudur. Bu nedenle ‘İddia doğrudur; süper iletken bobin elektrik enerjisini kendiliğinden üretir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: İddianın sonucu yanlış olsa da gerekçe de yanlıştır; süper iletkenler güçlü manyetik alan uygulamalarında önemlidir. Bu nedenle ‘İddia yanlıştır; çünkü süper iletkenlerin manyetik alanla hiçbir ilişkisi yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1377cf038e9646371af37800d5ce1479136deaa5435e80925b589ad1366f3f24","reviewDecisionSha256":"44476527cff53c36fe9f4031be4bc1fbbf6a53a9b11c2b8c6b0ab9d297a94289","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1377cf038e9646371af37800d5ce1479136deaa5435e80925b589ad1366f3f24","reviewedHash":"sha256:1377cf038e9646371af37800d5ce1479136deaa5435e80925b589ad1366f3f24","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44476527cff53c36fe9f4031be4bc1fbbf6a53a9b11c2b8c6b0ab9d297a94289; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0330","contentProjectionSha256":"1377cf038e9646371af37800d5ce1479136deaa5435e80925b589ad1366f3f24","reviewDecisionSha256":"44476527cff53c36fe9f4031be4bc1fbbf6a53a9b11c2b8c6b0ab9d297a94289","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0331","questionNumber":331,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Yoğun bir kent merkezinde aynı koridordan daha fazla elektrik taşınması ve direnç kaynaklı iletim kayıplarının azaltılması amaçlanıyor. Süper iletken kablonun bu amaçtaki temel potansiyel yararı hangisidir?","choices":["Soğutma ve özel bağlantı altyapısına hiçbir zaman gereksinim duymaması","Elektrik üretmeden şebekeye sınırsız enerji eklemesi","Uygun soğutma koşullarında küçük bir kesitte yüksek akım taşıyıp iletken üzerindeki direnç kayıplarını azaltabilmesi","Her coğrafyada ilk yatırım ve bakım maliyetini otomatik olarak sıfırlaması"],"distractorWhy":["Gerçek uygulamada düşük sıcaklığın korunması ve uygun bağlantı/yalıtım altyapısı gerekir. Bu nedenle ‘Soğutma ve özel bağlantı altyapısına hiçbir zaman gereksinim duymaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Kablo enerji kaynağı değildir; üretilmiş enerjiyi taşır ve kayıpları azaltabilir. Bu nedenle ‘Elektrik üretmeden şebekeye sınırsız enerji eklemesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; süper iletken kablolar düşük dirençli yüksek akım taşıma potansiyeliyle kapasite ve kayıp sorunlarına çözüm sunabilir. ‘Uygun soğutma koşullarında küçük bir kesitte yüksek akım taşıyıp iletken üzerindeki direnç kayıplarını azaltabilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Maliyet yerel koşullara, soğutmaya, altyapıya ve bakım gereksinimine bağlıdır. Bu nedenle ‘Her coğrafyada ilk yatırım ve bakım maliyetini otomatik olarak sıfırlaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Uygun soğutma koşullarında küçük bir kesitte yüksek akım taşıyıp iletken üzerindeki direnç kayıplarını azaltabilmesi","level":2,"familyId":"superiletken-kablo","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletken kablolar düşük dirençli yüksek akım taşıma potansiyeliyle kapasite ve kayıp sorunlarına çözüm sunabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Gerçek uygulamada düşük sıcaklığın korunması ve uygun bağlantı/yalıtım altyapısı gerekir. Bu nedenle ‘Soğutma ve özel bağlantı altyapısına hiçbir zaman gereksinim duymaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Kablo enerji kaynağı değildir; üretilmiş enerjiyi taşır ve kayıpları azaltabilir. Bu nedenle ‘Elektrik üretmeden şebekeye sınırsız enerji eklemesi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; süper iletken kablolar düşük dirençli yüksek akım taşıma potansiyeliyle kapasite ve kayıp sorunlarına çözüm sunabilir. ‘Uygun soğutma koşullarında küçük bir kesitte yüksek akım taşıyıp iletken üzerindeki direnç kayıplarını azaltabilmesi’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Maliyet yerel koşullara, soğutmaya, altyapıya ve bakım gereksinimine bağlıdır. Bu nedenle ‘Her coğrafyada ilk yatırım ve bakım maliyetini otomatik olarak sıfırlaması’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"562e2f2b9b2321c2d9fa24c00d6531893cdd5d8abb03654014dfc9ae197fbce6","reviewDecisionSha256":"0273a3ae2d033549395a21de10b37200aba91a7c2019801978c188b7cc490049","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:562e2f2b9b2321c2d9fa24c00d6531893cdd5d8abb03654014dfc9ae197fbce6","reviewedHash":"sha256:562e2f2b9b2321c2d9fa24c00d6531893cdd5d8abb03654014dfc9ae197fbce6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0273a3ae2d033549395a21de10b37200aba91a7c2019801978c188b7cc490049; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0331","contentProjectionSha256":"562e2f2b9b2321c2d9fa24c00d6531893cdd5d8abb03654014dfc9ae197fbce6","reviewDecisionSha256":"0273a3ae2d033549395a21de10b37200aba91a7c2019801978c188b7cc490049","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0332","questionNumber":332,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Aynı miktarda elektrik taşıyan geleneksel kabloda saat başına 8 enerji birimi direnç kaybı oluşuyor. Süper iletken kabloda iletken kaybı ölçüm sınırında sıfıra yakın, soğutma ve yardımcı sistem tüketimi ise 3 birimdir. Verilen koşullarda en doğru karşılaştırma hangisidir?","choices":["Süper iletken sistemin tüketimi tam olarak sıfırdır.","Geleneksel kablo daha verimlidir, çünkü soğutma sistemi yoktur.","Bu veriler süper iletken kablonun her yerde ve her zaman daha sürdürülebilir olduğunu kanıtlar.","Süper iletken sistemin toplam işletme tüketimi 3 birimdir ve geleneksel seçeneğe göre 5 birim daha düşüktür; bu sonuç başka koşullara otomatik genellenemez."],"distractorWhy":["İletken kaybı sıfıra yakın olsa da soğutma ve yardımcı sistemler 3 birim tüketmektedir. Bu nedenle ‘Süper iletken sistemin tüketimi tam olarak sıfırdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Soğutma olmaması tek başına belirleyici değildir; verilen toplam kayıp 8 birimle daha yüksektir. Bu nedenle ‘Geleneksel kablo daha verimlidir, çünkü soğutma sistemi yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Veriler yalnız belirtilen işletme koşullarını kapsar; malzeme, ömür, bakım ve enerji kaynağı bilgisi yoktur. Bu nedenle ‘Bu veriler süper iletken kablonun her yerde ve her zaman daha sürdürülebilir olduğunu kanıtlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; karşılaştırmada iletken kaybına ek olarak soğutma tüketimi de hesaba katılır ve verilen veriler 8'e karşı 3 birimlik toplamı gösterir. ‘Süper iletken sistemin toplam işletme tüketimi 3 birimdir ve geleneksel seçeneğe göre 5 birim daha düşüktür; bu sonuç başka koşullara otomatik genellenemez.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Süper iletken sistemin toplam işletme tüketimi 3 birimdir ve geleneksel seçeneğe göre 5 birim daha düşüktür; bu sonuç başka koşullara otomatik genellenemez.","level":3,"familyId":"superiletken-kablo","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: karşılaştırmada iletken kaybına ek olarak soğutma tüketimi de hesaba katılır ve verilen veriler 8'e karşı 3 birimlik toplamı gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: İletken kaybı sıfıra yakın olsa da soğutma ve yardımcı sistemler 3 birim tüketmektedir. Bu nedenle ‘Süper iletken sistemin tüketimi tam olarak sıfırdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Soğutma olmaması tek başına belirleyici değildir; verilen toplam kayıp 8 birimle daha yüksektir. Bu nedenle ‘Geleneksel kablo daha verimlidir, çünkü soğutma sistemi yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Veriler yalnız belirtilen işletme koşullarını kapsar; malzeme, ömür, bakım ve enerji kaynağı bilgisi yoktur. Bu nedenle ‘Bu veriler süper iletken kablonun her yerde ve her zaman daha sürdürülebilir olduğunu kanıtlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; karşılaştırmada iletken kaybına ek olarak soğutma tüketimi de hesaba katılır ve verilen veriler 8'e karşı 3 birimlik toplamı gösterir. ‘Süper iletken sistemin toplam işletme tüketimi 3 birimdir ve geleneksel seçeneğe göre 5 birim daha düşüktür; bu sonuç başka koşullara otomatik genellenemez.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6fbffe4d09beae0dc00b28fe1c9ce69966e2ea9c0275e18b717a7c9c730bb781","reviewDecisionSha256":"d5ad60edfe76e10e8646afb166b23e3815fc7aa15eee0aa04b3f03459c2860fc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6fbffe4d09beae0dc00b28fe1c9ce69966e2ea9c0275e18b717a7c9c730bb781","reviewedHash":"sha256:6fbffe4d09beae0dc00b28fe1c9ce69966e2ea9c0275e18b717a7c9c730bb781","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d5ad60edfe76e10e8646afb166b23e3815fc7aa15eee0aa04b3f03459c2860fc; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0332","contentProjectionSha256":"6fbffe4d09beae0dc00b28fe1c9ce69966e2ea9c0275e18b717a7c9c730bb781","reviewDecisionSha256":"d5ad60edfe76e10e8646afb166b23e3815fc7aa15eee0aa04b3f03459c2860fc","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0333","questionNumber":333,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir süper iletken enerji uygulamasının gerçekten verimli olup olmadığını belirlemek için aşağıdakilerden hangisi en anlamlı ölçüttür?","choices":["İletkendeki kayıp, soğutma tüketimi ve yardımcı sistemler dâhil toplam enerji girdisini aynı hizmeti veren alternatifle karşılaştırmak","Yalnız kablonun elektriksel direncine bakıp diğer enerji tüketimlerini yok saymak","Teknolojinin adında “süper” sözcüğü geçtiği için verimli olduğunu kabul etmek","Sistemin ilk gün çalışmasını, bütün kullanım ömrü için yeterli kanıt saymak"],"distractorWhy":["Doğru; sistem verimliliği tek parçanın direncinden değil, aynı çıktıyı üretmek için bütün sistemin kullandığı toplam enerjiden değerlendirilir. ‘İletkendeki kayıp, soğutma tüketimi ve yardımcı sistemler dâhil toplam enerji girdisini aynı hizmeti veren alternatifle karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Soğutma ve yardımcı sistemler önemli tüketim oluşturabilir; yalnız iletken direnci eksik ölçüttür. Bu nedenle ‘Yalnız kablonun elektriksel direncine bakıp diğer enerji tüketimlerini yok saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Adlandırma bilimsel ölçüm yerine geçmez; nicel ve karşılaştırılabilir veri gerekir. Bu nedenle ‘Teknolojinin adında “süper” sözcüğü geçtiği için verimli olduğunu kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Uzun dönem bakım, performans ve enerji tüketimi değişebilir; tek günlük gözlem yaşam döngüsünü temsil etmez. Bu nedenle ‘Sistemin ilk gün çalışmasını, bütün kullanım ömrü için yeterli kanıt saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İletkendeki kayıp, soğutma tüketimi ve yardımcı sistemler dâhil toplam enerji girdisini aynı hizmeti veren alternatifle karşılaştırmak","level":3,"familyId":"enerji-verimliligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sistem verimliliği tek parçanın direncinden değil, aynı çıktıyı üretmek için bütün sistemin kullandığı toplam enerjiden değerlendirilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; sistem verimliliği tek parçanın direncinden değil, aynı çıktıyı üretmek için bütün sistemin kullandığı toplam enerjiden değerlendirilir. ‘İletkendeki kayıp, soğutma tüketimi ve yardımcı sistemler dâhil toplam enerji girdisini aynı hizmeti veren alternatifle karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Soğutma ve yardımcı sistemler önemli tüketim oluşturabilir; yalnız iletken direnci eksik ölçüttür. Bu nedenle ‘Yalnız kablonun elektriksel direncine bakıp diğer enerji tüketimlerini yok saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Adlandırma bilimsel ölçüm yerine geçmez; nicel ve karşılaştırılabilir veri gerekir. Bu nedenle ‘Teknolojinin adında “süper” sözcüğü geçtiği için verimli olduğunu kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uzun dönem bakım, performans ve enerji tüketimi değişebilir; tek günlük gözlem yaşam döngüsünü temsil etmez. Bu nedenle ‘Sistemin ilk gün çalışmasını, bütün kullanım ömrü için yeterli kanıt saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9892f6523a636a7ee692627ffd3831fb23885dfd2f34c3ae70a321c1433ae8bc","reviewDecisionSha256":"b2054e0178cf95edda2f6c2ab57e4b146f3c19d9a2d2c42ea909f59cce7bdc3b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9892f6523a636a7ee692627ffd3831fb23885dfd2f34c3ae70a321c1433ae8bc","reviewedHash":"sha256:9892f6523a636a7ee692627ffd3831fb23885dfd2f34c3ae70a321c1433ae8bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b2054e0178cf95edda2f6c2ab57e4b146f3c19d9a2d2c42ea909f59cce7bdc3b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0333","contentProjectionSha256":"9892f6523a636a7ee692627ffd3831fb23885dfd2f34c3ae70a321c1433ae8bc","reviewDecisionSha256":"b2054e0178cf95edda2f6c2ab57e4b146f3c19d9a2d2c42ea909f59cce7bdc3b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0334","questionNumber":334,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir enerji santrali yöneticisi “Çıkış kablosunu süper iletken yaparsak santral yüzde yüz verimli olur.” diyor. Aşağıdaki yanıtların hangisi en bilimsel olandır?","choices":["Yönetici haklıdır; tek bir kablonun direnci sıfır olunca bütün enerji dönüşümleri kayıpsız olur.","Kablo kayıpları azalabilir; ancak üretim, dönüşüm, soğutma ve diğer sistem kayıpları sürdüğü için yüzde yüz verim sonucu çıkarılamaz.","Yönetici haklıdır; süper iletken kablo santrale dışarıdan ek enerji üretir.","Yönetici yanlıştır; çünkü süper iletken kablo normal kablodan her koşulda daha fazla direnç gösterir."],"distractorWhy":["Santralde türbin, jeneratör, dönüştürücü, bağlantı ve soğutma gibi başka kayıp kaynakları vardır. Bu nedenle ‘Yönetici haklıdır; tek bir kablonun direnci sıfır olunca bütün enerji dönüşümleri kayıpsız olur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; süper iletken kablo yalnız iletim zincirinin bir bölümündeki direnç kaybını azaltır, bütün santral süreçlerini kayıpsız yapmaz. ‘Kablo kayıpları azalabilir; ancak üretim, dönüşüm, soğutma ve diğer sistem kayıpları sürdüğü için yüzde yüz verim sonucu çıkarılamaz.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Süper iletken enerji üretmez; mevcut enerjinin daha düşük direnç kaybıyla taşınmasını sağlar. Bu nedenle ‘Yönetici haklıdır; süper iletken kablo santrale dışarıdan ek enerji üretir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Uygun süper iletken durumda direnç çok azalır; iddianın yanlışlığı başka kayıpların sürmesinden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Yönetici yanlıştır; çünkü süper iletken kablo normal kablodan her koşulda daha fazla direnç gösterir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kablo kayıpları azalabilir; ancak üretim, dönüşüm, soğutma ve diğer sistem kayıpları sürdüğü için yüzde yüz verim sonucu çıkarılamaz.","level":4,"familyId":"enerji-verimliligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletken kablo yalnız iletim zincirinin bir bölümündeki direnç kaybını azaltır, bütün santral süreçlerini kayıpsız yapmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Santralde türbin, jeneratör, dönüştürücü, bağlantı ve soğutma gibi başka kayıp kaynakları vardır. Bu nedenle ‘Yönetici haklıdır; tek bir kablonun direnci sıfır olunca bütün enerji dönüşümleri kayıpsız olur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; süper iletken kablo yalnız iletim zincirinin bir bölümündeki direnç kaybını azaltır, bütün santral süreçlerini kayıpsız yapmaz. ‘Kablo kayıpları azalabilir; ancak üretim, dönüşüm, soğutma ve diğer sistem kayıpları sürdüğü için yüzde yüz verim sonucu çıkarılamaz.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Süper iletken enerji üretmez; mevcut enerjinin daha düşük direnç kaybıyla taşınmasını sağlar. Bu nedenle ‘Yönetici haklıdır; süper iletken kablo santrale dışarıdan ek enerji üretir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Uygun süper iletken durumda direnç çok azalır; iddianın yanlışlığı başka kayıpların sürmesinden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Yönetici yanlıştır; çünkü süper iletken kablo normal kablodan her koşulda daha fazla direnç gösterir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"537029866732eb8a91aae47e10012a4e83d27b16465c4e228a7acd4b135e4619","reviewDecisionSha256":"f89fdd148db9028674f2f2bb8ea943dc089582b98e8d871f484feb72bc67bc8d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:537029866732eb8a91aae47e10012a4e83d27b16465c4e228a7acd4b135e4619","reviewedHash":"sha256:537029866732eb8a91aae47e10012a4e83d27b16465c4e228a7acd4b135e4619","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f89fdd148db9028674f2f2bb8ea943dc089582b98e8d871f484feb72bc67bc8d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0334","contentProjectionSha256":"537029866732eb8a91aae47e10012a4e83d27b16465c4e228a7acd4b135e4619","reviewDecisionSha256":"f89fdd148db9028674f2f2bb8ea943dc089582b98e8d871f484feb72bc67bc8d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0335","questionNumber":335,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir belediye, geleneksel kablo ile süper iletken kablonun sürdürülebilirliğini karşılaştıracaktır. Aşağıdaki veri kümelerinden hangisi en kapsamlı değerlendirmeyi sağlar?","choices":["Yalnız kablonun dış rengini ve reklam sloganını içeren bilgiler","Sadece ilk satın alma fiyatı","İletim ve soğutma enerjisi, enerji kaynağının türü, malzeme üretimi, bakım, kullanım ömrü, arıza oranı ve geri kazanım verileri","Yalnız iletkenin direncinin sıfıra yakın olduğu bilgisi"],"distractorWhy":["Renk ve slogan çevresel performansı ölçmez; teknik ve yaşam döngüsü verisi sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız kablonun dış rengini ve reklam sloganını içeren bilgiler’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","İlk maliyet önemli olabilir, ancak işletme enerjisi, bakım, ömür ve çevresel etkileri tek başına göstermez. Bu nedenle ‘Sadece ilk satın alma fiyatı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; sürdürülebilirlik yaşam döngüsü boyunca enerji, malzeme, bakım, güvenilirlik ve çevresel etkilerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. ‘İletim ve soğutma enerjisi, enerji kaynağının türü, malzeme üretimi, bakım, kullanım ömrü, arıza oranı ve geri kazanım verileri’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Bu fiziksel avantaj önemlidir fakat soğutma, malzeme ve yaşam döngüsü etkileri olmadan sürdürülebilirlik kararı verilemez. Bu nedenle ‘Yalnız iletkenin direncinin sıfıra yakın olduğu bilgisi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İletim ve soğutma enerjisi, enerji kaynağının türü, malzeme üretimi, bakım, kullanım ömrü, arıza oranı ve geri kazanım verileri","level":4,"familyId":"surdurulebilirlik-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sürdürülebilirlik yaşam döngüsü boyunca enerji, malzeme, bakım, güvenilirlik ve çevresel etkilerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Renk ve slogan çevresel performansı ölçmez; teknik ve yaşam döngüsü verisi sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız kablonun dış rengini ve reklam sloganını içeren bilgiler’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: İlk maliyet önemli olabilir, ancak işletme enerjisi, bakım, ömür ve çevresel etkileri tek başına göstermez. Bu nedenle ‘Sadece ilk satın alma fiyatı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sürdürülebilirlik yaşam döngüsü boyunca enerji, malzeme, bakım, güvenilirlik ve çevresel etkilerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. ‘İletim ve soğutma enerjisi, enerji kaynağının türü, malzeme üretimi, bakım, kullanım ömrü, arıza oranı ve geri kazanım verileri’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Bu fiziksel avantaj önemlidir fakat soğutma, malzeme ve yaşam döngüsü etkileri olmadan sürdürülebilirlik kararı verilemez. Bu nedenle ‘Yalnız iletkenin direncinin sıfıra yakın olduğu bilgisi’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c42a24a387c51b6aec5ae36eec5c069504c2d6265a8892146c9d77e840fdd219","reviewDecisionSha256":"de2242dcb291564cc22f5b0dddb7d14df0af029de07a8a3ec68061c7ebf5c401","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c42a24a387c51b6aec5ae36eec5c069504c2d6265a8892146c9d77e840fdd219","reviewedHash":"sha256:c42a24a387c51b6aec5ae36eec5c069504c2d6265a8892146c9d77e840fdd219","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:de2242dcb291564cc22f5b0dddb7d14df0af029de07a8a3ec68061c7ebf5c401; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0335","contentProjectionSha256":"c42a24a387c51b6aec5ae36eec5c069504c2d6265a8892146c9d77e840fdd219","reviewDecisionSha256":"de2242dcb291564cc22f5b0dddb7d14df0af029de07a8a3ec68061c7ebf5c401","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0336","questionNumber":336,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Aynı hizmeti veren A sisteminde yıllık iletim kaybı 10 birim, ayrıca soğutma gereksinimi yoktur. B sisteminde iletim kaybı 1 birim, soğutma tüketimi 7 birimdir. Malzeme üretimi ve kullanım ömrü hakkında veri bulunmamaktadır. En uygun sonuç hangisidir?","choices":["B sistemi hiç enerji tüketmez.","A sistemi kesinlikle daha sürdürülebilirdir, çünkü soğutma kullanmaz.","B sistemi her bakımdan kesinlikle daha sürdürülebilirdir.","B'nin yıllık işletme enerjisi 8 birimle A'dan 2 birim düşüktür; ancak genel sürdürülebilirlik için malzeme ve ömür verileri gereklidir."],"distractorWhy":["ikinci'nin 1 birim iletim ve 7 birim soğutma tüketimi vardır; toplam sıfır değildir. Bu nedenle ‘ikinci sistemi hiç enerji tüketmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Soğutma olmaması tek ölçüttür; toplam işletme tüketimi birinci'da 10, ikinci'de 8 birimdir. Bu nedenle ‘birinci sistemi kesinlikle daha sürdürülebilirdir, çünkü soğutma kullanmaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","İşletme enerjisi avantajı vardır, ancak üretim, bakım, ömür ve geri kazanım bilgileri eksiktir. Bu nedenle ‘ikinci sistemi her bakımdan kesinlikle daha sürdürülebilirdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; verilen işletme verileri ikinci lehine sınırlı bir enerji avantajı gösterir, fakat yaşam döngüsü bilgisi olmadan kapsamlı çevresel üstünlük ilan edilemez. ‘ikinci'nin yıllık işletme enerjisi 8 birimle birinci'dan 2 birim düşüktür; ancak genel sürdürülebilirlik için malzeme ve ömür verileri gereklidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"B'nin yıllık işletme enerjisi 8 birimle A'dan 2 birim düşüktür; ancak genel sürdürülebilirlik için malzeme ve ömür verileri gereklidir.","level":4,"familyId":"surdurulebilirlik-degerlendirme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: verilen işletme verileri ikinci lehine sınırlı bir enerji avantajı gösterir, fakat yaşam döngüsü bilgisi olmadan kapsamlı çevresel üstünlük ilan edilemez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: ikinci'nin 1 birim iletim ve 7 birim soğutma tüketimi vardır; toplam sıfır değildir. Bu nedenle ‘ikinci sistemi hiç enerji tüketmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Soğutma olmaması tek ölçüttür; toplam işletme tüketimi birinci'da 10, ikinci'de 8 birimdir. Bu nedenle ‘birinci sistemi kesinlikle daha sürdürülebilirdir, çünkü soğutma kullanmaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: İşletme enerjisi avantajı vardır, ancak üretim, bakım, ömür ve geri kazanım bilgileri eksiktir. Bu nedenle ‘ikinci sistemi her bakımdan kesinlikle daha sürdürülebilirdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; verilen işletme verileri ikinci lehine sınırlı bir enerji avantajı gösterir, fakat yaşam döngüsü bilgisi olmadan kapsamlı çevresel üstünlük ilan edilemez. ‘ikinci'nin yıllık işletme enerjisi 8 birimle birinci'dan 2 birim düşüktür; ancak genel sürdürülebilirlik için malzeme ve ömür verileri gereklidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9a82c498e4b858f8f6f6f8df390b90414007dfa977cc9756c73f28383c794932","reviewDecisionSha256":"f47dab10c5834095af0d2acd2bb77e903445bfe6d268ea4131ca82131a40605e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9a82c498e4b858f8f6f6f8df390b90414007dfa977cc9756c73f28383c794932","reviewedHash":"sha256:9a82c498e4b858f8f6f6f8df390b90414007dfa977cc9756c73f28383c794932","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f47dab10c5834095af0d2acd2bb77e903445bfe6d268ea4131ca82131a40605e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0336","contentProjectionSha256":"9a82c498e4b858f8f6f6f8df390b90414007dfa977cc9756c73f28383c794932","reviewDecisionSha256":"f47dab10c5834095af0d2acd2bb77e903445bfe6d268ea4131ca82131a40605e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0337","questionNumber":337,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Sosyal medyada “Oda sıcaklığında süper iletken bulundu” başlıklı bir video paylaşılmış, ancak deney yöntemi ve ölçüm verileri verilmemiştir. Bilimsel olarak en uygun ilk tutum hangisidir?","choices":["İddiayı kesin kabul etmeden yöntem, sıcaklık/direnç verileri, hakemli inceleme ve bağımsız laboratuvar tekrarlarını aramak","Video çok izlendiği için iddiayı doğrulanmış saymak","Başlıkta bilim sözcüğü geçtiği için bütün ayrıntıları doğru kabul etmek","Tek bir görüntüde mıknatıs havada durduğu için elektriksel direncin sıfır olduğunu kesinleştirmek"],"distractorWhy":["Doğru; olağanüstü bir iddia açık yöntem, ölçüm koşulları ve bağımsız yeniden üretimle desteklenmeden güvenilir kabul edilmemelidir. ‘İddiayı kesin kabul etmeden yöntem, sıcaklık/direnç verileri, hakemli inceleme ve bağımsız laboratuvar tekrarlarını aramak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","İzlenme sayısı ölçüm kalitesi, uzmanlık veya bağımsız doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Video çok izlendiği için iddiayı doğrulanmış saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Başlık veya etiket bilimsel yöntem ve veri yerine geçmez. Bu nedenle ‘Başlıkta bilim sözcüğü geçtiği için bütün ayrıntıları doğru kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Manyetik bir gösteri tek başına direnç ölçümü ve süper iletkenlik koşullarını kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Tek bir görüntüde mıknatıs havada durduğu için elektriksel direncin sıfır olduğunu kesinleştirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İddiayı kesin kabul etmeden yöntem, sıcaklık/direnç verileri, hakemli inceleme ve bağımsız laboratuvar tekrarlarını aramak","level":4,"familyId":"kaynak-guvenilirligi-super","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: olağanüstü bir iddia açık yöntem, ölçüm koşulları ve bağımsız yeniden üretimle desteklenmeden güvenilir kabul edilmemelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; olağanüstü bir iddia açık yöntem, ölçüm koşulları ve bağımsız yeniden üretimle desteklenmeden güvenilir kabul edilmemelidir. ‘İddiayı kesin kabul etmeden yöntem, sıcaklık/direnç verileri, hakemli inceleme ve bağımsız laboratuvar tekrarlarını aramak’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: İzlenme sayısı ölçüm kalitesi, uzmanlık veya bağımsız doğrulama sağlamaz. Bu nedenle ‘Video çok izlendiği için iddiayı doğrulanmış saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Başlık veya etiket bilimsel yöntem ve veri yerine geçmez. Bu nedenle ‘Başlıkta bilim sözcüğü geçtiği için bütün ayrıntıları doğru kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Manyetik bir gösteri tek başına direnç ölçümü ve süper iletkenlik koşullarını kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Tek bir görüntüde mıknatıs havada durduğu için elektriksel direncin sıfır olduğunu kesinleştirmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"55cd5ad6ecbcadb81f25bb4f6eb5847e651396b9a15abf7e7a65452647e7c029","reviewDecisionSha256":"f104e51bb9f5febb6e3685b28bdfcf013562d177633bd37148e292a3d9112a6b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:55cd5ad6ecbcadb81f25bb4f6eb5847e651396b9a15abf7e7a65452647e7c029","reviewedHash":"sha256:55cd5ad6ecbcadb81f25bb4f6eb5847e651396b9a15abf7e7a65452647e7c029","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f104e51bb9f5febb6e3685b28bdfcf013562d177633bd37148e292a3d9112a6b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0337","contentProjectionSha256":"55cd5ad6ecbcadb81f25bb4f6eb5847e651396b9a15abf7e7a65452647e7c029","reviewDecisionSha256":"f104e51bb9f5febb6e3685b28bdfcf013562d177633bd37148e292a3d9112a6b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0338","questionNumber":338,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Süper iletken bir kablonun performansı için iki kaynak bulunuyor. Kaynak A yalnız “devrim niteliğinde, kayıpsız” diyen bir satış broşürüdür. Kaynak B deney sıcaklığını, taşınan akımı, soğutma tüketimini, ölçüm belirsizliğini ve bağımsız test sonuçlarını vermektedir. Hangisi daha güçlü kanıt sunar ve neden?","choices":["Kaynak A; daha kısa ve kesin konuştuğu için","Kaynak B; ölçüm koşullarını ve belirsizliği açıkça verip bağımsız testle doğrulandığı için","Kaynak A; ürün satmayı amaçladığı için otomatik olarak tarafsızdır.","İki kaynak eşit derecede güçlüdür; teknik ayrıntıların bilimsel değeri yoktur."],"distractorWhy":["Kesin üslup kanıt değildir; koşul ve ölçüm verilmemesi güvenilirliği düşürür. Bu nedenle ‘Kaynak birinci; daha kısa ve kesin konuştuğu için’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; yöntem ve koşul şeffaflığı ile bağımsız doğrulama, reklam ifadesinden daha yüksek bilimsel güvenilirlik sağlar. ‘Kaynak ikinci; ölçüm koşullarını ve belirsizliği açıkça verip bağımsız testle doğrulandığı için’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Satış amacı çıkar çatışması oluşturabilir; tarafsızlık ayrıca kanıtlanmalıdır. Bu nedenle ‘Kaynak birinci; ürün satmayı amaçladığı için otomatik olarak tarafsızdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Teknik koşullar, belirsizlik ve bağımsız test iddianın sınanabilmesini sağladığı için bilimsel değeri yüksektir. Bu nedenle ‘İki kaynak eşit derecede güçlüdür; teknik ayrıntıların bilimsel değeri yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Kaynak B; ölçüm koşullarını ve belirsizliği açıkça verip bağımsız testle doğrulandığı için","level":4,"familyId":"kaynak-guvenilirligi-super","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yöntem ve koşul şeffaflığı ile bağımsız doğrulama, reklam ifadesinden daha yüksek bilimsel güvenilirlik sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Kesin üslup kanıt değildir; koşul ve ölçüm verilmemesi güvenilirliği düşürür. Bu nedenle ‘Kaynak birinci; daha kısa ve kesin konuştuğu için’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yöntem ve koşul şeffaflığı ile bağımsız doğrulama, reklam ifadesinden daha yüksek bilimsel güvenilirlik sağlar. ‘Kaynak ikinci; ölçüm koşullarını ve belirsizliği açıkça verip bağımsız testle doğrulandığı için’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Satış amacı çıkar çatışması oluşturabilir; tarafsızlık ayrıca kanıtlanmalıdır. Bu nedenle ‘Kaynak birinci; ürün satmayı amaçladığı için otomatik olarak tarafsızdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Teknik koşullar, belirsizlik ve bağımsız test iddianın sınanabilmesini sağladığı için bilimsel değeri yüksektir. Bu nedenle ‘İki kaynak eşit derecede güçlüdür; teknik ayrıntıların bilimsel değeri yoktur.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e8ef3717a80a1be7c12724ea94739c5b8891bbfe970808c9ac795fc8d5fa3163","reviewDecisionSha256":"a2e723d2ddf4bb5bb8781769c6fe78f439e48f64bf08908b4a4717f8cef5c0c2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:e8ef3717a80a1be7c12724ea94739c5b8891bbfe970808c9ac795fc8d5fa3163","reviewedHash":"sha256:e8ef3717a80a1be7c12724ea94739c5b8891bbfe970808c9ac795fc8d5fa3163","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a2e723d2ddf4bb5bb8781769c6fe78f439e48f64bf08908b4a4717f8cef5c0c2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0338","contentProjectionSha256":"e8ef3717a80a1be7c12724ea94739c5b8891bbfe970808c9ac795fc8d5fa3163","reviewDecisionSha256":"a2e723d2ddf4bb5bb8781769c6fe78f439e48f64bf08908b4a4717f8cef5c0c2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0339","questionNumber":339,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir örneğin ölçülen direnci 110 K'de 1,8 Ω, 100 K'de 1,2 Ω, 94 K'de 0,7 Ω, 90 K'de 0,05 Ω ve 88 K'de cihazın ölçüm sınırında sıfırdır. Aşağıdaki yorumlardan hangisi verilerle en uyumludur?","choices":["Örnek 110 K'den itibaren bütün ölçümlerde sıfır dirençlidir.","Sıcaklık azaldıkça direnç sürekli artmıştır.","Direnç yaklaşık 90 K çevresinde keskin biçimde düşmektedir; bu, süper iletken geçiş olasılığını destekler fakat cihaz duyarlılığı ve tekrar sonuçları da incelenmelidir.","88 K ölçümü örneğin elektrik enerjisi ürettiğini kanıtlar."],"distractorWhy":["110 K, 100 K ve 94 K'de açıkça sıfırdan büyük direnç ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Örnek 110 K'den itibaren bütün ölçümlerde sıfır dirençlidir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Veriler sıcaklık azalırken direncin belirgin biçimde düştüğünü göstermektedir. Bu nedenle ‘Sıcaklık azaldıkça direnç sürekli artmıştır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; veri eğilimi belirli sıcaklık çevresinde keskin direnç düşüşü gösterir ve bilimsel sonucun ölçüm sınırıyla birlikte ifade edilmesi gerekir. ‘Direnç yaklaşık 90 K çevresinde keskin biçimde düşmektedir; bu, süper iletken geçiş olasılığını destekler fakat cihaz duyarlılığı ve tekrar sonuçları da incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Sıfıra yakın direnç enerji üretimi değildir; akımın düşük kayıpla taşınmasına ilişkin bir özelliktir. Bu nedenle ‘88 K ölçümü örneğin elektrik enerjisi ürettiğini kanıtlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Direnç yaklaşık 90 K çevresinde keskin biçimde düşmektedir; bu, süper iletken geçiş olasılığını destekler fakat cihaz duyarlılığı ve tekrar sonuçları da incelenmelidir.","level":4,"familyId":"veri-iddia-super","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: veri eğilimi belirli sıcaklık çevresinde keskin direnç düşüşü gösterir ve bilimsel sonucun ölçüm sınırıyla birlikte ifade edilmesi gerekir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: 110 K, 100 K ve 94 K'de açıkça sıfırdan büyük direnç ölçülmüştür. Bu nedenle ‘Örnek 110 K'den itibaren bütün ölçümlerde sıfır dirençlidir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Veriler sıcaklık azalırken direncin belirgin biçimde düştüğünü göstermektedir. Bu nedenle ‘Sıcaklık azaldıkça direnç sürekli artmıştır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; veri eğilimi belirli sıcaklık çevresinde keskin direnç düşüşü gösterir ve bilimsel sonucun ölçüm sınırıyla birlikte ifade edilmesi gerekir. ‘Direnç yaklaşık 90 K çevresinde keskin biçimde düşmektedir; bu, süper iletken geçiş olasılığını destekler fakat cihaz duyarlılığı ve tekrar sonuçları da incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Sıfıra yakın direnç enerji üretimi değildir; akımın düşük kayıpla taşınmasına ilişkin bir özelliktir. Bu nedenle ‘88 K ölçümü örneğin elektrik enerjisi ürettiğini kanıtlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d5a82543ff1d48a3f3aa2531f32ec8c6a36bffe34e4460d035eb3d71705f12bd","reviewDecisionSha256":"dcd45f4070b2157e76a7eef5251a7b04bf11bf6a4c42cb702058ebfadb8ab938","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d5a82543ff1d48a3f3aa2531f32ec8c6a36bffe34e4460d035eb3d71705f12bd","reviewedHash":"sha256:d5a82543ff1d48a3f3aa2531f32ec8c6a36bffe34e4460d035eb3d71705f12bd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dcd45f4070b2157e76a7eef5251a7b04bf11bf6a4c42cb702058ebfadb8ab938; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0339","contentProjectionSha256":"d5a82543ff1d48a3f3aa2531f32ec8c6a36bffe34e4460d035eb3d71705f12bd","reviewDecisionSha256":"dcd45f4070b2157e76a7eef5251a7b04bf11bf6a4c42cb702058ebfadb8ab938","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0340","questionNumber":340,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir maglev prototipinde temas kaynaklı direnç 100 km/sa ve 400 km/sa süratlerinde yaklaşık 2 birim kalırken, hava direncine ayrılan enerji payı sırasıyla 5 ve 60 birim ölçülüyor. Bu verilerden çıkarılabilecek en sağlam sonuç hangisidir?","choices":["Maglevde bütün süratlerde hava direnci sıfırdır.","Temas kaybı düşük olduğu için tren hiçbir enerji kullanmadan hızlanabilir.","Sürat arttıkça hava direncinin etkisi azalır.","Manyetik kaldırma temas kaybını düşük tutsa da sürat arttıkça hava direnci baskınlaşabilir; “maglevde toplam direnç yoktur” iddiası desteklenmez."],"distractorWhy":["400 km/sa ölçümünde hava direnci için 60 birim enerji payı verilmiştir; sonuç veriye aykırıdır. Bu nedenle ‘Maglevde bütün süratlerde hava direnci sıfırdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Hızlanma ve hava direncini yenme için enerji gerekir; düşük temas kaybı enerji gereksinimini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Temas kaybı düşük olduğu için tren hiçbir enerji kullanmadan hızlanabilir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Veriler hava direnci payının 5 birimden 60 birime yükseldiğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Sürat arttıkça hava direncinin etkisi azalır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; veriler temas kaybının düşük kaldığını, buna karşılık yüksek süratte hava direnci payının çok büyüdüğünü gösterir. ‘Manyetik kaldırma temas kaybını düşük tutsa da sürat arttıkça hava direnci baskınlaşabilir; “maglevde toplam direnç yoktur” iddiası desteklenmez.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Manyetik kaldırma temas kaybını düşük tutsa da sürat arttıkça hava direnci baskınlaşabilir; “maglevde toplam direnç yoktur” iddiası desteklenmez.","level":5,"familyId":"veri-iddia-super","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: veriler temas kaybının düşük kaldığını, buna karşılık yüksek süratte hava direnci payının çok büyüdüğünü gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: 400 km/sa ölçümünde hava direnci için 60 birim enerji payı verilmiştir; sonuç veriye aykırıdır. Bu nedenle ‘Maglevde bütün süratlerde hava direnci sıfırdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Hızlanma ve hava direncini yenme için enerji gerekir; düşük temas kaybı enerji gereksinimini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Temas kaybı düşük olduğu için tren hiçbir enerji kullanmadan hızlanabilir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Veriler hava direnci payının 5 birimden 60 birime yükseldiğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Sürat arttıkça hava direncinin etkisi azalır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; veriler temas kaybının düşük kaldığını, buna karşılık yüksek süratte hava direnci payının çok büyüdüğünü gösterir. ‘Manyetik kaldırma temas kaybını düşük tutsa da sürat arttıkça hava direnci baskınlaşabilir; “maglevde toplam direnç yoktur” iddiası desteklenmez.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"29378299f2cb732009f622dcdad753c7dbf7c266238c4898ee17c143a063e956","reviewDecisionSha256":"bce7cc6a2ac91814cb8a397c627c92f589207d656bff0b0f455a66855052b614","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:29378299f2cb732009f622dcdad753c7dbf7c266238c4898ee17c143a063e956","reviewedHash":"sha256:29378299f2cb732009f622dcdad753c7dbf7c266238c4898ee17c143a063e956","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bce7cc6a2ac91814cb8a397c627c92f589207d656bff0b0f455a66855052b614; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0340","contentProjectionSha256":"29378299f2cb732009f622dcdad753c7dbf7c266238c4898ee17c143a063e956","reviewDecisionSha256":"bce7cc6a2ac91814cb8a397c627c92f589207d656bff0b0f455a66855052b614","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0341","questionNumber":341,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir hastane, yeni MR sistemi için süper iletken mıknatıs seçeneğini değerlendiriyor. Aşağıdaki karar ölçütlerinden hangisi en dengeli yaklaşımdır?","choices":["Manyetik alanın gücü ve kararlılığını; soğutma, enerji, bakım, güvenlik, maliyet ve beklenen görüntüleme gereksinimleriyle birlikte değerlendirmek","Yalnız “süper” sözcüğüne bakarak seçeneği otomatik olarak üstün saymak","Sadece ilk satın alma fiyatını dikkate alıp alan kararlılığını ve işletme giderini yok saymak","Süper iletken kullanıldığı için soğutma ve güvenlik planına gerek olmadığını kabul etmek"],"distractorWhy":["Doğru; teknik yarar ile işletme ve güvenlik gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerçek bir sistem kararı verir. ‘Manyetik alanın gücü ve kararlılığını; soğutma, enerji, bakım, güvenlik, maliyet ve beklenen görüntüleme gereksinimleriyle birlikte değerlendirmek’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Teknoloji adı performans, maliyet veya uygunluğu kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız “süper” sözcüğüne bakarak seçeneği otomatik olarak üstün saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","MR başarımı ve yaşam boyu maliyet tek bir başlangıç fiyatıyla belirlenmez. Bu nedenle ‘Sadece ilk satın alma fiyatını dikkate alıp alan kararlılığını ve işletme giderini yok saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Düşük sıcaklık sistemi ve güçlü manyetik alanlar özel işletme/güvenlik planı gerektirir. Bu nedenle ‘Süper iletken kullanıldığı için soğutma ve güvenlik planına gerek olmadığını kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Manyetik alanın gücü ve kararlılığını; soğutma, enerji, bakım, güvenlik, maliyet ve beklenen görüntüleme gereksinimleriyle birlikte değerlendirmek","level":3,"familyId":"gunluk-yasam-karar","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: teknik yarar ile işletme ve güvenlik gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerçek bir sistem kararı verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; teknik yarar ile işletme ve güvenlik gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerçek bir sistem kararı verir. ‘Manyetik alanın gücü ve kararlılığını; soğutma, enerji, bakım, güvenlik, maliyet ve beklenen görüntüleme gereksinimleriyle birlikte değerlendirmek’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Teknoloji adı performans, maliyet veya uygunluğu kanıtlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız “süper” sözcüğüne bakarak seçeneği otomatik olarak üstün saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: MR başarımı ve yaşam boyu maliyet tek bir başlangıç fiyatıyla belirlenmez. Bu nedenle ‘Sadece ilk satın alma fiyatını dikkate alıp alan kararlılığını ve işletme giderini yok saymak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Düşük sıcaklık sistemi ve güçlü manyetik alanlar özel işletme/güvenlik planı gerektirir. Bu nedenle ‘Süper iletken kullanıldığı için soğutma ve güvenlik planına gerek olmadığını kabul etmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c34698303f93f02c03763a870257ef00e8c4a6381d0b1be605b4a96f3e07b2e1","reviewDecisionSha256":"d5ce0e87dada000cc15b36d745398be0730efb75ec207e76ef04734f0d467f68","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c34698303f93f02c03763a870257ef00e8c4a6381d0b1be605b4a96f3e07b2e1","reviewedHash":"sha256:c34698303f93f02c03763a870257ef00e8c4a6381d0b1be605b4a96f3e07b2e1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d5ce0e87dada000cc15b36d745398be0730efb75ec207e76ef04734f0d467f68; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0341","contentProjectionSha256":"c34698303f93f02c03763a870257ef00e8c4a6381d0b1be605b4a96f3e07b2e1","reviewDecisionSha256":"d5ce0e87dada000cc15b36d745398be0730efb75ec207e76ef04734f0d467f68","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0342","questionNumber":342,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Yoğun yapılaşmış bir kentte yeni elektrik koridoru açmak çok güçtür. Mevcut dar koridorda daha yüksek güç taşınması gerekiyor. Aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en uygundur?","choices":["Süper iletken kablo kesinlikle uygun değildir, çünkü hiçbir elektrik akımı taşıyamaz.","Süper iletken kablo, yüksek akım kapasitesi ve düşük direnç kaybı nedeniyle uygun olabilir; ancak soğutma, bağlantı güvenilirliği ve toplam maliyet incelenmelidir.","Süper iletken kablo seçilirse kentte elektrik üretimine gerek kalmaz.","Dar koridor koşulu önemsizdir; bütün kablolar her zaman aynı akım kapasitesine sahiptir."],"distractorWhy":["Süper iletken kablonun temel avantajlarından biri uygun koşullarda yüksek akımı düşük kayıpla taşıyabilmesidir. Bu nedenle ‘Süper iletken kablo kesinlikle uygun değildir, çünkü hiçbir elektrik akımı taşıyamaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; yer kısıtı süper iletken kablonun kapasite avantajını değerli kılar, fakat karar sistem altyapısı ve yaşam döngüsü verileriyle verilmelidir. ‘Süper iletken kablo, yüksek akım kapasitesi ve düşük direnç kaybı nedeniyle uygun olabilir; ancak soğutma, bağlantı güvenilirliği ve toplam maliyet incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Kablo enerji üretmez; üretilen elektriği taşır. Bu nedenle ‘Süper iletken kablo seçilirse kentte elektrik üretimine gerek kalmaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Kablo türü, kesit, sıcaklık ve tasarım taşınabilecek akımı etkiler; yer kısıtı karar açısından önemlidir. Bu nedenle ‘Dar koridor koşulu önemsizdir; bütün kablolar her zaman aynı akım kapasitesine sahiptir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Süper iletken kablo, yüksek akım kapasitesi ve düşük direnç kaybı nedeniyle uygun olabilir; ancak soğutma, bağlantı güvenilirliği ve toplam maliyet incelenmelidir.","level":3,"familyId":"gunluk-yasam-karar","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yer kısıtı süper iletken kablonun kapasite avantajını değerli kılar, fakat karar sistem altyapısı ve yaşam döngüsü verileriyle verilmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Süper iletken kablonun temel avantajlarından biri uygun koşullarda yüksek akımı düşük kayıpla taşıyabilmesidir. Bu nedenle ‘Süper iletken kablo kesinlikle uygun değildir, çünkü hiçbir elektrik akımı taşıyamaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yer kısıtı süper iletken kablonun kapasite avantajını değerli kılar, fakat karar sistem altyapısı ve yaşam döngüsü verileriyle verilmelidir. ‘Süper iletken kablo, yüksek akım kapasitesi ve düşük direnç kaybı nedeniyle uygun olabilir; ancak soğutma, bağlantı güvenilirliği ve toplam maliyet incelenmelidir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Kablo enerji üretmez; üretilen elektriği taşır. Bu nedenle ‘Süper iletken kablo seçilirse kentte elektrik üretimine gerek kalmaz.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Kablo türü, kesit, sıcaklık ve tasarım taşınabilecek akımı etkiler; yer kısıtı karar açısından önemlidir. Bu nedenle ‘Dar koridor koşulu önemsizdir; bütün kablolar her zaman aynı akım kapasitesine sahiptir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b77f11290a2c365cefcda674c9dcf73306a8bb97cbc516984b254bb4f439d4fb","reviewDecisionSha256":"99a982ca6674206499d39a9e56cedab0785cb903a24e196740262a1d3d9fa5b9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b77f11290a2c365cefcda674c9dcf73306a8bb97cbc516984b254bb4f439d4fb","reviewedHash":"sha256:b77f11290a2c365cefcda674c9dcf73306a8bb97cbc516984b254bb4f439d4fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:99a982ca6674206499d39a9e56cedab0785cb903a24e196740262a1d3d9fa5b9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0342","contentProjectionSha256":"b77f11290a2c365cefcda674c9dcf73306a8bb97cbc516984b254bb4f439d4fb","reviewDecisionSha256":"99a982ca6674206499d39a9e56cedab0785cb903a24e196740262a1d3d9fa5b9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0343","questionNumber":343,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Süper iletkenlerin çalışma koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?","choices":["Bir kez süper iletken olan malzeme sonsuza kadar ve her sıcaklıkta aynı durumda kalır.","Süper iletken durum yalnız malzemenin rengine bağlıdır.","Sıcaklık kritik değerin üstüne çıkarsa veya çalışma sınırları aşılırsa malzeme süper iletken durumdan çıkabilir.","Akım ve manyetik alan ne kadar büyük olursa olsun süper iletkenlik hiçbir zaman etkilenmez."],"distractorWhy":["Sıcaklık veya diğer çalışma koşulları değiştiğinde süper iletken durum sona erebilir. Bu nedenle ‘Bir kez süper iletken olan malzeme sonsuza kadar ve her sıcaklıkta aynı durumda kalır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Renk süper iletken geçişin belirleyici fiziksel ölçütü değildir; sıcaklık ve çalışma sınırları önemlidir. Bu nedenle ‘Süper iletken durum yalnız malzemenin rengine bağlıdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; süper iletkenlik sıcaklık, akım ve manyetik alan gibi sınırların korunmasına bağlı koşullu bir durumdur. ‘Sıcaklık kritik değerin üstüne çıkarsa veya çalışma sınırları aşılırsa malzeme süper iletken durumdan çıkabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Kritik akım ve manyetik alan sınırlarının aşılması süper iletken durumu bozabilir. Bu nedenle ‘Akım ve manyetik alan ne kadar büyük olursa olsun süper iletkenlik hiçbir zaman etkilenmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Sıcaklık kritik değerin üstüne çıkarsa veya çalışma sınırları aşılırsa malzeme süper iletken durumdan çıkabilir.","level":2,"familyId":"sinirlar-kosullar","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: süper iletkenlik sıcaklık, akım ve manyetik alan gibi sınırların korunmasına bağlı koşullu bir durumdur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Sıcaklık veya diğer çalışma koşulları değiştiğinde süper iletken durum sona erebilir. Bu nedenle ‘Bir kez süper iletken olan malzeme sonsuza kadar ve her sıcaklıkta aynı durumda kalır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Renk süper iletken geçişin belirleyici fiziksel ölçütü değildir; sıcaklık ve çalışma sınırları önemlidir. Bu nedenle ‘Süper iletken durum yalnız malzemenin rengine bağlıdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; süper iletkenlik sıcaklık, akım ve manyetik alan gibi sınırların korunmasına bağlı koşullu bir durumdur. ‘Sıcaklık kritik değerin üstüne çıkarsa veya çalışma sınırları aşılırsa malzeme süper iletken durumdan çıkabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Kritik akım ve manyetik alan sınırlarının aşılması süper iletken durumu bozabilir. Bu nedenle ‘Akım ve manyetik alan ne kadar büyük olursa olsun süper iletkenlik hiçbir zaman etkilenmez.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2a6cf09011bc7cc93c60f24c064aa4c2ce4c6bcad5bc85bfa687b51c0139120e","reviewDecisionSha256":"11aeca0b839f88916d3884674dd5f1d3d84506958c834628217a6c176fdf1134","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2a6cf09011bc7cc93c60f24c064aa4c2ce4c6bcad5bc85bfa687b51c0139120e","reviewedHash":"sha256:2a6cf09011bc7cc93c60f24c064aa4c2ce4c6bcad5bc85bfa687b51c0139120e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:11aeca0b839f88916d3884674dd5f1d3d84506958c834628217a6c176fdf1134; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0343","contentProjectionSha256":"2a6cf09011bc7cc93c60f24c064aa4c2ce4c6bcad5bc85bfa687b51c0139120e","reviewDecisionSha256":"11aeca0b839f88916d3884674dd5f1d3d84506958c834628217a6c176fdf1134","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0344","questionNumber":344,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-3","topicKey":"tr-g11-fizik-madde-ve-dogasi","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-3-2","topic":"Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi","noteId":"tr-g11-fizik-note-021","noteKey":"tr-g11-fizik-note-021","objective":"FİZ.11.3.2","question":"Bir kurul maglev, MR ve elektrik kablosu projelerini tek cümleyle değerlendirmek istiyor. Aşağıdaki sonuçlardan hangisi üç uygulama için de bilimsel olarak geçerlidir?","choices":["Süper iletken kullanılan her proje bütün koşullarda otomatik olarak en ucuz seçenektir.","Sıfıra yakın direnç, bütün uygulamalarda hava direnci, güvenlik riski ve malzeme etkilerini de sıfırlar.","Maglev, MR ve kabloda süper iletkenin görevi tamamen aynıdır ve uygulama gereksinimlerini incelemek gereksizdir.","Süper iletkenliğin düşük direnç ve manyetik alan avantajı uygulamaya göre farklı yarar sağlar; en iyi seçim soğutma, güvenlik, maliyet, enerji ve yaşam döngüsü koşullarıyla birlikte belirlenir."],"distractorWhy":["İlk yatırım, soğutma, bakım ve altyapı maliyetleri uygulamaya göre değişir; otomatik maliyet üstünlüğü yoktur. Bu nedenle ‘Süper iletken kullanılan her proje bütün koşullarda otomatik olarak en ucuz seçenektir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Elektriksel direnç avantajı diğer fiziksel ve sistemsel etkileri ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Sıfıra yakın direnç, bütün uygulamalarda hava direnci, güvenlik riski ve malzeme etkilerini de sıfırlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Temel malzeme özelliği ortak olsa da her uygulamada karşılanan gereksinim ve sistem tasarımı farklıdır. Bu nedenle ‘Maglev, MR ve kabloda süper iletkenin görevi tamamen aynıdır ve uygulama gereksinimlerini incelemek gereksizdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; aynı fiziksel özellik maglevde kaldırma, MR'da kararlı alan, kabloda düşük kayıp sağlar; fakat her sistemin uygunluğu kendi gereksinim ve bedelleriyle değerlendirilir. ‘Süper iletkenliğin düşük direnç ve manyetik alan avantajı uygulamaya göre farklı yarar sağlar; en iyi seçim soğutma, güvenlik, maliyet, enerji ve yaşam döngüsü koşullarıyla birlikte belirlenir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Süper iletkenliğin düşük direnç ve manyetik alan avantajı uygulamaya göre farklı yarar sağlar; en iyi seçim soğutma, güvenlik, maliyet, enerji ve yaşam döngüsü koşullarıyla birlikte belirlenir.","level":5,"familyId":"sinirlar-kosullar","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-74","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı fiziksel özellik maglevde kaldırma, MR'da kararlı alan, kabloda düşük kayıp sağlar; fakat her sistemin uygunluğu kendi gereksinim ve bedelleriyle değerlendirilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: İlk yatırım, soğutma, bakım ve altyapı maliyetleri uygulamaya göre değişir; otomatik maliyet üstünlüğü yoktur. Bu nedenle ‘Süper iletken kullanılan her proje bütün koşullarda otomatik olarak en ucuz seçenektir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Elektriksel direnç avantajı diğer fiziksel ve sistemsel etkileri ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Sıfıra yakın direnç, bütün uygulamalarda hava direnci, güvenlik riski ve malzeme etkilerini de sıfırlar.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Temel malzeme özelliği ortak olsa da her uygulamada karşılanan gereksinim ve sistem tasarımı farklıdır. Bu nedenle ‘Maglev, MR ve kabloda süper iletkenin görevi tamamen aynıdır ve uygulama gereksinimlerini incelemek gereksizdir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; aynı fiziksel özellik maglevde kaldırma, MR'da kararlı alan, kabloda düşük kayıp sağlar; fakat her sistemin uygunluğu kendi gereksinim ve bedelleriyle değerlendirilir. ‘Süper iletkenliğin düşük direnç ve manyetik alan avantajı uygulamaya göre farklı yarar sağlar; en iyi seçim soğutma, güvenlik, maliyet, enerji ve yaşam döngüsü koşullarıyla birlikte belirlenir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Süper İletkenlerin Kullanım Alanları ve Önemi kapsamında süper iletkenliğin çalışma koşullarını, uygulama yararını ve sistem düzeyi sınırlarını doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-021","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-021","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d51359934644322b141732c255fe9ee861a68fd7ae6bfe222357007d69ef4d96","reviewDecisionSha256":"3bebeadf102754387229fc16b4221ade29ffcdd213f4ad81789b737776139501","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d51359934644322b141732c255fe9ee861a68fd7ae6bfe222357007d69ef4d96","reviewedHash":"sha256:d51359934644322b141732c255fe9ee861a68fd7ae6bfe222357007d69ef4d96","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3bebeadf102754387229fc16b4221ade29ffcdd213f4ad81789b737776139501; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0344","contentProjectionSha256":"d51359934644322b141732c255fe9ee861a68fd7ae6bfe222357007d69ef4d96","reviewDecisionSha256":"3bebeadf102754387229fc16b4221ade29ffcdd213f4ad81789b737776139501","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0345","questionNumber":345,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir laboratuvar fişinde bir kaynak için belirli yönde 120 cd, kaynaktan çıkan toplam görünür ışık için 900 lm ve masa yüzeyi için 300 lx değerleri verilmiştir. Bu değerlerin karşılık geldiği nicelikler sırasıyla hangisidir?","choices":["Işık şiddeti – ışık akısı – aydınlanma","Işık akısı – aydınlanma – ışık şiddeti","Aydınlanma – ışık şiddeti – ışık akısı","Işık şiddeti – aydınlanma – ışık akısı"],"distractorWhy":["Doğru; candela belirli yöndeki ışık şiddetini, lumen toplam ışık akısını, lux ise bir yüzeydeki aydınlanmayı belirtir. ‘Işık şiddeti – ışık akısı – aydınlanma’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; lumen ışık akısının, lux aydınlanmanın ve candela ışık şiddetinin birimidir; verilen sıra bu seçenekte karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Işık akısı – aydınlanma – ışık şiddeti’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; 120 cd aydınlanma değil ışık şiddeti, 300 lx ise ışık akısı değil aydınlanmadır. Bu nedenle ‘Aydınlanma – ışık şiddeti – ışık akısı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; 900 lm aydınlanmayı değil kaynağın yaydığı ışık akısını gösterir. Bu nedenle ‘Işık şiddeti – aydınlanma – ışık akısı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Işık şiddeti – ışık akısı – aydınlanma","level":1,"familyId":"isik-nicelik-tanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: candela belirli yöndeki ışık şiddetini, lumen toplam ışık akısını, lux ise bir yüzeydeki aydınlanmayı belirtir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; candela belirli yöndeki ışık şiddetini, lumen toplam ışık akısını, lux ise bir yüzeydeki aydınlanmayı belirtir. ‘Işık şiddeti – ışık akısı – aydınlanma’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; lumen ışık akısının, lux aydınlanmanın ve candela ışık şiddetinin birimidir; verilen sıra bu seçenekte karıştırılmıştır. Bu nedenle ‘Işık akısı – aydınlanma – ışık şiddeti’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; 120 cd aydınlanma değil ışık şiddeti, 300 lx ise ışık akısı değil aydınlanmadır. Bu nedenle ‘Aydınlanma – ışık şiddeti – ışık akısı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; 900 lm aydınlanmayı değil kaynağın yaydığı ışık akısını gösterir. Bu nedenle ‘Işık şiddeti – aydınlanma – ışık akısı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"77a2a90c6730b5fedd42d9e971f9fa5074741d3abec971fb5c4f4edf12b23945","reviewDecisionSha256":"e21ad42fe000945cb5e46ac9de893b8058c2aa9ee35fb6adf6982d3e50542bc5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:77a2a90c6730b5fedd42d9e971f9fa5074741d3abec971fb5c4f4edf12b23945","reviewedHash":"sha256:77a2a90c6730b5fedd42d9e971f9fa5074741d3abec971fb5c4f4edf12b23945","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e21ad42fe000945cb5e46ac9de893b8058c2aa9ee35fb6adf6982d3e50542bc5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0345","contentProjectionSha256":"77a2a90c6730b5fedd42d9e971f9fa5074741d3abec971fb5c4f4edf12b23945","reviewDecisionSha256":"e21ad42fe000945cb5e46ac9de893b8058c2aa9ee35fb6adf6982d3e50542bc5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0346","questionNumber":346,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"X ve Y el fenerleri eşit toplam ışık akısı yayıyor. X'in reflektörü ışığı dar bir demette, Y'ninki ise geniş bir alana dağıtıyor. Fenerlerden eşit uzaklıktaki demet merkezlerinde ölçüm yapılırsa en uygun çıkarım hangisidir?","choices":["Y'nin toplam ışık akısı, yalnızca demeti geniş olduğu için X'inkinden büyüktür.","X'in demet yönündeki ışık şiddeti ve merkezde oluşturduğu aydınlanma Y'ninkinden büyük olabilir.","İki fenerin her yöndeki ışık şiddetleri zorunlu olarak eşittir.","Demet genişliği değiştiğinde lumen birimi lux birimine dönüşür."],"distractorWhy":["Yanlış; soruda toplam ışık akılarının eşit olduğu verilmiştir, demetin genişliği bu toplamı kendiliğinden değiştirmez. Bu nedenle ‘Y'nin toplam ışık akısı, yalnızca demeti geniş olduğu için X'inkinden büyüktür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; aynı akı daha dar katı açıya yöneltildiğinde belirli yöndeki ışık şiddeti ve demet merkezindeki aydınlanma artabilir. ‘X'in demet yönündeki ışık şiddeti ve merkezde oluşturduğu aydınlanma Y'ninkinden büyük olabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; toplam akının eşit olması ışığın yönlere aynı biçimde dağıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘İki fenerin her yöndeki ışık şiddetleri zorunlu olarak eşittir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; lumen ve lux farklı niceliklerin birimleridir, birbirine birim dönüşümüyle çevrilmez. Bu nedenle ‘Demet genişliği değiştiğinde lumen birimi lux birimine dönüşür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"X'in demet yönündeki ışık şiddeti ve merkezde oluşturduğu aydınlanma Y'ninkinden büyük olabilir.","level":2,"familyId":"isik-nicelik-tanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı akı daha dar katı açıya yöneltildiğinde belirli yöndeki ışık şiddeti ve demet merkezindeki aydınlanma artabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; soruda toplam ışık akılarının eşit olduğu verilmiştir, demetin genişliği bu toplamı kendiliğinden değiştirmez. Bu nedenle ‘Y'nin toplam ışık akısı, yalnızca demeti geniş olduğu için X'inkinden büyüktür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; aynı akı daha dar katı açıya yöneltildiğinde belirli yöndeki ışık şiddeti ve demet merkezindeki aydınlanma artabilir. ‘X'in demet yönündeki ışık şiddeti ve merkezde oluşturduğu aydınlanma Y'ninkinden büyük olabilir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; toplam akının eşit olması ışığın yönlere aynı biçimde dağıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘İki fenerin her yöndeki ışık şiddetleri zorunlu olarak eşittir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; lumen ve lux farklı niceliklerin birimleridir, birbirine birim dönüşümüyle çevrilmez. Bu nedenle ‘Demet genişliği değiştiğinde lumen birimi lux birimine dönüşür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c4fe78dd8d37bcd91d8079093a1e2f1039d895d4abb7687157aec6b2932721fb","reviewDecisionSha256":"f6eff789e31931c77cde8583a769bec97fb940e835591c47bd60a5845c5d19b6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c4fe78dd8d37bcd91d8079093a1e2f1039d895d4abb7687157aec6b2932721fb","reviewedHash":"sha256:c4fe78dd8d37bcd91d8079093a1e2f1039d895d4abb7687157aec6b2932721fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f6eff789e31931c77cde8583a769bec97fb940e835591c47bd60a5845c5d19b6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0346","contentProjectionSha256":"c4fe78dd8d37bcd91d8079093a1e2f1039d895d4abb7687157aec6b2932721fb","reviewDecisionSha256":"f6eff789e31931c77cde8583a769bec97fb940e835591c47bd60a5845c5d19b6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0347","questionNumber":347,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir öğrenci aydınlanma niceliği için ölçülebilir bir tanım geliştirmek istiyor. Aşağıdaki işlemlerden hangisi bu amaca en uygundur?","choices":["Kaynağın elektriksel gücünü ölçüp sonucu candela cinsinden yazmak","Kaynağın bütün yönlerdeki ışık şiddetlerini toplamadan yalnız sıcaklığını ölçmek","Yüzeye ulaşan ışık akısının aydınlanan alana oranını belirleyip sonucu lux cinsinden ifade etmek","Yüzeyin rengini gözle değerlendirip sonucu lumen cinsinden belirtmek"],"distractorWhy":["Yanlış; elektriksel güç watt ile ölçülür ve tek başına yüzeydeki aydınlanmayı tanımlamaz. Bu nedenle ‘Kaynağın elektriksel gücünü ölçüp sonucu candela cinsinden yazmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; sıcaklık ölçümü aydınlanmanın operasyonel tanımını vermez. Bu nedenle ‘Kaynağın bütün yönlerdeki ışık şiddetlerini toplamadan yalnız sıcaklığını ölçmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; aydınlanma, yüzeye düşen ışık akısının yüzey alanına dağılımıyla ilişkilidir ve lux ile ifade edilir. ‘Yüzeye ulaşan ışık akısının aydınlanan alana oranını belirleyip sonucu lux cinsinden ifade etmek’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; yüzey rengi ölçümsüz bir nitel gözlemdir ve lumen kaynağın ışık akısı birimidir. Bu nedenle ‘Yüzeyin rengini gözle değerlendirip sonucu lumen cinsinden belirtmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yüzeye ulaşan ışık akısının aydınlanan alana oranını belirleyip sonucu lux cinsinden ifade etmek","level":2,"familyId":"isik-nicelik-tanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aydınlanma, yüzeye düşen ışık akısının yüzey alanına dağılımıyla ilişkilidir ve lux ile ifade edilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; elektriksel güç watt ile ölçülür ve tek başına yüzeydeki aydınlanmayı tanımlamaz. Bu nedenle ‘Kaynağın elektriksel gücünü ölçüp sonucu candela cinsinden yazmak’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; sıcaklık ölçümü aydınlanmanın operasyonel tanımını vermez. Bu nedenle ‘Kaynağın bütün yönlerdeki ışık şiddetlerini toplamadan yalnız sıcaklığını ölçmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; aydınlanma, yüzeye düşen ışık akısının yüzey alanına dağılımıyla ilişkilidir ve lux ile ifade edilir. ‘Yüzeye ulaşan ışık akısının aydınlanan alana oranını belirleyip sonucu lux cinsinden ifade etmek’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; yüzey rengi ölçümsüz bir nitel gözlemdir ve lumen kaynağın ışık akısı birimidir. Bu nedenle ‘Yüzeyin rengini gözle değerlendirip sonucu lumen cinsinden belirtmek’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3caea8a8d71bfce1ff36650662ce625eb08b64513fc9d973b52166b95712ed9c","reviewDecisionSha256":"5fd25db6330ec0da0835aefccd493919a4ff58e195ea4412beaea84361b799be","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3caea8a8d71bfce1ff36650662ce625eb08b64513fc9d973b52166b95712ed9c","reviewedHash":"sha256:3caea8a8d71bfce1ff36650662ce625eb08b64513fc9d973b52166b95712ed9c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5fd25db6330ec0da0835aefccd493919a4ff58e195ea4412beaea84361b799be; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0347","contentProjectionSha256":"3caea8a8d71bfce1ff36650662ce625eb08b64513fc9d973b52166b95712ed9c","reviewDecisionSha256":"5fd25db6330ec0da0835aefccd493919a4ff58e195ea4412beaea84361b799be","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0348","questionNumber":348,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir ampul kutusunda “1100 lm” ifadesi yer almaktadır. Bu etiket doğrudan hangi bilgiyi verir?","choices":["Ampulün bir metrekarelik her yüzeyde oluşturacağı sabit aydınlanmayı","Ampulün yalnız asal doğrultudaki ışık şiddetini","Ampulün bir saatte tükettiği elektrik enerjisini","Ampulün yaydığı toplam görünür ışık akısını"],"distractorWhy":["Yanlış; aydınlanma uzaklığa, yönelime ve yüzeye bağlıdır; lümen etiketi her yüzey için sabit lux değeri vermez. Bu nedenle ‘Ampulün bir metrekarelik her yüzeyde oluşturacağı sabit aydınlanmayı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; belirli yöndeki ışık şiddeti candela ile ifade edilir. Bu nedenle ‘Ampulün yalnız asal doğrultudaki ışık şiddetini’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; tüketilen enerji joule ya da kilovatsaat gibi birimlerle belirtilir. Bu nedenle ‘Ampulün bir saatte tükettiği elektrik enerjisini’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; lumen, kaynağın yaydığı toplam görünür ışık akısının birimidir. ‘Ampulün yaydığı toplam görünür ışık akısını’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Ampulün yaydığı toplam görünür ışık akısını","level":2,"familyId":"isik-nicelik-tanim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: lumen, kaynağın yaydığı toplam görünür ışık akısının birimidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aydınlanma uzaklığa, yönelime ve yüzeye bağlıdır; lümen etiketi her yüzey için sabit lux değeri vermez. Bu nedenle ‘Ampulün bir metrekarelik her yüzeyde oluşturacağı sabit aydınlanmayı’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; belirli yöndeki ışık şiddeti candela ile ifade edilir. Bu nedenle ‘Ampulün yalnız asal doğrultudaki ışık şiddetini’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; tüketilen enerji joule ya da kilovatsaat gibi birimlerle belirtilir. Bu nedenle ‘Ampulün bir saatte tükettiği elektrik enerjisini’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; lumen, kaynağın yaydığı toplam görünür ışık akısının birimidir. ‘Ampulün yaydığı toplam görünür ışık akısını’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"badf53953664953e104b0c69b95e9dde7e69f9d4f92b586918a361a2bee80b1c","reviewDecisionSha256":"4c16cd3b9885bb3cd1044f20850ae94e4f0e265b465a1fc931f98ef24e1e6a6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:badf53953664953e104b0c69b95e9dde7e69f9d4f92b586918a361a2bee80b1c","reviewedHash":"sha256:badf53953664953e104b0c69b95e9dde7e69f9d4f92b586918a361a2bee80b1c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4c16cd3b9885bb3cd1044f20850ae94e4f0e265b465a1fc931f98ef24e1e6a6a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0348","contentProjectionSha256":"badf53953664953e104b0c69b95e9dde7e69f9d4f92b586918a361a2bee80b1c","reviewDecisionSha256":"4c16cd3b9885bb3cd1044f20850ae94e4f0e265b465a1fc931f98ef24e1e6a6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0349","questionNumber":349,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Aynı lamba ve aynı luxmetre kullanılarak sensör lambaya dik tutulmuştur. Ölçümler 0,5 m'de 800 lx, 1,0 m'de 200 lx ve 2,0 m'de 50 lx olarak kaydedilmiştir. Veriyi en iyi açıklayan çıkarım hangisidir?","choices":["Uzaklık iki katına çıktığında aydınlanma yaklaşık dörtte bire düşmektedir.","Aydınlanma uzaklıkla doğru orantılı olarak artmaktadır.","Lambanın ışık akısı her ölçümde dört kat azalmaktadır.","Luxmetrenin ölçtüğü nicelik uzaklıktan bağımsızdır."],"distractorWhy":["Doğru; 800→200 ve 200→50 değişimleri, uzaklığın iki katına çıkmasıyla aydınlanmanın yaklaşık dörtte bire indiğini gösterir. ‘Uzaklık iki katına çıktığında aydınlanma yaklaşık dörtte bire düşmektedir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; veriler uzaklık arttıkça aydınlanmanın azaldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Aydınlanma uzaklıkla doğru orantılı olarak artmaktadır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı lambanın toplam ışık akısının ölçümler arasında değiştiğine ilişkin veri yoktur. Bu nedenle ‘Lambanın ışık akısı her ölçümde dört kat azalmaktadır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; ölçülen lux değerleri uzaklık değiştikçe belirgin biçimde değişmiştir. Bu nedenle ‘Luxmetrenin ölçtüğü nicelik uzaklıktan bağımsızdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Uzaklık iki katına çıktığında aydınlanma yaklaşık dörtte bire düşmektedir.","level":3,"familyId":"aydinlanma-veri-yorum","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 800→200 ve 200→50 değişimleri, uzaklığın iki katına çıkmasıyla aydınlanmanın yaklaşık dörtte bire indiğini gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 800→200 ve 200→50 değişimleri, uzaklığın iki katına çıkmasıyla aydınlanmanın yaklaşık dörtte bire indiğini gösterir. ‘Uzaklık iki katına çıktığında aydınlanma yaklaşık dörtte bire düşmektedir.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; veriler uzaklık arttıkça aydınlanmanın azaldığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Aydınlanma uzaklıkla doğru orantılı olarak artmaktadır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; aynı lambanın toplam ışık akısının ölçümler arasında değiştiğine ilişkin veri yoktur. Bu nedenle ‘Lambanın ışık akısı her ölçümde dört kat azalmaktadır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; ölçülen lux değerleri uzaklık değiştikçe belirgin biçimde değişmiştir. Bu nedenle ‘Luxmetrenin ölçtüğü nicelik uzaklıktan bağımsızdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cdd702761d5a934af793194921489ef0bc4209b23a1f1ac636622bb56b4be964","reviewDecisionSha256":"40f94fdff952aef06c283e91ecb52acd4eab0b6d50ab68a2f9ce8dbfd377ca80","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cdd702761d5a934af793194921489ef0bc4209b23a1f1ac636622bb56b4be964","reviewedHash":"sha256:cdd702761d5a934af793194921489ef0bc4209b23a1f1ac636622bb56b4be964","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:40f94fdff952aef06c283e91ecb52acd4eab0b6d50ab68a2f9ce8dbfd377ca80; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0349","contentProjectionSha256":"cdd702761d5a934af793194921489ef0bc4209b23a1f1ac636622bb56b4be964","reviewDecisionSha256":"40f94fdff952aef06c283e91ecb52acd4eab0b6d50ab68a2f9ce8dbfd377ca80","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0350","questionNumber":350,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Kaynak–sensör uzaklığı sabit tutulurken luxmetre yüzeyi ışınlara göre farklı açılara çevrilmiştir. Sensör ışınlara dikken 240 lx, 45° eğikken 170 lx, ışınlara neredeyse paralelken 62 lx okunmuştur. Bu verilerden hangi sonuç çıkarılır?","choices":["Sensörün yönelimi değişince kaynağın toplam ışık akısı zorunlu olarak değişir.","Yüzey ışınlara daha dik olduğunda birim alana ulaşan akı arttığı için aydınlanma daha büyüktür.","Aydınlanma yalnız uzaklığa bağlıdır; yönelim farkı ölçüm hatasıdır.","Luxmetre eğildikçe ölçülen nicelik ışık şiddetine dönüşür."],"distractorWhy":["Yanlış; sensörün çevrilmesi kaynağın toplam yaydığı ışık akısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Sensörün yönelimi değişince kaynağın toplam ışık akısı zorunlu olarak değişir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Doğru; yüzey ışınlara dik konumdayken etkili alan ve birim alana düşen akı bakımından aydınlanma en büyüktür. ‘Yüzey ışınlara daha dik olduğunda birim alana ulaşan akı arttığı için aydınlanma daha büyüktür.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; kontrollü veriler yönelimin de aydınlanmayı etkilediğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Aydınlanma yalnız uzaklığa bağlıdır; yönelim farkı ölçüm hatasıdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar.","Yanlış; cihazın yönelimi değişse de ölçtüğü nicelik aydınlanmadır. Bu nedenle ‘Luxmetre eğildikçe ölçülen nicelik ışık şiddetine dönüşür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yüzey ışınlara daha dik olduğunda birim alana ulaşan akı arttığı için aydınlanma daha büyüktür.","level":3,"familyId":"aydinlanma-veri-yorum","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzey ışınlara dik konumdayken etkili alan ve birim alana düşen akı bakımından aydınlanma en büyüktür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; sensörün çevrilmesi kaynağın toplam yaydığı ışık akısını değiştirmez. Bu nedenle ‘Sensörün yönelimi değişince kaynağın toplam ışık akısı zorunlu olarak değişir.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yüzey ışınlara dik konumdayken etkili alan ve birim alana düşen akı bakımından aydınlanma en büyüktür. ‘Yüzey ışınlara daha dik olduğunda birim alana ulaşan akı arttığı için aydınlanma daha büyüktür.’ ifadesi sorudaki nicelik, çalışma koşulu ve uygulama sınırlarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; kontrollü veriler yönelimin de aydınlanmayı etkilediğini göstermektedir. Bu nedenle ‘Aydınlanma yalnız uzaklığa bağlıdır; yönelim farkı ölçüm hatasıdır.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; cihazın yönelimi değişse de ölçtüğü nicelik aydınlanmadır. Bu nedenle ‘Luxmetre eğildikçe ölçülen nicelik ışık şiddetine dönüşür.’ seçeneği elemanın işlevini, enerji bilançosunu, kanıtın kapsamını ya da optik niceliği yanlış yorumlar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek verilen koşullardan zorunlu olarak çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma niceliklerini uzaklık-yönelim verileriyle doğru uygulamayı ve üç ayrı kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli devre işlevi, sıcaklık/enerji koşulu, sayısal ölçüm, kaynak-sensör uzaklığı veya yüzey yönelimi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm tanım, oran, enerji bilançosu ya da kanıt kapsamı üzerinden tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cdf3f8680bf9bccde27e7a6eac107b9b76c1b9af87ea91db1c98ee945edcf98d","reviewDecisionSha256":"93259c5666f7bfd9d9f9b510bae8b92cac19c9c59a7db224af3d2d7931a303e3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cdf3f8680bf9bccde27e7a6eac107b9b76c1b9af87ea91db1c98ee945edcf98d","reviewedHash":"sha256:cdf3f8680bf9bccde27e7a6eac107b9b76c1b9af87ea91db1c98ee945edcf98d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:93259c5666f7bfd9d9f9b510bae8b92cac19c9c59a7db224af3d2d7931a303e3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0350","contentProjectionSha256":"cdf3f8680bf9bccde27e7a6eac107b9b76c1b9af87ea91db1c98ee945edcf98d","reviewDecisionSha256":"93259c5666f7bfd9d9f9b510bae8b92cac19c9c59a7db224af3d2d7931a303e3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0351","questionNumber":351,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir deneyde aynı tip armatürle şu sonuçlar alınmıştır: A düzeni 600 lm ve 1 m için 150 lx, B düzeni 900 lm ve 1 m için 225 lx, C düzeni 900 lm ve 2 m için 56 lx. Hangi değerlendirme verilerin tümüyle uyumludur?","choices":["Işık akısı arttığında aydınlanma azalır; uzaklık arttığında değişmez.","Aynı ışık akısında uzaklığın iki katına çıkması aydınlanmayı iki katına çıkarır.","Aynı geometrik koşullarda daha büyük ışık akısı daha büyük aydınlanma oluştururken uzaklığın artması aydınlanmayı azaltır.","Lümen ve lux değerleri her durumda birbirine eşit olmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; birinci ve ikinci karşılaştırması daha büyük akının daha büyük aydınlanmayla birlikte olduğunu gösterir. Bu yüzden ‘Işık akısı arttığında aydınlanma azalır; uzaklık arttığında değişmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ikinci ve üçüncü karşılaştırmasında uzaklık artınca aydınlanma belirgin biçimde azalmıştır. Bu yüzden ‘Aynı ışık akısında uzaklığın iki katına çıkması aydınlanmayı iki katına çıkarır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; birinci–ikinci akı etkisini, ikinci–üçüncü ise uzaklık etkisini kontrollü biçimde göstermektedir. ‘Aynı geometrik koşullarda daha büyük ışık akısı daha büyük aydınlanma oluştururken uzaklığın artması aydınlanmayı azaltır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; lumen ışık akısının, lux aydınlanmanın birimidir ve sayısal eşitlik zorunluluğu yoktur. Bu yüzden ‘Lümen ve lux değerleri her durumda birbirine eşit olmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı geometrik koşullarda daha büyük ışık akısı daha büyük aydınlanma oluştururken uzaklığın artması aydınlanmayı azaltır.","level":3,"familyId":"aydinlanma-veri-yorum","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birinci–ikinci akı etkisini, ikinci–üçüncü ise uzaklık etkisini kontrollü biçimde göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; birinci ve ikinci karşılaştırması daha büyük akının daha büyük aydınlanmayla birlikte olduğunu gösterir. Bu yüzden ‘Işık akısı arttığında aydınlanma azalır; uzaklık arttığında değişmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; ikinci ve üçüncü karşılaştırmasında uzaklık artınca aydınlanma belirgin biçimde azalmıştır. Bu yüzden ‘Aynı ışık akısında uzaklığın iki katına çıkması aydınlanmayı iki katına çıkarır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; birinci–ikinci akı etkisini, ikinci–üçüncü ise uzaklık etkisini kontrollü biçimde göstermektedir. ‘Aynı geometrik koşullarda daha büyük ışık akısı daha büyük aydınlanma oluştururken uzaklığın artması aydınlanmayı azaltır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; lumen ışık akısının, lux aydınlanmanın birimidir ve sayısal eşitlik zorunluluğu yoktur. Bu yüzden ‘Lümen ve lux değerleri her durumda birbirine eşit olmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a4ed9441ef3070b89cb5e1aa1ed7f79883e535e9f8002950b874682b67eb8ced","reviewDecisionSha256":"556dd3ad1c50c2708cb2b32e87b0124bd5d075d9d5dbcc5a0db77fadd4b8b974","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a4ed9441ef3070b89cb5e1aa1ed7f79883e535e9f8002950b874682b67eb8ced","reviewedHash":"sha256:a4ed9441ef3070b89cb5e1aa1ed7f79883e535e9f8002950b874682b67eb8ced","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:556dd3ad1c50c2708cb2b32e87b0124bd5d075d9d5dbcc5a0db77fadd4b8b974; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0351","contentProjectionSha256":"a4ed9441ef3070b89cb5e1aa1ed7f79883e535e9f8002950b874682b67eb8ced","reviewDecisionSha256":"556dd3ad1c50c2708cb2b32e87b0124bd5d075d9d5dbcc5a0db77fadd4b8b974","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0352","questionNumber":352,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir sınıfta mevcut armatürlerle ortalama 320 lx, en düşük 110 lx ve en yüksek 610 lx ölçülmüştür. Aynı lambalar korunup dağıtıcı yüzeyler ve yönelimler değiştirilince ortalama 300 lx, en düşük 240 lx ve en yüksek 360 lx bulunmuştur. Yeni düzen için en uygun değerlendirme hangisidir?","choices":["Toplam ışık akısı kesin olarak iki katına çıkmıştır.","Her noktadaki aydınlanma azaldığı için düzen başarısızdır.","Ortalama değer tek başına yeterlidir; en düşük ve en yüksek değerlerin önemi yoktur.","Ortalama biraz azalmasına karşın aydınlanma dağılımı belirgin biçimde daha düzgün hâle gelmiştir."],"distractorWhy":["Yanlış; aynı lambalar kullanılmıştır ve veriler toplam akının iki katına çıktığını göstermez. Bu yüzden ‘Toplam ışık akısı kesin olarak iki katına çıkmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; en düşük değer 110 lx'ten 240 lx'e yükselmiş, yalnız bazı parlak bölgeler azalmıştır. Bu yüzden ‘Her noktadaki aydınlanma azaldığı için düzen başarısızdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; min–maks aralığı çalışma alanındaki düzgünlüğü değerlendirmek için önemlidir. Bu yüzden ‘Ortalama değer tek başına yeterlidir; en düşük ve en yüksek değerlerin önemi yoktur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; 110–610 lx aralığı 240–360 lx aralığına daralmış, böylece aydınlanma daha dengeli dağılmıştır. ‘Ortalama biraz azalmasına karşın aydınlanma dağılımı belirgin biçimde daha düzgün hâle gelmiştir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Ortalama biraz azalmasına karşın aydınlanma dağılımı belirgin biçimde daha düzgün hâle gelmiştir.","level":4,"familyId":"aydinlanma-veri-yorum","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 110–610 lx aralığı 240–360 lx aralığına daralmış, böylece aydınlanma daha dengeli dağılmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynı lambalar kullanılmıştır ve veriler toplam akının iki katına çıktığını göstermez. Bu yüzden ‘Toplam ışık akısı kesin olarak iki katına çıkmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; en düşük değer 110 lx'ten 240 lx'e yükselmiş, yalnız bazı parlak bölgeler azalmıştır. Bu yüzden ‘Her noktadaki aydınlanma azaldığı için düzen başarısızdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; min–maks aralığı çalışma alanındaki düzgünlüğü değerlendirmek için önemlidir. Bu yüzden ‘Ortalama değer tek başına yeterlidir; en düşük ve en yüksek değerlerin önemi yoktur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; 110–610 lx aralığı 240–360 lx aralığına daralmış, böylece aydınlanma daha dengeli dağılmıştır. ‘Ortalama biraz azalmasına karşın aydınlanma dağılımı belirgin biçimde daha düzgün hâle gelmiştir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0acda683509b983d7563d68eafe1766b1fe23c1d7ce2b02f5bbf7d047394eefc","reviewDecisionSha256":"12fc95ea45ce8a223a122d06dda195d47d5d49bf660ca697f7f44b071f359395","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0acda683509b983d7563d68eafe1766b1fe23c1d7ce2b02f5bbf7d047394eefc","reviewedHash":"sha256:0acda683509b983d7563d68eafe1766b1fe23c1d7ce2b02f5bbf7d047394eefc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:12fc95ea45ce8a223a122d06dda195d47d5d49bf660ca697f7f44b071f359395; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0352","contentProjectionSha256":"0acda683509b983d7563d68eafe1766b1fe23c1d7ce2b02f5bbf7d047394eefc","reviewDecisionSha256":"12fc95ea45ce8a223a122d06dda195d47d5d49bf660ca697f7f44b071f359395","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0353","questionNumber":353,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Dört ampulün etiketleri şöyledir: A: 800 lm–8 W, B: 1000 lm–12 W, C: 1500 lm–20 W, D: 600 lm–9 W. Bir watt elektrik gücü başına en fazla ışık akısını sağlayan ampul hangisidir?","choices":["A","B","C","D"],"distractorWhy":["Doğru; birinci ampulü 800/8=100 lm/W ile seçenekler içindeki en yüksek oranı verir. ‘birinci’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; ikinci ampulünün oranı yaklaşık 83 lm/W'tır ve birinci'dan düşüktür. Bu yüzden ‘ikinci’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; üçüncü'nin toplam akısı büyük olsa da oranı 75 lm/W'tır. Bu yüzden ‘üçüncü’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; dördüncü'nin oranı yaklaşık 67 lm/W'tır ve en yüksek değildir. Bu yüzden ‘dördüncü’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"A","level":3,"familyId":"aydinlatma-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birinci ampulü 800/8=100 lm/W ile seçenekler içindeki en yüksek oranı verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; birinci ampulü 800/8=100 lm/W ile seçenekler içindeki en yüksek oranı verir. ‘birinci’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; ikinci ampulünün oranı yaklaşık 83 lm/W'tır ve birinci'dan düşüktür. Bu yüzden ‘ikinci’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; üçüncü'nin toplam akısı büyük olsa da oranı 75 lm/W'tır. Bu yüzden ‘üçüncü’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; dördüncü'nin oranı yaklaşık 67 lm/W'tır ve en yüksek değildir. Bu yüzden ‘dördüncü’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3db92fdc415c5ca39da3d23e165b6bb468080f8df36342f3c81d82723781f0ec","reviewDecisionSha256":"bcc0cb03eb998f3300f0f9ab5d0d8406217956f81077f1c9fd151f882c1829ba","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3db92fdc415c5ca39da3d23e165b6bb468080f8df36342f3c81d82723781f0ec","reviewedHash":"sha256:3db92fdc415c5ca39da3d23e165b6bb468080f8df36342f3c81d82723781f0ec","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bcc0cb03eb998f3300f0f9ab5d0d8406217956f81077f1c9fd151f882c1829ba; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0353","contentProjectionSha256":"3db92fdc415c5ca39da3d23e165b6bb468080f8df36342f3c81d82723781f0ec","reviewDecisionSha256":"bcc0cb03eb998f3300f0f9ab5d0d8406217956f81077f1c9fd151f882c1829ba","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0354","questionNumber":354,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Dar açılı reflektörlü 500 lm'lik bir okuma lambası kitap üzerinde 700 lx oluştururken, reflektörsüz 800 lm'lik bir ampul aynı uzaklıkta 300 lx oluşturuyor. Bu durumun en uygun açıklaması hangisidir?","choices":["Lümen değeri büyük olan kaynak her noktada zorunlu olarak daha büyük lux oluşturur.","Işık akısının yönlere dağılımı farklı olduğundan daha düşük toplam akı dar bir alanda daha yüksek aydınlanma oluşturabilir.","Lux yalnız ampulün elektriksel gücüne bağlıdır.","Reflektör, lumen birimini candela birimine dönüştürerek ölçümü geçersiz kılar."],"distractorWhy":["Yanlış; yerel aydınlanma yalnız toplam akıya değil akının yönsel dağılımına da bağlıdır. Bu yüzden ‘Lümen değeri büyük olan kaynak her noktada zorunlu olarak daha büyük lux oluşturur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; reflektör 500 lm'lik akının daha büyük bölümünü kitap alanına yönelterek yerel lux değerini yükseltebilir. ‘Işık akısının yönlere dağılımı farklı olduğundan daha düşük toplam akı dar bir alanda daha yüksek aydınlanma oluşturabilir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; aydınlanma güçten doğrudan ve tek başına belirlenmez. Bu yüzden ‘Lux yalnız ampulün elektriksel gücüne bağlıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; reflektör fiziksel dağılımı değiştirir, birimleri birbirine dönüştürmez. Bu yüzden ‘Reflektör, lumen birimini candela birimine dönüştürerek ölçümü geçersiz kılar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işık akısının yönlere dağılımı farklı olduğundan daha düşük toplam akı dar bir alanda daha yüksek aydınlanma oluşturabilir.","level":3,"familyId":"aydinlatma-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: reflektör 500 lm'lik akının daha büyük bölümünü kitap alanına yönelterek yerel lux değerini yükseltebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yerel aydınlanma yalnız toplam akıya değil akının yönsel dağılımına da bağlıdır. Bu yüzden ‘Lümen değeri büyük olan kaynak her noktada zorunlu olarak daha büyük lux oluşturur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; reflektör 500 lm'lik akının daha büyük bölümünü kitap alanına yönelterek yerel lux değerini yükseltebilir. ‘Işık akısının yönlere dağılımı farklı olduğundan daha düşük toplam akı dar bir alanda daha yüksek aydınlanma oluşturabilir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; aydınlanma güçten doğrudan ve tek başına belirlenmez. Bu yüzden ‘Lux yalnız ampulün elektriksel gücüne bağlıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; reflektör fiziksel dağılımı değiştirir, birimleri birbirine dönüştürmez. Bu yüzden ‘Reflektör, lumen birimini candela birimine dönüştürerek ölçümü geçersiz kılar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"02ebc09da99f92019d9c7ca68791d3bce78a7f19a575c2a5619fa773289d6177","reviewDecisionSha256":"41656c3af02565378e42bfb5e03dbd668d8c55f52d16a3f2d4709bca0b6bc962","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:02ebc09da99f92019d9c7ca68791d3bce78a7f19a575c2a5619fa773289d6177","reviewedHash":"sha256:02ebc09da99f92019d9c7ca68791d3bce78a7f19a575c2a5619fa773289d6177","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:41656c3af02565378e42bfb5e03dbd668d8c55f52d16a3f2d4709bca0b6bc962; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0354","contentProjectionSha256":"02ebc09da99f92019d9c7ca68791d3bce78a7f19a575c2a5619fa773289d6177","reviewDecisionSha256":"41656c3af02565378e42bfb5e03dbd668d8c55f52d16a3f2d4709bca0b6bc962","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0355","questionNumber":355,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Boyutları aynı iki odada aynı konumlarda eşit sayıda 1000 lm'lik armatür kullanılmıştır. Açık renk duvarlı odada ortalama 420 lx, koyu renk duvarlı odada 300 lx ölçülmüştür. Hangi çıkarım en savunulabilirdir?","choices":["Koyu duvarlar ampullerin ışık akısını kaynağın içinde azaltmıştır.","Açık renk duvarlı odada luxmetre artık candela ölçmektedir.","Yüzeylerin ışığı yansıtma özellikleri, kaynakların akısı aynı olsa da odadaki ölçülen aydınlanma dağılımını etkileyebilir.","Oda rengi yalnız gözün algısını etkiler; fiziksel ölçüm üzerinde hiçbir etkisi olamaz."],"distractorWhy":["Yanlış; ampullerin etiket akısı aynıdır, fark odadaki yansıma ve soğurmadan kaynaklanabilir. Bu yüzden ‘Koyu duvarlar ampullerin ışık akısını kaynağın içinde azaltmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; luxmetre her iki odada da aydınlanma ölçer. Bu yüzden ‘Açık renk duvarlı odada luxmetre artık candela ölçmektedir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; açık yüzeylerden daha fazla yansıyan ışık ölçüm düzlemine ulaşarak ortalama aydınlanmayı yükseltebilir. ‘Yüzeylerin ışığı yansıtma özellikleri, kaynakların akısı aynı olsa da odadaki ölçülen aydınlanma dağılımını etkileyebilir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; yüzeylerin yansıtma ve soğurma özellikleri sensöre ulaşan ışık miktarını fiziksel olarak değiştirir. Bu yüzden ‘Oda rengi yalnız gözün algısını etkiler; fiziksel ölçüm üzerinde hiçbir etkisi olamaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Yüzeylerin ışığı yansıtma özellikleri, kaynakların akısı aynı olsa da odadaki ölçülen aydınlanma dağılımını etkileyebilir.","level":4,"familyId":"aydinlatma-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: açık yüzeylerden daha fazla yansıyan ışık ölçüm düzlemine ulaşarak ortalama aydınlanmayı yükseltebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ampullerin etiket akısı aynıdır, fark odadaki yansıma ve soğurmadan kaynaklanabilir. Bu yüzden ‘Koyu duvarlar ampullerin ışık akısını kaynağın içinde azaltmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; luxmetre her iki odada da aydınlanma ölçer. Bu yüzden ‘Açık renk duvarlı odada luxmetre artık candela ölçmektedir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; açık yüzeylerden daha fazla yansıyan ışık ölçüm düzlemine ulaşarak ortalama aydınlanmayı yükseltebilir. ‘Yüzeylerin ışığı yansıtma özellikleri, kaynakların akısı aynı olsa da odadaki ölçülen aydınlanma dağılımını etkileyebilir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; yüzeylerin yansıtma ve soğurma özellikleri sensöre ulaşan ışık miktarını fiziksel olarak değiştirir. Bu yüzden ‘Oda rengi yalnız gözün algısını etkiler; fiziksel ölçüm üzerinde hiçbir etkisi olamaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d19a516c723f02391d7e650ba75eb7ffb7c58842b8bdd4d3f645292be616abf8","reviewDecisionSha256":"631444cfcda3b87da3fc710f1773a8c7765ea12feb16bd76c2cb8a5df2145241","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d19a516c723f02391d7e650ba75eb7ffb7c58842b8bdd4d3f645292be616abf8","reviewedHash":"sha256:d19a516c723f02391d7e650ba75eb7ffb7c58842b8bdd4d3f645292be616abf8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:631444cfcda3b87da3fc710f1773a8c7765ea12feb16bd76c2cb8a5df2145241; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0355","contentProjectionSha256":"d19a516c723f02391d7e650ba75eb7ffb7c58842b8bdd4d3f645292be616abf8","reviewDecisionSha256":"631444cfcda3b87da3fc710f1773a8c7765ea12feb16bd76c2cb8a5df2145241","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0356","questionNumber":356,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir yol aydınlatma projesinde direk yüksekliği 6 m'den 9 m'ye çıkarılmış, lamba ve direk aralığı değiştirilmemiştir. Yol yüzeyindeki lux değerleri hedefin altına düşmüştür. Hangi düzenleme sorunu fiziksel olarak en doğrudan giderir?","choices":["Lambaların lümen etiketlerini değiştirmeden yalnız direkleri daha da yükseltmek","Yol yüzeyini ölçmeden lambaların rengini farklı adlandırmak","Luxmetreyi lambaya yaklaştırıp yol yüzeyindeki gerçek koşulları ölçmemek","Yola yöneltilen ışık şiddetini artıran bir armatür kullanmak veya direk aralığını azaltmak"],"distractorWhy":["Yanlış; uzaklığı daha da artırmak yol yüzeyindeki aydınlanmayı genellikle daha fazla düşürür. Bu yüzden ‘Lambaların lümen etiketlerini değiştirmeden yalnız direkleri daha da yükseltmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; adlandırma değişikliği fiziksel ışık dağılımını düzeltmez. Bu yüzden ‘Yol yüzeyini ölçmeden lambaların rengini farklı adlandırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ölçüm konumunu değiştirmek yol yüzeyindeki yetersizliği ortadan kaldırmaz. Bu yüzden ‘Luxmetreyi lambaya yaklaştırıp yol yüzeyindeki gerçek koşulları ölçmemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; daha fazla ışığı yol yönüne göndermek ya da kaynakları sıklaştırmak yüzeye ulaşan akıyı ve aydınlanmayı artırır. ‘Yola yöneltilen ışık şiddetini artıran bir armatür kullanmak veya direk aralığını azaltmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yola yöneltilen ışık şiddetini artıran bir armatür kullanmak veya direk aralığını azaltmak","level":4,"familyId":"aydinlatma-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha fazla ışığı yol yönüne göndermek ya da kaynakları sıklaştırmak yüzeye ulaşan akıyı ve aydınlanmayı artırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; uzaklığı daha da artırmak yol yüzeyindeki aydınlanmayı genellikle daha fazla düşürür. Bu yüzden ‘Lambaların lümen etiketlerini değiştirmeden yalnız direkleri daha da yükseltmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; adlandırma değişikliği fiziksel ışık dağılımını düzeltmez. Bu yüzden ‘Yol yüzeyini ölçmeden lambaların rengini farklı adlandırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; ölçüm konumunu değiştirmek yol yüzeyindeki yetersizliği ortadan kaldırmaz. Bu yüzden ‘Luxmetreyi lambaya yaklaştırıp yol yüzeyindeki gerçek koşulları ölçmemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; daha fazla ışığı yol yönüne göndermek ya da kaynakları sıklaştırmak yüzeye ulaşan akıyı ve aydınlanmayı artırır. ‘Yola yöneltilen ışık şiddetini artıran bir armatür kullanmak veya direk aralığını azaltmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cd3536813d8cc9359a305ec8af32b52615eaae22a662a6e11dd6335783daba7c","reviewDecisionSha256":"3abefb85f70d16522153d764744f7705a27a39c9aa975cd354f99c724739f519","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cd3536813d8cc9359a305ec8af32b52615eaae22a662a6e11dd6335783daba7c","reviewedHash":"sha256:cd3536813d8cc9359a305ec8af32b52615eaae22a662a6e11dd6335783daba7c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3abefb85f70d16522153d764744f7705a27a39c9aa975cd354f99c724739f519; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0356","contentProjectionSha256":"cd3536813d8cc9359a305ec8af32b52615eaae22a662a6e11dd6335783daba7c","reviewDecisionSha256":"3abefb85f70d16522153d764744f7705a27a39c9aa975cd354f99c724739f519","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0357","questionNumber":357,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir grup, aydınlanmanın kaynak–yüzey uzaklığına bağlılığını araştıracaktır. Aşağıdaki deney planlarından hangisi en geçerli karşılaştırmayı sağlar?","choices":["Aynı lambayı ve luxmetre yönelimini kullanıp ortam ışığını sabit tutarak yalnız uzaklığı değiştirmek ve her uzaklıkta tekrarlı ölçüm yapmak","Her uzaklıkta farklı güçte lamba kullanmak ve tek ölçüm almak","Uzaklığı sabit tutup aynı anda hem lambayı hem sensör açısını değiştirmek","Farklı günlerde güneş ışığı altında ölçüm yapıp ortam ışığını kaydetmemek"],"distractorWhy":["Doğru; yalnız uzaklık bağımsız değişken yapılmış, diğer önemli etmenler kontrol edilmiş ve tekrarlarla rastlantısal hata azaltılmıştır. ‘Aynı lambayı ve luxmetre yönelimini kullanıp ortam ışığını sabit tutarak yalnız uzaklığı değiştirmek ve her uzaklıkta tekrarlı ölçüm yapmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; lamba değişikliği uzaklık etkisiyle kaynak etkisini birbirine karıştırır. Bu yüzden ‘Her uzaklıkta farklı güçte lamba kullanmak ve tek ölçüm almak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; uzaklık değişmediği için araştırma sorusu test edilmez ve iki değişken birlikte değiştirilir. Bu yüzden ‘Uzaklığı sabit tutup aynı anda hem lambayı hem sensör açısını değiştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; değişken ortam ışığı ölçümlerin karşılaştırılabilirliğini bozar. Bu yüzden ‘Farklı günlerde güneş ışığı altında ölçüm yapıp ortam ışığını kaydetmemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aynı lambayı ve luxmetre yönelimini kullanıp ortam ışığını sabit tutarak yalnız uzaklığı değiştirmek ve her uzaklıkta tekrarlı ölçüm yapmak","level":3,"familyId":"aydinlatma-deney-tasarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız uzaklık bağımsız değişken yapılmış, diğer önemli etmenler kontrol edilmiş ve tekrarlarla rastlantısal hata azaltılmıştır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yalnız uzaklık bağımsız değişken yapılmış, diğer önemli etmenler kontrol edilmiş ve tekrarlarla rastlantısal hata azaltılmıştır. ‘Aynı lambayı ve luxmetre yönelimini kullanıp ortam ışığını sabit tutarak yalnız uzaklığı değiştirmek ve her uzaklıkta tekrarlı ölçüm yapmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; lamba değişikliği uzaklık etkisiyle kaynak etkisini birbirine karıştırır. Bu yüzden ‘Her uzaklıkta farklı güçte lamba kullanmak ve tek ölçüm almak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; uzaklık değişmediği için araştırma sorusu test edilmez ve iki değişken birlikte değiştirilir. Bu yüzden ‘Uzaklığı sabit tutup aynı anda hem lambayı hem sensör açısını değiştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; değişken ortam ışığı ölçümlerin karşılaştırılabilirliğini bozar. Bu yüzden ‘Farklı günlerde güneş ışığı altında ölçüm yapıp ortam ışığını kaydetmemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7f857fc9e84ac00a6748b1bd395da16c6caf06239bfe8855be0d87278a240b79","reviewDecisionSha256":"6eeb86bf4167814bea359c1cc493bff3fe90f2641a25e3646df4bc631d3f1b97","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7f857fc9e84ac00a6748b1bd395da16c6caf06239bfe8855be0d87278a240b79","reviewedHash":"sha256:7f857fc9e84ac00a6748b1bd395da16c6caf06239bfe8855be0d87278a240b79","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6eeb86bf4167814bea359c1cc493bff3fe90f2641a25e3646df4bc631d3f1b97; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0357","contentProjectionSha256":"7f857fc9e84ac00a6748b1bd395da16c6caf06239bfe8855be0d87278a240b79","reviewDecisionSha256":"6eeb86bf4167814bea359c1cc493bff3fe90f2641a25e3646df4bc631d3f1b97","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0358","questionNumber":358,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Farklı ampullerin lümen etiketleri ile bir çalışma masasındaki lux değerleri karşılaştırılacaktır. Hangi uygulama ampuller arasında adil bir test oluşturur?","choices":["Her ampulü farklı odada ve farklı armatürde ölçmek","Ampulleri sırayla aynı armatüre takıp masa uzaklığını, sensör yönelimini ve ortam ışığını sabit tutmak","En parlak görünen ampul için sensörü daha yakına yerleştirmek","Lümen değeri bilinmeyen ampulleri yalnız fotoğraftaki görünümlerine göre sıralamak"],"distractorWhy":["Yanlış; oda ve armatür farkları ışık dağılımını değiştirerek ampul etkisini gizler. Bu yüzden ‘Her ampulü farklı odada ve farklı armatürde ölçmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; aynı geometri ve çevre koşulları korununca ölçülen lux farkları ampullerin akı ve dağılım özellikleriyle daha güvenilir ilişkilendirilir. ‘Ampulleri sırayla aynı armatüre takıp masa uzaklığını, sensör yönelimini ve ortam ışığını sabit tutmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; sensör uzaklığını değiştirmek karşılaştırmaya sistematik yanlılık ekler. Bu yüzden ‘En parlak görünen ampul için sensörü daha yakına yerleştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; fotoğraf görünümü ölçülebilir lux verisi sağlamaz ve kamera ayarlarından etkilenir. Bu yüzden ‘Lümen değeri bilinmeyen ampulleri yalnız fotoğraftaki görünümlerine göre sıralamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Ampulleri sırayla aynı armatüre takıp masa uzaklığını, sensör yönelimini ve ortam ışığını sabit tutmak","level":4,"familyId":"aydinlatma-deney-tasarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı geometri ve çevre koşulları korununca ölçülen lux farkları ampullerin akı ve dağılım özellikleriyle daha güvenilir ilişkilendirilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; oda ve armatür farkları ışık dağılımını değiştirerek ampul etkisini gizler. Bu yüzden ‘Her ampulü farklı odada ve farklı armatürde ölçmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; aynı geometri ve çevre koşulları korununca ölçülen lux farkları ampullerin akı ve dağılım özellikleriyle daha güvenilir ilişkilendirilir. ‘Ampulleri sırayla aynı armatüre takıp masa uzaklığını, sensör yönelimini ve ortam ışığını sabit tutmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; sensör uzaklığını değiştirmek karşılaştırmaya sistematik yanlılık ekler. Bu yüzden ‘En parlak görünen ampul için sensörü daha yakına yerleştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; fotoğraf görünümü ölçülebilir lux verisi sağlamaz ve kamera ayarlarından etkilenir. Bu yüzden ‘Lümen değeri bilinmeyen ampulleri yalnız fotoğraftaki görünümlerine göre sıralamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"070a297706479d8f0497eec3ba433c98e9b846cf38db98d232719752c978c652","reviewDecisionSha256":"016f75bb2f9713021e3820008acb327e7acb2d5d6b429736690a73f11a9f1416","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:070a297706479d8f0497eec3ba433c98e9b846cf38db98d232719752c978c652","reviewedHash":"sha256:070a297706479d8f0497eec3ba433c98e9b846cf38db98d232719752c978c652","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:016f75bb2f9713021e3820008acb327e7acb2d5d6b429736690a73f11a9f1416; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0358","contentProjectionSha256":"070a297706479d8f0497eec3ba433c98e9b846cf38db98d232719752c978c652","reviewDecisionSha256":"016f75bb2f9713021e3820008acb327e7acb2d5d6b429736690a73f11a9f1416","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0359","questionNumber":359,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir öğrenci “Ampulün lümen değeri iki katına çıkarsa masa üzerindeki lux değeri de her koşulda tam iki katına çıkar.” hipotezini sınamak istiyor. En güçlü test yaklaşımı hangisidir?","choices":["Yalnız iki ampulün kutu fotoğraflarını karşılaştırmak","Farklı uzaklık ve farklı reflektörlerle tek ölçüm yapıp sonuçları doğrudan oranlamak","Aynı armatür ve geometride farklı lümen değerlerine sahip birkaç ampulü ölçmek, ışık dağılımını kontrol etmek ve lux–lümen grafiğini incelemek","Luxmetre kullanmadan gözle hangisinin daha parlak olduğuna karar vermek"],"distractorWhy":["Yanlış; etiket fotoğrafı yüzeyde oluşan aydınlanmayı ölçmez. Bu yüzden ‘Yalnız iki ampulün kutu fotoğraflarını karşılaştırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; uzaklık ve reflektör değişimleri hipotezin lümen etkisini tek başına sınamasını engeller. Bu yüzden ‘Farklı uzaklık ve farklı reflektörlerle tek ölçüm yapıp sonuçları doğrudan oranlamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; kontrollü geometri ve birden çok veri noktası, lux değerinin lümenle orantılı olup olmadığını ve dağılım etkisini test eder. ‘Aynı armatür ve geometride farklı lümen değerlerine sahip birkaç ampulü ölçmek, ışık dağılımını kontrol etmek ve lux–lümen grafiğini incelemek’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; öznel parlaklık algısı nicel hipotezi güvenilir biçimde sınamaz. Bu yüzden ‘Luxmetre kullanmadan gözle hangisinin daha parlak olduğuna karar vermek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı armatür ve geometride farklı lümen değerlerine sahip birkaç ampulü ölçmek, ışık dağılımını kontrol etmek ve lux–lümen grafiğini incelemek","level":4,"familyId":"aydinlatma-deney-tasarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kontrollü geometri ve birden çok veri noktası, lux değerinin lümenle orantılı olup olmadığını ve dağılım etkisini test eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; etiket fotoğrafı yüzeyde oluşan aydınlanmayı ölçmez. Bu yüzden ‘Yalnız iki ampulün kutu fotoğraflarını karşılaştırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; uzaklık ve reflektör değişimleri hipotezin lümen etkisini tek başına sınamasını engeller. Bu yüzden ‘Farklı uzaklık ve farklı reflektörlerle tek ölçüm yapıp sonuçları doğrudan oranlamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; kontrollü geometri ve birden çok veri noktası, lux değerinin lümenle orantılı olup olmadığını ve dağılım etkisini test eder. ‘Aynı armatür ve geometride farklı lümen değerlerine sahip birkaç ampulü ölçmek, ışık dağılımını kontrol etmek ve lux–lümen grafiğini incelemek’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; öznel parlaklık algısı nicel hipotezi güvenilir biçimde sınamaz. Bu yüzden ‘Luxmetre kullanmadan gözle hangisinin daha parlak olduğuna karar vermek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5793b366cb3b287d79d9ca932c21dbf54b76c8902280f212ee898e8464d7bd2a","reviewDecisionSha256":"91ee1396fbc77d4830f10de06951cf42ddc4519e959e7f342aacc1e612021766","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5793b366cb3b287d79d9ca932c21dbf54b76c8902280f212ee898e8464d7bd2a","reviewedHash":"sha256:5793b366cb3b287d79d9ca932c21dbf54b76c8902280f212ee898e8464d7bd2a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:91ee1396fbc77d4830f10de06951cf42ddc4519e959e7f342aacc1e612021766; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0359","contentProjectionSha256":"5793b366cb3b287d79d9ca932c21dbf54b76c8902280f212ee898e8464d7bd2a","reviewDecisionSha256":"91ee1396fbc77d4830f10de06951cf42ddc4519e959e7f342aacc1e612021766","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0360","questionNumber":360,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-1","topic":"Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma","noteId":"tr-g11-fizik-note-022","noteKey":"tr-g11-fizik-note-022","objective":"FİZ.11.4.1","question":"Bir luxmetre aynı düzenekte art arda 260, 315, 280, 410 ve 295 lx göstermiştir. Ölçüm sırasında pencereden gelen güneş ışığının bulutlarla değiştiği fark edilmiştir. Deney modelini iyileştirmek için en uygun işlem hangisidir?","choices":["Yalnız en büyük değeri doğru kabul etmek","Bütün değerleri silip ampulün lümen değerini lux olarak yazmak","Sensörü her ölçümde farklı yöne çevirerek daha çok değişken oluşturmak","Pencere ışığını perdelemek veya ölçümü karanlıklaştırılmış ortamda yapmak, ardından tekrarlı ölçümlerin ortalamasını almak"],"distractorWhy":["Yanlış; en büyük değeri seçmek değişken ortam ışığının etkisini büyütür ve yanlı sonuç verir. Bu yüzden ‘Yalnız en büyük değeri doğru kabul etmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; lumen ile lux farklı niceliklerdir; etiket değeri yüzey ölçümünün yerine geçmez. Bu yüzden ‘Bütün değerleri silip ampulün lümen değerini lux olarak yazmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; sensör yönünü değiştirmek yeni bir karıştırıcı değişken ekler. Bu yüzden ‘Sensörü her ölçümde farklı yöne çevirerek daha çok değişken oluşturmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; ortam ışığını kontrol etmek sistematik değişimi azaltır, tekrarlı ölçümlerin ortalaması da rastlantısal dalgalanmayı sınırlar. ‘Pencere ışığını perdelemek veya ölçümü karanlıklaştırılmış ortamda yapmak, ardından tekrarlı ölçümlerin ortalamasını almak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Pencere ışığını perdelemek veya ölçümü karanlıklaştırılmış ortamda yapmak, ardından tekrarlı ölçümlerin ortalamasını almak","level":5,"familyId":"aydinlatma-deney-tasarim","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortam ışığını kontrol etmek sistematik değişimi azaltır, tekrarlı ölçümlerin ortalaması da rastlantısal dalgalanmayı sınırlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; en büyük değeri seçmek değişken ortam ışığının etkisini büyütür ve yanlı sonuç verir. Bu yüzden ‘Yalnız en büyük değeri doğru kabul etmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; lumen ile lux farklı niceliklerdir; etiket değeri yüzey ölçümünün yerine geçmez. Bu yüzden ‘Bütün değerleri silip ampulün lümen değerini lux olarak yazmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; sensör yönünü değiştirmek yeni bir karıştırıcı değişken ekler. Bu yüzden ‘Sensörü her ölçümde farklı yöne çevirerek daha çok değişken oluşturmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; ortam ışığını kontrol etmek sistematik değişimi azaltır, tekrarlı ölçümlerin ortalaması da rastlantısal dalgalanmayı sınırlar. ‘Pencere ışığını perdelemek veya ölçümü karanlıklaştırılmış ortamda yapmak, ardından tekrarlı ölçümlerin ortalamasını almak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 5; Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma kapsamında ışık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanmayı uzaklık, yönelim ve verim koşullarıyla doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-022","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-022","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1165ef7df2d9e97775f3f37dcf3669a4b2a6c276c0532c713b9db1062aedc8d3","reviewDecisionSha256":"4c386096b12fa9b994f5bba0ce44241ea06dc693278c829086d14d824cc08714","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1165ef7df2d9e97775f3f37dcf3669a4b2a6c276c0532c713b9db1062aedc8d3","reviewedHash":"sha256:1165ef7df2d9e97775f3f37dcf3669a4b2a6c276c0532c713b9db1062aedc8d3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4c386096b12fa9b994f5bba0ce44241ea06dc693278c829086d14d824cc08714; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0360","contentProjectionSha256":"1165ef7df2d9e97775f3f37dcf3669a4b2a6c276c0532c713b9db1062aedc8d3","reviewDecisionSha256":"4c386096b12fa9b994f5bba0ce44241ea06dc693278c829086d14d824cc08714","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0361","questionNumber":361,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir öğrenci dik duran düzlem aynanın 1,2 m önündedir. Düzlem ayna modeli görüntü için hangi tam tahmini verir?","choices":["Görüntü aynanın 1,2 m arkasında, düz, cisimle aynı boyda ve sanaldır.","Görüntü aynanın yüzeyinde, ters ve cisimden küçüktür.","Görüntü aynanın 2,4 m arkasında, gerçek ve büyüktür.","Görüntü öğrencinin bulunduğu yerde, düz ve ekrana düşürülebilir."],"distractorWhy":["Doğru; düzlem aynada görüntü aynaya cisim kadar uzaklıkta, düz, aynı boyda ve sanal oluşur. ‘Görüntü aynanın 1,2 m arkasında, düz, cisimle aynı boyda ve sanaldır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; görüntü ayna yüzeyinde oluşmaz, ters ya da küçük değildir. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın yüzeyinde, ters ve cisimden küçüktür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; görüntü uzaklığı ayna–cisim uzaklığına eşittir ve görüntü gerçek değildir. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın 2,4 m arkasında, gerçek ve büyüktür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; görüntü cismin konumunda oluşmaz ve sanal olduğu için ekrana yakalanamaz. Bu yüzden ‘Görüntü öğrencinin bulunduğu yerde, düz ve ekrana düşürülebilir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Görüntü aynanın 1,2 m arkasında, düz, cisimle aynı boyda ve sanaldır.","level":2,"familyId":"duzlem-ayna-goruntu-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzlem aynada görüntü aynaya cisim kadar uzaklıkta, düz, aynı boyda ve sanal oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; düzlem aynada görüntü aynaya cisim kadar uzaklıkta, düz, aynı boyda ve sanal oluşur. ‘Görüntü aynanın 1,2 m arkasında, düz, cisimle aynı boyda ve sanaldır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; görüntü ayna yüzeyinde oluşmaz, ters ya da küçük değildir. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın yüzeyinde, ters ve cisimden küçüktür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; görüntü uzaklığı ayna–cisim uzaklığına eşittir ve görüntü gerçek değildir. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın 2,4 m arkasında, gerçek ve büyüktür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; görüntü cismin konumunda oluşmaz ve sanal olduğu için ekrana yakalanamaz. Bu yüzden ‘Görüntü öğrencinin bulunduğu yerde, düz ve ekrana düşürülebilir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"045f79dfcd32dfaf8c23f3ea50ceb714d99ffcaebf4d1d5f32bbb182796fa0b4","reviewDecisionSha256":"ba1c8184a4055db55b640174e7ece17644847e29572eadca39fd9dcc18ee6e85","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:045f79dfcd32dfaf8c23f3ea50ceb714d99ffcaebf4d1d5f32bbb182796fa0b4","reviewedHash":"sha256:045f79dfcd32dfaf8c23f3ea50ceb714d99ffcaebf4d1d5f32bbb182796fa0b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ba1c8184a4055db55b640174e7ece17644847e29572eadca39fd9dcc18ee6e85; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0361","contentProjectionSha256":"045f79dfcd32dfaf8c23f3ea50ceb714d99ffcaebf4d1d5f32bbb182796fa0b4","reviewDecisionSha256":"ba1c8184a4055db55b640174e7ece17644847e29572eadca39fd9dcc18ee6e85","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0362","questionNumber":362,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Sabit duran bir cisme doğru düzlem ayna 0,30 m yaklaştırılıyor. Oda referansına göre görüntünün konumu nasıl değişir?","choices":["Görüntü 0,30 m aynadan uzaklaşır.","Görüntü cisme doğru 0,60 m yer değiştirir.","Görüntü sabit kalır çünkü cisim hareket etmemiştir.","Görüntü cisme doğru yalnız 0,15 m yer değiştirir."],"distractorWhy":["Yanlış; ayna cisme yaklaştığında görüntü de cisme yaklaşır, aynadan uzaklaşmaz. Bu yüzden ‘Görüntü 0,30 m aynadan uzaklaşır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; görüntü aynanın öte yanında cisim kadar uzakta olduğundan aynanın 0,30 m hareketi görüntü konumunu oda içinde 2×0,30=0,60 m değiştirir. ‘Görüntü cisme doğru 0,60 m yer değiştirir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; görüntü konumu ayna konumuna da bağlıdır. Bu yüzden ‘Görüntü sabit kalır çünkü cisim hareket etmemiştir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; görüntünün yer değiştirmesi ayna hareketinin yarısı değil iki katıdır. Bu yüzden ‘Görüntü cisme doğru yalnız 0,15 m yer değiştirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Görüntü cisme doğru 0,60 m yer değiştirir.","level":3,"familyId":"duzlem-ayna-goruntu-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: görüntü aynanın öte yanında cisim kadar uzakta olduğundan aynanın 0,30 m hareketi görüntü konumunu oda içinde 2×0,30=0,60 m değiştirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ayna cisme yaklaştığında görüntü de cisme yaklaşır, aynadan uzaklaşmaz. Bu yüzden ‘Görüntü 0,30 m aynadan uzaklaşır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; görüntü aynanın öte yanında cisim kadar uzakta olduğundan aynanın 0,30 m hareketi görüntü konumunu oda içinde 2×0,30=0,60 m değiştirir. ‘Görüntü cisme doğru 0,60 m yer değiştirir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; görüntü konumu ayna konumuna da bağlıdır. Bu yüzden ‘Görüntü sabit kalır çünkü cisim hareket etmemiştir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; görüntünün yer değiştirmesi ayna hareketinin yarısı değil iki katıdır. Bu yüzden ‘Görüntü cisme doğru yalnız 0,15 m yer değiştirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"33f8a93e55d621a64c28408c6d10c68cf521efba4f86a7346f777a7b2040989d","reviewDecisionSha256":"28d33dac1ac1e23c0f7c110d318e2fc31bca17ea523adaffd95f6ffc9c8bc6a3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:33f8a93e55d621a64c28408c6d10c68cf521efba4f86a7346f777a7b2040989d","reviewedHash":"sha256:33f8a93e55d621a64c28408c6d10c68cf521efba4f86a7346f777a7b2040989d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:28d33dac1ac1e23c0f7c110d318e2fc31bca17ea523adaffd95f6ffc9c8bc6a3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0362","contentProjectionSha256":"33f8a93e55d621a64c28408c6d10c68cf521efba4f86a7346f777a7b2040989d","reviewDecisionSha256":"28d33dac1ac1e23c0f7c110d318e2fc31bca17ea523adaffd95f6ffc9c8bc6a3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0363","questionNumber":363,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Boyu 180 cm olan bir kişi, başından ayaklarına kadar kendini görebileceği en kısa dikey düzlem aynayı tasarlıyor. İdeal geometrik modelde hangi sonuç doğrudur?","choices":["Ayna en az 180 cm olmalı ve uzaklığa göre daha da uzatılmalıdır.","Ayna 45 cm olursa her uzaklıkta yeterlidir.","Ayna en az 90 cm olmalıdır ve bu minimum uzunluk kişinin aynaya uzaklığından bağımsızdır.","Ayna uzunluğu yalnız göz yüksekliğine eşit olmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; tam boy görüntü için kişinin boyu kadar ayna zorunlu değildir. Bu yüzden ‘Ayna en az 180 cm olmalı ve uzaklığa göre daha da uzatılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; 45 cm, 180 cm boy için gerekli yarım boy uzunluğundan küçüktür. Bu yüzden ‘Ayna 45 cm olursa her uzaklıkta yeterlidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınlarının yansıma noktaları aynada kişinin boyunun yarısı kadar bir aralık oluşturur. ‘Ayna en az 90 cm olmalıdır ve bu minimum uzunluk kişinin aynaya uzaklığından bağımsızdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; göz yüksekliği tek başına baş ve ayak sınır ışınlarını kapsayan ayna uzunluğunu belirlemez. Bu yüzden ‘Ayna uzunluğu yalnız göz yüksekliğine eşit olmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Ayna en az 90 cm olmalıdır ve bu minimum uzunluk kişinin aynaya uzaklığından bağımsızdır.","level":3,"familyId":"duzlem-ayna-goruntu-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınlarının yansıma noktaları aynada kişinin boyunun yarısı kadar bir aralık oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tam boy görüntü için kişinin boyu kadar ayna zorunlu değildir. Bu yüzden ‘Ayna en az 180 cm olmalı ve uzaklığa göre daha da uzatılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; 45 cm, 180 cm boy için gerekli yarım boy uzunluğundan küçüktür. Bu yüzden ‘Ayna 45 cm olursa her uzaklıkta yeterlidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınlarının yansıma noktaları aynada kişinin boyunun yarısı kadar bir aralık oluşturur. ‘Ayna en az 90 cm olmalıdır ve bu minimum uzunluk kişinin aynaya uzaklığından bağımsızdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; göz yüksekliği tek başına baş ve ayak sınır ışınlarını kapsayan ayna uzunluğunu belirlemez. Bu yüzden ‘Ayna uzunluğu yalnız göz yüksekliğine eşit olmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2e2d9ac6f9d50303ab1ad609dacba3be7a25f12fc668fc86d34ef346313a903c","reviewDecisionSha256":"a57e1b0731f25e5a185290a2c374905acffd87abe9b6587512ff1536f33c825e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2e2d9ac6f9d50303ab1ad609dacba3be7a25f12fc668fc86d34ef346313a903c","reviewedHash":"sha256:2e2d9ac6f9d50303ab1ad609dacba3be7a25f12fc668fc86d34ef346313a903c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a57e1b0731f25e5a185290a2c374905acffd87abe9b6587512ff1536f33c825e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0363","contentProjectionSha256":"2e2d9ac6f9d50303ab1ad609dacba3be7a25f12fc668fc86d34ef346313a903c","reviewDecisionSha256":"a57e1b0731f25e5a185290a2c374905acffd87abe9b6587512ff1536f33c825e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0364","questionNumber":364,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Gelen ışının doğrultusu sabitken bir düzlem ayna 7° döndürülüyor. Yansıma modeli, yansıyan ışının doğrultusunda yaklaşık ne kadar değişim öngörür?","choices":["3,5°","7°","21°","14°"],"distractorWhy":["Yanlış; yansıyan ışının dönüşü ayna dönüşünün yarısı değildir. Bu yüzden ‘3,5°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ayna normali 7° dönse de gelen ve yansıyan açıların birlikte değişmesi nedeniyle yansıyan ışın 7°'den fazla döner. Bu yüzden ‘7°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; yansıyan ışının yön değişimi ayna dönüşünün üç katı değildir. Bu yüzden ‘21°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; gelen ışın sabitken düzlem ayna α kadar dönerse yansıyan ışın yaklaşık 2α kadar, yani 14° döner. ‘14°’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"14°","level":4,"familyId":"duzlem-ayna-goruntu-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gelen ışın sabitken düzlem ayna α kadar dönerse yansıyan ışın yaklaşık 2α kadar, yani 14° döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yansıyan ışının dönüşü ayna dönüşünün yarısı değildir. Bu yüzden ‘3,5°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; ayna normali 7° dönse de gelen ve yansıyan açıların birlikte değişmesi nedeniyle yansıyan ışın 7°'den fazla döner. Bu yüzden ‘7°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; yansıyan ışının yön değişimi ayna dönüşünün üç katı değildir. Bu yüzden ‘21°’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; gelen ışın sabitken düzlem ayna α kadar dönerse yansıyan ışın yaklaşık 2α kadar, yani 14° döner. ‘14°’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1e3527ba85a740d629c427304abbf3a1f0ab509132ad7167718f891a905cdcd3","reviewDecisionSha256":"8caac6d9084024ba3d74c3f4457460c673a99f3902479c917297e7ed02ae2dd0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1e3527ba85a740d629c427304abbf3a1f0ab509132ad7167718f891a905cdcd3","reviewedHash":"sha256:1e3527ba85a740d629c427304abbf3a1f0ab509132ad7167718f891a905cdcd3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8caac6d9084024ba3d74c3f4457460c673a99f3902479c917297e7ed02ae2dd0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0364","contentProjectionSha256":"1e3527ba85a740d629c427304abbf3a1f0ab509132ad7167718f891a905cdcd3","reviewDecisionSha256":"8caac6d9084024ba3d74c3f4457460c673a99f3902479c917297e7ed02ae2dd0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0365","questionNumber":365,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Düz bir tüple basit periskop modeli kurulacaktır. Uzak bir hedefi tüpün alt ucundan görebilmek için aynalar nasıl yerleştirilmelidir?","choices":["İki düzlem ayna birbirine paralel, tüp eksenine yaklaşık 45° ve yansıtıcı yüzleri ışığı üstten alta aktaracak biçimde karşılıklı yerleştirilmelidir.","İki ayna birbirine dik ve tüp eksenine paralel yerleştirilmelidir.","Tek ayna tüpün ortasına yatay konulmalıdır.","İki ayna rastgele açılarda yerleştirilip yalnız ayna boyları eşitlenmelidir."],"distractorWhy":["Doğru; paralel ve yaklaşık 45° yerleştirilen iki düzlem ayna ışığı iki yansımayla hedef doğrultusundan göz doğrultusuna taşır. ‘İki düzlem ayna birbirine paralel, tüp eksenine yaklaşık 45° ve yansıtıcı yüzleri ışığı üstten alta aktaracak biçimde karşılıklı yerleştirilmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; bu yerleşim ışığı tüp boyunca uygun biçimde yönlendirmez. Bu yüzden ‘İki ayna birbirine dik ve tüp eksenine paralel yerleştirilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; tek yansıma hem üst açıklıktan gelen ışığı alta hem de göz yönüne çeviremez. Bu yüzden ‘Tek ayna tüpün ortasına yatay konulmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; rastgele açılar eşit gelme–yansıma koşulunu hedef doğrultusuna göre sağlayamaz. Bu yüzden ‘İki ayna rastgele açılarda yerleştirilip yalnız ayna boyları eşitlenmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İki düzlem ayna birbirine paralel, tüp eksenine yaklaşık 45° ve yansıtıcı yüzleri ışığı üstten alta aktaracak biçimde karşılıklı yerleştirilmelidir.","level":3,"familyId":"periskop-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: paralel ve yaklaşık 45° yerleştirilen iki düzlem ayna ışığı iki yansımayla hedef doğrultusundan göz doğrultusuna taşır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; paralel ve yaklaşık 45° yerleştirilen iki düzlem ayna ışığı iki yansımayla hedef doğrultusundan göz doğrultusuna taşır. ‘İki düzlem ayna birbirine paralel, tüp eksenine yaklaşık 45° ve yansıtıcı yüzleri ışığı üstten alta aktaracak biçimde karşılıklı yerleştirilmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; bu yerleşim ışığı tüp boyunca uygun biçimde yönlendirmez. Bu yüzden ‘İki ayna birbirine dik ve tüp eksenine paralel yerleştirilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; tek yansıma hem üst açıklıktan gelen ışığı alta hem de göz yönüne çeviremez. Bu yüzden ‘Tek ayna tüpün ortasına yatay konulmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; rastgele açılar eşit gelme–yansıma koşulunu hedef doğrultusuna göre sağlayamaz. Bu yüzden ‘İki ayna rastgele açılarda yerleştirilip yalnız ayna boyları eşitlenmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"05a0b1c2c51a08c1b4e4ea95bf26f4b0d3a59ee70bf8b8a319c36f5f1fb06ba9","reviewDecisionSha256":"65a78c3dbe08ddbd59f96aed31fa0955b37600c467d9dc0940a825563ba58709","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:05a0b1c2c51a08c1b4e4ea95bf26f4b0d3a59ee70bf8b8a319c36f5f1fb06ba9","reviewedHash":"sha256:05a0b1c2c51a08c1b4e4ea95bf26f4b0d3a59ee70bf8b8a319c36f5f1fb06ba9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:65a78c3dbe08ddbd59f96aed31fa0955b37600c467d9dc0940a825563ba58709; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0365","contentProjectionSha256":"05a0b1c2c51a08c1b4e4ea95bf26f4b0d3a59ee70bf8b8a319c36f5f1fb06ba9","reviewDecisionSha256":"65a78c3dbe08ddbd59f96aed31fa0955b37600c467d9dc0940a825563ba58709","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0366","questionNumber":366,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Çalışan bir periskop, daha yüksek bir engelin üzerinden gözlem yapacak biçimde geliştirilecektir. Görüntü doğrultusunu koruyan en uygun değişiklik hangisidir?","choices":["Üst aynayı döndürüp alt aynayı sabit bırakmak","Aynalar arasındaki dikey uzaklığı artırırken iki aynayı paralel ve yaklaşık 45° konumda tutmak","Aynalardan birini kaldırıp tüpü uzatmak","Her iki aynayı tüp eksenine paralel hâle getirmek"],"distractorWhy":["Yanlış; yalnız bir aynayı döndürmek iki yansıma arasındaki hizayı bozar. Bu yüzden ‘Üst aynayı döndürüp alt aynayı sabit bırakmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; tüp ve ayna aralığı uzatılabilir, ancak ışık yolunu korumak için aynaların paralelliği ve 45° yerleşimi sürdürülmelidir. ‘Aynalar arasındaki dikey uzaklığı artırırken iki aynayı paralel ve yaklaşık 45° konumda tutmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; tek ayna ışığı iki gerekli doğrultu değişimiyle göze ulaştıramaz. Bu yüzden ‘Aynalardan birini kaldırıp tüpü uzatmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; eksene paralel aynalar üstten gelen ışığı tüp boyunca yönlendirmez. Bu yüzden ‘Her iki aynayı tüp eksenine paralel hâle getirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aynalar arasındaki dikey uzaklığı artırırken iki aynayı paralel ve yaklaşık 45° konumda tutmak","level":3,"familyId":"periskop-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tüp ve ayna aralığı uzatılabilir, ancak ışık yolunu korumak için aynaların paralelliği ve 45° yerleşimi sürdürülmelidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yalnız bir aynayı döndürmek iki yansıma arasındaki hizayı bozar. Bu yüzden ‘Üst aynayı döndürüp alt aynayı sabit bırakmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; tüp ve ayna aralığı uzatılabilir, ancak ışık yolunu korumak için aynaların paralelliği ve 45° yerleşimi sürdürülmelidir. ‘Aynalar arasındaki dikey uzaklığı artırırken iki aynayı paralel ve yaklaşık 45° konumda tutmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; tek ayna ışığı iki gerekli doğrultu değişimiyle göze ulaştıramaz. Bu yüzden ‘Aynalardan birini kaldırıp tüpü uzatmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; eksene paralel aynalar üstten gelen ışığı tüp boyunca yönlendirmez. Bu yüzden ‘Her iki aynayı tüp eksenine paralel hâle getirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"13d15f63c2cc58574295514bbb97d1a75e1d25a41501c5564613cad99dd5e7e1","reviewDecisionSha256":"055a5afba4bdf1ae26668660a33ee05fb39061e96057213d055a104734aae81c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:13d15f63c2cc58574295514bbb97d1a75e1d25a41501c5564613cad99dd5e7e1","reviewedHash":"sha256:13d15f63c2cc58574295514bbb97d1a75e1d25a41501c5564613cad99dd5e7e1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:055a5afba4bdf1ae26668660a33ee05fb39061e96057213d055a104734aae81c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0366","contentProjectionSha256":"13d15f63c2cc58574295514bbb97d1a75e1d25a41501c5564613cad99dd5e7e1","reviewDecisionSha256":"055a5afba4bdf1ae26668660a33ee05fb39061e96057213d055a104734aae81c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0367","questionNumber":367,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir periskop modelinin yalnız çizimde değil, gerçek düzende de doğru çalıştığı sınanacaktır. Hangi veri toplama yöntemi modele en güçlü kanıtı sağlar?","choices":["Aynaların yalnız dış görünüşünü fotoğraflamak","Tüpün rengini değiştirip görüntünün daha güzel görünüp görünmediğini sormak","Farklı hedef yüksekliklerinde hedef doğrultusunu ve gözden çıkan görüş doğrultusunu ölçüp sonuçları eşit açıyla yansıma tahminleriyle karşılaştırmak","Periskobu kullanmadan aynaların lümen değerlerini aramak"],"distractorWhy":["Yanlış; dış görünüş, ışık yolunun modelle uyuştuğunu göstermez. Bu yüzden ‘Aynaların yalnız dış görünüşünü fotoğraflamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; tüp rengi ve öznel beğeni geometrik yansıma modelini sınamaz. Bu yüzden ‘Tüpün rengini değiştirip görüntünün daha güzel görünüp görünmediğini sormak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; farklı durumlarda ölçülen ışık/görüş doğrultularının model tahminleriyle karşılaştırılması geçerliliği doğrudan test eder. ‘Farklı hedef yüksekliklerinde hedef doğrultusunu ve gözden çıkan görüş doğrultusunu ölçüp sonuçları eşit açıyla yansıma tahminleriyle karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; düzlem aynaların bir lümen etiketi yoktur ve bu bilgi periskop geometrisini doğrulamaz. Bu yüzden ‘Periskobu kullanmadan aynaların lümen değerlerini aramak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Farklı hedef yüksekliklerinde hedef doğrultusunu ve gözden çıkan görüş doğrultusunu ölçüp sonuçları eşit açıyla yansıma tahminleriyle karşılaştırmak","level":4,"familyId":"periskop-modeli","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: farklı durumlarda ölçülen ışık/görüş doğrultularının model tahminleriyle karşılaştırılması geçerliliği doğrudan test eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; dış görünüş, ışık yolunun modelle uyuştuğunu göstermez. Bu yüzden ‘Aynaların yalnız dış görünüşünü fotoğraflamak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; tüp rengi ve öznel beğeni geometrik yansıma modelini sınamaz. Bu yüzden ‘Tüpün rengini değiştirip görüntünün daha güzel görünüp görünmediğini sormak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; farklı durumlarda ölçülen ışık/görüş doğrultularının model tahminleriyle karşılaştırılması geçerliliği doğrudan test eder. ‘Farklı hedef yüksekliklerinde hedef doğrultusunu ve gözden çıkan görüş doğrultusunu ölçüp sonuçları eşit açıyla yansıma tahminleriyle karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; düzlem aynaların bir lümen etiketi yoktur ve bu bilgi periskop geometrisini doğrulamaz. Bu yüzden ‘Periskobu kullanmadan aynaların lümen değerlerini aramak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cb6f3418be388bafcca414240c8319384ebfda50298d3b42910e183e3c199697","reviewDecisionSha256":"e652c5ffbd44496165ae3d48444f6bc691acb90fcad199bb9708e90d04a4ef20","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cb6f3418be388bafcca414240c8319384ebfda50298d3b42910e183e3c199697","reviewedHash":"sha256:cb6f3418be388bafcca414240c8319384ebfda50298d3b42910e183e3c199697","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e652c5ffbd44496165ae3d48444f6bc691acb90fcad199bb9708e90d04a4ef20; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0367","contentProjectionSha256":"cb6f3418be388bafcca414240c8319384ebfda50298d3b42910e183e3c199697","reviewDecisionSha256":"e652c5ffbd44496165ae3d48444f6bc691acb90fcad199bb9708e90d04a4ef20","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0368","questionNumber":368,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Aralarındaki açı 90° olan iki düzlem aynanın açıortayına bir cisim yerleştiriliyor. İdeal modelde kaç farklı görüntü oluşur?","choices":["1","2","4","3"],"distractorWhy":["Yanlış; iki aynanın karşılıklı yansımaları birden fazla görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘1’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; 90° düzeninde yalnız iki tekil yansıma değil, aynaların birbirindeki yansımasından doğan ek görüntü de vardır. Bu yüzden ‘2’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; 360°/90°−1 bağıntısı 4 değil 3 görüntü verir. Bu yüzden ‘4’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; 360°/90°=4 tam sayı olduğundan ideal simetrik yerleşimde görüntü sayısı 4−1=3'tür. ‘3’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"3","level":3,"familyId":"coklu-ayna-sistemleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 360°/90°=4 tam sayı olduğundan ideal simetrik yerleşimde görüntü sayısı 4−1=3'tür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; iki aynanın karşılıklı yansımaları birden fazla görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘1’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; 90° düzeninde yalnız iki tekil yansıma değil, aynaların birbirindeki yansımasından doğan ek görüntü de vardır. Bu yüzden ‘2’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; 360°/90°−1 bağıntısı 4 değil 3 görüntü verir. Bu yüzden ‘4’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; 360°/90°=4 tam sayı olduğundan ideal simetrik yerleşimde görüntü sayısı 4−1=3'tür. ‘3’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"94ddb533b4bfc151f66e5ac66a70ecf489e8c2a7952ab2bffb9eaa6b187b45d9","reviewDecisionSha256":"93f4d1e6ff67650481a7a295cbf8500339532464925d641cfee8649ea8c42711","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:94ddb533b4bfc151f66e5ac66a70ecf489e8c2a7952ab2bffb9eaa6b187b45d9","reviewedHash":"sha256:94ddb533b4bfc151f66e5ac66a70ecf489e8c2a7952ab2bffb9eaa6b187b45d9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:93f4d1e6ff67650481a7a295cbf8500339532464925d641cfee8649ea8c42711; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0368","contentProjectionSha256":"94ddb533b4bfc151f66e5ac66a70ecf489e8c2a7952ab2bffb9eaa6b187b45d9","reviewDecisionSha256":"93f4d1e6ff67650481a7a295cbf8500339532464925d641cfee8649ea8c42711","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0369","questionNumber":369,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir modelde cisim açıortayda tutulurken iki düzlem ayna arasındaki açı 120°'den 60°'ye düşürülüyor. İdeal durumda görüntü sayısındaki değişim hangisidir?","choices":["2 görüntüden 5 görüntüye çıkar.","5 görüntüden 2 görüntüye düşer.","Her iki durumda da 3 görüntü kalır.","120°'de görüntü oluşmaz, 60°'de 1 görüntü oluşur."],"distractorWhy":["Doğru; 120° için 360/120−1=2, 60° için 360/60−1=5 görüntü öngörülür. ‘2 görüntüden 5 görüntüye çıkar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; açı küçüldükçe karşılıklı yansıma sayısı artar, azalmaz. Bu yüzden ‘5 görüntüden 2 görüntüye düşer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; görüntü sayısı ayna açısına bağlıdır ve bu iki açı için aynı değildir. Bu yüzden ‘Her iki durumda da 3 görüntü kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; her iki düzen de birden fazla görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘120°'de görüntü oluşmaz, 60°'de 1 görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"2 görüntüden 5 görüntüye çıkar.","level":4,"familyId":"coklu-ayna-sistemleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 120° için 360/120−1=2, 60° için 360/60−1=5 görüntü öngörülür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 120° için 360/120−1=2, 60° için 360/60−1=5 görüntü öngörülür. ‘2 görüntüden 5 görüntüye çıkar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; açı küçüldükçe karşılıklı yansıma sayısı artar, azalmaz. Bu yüzden ‘5 görüntüden 2 görüntüye düşer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; görüntü sayısı ayna açısına bağlıdır ve bu iki açı için aynı değildir. Bu yüzden ‘Her iki durumda da 3 görüntü kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; her iki düzen de birden fazla görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘120°'de görüntü oluşmaz, 60°'de 1 görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"047242a5d1c43f53ea257a92120821f47e76b1147a4acc507f1ff93a8244f4d8","reviewDecisionSha256":"b317d66a7eb4433de11ee58a5876f633261dd3185521488ae5c4e964f387fac5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:047242a5d1c43f53ea257a92120821f47e76b1147a4acc507f1ff93a8244f4d8","reviewedHash":"sha256:047242a5d1c43f53ea257a92120821f47e76b1147a4acc507f1ff93a8244f4d8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b317d66a7eb4433de11ee58a5876f633261dd3185521488ae5c4e964f387fac5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0369","contentProjectionSha256":"047242a5d1c43f53ea257a92120821f47e76b1147a4acc507f1ff93a8244f4d8","reviewDecisionSha256":"b317d66a7eb4433de11ee58a5876f633261dd3185521488ae5c4e964f387fac5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0370","questionNumber":370,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir kaleidoskop prototipinde iki uzun düzlem aynanın arasındaki açı azaltıldığında desenin daha çok tekrarlandığı gözleniyor. Bu gözlemi en iyi açıklayan model hangisidir?","choices":["Ayna açısı küçüldükçe her aynanın ışık akısı artar ve yeni renkler üretilir.","Aynalar birbirlerinin oluşturduğu görüntüleri yeniden yansıtır; açı küçüldükçe bir tam dönüşe daha fazla yansıma sektörü sığar.","Desen sayısı yalnız tüpün uzunluğuna bağlıdır, ayna açısı etkisizdir.","Düzlem aynalar ışığı odakladığı için her yeni odakta bir desen oluşur."],"distractorWhy":["Yanlış; aynalar yeni ışık akısı ya da renk üretmez, var olan ışığı yansıtır. Bu yüzden ‘Ayna açısı küçüldükçe her aynanın ışık akısı artar ve yeni renkler üretilir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; karşılıklı yansıma tekrarları açısal sektörler oluşturur ve daha küçük açı daha fazla tekrar sağlar. ‘Aynalar birbirlerinin oluşturduğu görüntüleri yeniden yansıtır; açı küçüldükçe bir tam dönüşe daha fazla yansıma sektörü sığar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; gözlem doğrudan ayna açısının desen tekrarını etkilediğini göstermektedir. Bu yüzden ‘Desen sayısı yalnız tüpün uzunluğuna bağlıdır, ayna açısı etkisizdir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; düzlem aynalar paralel ışınları bir odakta toplamaz. Bu yüzden ‘Düzlem aynalar ışığı odakladığı için her yeni odakta bir desen oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Aynalar birbirlerinin oluşturduğu görüntüleri yeniden yansıtır; açı küçüldükçe bir tam dönüşe daha fazla yansıma sektörü sığar.","level":3,"familyId":"coklu-ayna-sistemleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: karşılıklı yansıma tekrarları açısal sektörler oluşturur ve daha küçük açı daha fazla tekrar sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynalar yeni ışık akısı ya da renk üretmez, var olan ışığı yansıtır. Bu yüzden ‘Ayna açısı küçüldükçe her aynanın ışık akısı artar ve yeni renkler üretilir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; karşılıklı yansıma tekrarları açısal sektörler oluşturur ve daha küçük açı daha fazla tekrar sağlar. ‘Aynalar birbirlerinin oluşturduğu görüntüleri yeniden yansıtır; açı küçüldükçe bir tam dönüşe daha fazla yansıma sektörü sığar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; gözlem doğrudan ayna açısının desen tekrarını etkilediğini göstermektedir. Bu yüzden ‘Desen sayısı yalnız tüpün uzunluğuna bağlıdır, ayna açısı etkisizdir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; düzlem aynalar paralel ışınları bir odakta toplamaz. Bu yüzden ‘Düzlem aynalar ışığı odakladığı için her yeni odakta bir desen oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"96eac1a472ae9a130c41cb81390a401d945952f8efcad5316197bac55846d12a","reviewDecisionSha256":"821723eebb4f03773a599779c5f2ab5ea766b1b03eccca5bd90986355edeb7c9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:96eac1a472ae9a130c41cb81390a401d945952f8efcad5316197bac55846d12a","reviewedHash":"sha256:96eac1a472ae9a130c41cb81390a401d945952f8efcad5316197bac55846d12a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:821723eebb4f03773a599779c5f2ab5ea766b1b03eccca5bd90986355edeb7c9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0370","contentProjectionSha256":"96eac1a472ae9a130c41cb81390a401d945952f8efcad5316197bac55846d12a","reviewDecisionSha256":"821723eebb4f03773a599779c5f2ab5ea766b1b03eccca5bd90986355edeb7c9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0371","questionNumber":371,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir mağaza kabininde kişinin tamamını gösterecek, fakat gereksiz malzeme kullanmayacak dikey düzlem ayna tasarlanıyor. Tasarımın temel fiziksel ilkesi hangisidir?","choices":["Ayna, kişinin boyundan uzun olmalı çünkü görüntü aynanın arkasında büyür.","Ayna zemine konulursa uzunluğu ne olursa olsun tam boy görüntü verir.","Baş ve ayaktan göze ulaşan sınır ışınlarının yansıma noktaları belirlenmeli; gerekli ayna aralığı kişinin boyunun yarısıdır.","Kişi aynadan uzaklaştıkça gerekli minimum ayna uzunluğu sürekli artar."],"distractorWhy":["Yanlış; düzlem aynadaki görüntü büyümez ve tam boy için kişinin boyundan uzun ayna gerekmez. Bu yüzden ‘Ayna, kişinin boyundan uzun olmalı çünkü görüntü aynanın arkasında büyür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; aynanın konumu, baş ve ayak ışınlarının göze ulaşmasına uygun olmalıdır. Bu yüzden ‘Ayna zemine konulursa uzunluğu ne olursa olsun tam boy görüntü verir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; eşit açıyla yansıyan iki sınır ışını aynada yarım boyluk bir düşey aralık belirler. ‘Baş ve ayaktan göze ulaşan sınır ışınlarının yansıma noktaları belirlenmeli; gerekli ayna aralığı kişinin boyunun yarısıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; ideal modelde minimum ayna uzunluğu aynaya uzaklıktan bağımsızdır. Bu yüzden ‘Kişi aynadan uzaklaştıkça gerekli minimum ayna uzunluğu sürekli artar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Baş ve ayaktan göze ulaşan sınır ışınlarının yansıma noktaları belirlenmeli; gerekli ayna aralığı kişinin boyunun yarısıdır.","level":3,"familyId":"duzlem-ayna-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit açıyla yansıyan iki sınır ışını aynada yarım boyluk bir düşey aralık belirler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; düzlem aynadaki görüntü büyümez ve tam boy için kişinin boyundan uzun ayna gerekmez. Bu yüzden ‘Ayna, kişinin boyundan uzun olmalı çünkü görüntü aynanın arkasında büyür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; aynanın konumu, baş ve ayak ışınlarının göze ulaşmasına uygun olmalıdır. Bu yüzden ‘Ayna zemine konulursa uzunluğu ne olursa olsun tam boy görüntü verir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; eşit açıyla yansıyan iki sınır ışını aynada yarım boyluk bir düşey aralık belirler. ‘Baş ve ayaktan göze ulaşan sınır ışınlarının yansıma noktaları belirlenmeli; gerekli ayna aralığı kişinin boyunun yarısıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; ideal modelde minimum ayna uzunluğu aynaya uzaklıktan bağımsızdır. Bu yüzden ‘Kişi aynadan uzaklaştıkça gerekli minimum ayna uzunluğu sürekli artar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0c21296e7babf301b76ec3e10bfc148d55148a2284eef27a2dd6c886d42ba113","reviewDecisionSha256":"7342e8fc3a98370657d89432297688e145c4a02b5bf89b7f13ceff6e40e22591","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0c21296e7babf301b76ec3e10bfc148d55148a2284eef27a2dd6c886d42ba113","reviewedHash":"sha256:0c21296e7babf301b76ec3e10bfc148d55148a2284eef27a2dd6c886d42ba113","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7342e8fc3a98370657d89432297688e145c4a02b5bf89b7f13ceff6e40e22591; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0371","contentProjectionSha256":"0c21296e7babf301b76ec3e10bfc148d55148a2284eef27a2dd6c886d42ba113","reviewDecisionSha256":"7342e8fc3a98370657d89432297688e145c4a02b5bf89b7f13ceff6e40e22591","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0372","questionNumber":372,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir üretim hattı operatörü, elektronik kamera kullanmadan opak bir bölmenin oluşturduğu 90° köşenin arkasını görmek istiyor. Düzlem aynalarla kurulacak en savunulabilir model hangisidir?","choices":["Köşeye tek aynayı duvara paralel yapıştırmak","Bir aynayı yatay zemine koyup operatörün arkasına dönmesini istemek","İki aynayı birbirine bakmayacak rastgele yönlerde yerleştirmek","Işığı köşenin bir kolundan diğerine iki kez yönlendirecek iki düzlem aynayı, her yansımada gelme ve yansıma açıları eşit olacak biçimde ayarlamak"],"distractorWhy":["Yanlış; duvara paralel tek ayna köşeyi aşmak için gereken iki doğrultu değişimini sağlamaz. Bu yüzden ‘Köşeye tek aynayı duvara paralel yapıştırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; bu düzen görüş hattını opak bölmenin arkasına taşımaz. Bu yüzden ‘Bir aynayı yatay zemine koyup operatörün arkasına dönmesini istemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; rastgele yönelimlerde ışık operatörün gözüne ulaşacak belirli bir yol izlemez. Bu yüzden ‘İki aynayı birbirine bakmayacak rastgele yönlerde yerleştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; iki kontrollü yansıma görüş hattını köşe etrafında aktarabilir ve her ayna yansıma yasasına göre ayarlanır. ‘Işığı köşenin bir kolundan diğerine iki kez yönlendirecek iki düzlem aynayı, her yansımada gelme ve yansıma açıları eşit olacak biçimde ayarlamak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Işığı köşenin bir kolundan diğerine iki kez yönlendirecek iki düzlem aynayı, her yansımada gelme ve yansıma açıları eşit olacak biçimde ayarlamak","level":4,"familyId":"duzlem-ayna-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki kontrollü yansıma görüş hattını köşe etrafında aktarabilir ve her ayna yansıma yasasına göre ayarlanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; duvara paralel tek ayna köşeyi aşmak için gereken iki doğrultu değişimini sağlamaz. Bu yüzden ‘Köşeye tek aynayı duvara paralel yapıştırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; bu düzen görüş hattını opak bölmenin arkasına taşımaz. Bu yüzden ‘Bir aynayı yatay zemine koyup operatörün arkasına dönmesini istemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; rastgele yönelimlerde ışık operatörün gözüne ulaşacak belirli bir yol izlemez. Bu yüzden ‘İki aynayı birbirine bakmayacak rastgele yönlerde yerleştirmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; iki kontrollü yansıma görüş hattını köşe etrafında aktarabilir ve her ayna yansıma yasasına göre ayarlanır. ‘Işığı köşenin bir kolundan diğerine iki kez yönlendirecek iki düzlem aynayı, her yansımada gelme ve yansıma açıları eşit olacak biçimde ayarlamak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"00b5862ca3c9da6a48a444648b0ff3e82ed365c33d62580caa8b941924675ce3","reviewDecisionSha256":"dc17ae88dc29aef7026e9afb6221dff6c4d58f05a2b4fec74195644f77f5eaf0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:00b5862ca3c9da6a48a444648b0ff3e82ed365c33d62580caa8b941924675ce3","reviewedHash":"sha256:00b5862ca3c9da6a48a444648b0ff3e82ed365c33d62580caa8b941924675ce3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dc17ae88dc29aef7026e9afb6221dff6c4d58f05a2b4fec74195644f77f5eaf0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0372","contentProjectionSha256":"00b5862ca3c9da6a48a444648b0ff3e82ed365c33d62580caa8b941924675ce3","reviewDecisionSha256":"dc17ae88dc29aef7026e9afb6221dff6c4d58f05a2b4fec74195644f77f5eaf0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0373","questionNumber":373,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir öğrenci, tek bir düzlem aynanın Güneş'ten gelen yaklaşık paralel ışınları küçük bir alıcı üzerinde tek noktada toplayacağını ileri sürüyor. Bu model için doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["Model uygun değildir; düzlem ayna paralel ışınları başka bir yöne paralel olarak yansıtır, tek başına odaklayamaz.","Model doğrudur; her düzlem aynanın aynanın arkasında gerçek odağı vardır.","Model yalnız aynanın boyu küçükse doğrudur; küçük düzlem aynalar ışığı odaklar.","Modelde sorun yoktur; gelme açısı ne olursa olsun bütün ışınlar aynı noktaya gider."],"distractorWhy":["Doğru; düzlem ayna ışınların yönünü değiştirir fakat paralel demeti tek bir odakta birleştirmez. ‘Model uygun değildir; düzlem ayna paralel ışınları başka bir yöne paralel olarak yansıtır, tek başına odaklayamaz.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; düzlem aynanın gerçek bir odak noktası yoktur. Bu yüzden ‘Model doğrudur; her düzlem aynanın aynanın arkasında gerçek odağı vardır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; aynanın boyutunun küçülmesi ona odaklayıcı eğrilik kazandırmaz. Bu yüzden ‘Model yalnız aynanın boyu küçükse doğrudur; küçük düzlem aynalar ışığı odaklar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; farklı noktalara gelen paralel ışınlar düzlem aynadan yine paralel doğrultularda çıkar. Bu yüzden ‘Modelde sorun yoktur; gelme açısı ne olursa olsun bütün ışınlar aynı noktaya gider.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Model uygun değildir; düzlem ayna paralel ışınları başka bir yöne paralel olarak yansıtır, tek başına odaklayamaz.","level":4,"familyId":"duzlem-ayna-gunluk-yasam","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzlem ayna ışınların yönünü değiştirir fakat paralel demeti tek bir odakta birleştirmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; düzlem ayna ışınların yönünü değiştirir fakat paralel demeti tek bir odakta birleştirmez. ‘Model uygun değildir; düzlem ayna paralel ışınları başka bir yöne paralel olarak yansıtır, tek başına odaklayamaz.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; düzlem aynanın gerçek bir odak noktası yoktur. Bu yüzden ‘Model doğrudur; her düzlem aynanın aynanın arkasında gerçek odağı vardır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; aynanın boyutunun küçülmesi ona odaklayıcı eğrilik kazandırmaz. Bu yüzden ‘Model yalnız aynanın boyu küçükse doğrudur; küçük düzlem aynalar ışığı odaklar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; farklı noktalara gelen paralel ışınlar düzlem aynadan yine paralel doğrultularda çıkar. Bu yüzden ‘Modelde sorun yoktur; gelme açısı ne olursa olsun bütün ışınlar aynı noktaya gider.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d0ade96de1efbd6e0de6cce8cbaf96c02095f682c47b16c4550493c60ea2ca0","reviewDecisionSha256":"078a255915f470648fb1821fca18f79e7796950dbff3f185ce540f38945569e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7d0ade96de1efbd6e0de6cce8cbaf96c02095f682c47b16c4550493c60ea2ca0","reviewedHash":"sha256:7d0ade96de1efbd6e0de6cce8cbaf96c02095f682c47b16c4550493c60ea2ca0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:078a255915f470648fb1821fca18f79e7796950dbff3f185ce540f38945569e7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0373","contentProjectionSha256":"7d0ade96de1efbd6e0de6cce8cbaf96c02095f682c47b16c4550493c60ea2ca0","reviewDecisionSha256":"078a255915f470648fb1821fca18f79e7796950dbff3f185ce540f38945569e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0374","questionNumber":374,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir öğrenci düzlem ayna modelinde görüntünün aynanın arkasındaki bir ekrana düşürülebileceğini öngörüyor. Deneyde ekran üzerinde net görüntü elde edilemiyor. Model nasıl revize edilmelidir?","choices":["Görüntünün gerçek olduğu kabul edilip daha parlak lamba kullanılmalıdır.","Görüntünün sanal olduğu kabul edilmeli; konumu ekranla değil, paralaks yöntemi gibi bir yöntemle belirlenmelidir.","Aynanın ışık yaymadığı sonucuna varılıp görüntü kavramı kaldırılmalıdır.","Görüntünün yalnız karanlıkta gerçek olduğu varsayılmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; parlaklığı artırmak sanal görüntüyü gerçek görüntüye dönüştürmez. Bu yüzden ‘Görüntünün gerçek olduğu kabul edilip daha parlak lamba kullanılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; düzlem aynadaki yansıyan ışınlar gerçekte aynanın arkasında birleşmez, görüntü uzantıların kesiştiği sanal konumda bulunur. ‘Görüntünün sanal olduğu kabul edilmeli; konumu ekranla değil, paralaks yöntemi gibi bir yöntemle belirlenmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; ayna ışık yaymasa da ışığı yansıtarak sanal görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘Aynanın ışık yaymadığı sonucuna varılıp görüntü kavramı kaldırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ortamın karanlık olması görüntünün gerçeklik türünü değiştirmez. Bu yüzden ‘Görüntünün yalnız karanlıkta gerçek olduğu varsayılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Görüntünün sanal olduğu kabul edilmeli; konumu ekranla değil, paralaks yöntemi gibi bir yöntemle belirlenmelidir.","level":4,"familyId":"model-test-ve-revizyon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düzlem aynadaki yansıyan ışınlar gerçekte aynanın arkasında birleşmez, görüntü uzantıların kesiştiği sanal konumda bulunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; parlaklığı artırmak sanal görüntüyü gerçek görüntüye dönüştürmez. Bu yüzden ‘Görüntünün gerçek olduğu kabul edilip daha parlak lamba kullanılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; düzlem aynadaki yansıyan ışınlar gerçekte aynanın arkasında birleşmez, görüntü uzantıların kesiştiği sanal konumda bulunur. ‘Görüntünün sanal olduğu kabul edilmeli; konumu ekranla değil, paralaks yöntemi gibi bir yöntemle belirlenmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; ayna ışık yaymasa da ışığı yansıtarak sanal görüntü oluşturur. Bu yüzden ‘Aynanın ışık yaymadığı sonucuna varılıp görüntü kavramı kaldırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; ortamın karanlık olması görüntünün gerçeklik türünü değiştirmez. Bu yüzden ‘Görüntünün yalnız karanlıkta gerçek olduğu varsayılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8b867aab82a0c5234b79e4a356802e4b50104f5dabe6aefdfa9f46f2ed3d6723","reviewDecisionSha256":"e8912d4bc67a448ea3ec36f7262713f2103795349489669e0a10da9238367864","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8b867aab82a0c5234b79e4a356802e4b50104f5dabe6aefdfa9f46f2ed3d6723","reviewedHash":"sha256:8b867aab82a0c5234b79e4a356802e4b50104f5dabe6aefdfa9f46f2ed3d6723","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e8912d4bc67a448ea3ec36f7262713f2103795349489669e0a10da9238367864; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0374","contentProjectionSha256":"8b867aab82a0c5234b79e4a356802e4b50104f5dabe6aefdfa9f46f2ed3d6723","reviewDecisionSha256":"e8912d4bc67a448ea3ec36f7262713f2103795349489669e0a10da9238367864","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0375","questionNumber":375,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"Bir prototipte tam boy görmek için kişinin boyu kadar ayna gerektiği varsayılmıştır. Farklı uzaklıklarda yapılan denemeler, yarım boy aynanın da yeterli olduğunu göstermiştir. En uygun model geliştirmesi hangisidir?","choices":["Deney verileri göz ardı edilip ilk varsayım korunmalıdır.","Ayna uzunluğunun uzaklığın karesiyle arttığı yeni bir kural yazılmalıdır.","Baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınları çizilip yansıma noktalarına göre minimum uzunluğun yarım boy ve uzaklıktan bağımsız olduğu modele eklenmelidir.","Görüntünün düz değil ters olduğu kabul edilmelidir."],"distractorWhy":["Yanlış; doğrulanmayan varsayımı korumak bilimsel model geliştirmeye aykırıdır. Bu yüzden ‘Deney verileri göz ardı edilip ilk varsayım korunmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; deney, uzaklık arttıkça minimum ayna uzunluğunun büyüdüğünü göstermemektedir. Bu yüzden ‘Ayna uzunluğunun uzaklığın karesiyle arttığı yeni bir kural yazılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; sınır ışınları gözlemle uyumlu yarım boy sonucunu açıklar ve modeli yeni uzaklıklara geneller. ‘Baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınları çizilip yansıma noktalarına göre minimum uzunluğun yarım boy ve uzaklıktan bağımsız olduğu modele eklenmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; düzlem ayna görüntüsü düzdür; terslik varsayımı veriyi açıklamaz. Bu yüzden ‘Görüntünün düz değil ters olduğu kabul edilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınları çizilip yansıma noktalarına göre minimum uzunluğun yarım boy ve uzaklıktan bağımsız olduğu modele eklenmelidir.","level":4,"familyId":"model-test-ve-revizyon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sınır ışınları gözlemle uyumlu yarım boy sonucunu açıklar ve modeli yeni uzaklıklara geneller. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; doğrulanmayan varsayımı korumak bilimsel model geliştirmeye aykırıdır. Bu yüzden ‘Deney verileri göz ardı edilip ilk varsayım korunmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; deney, uzaklık arttıkça minimum ayna uzunluğunun büyüdüğünü göstermemektedir. Bu yüzden ‘Ayna uzunluğunun uzaklığın karesiyle arttığı yeni bir kural yazılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; sınır ışınları gözlemle uyumlu yarım boy sonucunu açıklar ve modeli yeni uzaklıklara geneller. ‘Baş ve ayaktan göze gelen sınır ışınları çizilip yansıma noktalarına göre minimum uzunluğun yarım boy ve uzaklıktan bağımsız olduğu modele eklenmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; düzlem ayna görüntüsü düzdür; terslik varsayımı veriyi açıklamaz. Bu yüzden ‘Görüntünün düz değil ters olduğu kabul edilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f775cf1e32b7d9c85dce9423512e988301535209a8bc85b3c868d1dbbf884905","reviewDecisionSha256":"7554c6a8d4c97f0ca94b6030987fc9649caee27b9498b62b61b7082bdb2a1ae5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f775cf1e32b7d9c85dce9423512e988301535209a8bc85b3c868d1dbbf884905","reviewedHash":"sha256:f775cf1e32b7d9c85dce9423512e988301535209a8bc85b3c868d1dbbf884905","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7554c6a8d4c97f0ca94b6030987fc9649caee27b9498b62b61b7082bdb2a1ae5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0375","contentProjectionSha256":"f775cf1e32b7d9c85dce9423512e988301535209a8bc85b3c868d1dbbf884905","reviewDecisionSha256":"7554c6a8d4c97f0ca94b6030987fc9649caee27b9498b62b61b7082bdb2a1ae5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0376","questionNumber":376,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-2","topic":"Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma","noteId":"tr-g11-fizik-note-023","noteKey":"tr-g11-fizik-note-023","objective":"FİZ.11.4.2","question":"“Düzlem aynada görüntü uzaklığı cisim uzaklığına eşittir.” modelini farklı durumlarda doğrulamak için hangi protokol en uygundur?","choices":["Tek bir cisim konumunda aynaya bakıp görüntünün güzel olduğunu söylemek","Ayna arkasına ekran koyup görüntü düşmediğinde uzaklığı sıfır kabul etmek","Cisim uzaklığını değiştirmeden yalnız oda ışığını artırmak","Cismi birkaç farklı uzaklığa yerleştirip ayna arkasındaki hareketli bir referans cismini paralaks kaybolana kadar ayarlamak ve bulunan görüntü uzaklıklarını cisim uzaklıklarıyla karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Yanlış; öznel bir değerlendirme uzaklık eşitliğini ölçmez ve tek durum genelleme için yetersizdir. Bu yüzden ‘Tek bir cisim konumunda aynaya bakıp görüntünün güzel olduğunu söylemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; sanal görüntünün ekrana düşmemesi görüntü uzaklığının sıfır olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden ‘Ayna arkasına ekran koyup görüntü düşmediğinde uzaklığı sıfır kabul etmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; oda ışığını değiştirmek modeldeki uzaklık ilişkisini sınamaz. Bu yüzden ‘Cisim uzaklığını değiştirmeden yalnız oda ışığını artırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; paralaks yöntemi sanal görüntü konumunu belirler, birden çok cisim uzaklığı da modelin farklı durumlarda geçerliliğini test eder. ‘Cismi birkaç farklı uzaklığa yerleştirip ayna arkasındaki hareketli bir referans cismini paralaks kaybolana kadar ayarlamak ve bulunan görüntü uzaklıklarını cisim uzaklıklarıyla karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Cismi birkaç farklı uzaklığa yerleştirip ayna arkasındaki hareketli bir referans cismini paralaks kaybolana kadar ayarlamak ve bulunan görüntü uzaklıklarını cisim uzaklıklarıyla karşılaştırmak","level":5,"familyId":"model-test-ve-revizyon","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: paralaks yöntemi sanal görüntü konumunu belirler, birden çok cisim uzaklığı da modelin farklı durumlarda geçerliliğini test eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; öznel bir değerlendirme uzaklık eşitliğini ölçmez ve tek durum genelleme için yetersizdir. Bu yüzden ‘Tek bir cisim konumunda aynaya bakıp görüntünün güzel olduğunu söylemek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; sanal görüntünün ekrana düşmemesi görüntü uzaklığının sıfır olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden ‘Ayna arkasına ekran koyup görüntü düşmediğinde uzaklığı sıfır kabul etmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; oda ışığını değiştirmek modeldeki uzaklık ilişkisini sınamaz. Bu yüzden ‘Cisim uzaklığını değiştirmeden yalnız oda ışığını artırmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; paralaks yöntemi sanal görüntü konumunu belirler, birden çok cisim uzaklığı da modelin farklı durumlarda geçerliliğini test eder. ‘Cismi birkaç farklı uzaklığa yerleştirip ayna arkasındaki hareketli bir referans cismini paralaks kaybolana kadar ayarlamak ve bulunan görüntü uzaklıklarını cisim uzaklıklarıyla karşılaştırmak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 5; Düzlem Aynalarla Bilimsel Model Oluşturma kapsamında düzlem aynada yansıma yasasını, görüntü konumunu ve ışın yolunu bilimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-023","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-023","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dc28e6f2419479eeb5180ec51bd984eee938b2a127a92897bb0a44ad7b2a807f","reviewDecisionSha256":"5721837f34ab987d92a045f413d520c8ac0fe4e76b2e9cd2d53b8419482e8f87","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dc28e6f2419479eeb5180ec51bd984eee938b2a127a92897bb0a44ad7b2a807f","reviewedHash":"sha256:dc28e6f2419479eeb5180ec51bd984eee938b2a127a92897bb0a44ad7b2a807f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5721837f34ab987d92a045f413d520c8ac0fe4e76b2e9cd2d53b8419482e8f87; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0376","contentProjectionSha256":"dc28e6f2419479eeb5180ec51bd984eee938b2a127a92897bb0a44ad7b2a807f","reviewDecisionSha256":"5721837f34ab987d92a045f413d520c8ac0fe4e76b2e9cd2d53b8419482e8f87","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0377","questionNumber":377,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Çukur ve tümsek aynaların yansıtıcı yüzeyleri için doğru karşılaştırma hangisidir?","choices":["Çukur aynada küresel yüzeyin iç tarafı, tümsek aynada dış tarafı yansıtıcıdır.","Her ikisinde de yalnız düz bir yüzey yansıtıcıdır.","Çukur aynada dış taraf, tümsek aynada iç taraf yansıtıcıdır.","Yansıtıcı tarafın seçimi ayna türünü değiştirmez."],"distractorWhy":["Doğru; küresel kabuğun iç yüzeyi yansıtıcıysa çukur, dış yüzeyi yansıtıcıysa tümsek ayna elde edilir. ‘Çukur aynada küresel yüzeyin iç tarafı, tümsek aynada dış tarafı yansıtıcıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; bu aynaların yüzeyleri küresel eğriliğe sahiptir, düz değildir. Bu yüzden ‘Her ikisinde de yalnız düz bir yüzey yansıtıcıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; yansıtıcı yüzeyler ters eşleştirilmiştir. Bu yüzden ‘Çukur aynada dış taraf, tümsek aynada iç taraf yansıtıcıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; yansıtıcı taraf, aynanın çukur ya da tümsek olarak davranmasını belirler. Bu yüzden ‘Yansıtıcı tarafın seçimi ayna türünü değiştirmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Çukur aynada küresel yüzeyin iç tarafı, tümsek aynada dış tarafı yansıtıcıdır.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-yapi-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: küresel kabuğun iç yüzeyi yansıtıcıysa çukur, dış yüzeyi yansıtıcıysa tümsek ayna elde edilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; küresel kabuğun iç yüzeyi yansıtıcıysa çukur, dış yüzeyi yansıtıcıysa tümsek ayna elde edilir. ‘Çukur aynada küresel yüzeyin iç tarafı, tümsek aynada dış tarafı yansıtıcıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; bu aynaların yüzeyleri küresel eğriliğe sahiptir, düz değildir. Bu yüzden ‘Her ikisinde de yalnız düz bir yüzey yansıtıcıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; yansıtıcı yüzeyler ters eşleştirilmiştir. Bu yüzden ‘Çukur aynada dış taraf, tümsek aynada iç taraf yansıtıcıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; yansıtıcı taraf, aynanın çukur ya da tümsek olarak davranmasını belirler. Bu yüzden ‘Yansıtıcı tarafın seçimi ayna türünü değiştirmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d8202b89cbaaf6beab27faf33e44b79359a002d3327bfef19687c8481bd77cb5","reviewDecisionSha256":"1fb3f0c2f5034b117843051e54d700e0900e0bce83702257dfa8ca11ac232be4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d8202b89cbaaf6beab27faf33e44b79359a002d3327bfef19687c8481bd77cb5","reviewedHash":"sha256:d8202b89cbaaf6beab27faf33e44b79359a002d3327bfef19687c8481bd77cb5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1fb3f0c2f5034b117843051e54d700e0900e0bce83702257dfa8ca11ac232be4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0377","contentProjectionSha256":"d8202b89cbaaf6beab27faf33e44b79359a002d3327bfef19687c8481bd77cb5","reviewDecisionSha256":"1fb3f0c2f5034b117843051e54d700e0900e0bce83702257dfa8ca11ac232be4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0378","questionNumber":378,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Aşağıdakilerden hangisi çukur ve tümsek aynaların ortak bir özelliğidir?","choices":["Paralel ışınları her zaman aynanın önünde gerçek odakta toplama","Tepe noktası, asal eksen ve eğrilik merkeziyle tanımlanma ve yansıma yasasına uyma","Her cisim konumunda gerçek ve ters görüntü oluşturma","Her durumda görüntüyü cisimden büyük oluşturma"],"distractorWhy":["Yanlış; bu davranış çukur aynaya özgüdür, tümsek ayna paralel ışınları dağıtır. Bu yüzden ‘Paralel ışınları her zaman aynanın önünde gerçek odakta toplama’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; her iki küresel ayna da aynı geometrik temel öğelerle tanımlanır ve gelme açısı yansıma açısına eşittir. ‘Tepe noktası, asal eksen ve eğrilik merkeziyle tanımlanma ve yansıma yasasına uyma’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; tümsek ayna gerçek görüntü oluşturmaz, çukur aynanın görüntüsü de cisim konumuna bağlıdır. Bu yüzden ‘Her cisim konumunda gerçek ve ters görüntü oluşturma’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; tümsek aynanın görüntüsü küçüktür ve çukur ayna da her durumda büyütmez. Bu yüzden ‘Her durumda görüntüyü cisimden büyük oluşturma’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Tepe noktası, asal eksen ve eğrilik merkeziyle tanımlanma ve yansıma yasasına uyma","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-yapi-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her iki küresel ayna da aynı geometrik temel öğelerle tanımlanır ve gelme açısı yansıma açısına eşittir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; bu davranış çukur aynaya özgüdür, tümsek ayna paralel ışınları dağıtır. Bu yüzden ‘Paralel ışınları her zaman aynanın önünde gerçek odakta toplama’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; her iki küresel ayna da aynı geometrik temel öğelerle tanımlanır ve gelme açısı yansıma açısına eşittir. ‘Tepe noktası, asal eksen ve eğrilik merkeziyle tanımlanma ve yansıma yasasına uyma’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; tümsek ayna gerçek görüntü oluşturmaz, çukur aynanın görüntüsü de cisim konumuna bağlıdır. Bu yüzden ‘Her cisim konumunda gerçek ve ters görüntü oluşturma’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; tümsek aynanın görüntüsü küçüktür ve çukur ayna da her durumda büyütmez. Bu yüzden ‘Her durumda görüntüyü cisimden büyük oluşturma’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9b631e6947016d3d24abf43ac7e03c519cbd285c2a2abb51a52f39568a393421","reviewDecisionSha256":"9f81a6e1ef488d4a56118276163e4138d474ba2b854c15d4d112d58bfd9f1ee6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9b631e6947016d3d24abf43ac7e03c519cbd285c2a2abb51a52f39568a393421","reviewedHash":"sha256:9b631e6947016d3d24abf43ac7e03c519cbd285c2a2abb51a52f39568a393421","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f81a6e1ef488d4a56118276163e4138d474ba2b854c15d4d112d58bfd9f1ee6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0378","contentProjectionSha256":"9b631e6947016d3d24abf43ac7e03c519cbd285c2a2abb51a52f39568a393421","reviewDecisionSha256":"9f81a6e1ef488d4a56118276163e4138d474ba2b854c15d4d112d58bfd9f1ee6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0379","questionNumber":379,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Asal eksene paralel ve eksene yakın ışınların yansıması bakımından çukur ve tümsek aynalar nasıl farklılaşır?","choices":["Her ikisi de ışınları aynanın arkasındaki gerçek odakta toplar.","Çukur ayna ışınları dağıtır, tümsek ayna aynanın önünde toplar.","Çukur ayna ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplarken, tümsek aynadan çıkan ışınlar aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi dağılır.","Her iki ayna da ışınların yönünü değiştirmeden geçirir."],"distractorWhy":["Yanlış; aynanın arkasındaki odak tümsek ayna için sanaldır, her iki ayna gerçek odak oluşturmaz. Bu yüzden ‘Her ikisi de ışınları aynanın arkasındaki gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; çukur ve tümsek aynaların davranışları ters yazılmıştır. Bu yüzden ‘Çukur ayna ışınları dağıtır, tümsek ayna aynanın önünde toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; çukur ayna yakınsak, tümsek ayna ıraksak davranır ve odaklarının gerçeklik türleri farklıdır. ‘Çukur ayna ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplarken, tümsek aynadan çıkan ışınlar aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi dağılır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; aynalar ışığı geçirmez, yansıtır ve doğrultusunu değiştirir. Bu yüzden ‘Her iki ayna da ışınların yönünü değiştirmeden geçirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Çukur ayna ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplarken, tümsek aynadan çıkan ışınlar aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi dağılır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-yapi-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çukur ayna yakınsak, tümsek ayna ıraksak davranır ve odaklarının gerçeklik türleri farklıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynanın arkasındaki odak tümsek ayna için sanaldır, her iki ayna gerçek odak oluşturmaz. Bu yüzden ‘Her ikisi de ışınları aynanın arkasındaki gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; çukur ve tümsek aynaların davranışları ters yazılmıştır. Bu yüzden ‘Çukur ayna ışınları dağıtır, tümsek ayna aynanın önünde toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; çukur ayna yakınsak, tümsek ayna ıraksak davranır ve odaklarının gerçeklik türleri farklıdır. ‘Çukur ayna ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplarken, tümsek aynadan çıkan ışınlar aynanın arkasındaki sanal odaktan geliyormuş gibi dağılır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; aynalar ışığı geçirmez, yansıtır ve doğrultusunu değiştirir. Bu yüzden ‘Her iki ayna da ışınların yönünü değiştirmeden geçirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b6a619caedf580682c21723afbdefa5b2c2b5e643ac102354fe495cdd2f2f43c","reviewDecisionSha256":"7a55edfec5e31f268d4d86f0700ecb9027876527333fd47fe1c976307cb10cb7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b6a619caedf580682c21723afbdefa5b2c2b5e643ac102354fe495cdd2f2f43c","reviewedHash":"sha256:b6a619caedf580682c21723afbdefa5b2c2b5e643ac102354fe495cdd2f2f43c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7a55edfec5e31f268d4d86f0700ecb9027876527333fd47fe1c976307cb10cb7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0379","contentProjectionSha256":"b6a619caedf580682c21723afbdefa5b2c2b5e643ac102354fe495cdd2f2f43c","reviewDecisionSha256":"7a55edfec5e31f268d4d86f0700ecb9027876527333fd47fe1c976307cb10cb7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0380","questionNumber":380,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Asal eksene paralel gelen ve eksene yakın ilerleyen bir ışın çukur aynadan yansıdıktan sonra hangi yolu izler?","choices":["Eğrilik merkezinden geçmeden asal eksene paralel kalır.","Aynanın arkasındaki sanal odaktan çıkıyormuş gibi dağılır.","Tepe noktasında soğurulur ve yoluna devam etmez.","Aynanın önündeki odak noktasından geçer."],"distractorWhy":["Yanlış; paralel ışın çukur aynada paralel kalmaz, odağa yönelir. Bu yüzden ‘Eğrilik merkezinden geçmeden asal eksene paralel kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; sanal odaktan çıkıyormuş gibi dağılma tümsek aynanın davranışıdır. Bu yüzden ‘Aynanın arkasındaki sanal odaktan çıkıyormuş gibi dağılır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ideal ayna ışını soğurmak yerine yansıtır. Bu yüzden ‘Tepe noktasında soğurulur ve yoluna devam etmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; çukur aynanın temel ışın kuralına göre asal eksene paralel ışın yansıdıktan sonra gerçek odaktan geçer. ‘Aynanın önündeki odak noktasından geçer.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynanın önündeki odak noktasından geçer.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-isin-yolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çukur aynanın temel ışın kuralına göre asal eksene paralel ışın yansıdıktan sonra gerçek odaktan geçer. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; paralel ışın çukur aynada paralel kalmaz, odağa yönelir. Bu yüzden ‘Eğrilik merkezinden geçmeden asal eksene paralel kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; sanal odaktan çıkıyormuş gibi dağılma tümsek aynanın davranışıdır. Bu yüzden ‘Aynanın arkasındaki sanal odaktan çıkıyormuş gibi dağılır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; ideal ayna ışını soğurmak yerine yansıtır. Bu yüzden ‘Tepe noktasında soğurulur ve yoluna devam etmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; çukur aynanın temel ışın kuralına göre asal eksene paralel ışın yansıdıktan sonra gerçek odaktan geçer. ‘Aynanın önündeki odak noktasından geçer.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bd5d6676118ec8300673a953ec45498fda74bb28148780c83e967c0d89c4fdc3","reviewDecisionSha256":"8807b329336eb50fac7b0ddf57603094275d2557958d79add4e1a96582c8f88e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bd5d6676118ec8300673a953ec45498fda74bb28148780c83e967c0d89c4fdc3","reviewedHash":"sha256:bd5d6676118ec8300673a953ec45498fda74bb28148780c83e967c0d89c4fdc3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8807b329336eb50fac7b0ddf57603094275d2557958d79add4e1a96582c8f88e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0380","contentProjectionSha256":"bd5d6676118ec8300673a953ec45498fda74bb28148780c83e967c0d89c4fdc3","reviewDecisionSha256":"8807b329336eb50fac7b0ddf57603094275d2557958d79add4e1a96582c8f88e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0381","questionNumber":381,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Asal eksene paralel gelen bir ışın tümsek aynadan yansıdıktan sonra nasıl modellenir?","choices":["Işın dağılarak ilerler; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki odak noktasından geçer.","Işın aynanın önündeki gerçek odaktan geçerek yakınsar.","Işın eğrilik merkezine ulaşıncaya kadar aynanın içinde ilerler.","Işın asal eksen üzerinde durur ve yansımaz."],"distractorWhy":["Doğru; tümsek aynadan yansıyan paralel ışın ıraksar ve uzantısı sanal odaktan geçer. ‘Işın dağılarak ilerler; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki odak noktasından geçer.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; aynanın önündeki gerçek odakta yakınsama çukur aynaya özgüdür. Bu yüzden ‘Işın aynanın önündeki gerçek odaktan geçerek yakınsar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ışın aynanın içine geçmez, yüzeyden yansır. Bu yüzden ‘Işın eğrilik merkezine ulaşıncaya kadar aynanın içinde ilerler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ideal yansıtıcı yüzeyde ışın yön değiştirerek yansır. Bu yüzden ‘Işın asal eksen üzerinde durur ve yansımaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Işın dağılarak ilerler; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki odak noktasından geçer.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-isin-yolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tümsek aynadan yansıyan paralel ışın ıraksar ve uzantısı sanal odaktan geçer. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; tümsek aynadan yansıyan paralel ışın ıraksar ve uzantısı sanal odaktan geçer. ‘Işın dağılarak ilerler; geriye doğru uzantısı aynanın arkasındaki odak noktasından geçer.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; aynanın önündeki gerçek odakta yakınsama çukur aynaya özgüdür. Bu yüzden ‘Işın aynanın önündeki gerçek odaktan geçerek yakınsar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; ışın aynanın içine geçmez, yüzeyden yansır. Bu yüzden ‘Işın eğrilik merkezine ulaşıncaya kadar aynanın içinde ilerler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; ideal yansıtıcı yüzeyde ışın yön değiştirerek yansır. Bu yüzden ‘Işın asal eksen üzerinde durur ve yansımaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"38dea7a7095bf8b65cbc961c1eb933c3cbfaba18787ddcab726e1808e350a98f","reviewDecisionSha256":"5dc33d9d2af26e7fab4c265343a4fc48e318aa7c3c390de6ece888839d8a81ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:38dea7a7095bf8b65cbc961c1eb933c3cbfaba18787ddcab726e1808e350a98f","reviewedHash":"sha256:38dea7a7095bf8b65cbc961c1eb933c3cbfaba18787ddcab726e1808e350a98f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5dc33d9d2af26e7fab4c265343a4fc48e318aa7c3c390de6ece888839d8a81ec; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0381","contentProjectionSha256":"38dea7a7095bf8b65cbc961c1eb933c3cbfaba18787ddcab726e1808e350a98f","reviewDecisionSha256":"5dc33d9d2af26e7fab4c265343a4fc48e318aa7c3c390de6ece888839d8a81ec","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0382","questionNumber":382,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir ışın küresel aynanın eğrilik merkezine doğru gönderiliyor. Hem çukur hem tümsek ayna için ideal durumda hangi sonuç beklenir?","choices":["Işın her iki aynada da odaktan geçecek farklı bir doğrultuya sapar.","Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için geldiği yol üzerinden geri döner.","Işın yalnız tümsek aynada soğurulur.","Işın aynanın arkasına geçip doğrultusunu korur."],"distractorWhy":["Yanlış; eğrilik merkezine yönelen ışın yüzeye normal geldiğinden farklı doğrultuya sapmaz. Bu yüzden ‘Işın her iki aynada da odaktan geçecek farklı bir doğrultuya sapar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; küresel yüzeyin normali merkez doğrultusundadır, gelme açısı sıfır olduğundan ışın kendi yolu üzerinden yansır. ‘Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için geldiği yol üzerinden geri döner.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; ideal karşılaştırmada iki ayna da ışığı yansıtır. Bu yüzden ‘Işın yalnız tümsek aynada soğurulur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ayna saydam değildir; ışın yüzeyden geri yansır. Bu yüzden ‘Işın aynanın arkasına geçip doğrultusunu korur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için geldiği yol üzerinden geri döner.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-isin-yolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: küresel yüzeyin normali merkez doğrultusundadır, gelme açısı sıfır olduğundan ışın kendi yolu üzerinden yansır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; eğrilik merkezine yönelen ışın yüzeye normal geldiğinden farklı doğrultuya sapmaz. Bu yüzden ‘Işın her iki aynada da odaktan geçecek farklı bir doğrultuya sapar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; küresel yüzeyin normali merkez doğrultusundadır, gelme açısı sıfır olduğundan ışın kendi yolu üzerinden yansır. ‘Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için geldiği yol üzerinden geri döner.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; ideal karşılaştırmada iki ayna da ışığı yansıtır. Bu yüzden ‘Işın yalnız tümsek aynada soğurulur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; ayna saydam değildir; ışın yüzeyden geri yansır. Bu yüzden ‘Işın aynanın arkasına geçip doğrultusunu korur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"438b77dba2d1003d65146726c431cb31fe914e131472d37ecfc304af1812825a","reviewDecisionSha256":"a77f63c491e43fb78bbfe8f265106a1ef63113b1503f85e3f0bc7521022b2fba","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:438b77dba2d1003d65146726c431cb31fe914e131472d37ecfc304af1812825a","reviewedHash":"sha256:438b77dba2d1003d65146726c431cb31fe914e131472d37ecfc304af1812825a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a77f63c491e43fb78bbfe8f265106a1ef63113b1503f85e3f0bc7521022b2fba; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0382","contentProjectionSha256":"438b77dba2d1003d65146726c431cb31fe914e131472d37ecfc304af1812825a","reviewDecisionSha256":"a77f63c491e43fb78bbfe8f265106a1ef63113b1503f85e3f0bc7521022b2fba","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0383","questionNumber":383,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir araç yan aynasında sürücünün daha geniş bir alanı görmesi, görüntülerin düz ve küçük olması isteniyor. Hangi ayna türü bu gereksinimleri karşılar?","choices":["Düzlem ayna; çünkü görüntüyü her zaman küçültür.","Çukur ayna; çünkü her konumda geniş görüş alanı verir.","Tümsek ayna; çünkü ışınları dağıtarak geniş görüş alanı ve küçük, düz, sanal görüntü sağlar.","Çukur ayna; çünkü paralel ışınları aynanın arkasında toplar."],"distractorWhy":["Yanlış; düzlem ayna görüntüyü cisimle aynı boyda oluşturur ve görüş alanı tümsek aynaya göre daha dardır. Bu yüzden ‘Düzlem ayna; çünkü görüntüyü her zaman küçültür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; çukur ayna görüntü özelliklerini cisim konumuna göre değiştirir ve bu amaç için sürekli geniş alan sağlamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; çünkü her konumda geniş görüş alanı verir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; tümsek ayna ıraksak yapısıyla geniş alan gösterir ve her gerçek cisim için küçük, düz, sanal görüntü oluşturur. ‘Tümsek ayna; çünkü ışınları dağıtarak geniş görüş alanı ve küçük, düz, sanal görüntü sağlar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; çukur aynanın odağı aynanın önündedir ve seçenek verilen gereksinimleri karşılamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; çünkü paralel ışınları aynanın arkasında toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Tümsek ayna; çünkü ışınları dağıtarak geniş görüş alanı ve küçük, düz, sanal görüntü sağlar.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-kullanim-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tümsek ayna ıraksak yapısıyla geniş alan gösterir ve her gerçek cisim için küçük, düz, sanal görüntü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; düzlem ayna görüntüyü cisimle aynı boyda oluşturur ve görüş alanı tümsek aynaya göre daha dardır. Bu yüzden ‘Düzlem ayna; çünkü görüntüyü her zaman küçültür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; çukur ayna görüntü özelliklerini cisim konumuna göre değiştirir ve bu amaç için sürekli geniş alan sağlamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; çünkü her konumda geniş görüş alanı verir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; tümsek ayna ıraksak yapısıyla geniş alan gösterir ve her gerçek cisim için küçük, düz, sanal görüntü oluşturur. ‘Tümsek ayna; çünkü ışınları dağıtarak geniş görüş alanı ve küçük, düz, sanal görüntü sağlar.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; çukur aynanın odağı aynanın önündedir ve seçenek verilen gereksinimleri karşılamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; çünkü paralel ışınları aynanın arkasında toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"09b56b124e3aab31b2274cb0362e189122a6cb01da68aa09667b00f88cad7bc2","reviewDecisionSha256":"54784efdd7ed680f5c03a10be633a30b4cb57cd01793e02595befc6404bca6ed","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:09b56b124e3aab31b2274cb0362e189122a6cb01da68aa09667b00f88cad7bc2","reviewedHash":"sha256:09b56b124e3aab31b2274cb0362e189122a6cb01da68aa09667b00f88cad7bc2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:54784efdd7ed680f5c03a10be633a30b4cb57cd01793e02595befc6404bca6ed; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0383","contentProjectionSha256":"09b56b124e3aab31b2274cb0362e189122a6cb01da68aa09667b00f88cad7bc2","reviewDecisionSha256":"54784efdd7ed680f5c03a10be633a30b4cb57cd01793e02595befc6404bca6ed","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0384","questionNumber":384,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Güneş'ten gelen yaklaşık paralel ışınları küçük bir ısı alıcısında toplamak isteyen bir sistem tasarlanıyor. En uygun küresel ayna seçimi ve gerekçesi hangisidir?","choices":["Tümsek ayna; çünkü paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplar.","Düzlem ayna; çünkü bütün paralel ışınları tek noktada birleştirir.","Tümsek ayna; çünkü küçülmüş görüntü oluşturması enerjiyi yoğunlaştırır.","Çukur ayna; çünkü asal eksene paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta yakınsatır."],"distractorWhy":["Yanlış; tümsek ayna paralel ışınları toplamaz, dağıtır. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; çünkü paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; düzlem ayna paralel ışınların yönünü değiştirir fakat onları tek noktada odaklamaz. Bu yüzden ‘Düzlem ayna; çünkü bütün paralel ışınları tek noktada birleştirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; görüntünün küçüklüğü, paralel ışınların enerji alıcısında toplanacağı anlamına gelmez. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; çünkü küçülmüş görüntü oluşturması enerjiyi yoğunlaştırır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; çukur ayna paralel ışınları gerçek odağında birleştirerek küçük alanda enerji yoğunluğu oluşturabilir. ‘Çukur ayna; çünkü asal eksene paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta yakınsatır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çukur ayna; çünkü asal eksene paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta yakınsatır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-kullanim-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çukur ayna paralel ışınları gerçek odağında birleştirerek küçük alanda enerji yoğunluğu oluşturabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tümsek ayna paralel ışınları toplamaz, dağıtır. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; çünkü paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; düzlem ayna paralel ışınların yönünü değiştirir fakat onları tek noktada odaklamaz. Bu yüzden ‘Düzlem ayna; çünkü bütün paralel ışınları tek noktada birleştirir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; görüntünün küçüklüğü, paralel ışınların enerji alıcısında toplanacağı anlamına gelmez. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; çünkü küçülmüş görüntü oluşturması enerjiyi yoğunlaştırır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; çukur ayna paralel ışınları gerçek odağında birleştirerek küçük alanda enerji yoğunluğu oluşturabilir. ‘Çukur ayna; çünkü asal eksene paralel ışınları aynanın önündeki gerçek odakta yakınsatır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel Aynaların Özelliklerini Karşılaştırma kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d5890e206a2ae7a1cce289616e90bf65807cec0a100c075cf0b0fecd81ea5c15","reviewDecisionSha256":"be8891da4bd867a9860216358656fd62f0671ed4d02fc849c4a748209ef4233b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d5890e206a2ae7a1cce289616e90bf65807cec0a100c075cf0b0fecd81ea5c15","reviewedHash":"sha256:d5890e206a2ae7a1cce289616e90bf65807cec0a100c075cf0b0fecd81ea5c15","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be8891da4bd867a9860216358656fd62f0671ed4d02fc849c4a748209ef4233b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0384","contentProjectionSha256":"d5890e206a2ae7a1cce289616e90bf65807cec0a100c075cf0b0fecd81ea5c15","reviewDecisionSha256":"be8891da4bd867a9860216358656fd62f0671ed4d02fc849c4a748209ef4233b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0385","questionNumber":385,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir öğrenci, küçük açıklıklı bir çukur aynada tepe noktası P ile eğrilik merkezi C arasındaki uzaklığı 24 cm, P ile odak noktası F arasındaki uzaklığı 12 cm ölçüyor. Bu veri küresel ayna modelinin hangi özelliğini destekler?","choices":["F, asal eksen üzerinde P ile C’nin ortasında bulunur ve yaklaşık olarak f = R/2 ilişkisi geçerlidir.","F ile C aynı noktadır; odak uzaklığı eğrilik yarıçapına eşittir.","Odak uzaklığı yalnız aynanın açıklığına bağlıdır; eğrilik yarıçapıyla ilişkili değildir.","Çukur aynanın odağı aynanın arkasında bulunduğu için ölçülen 12 cm sanal bir uzaklıktır."],"distractorWhy":["Doğru; ölçülen PF = 12 cm ve PC = 24 cm değerleri, F’nin P ile üçüncü arasında ve yaklaşık orta noktada olduğunu gösterir. ‘F, asal eksen üzerinde P ile üçüncü’nin ortasında bulunur ve yaklaşık olarak f = R/2 ilişkisi geçerlidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; F ile üçüncü farklı noktalardır ve eksen yakınındaki ışınlar için odak uzaklığı eğrilik yarıçapının yaklaşık yarısıdır. Bu yüzden ‘F ile üçüncü aynı noktadır; odak uzaklığı eğrilik yarıçapına eşittir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; küçük açıklıklı küresel aynalarda odak konumu esas olarak yüzeyin eğriliğiyle ilişkilidir, açıklık tek başına belirleyici değildir. Bu yüzden ‘Odak uzaklığı yalnız aynanın açıklığına bağlıdır; eğrilik yarıçapıyla ilişkili değildir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; çukur aynanın asal eksene paralel ışınlar için odağı aynanın önünde ve gerçektir. Bu yüzden ‘Çukur aynanın odağı aynanın arkasında bulunduğu için ölçülen 12 cm sanal bir uzaklıktır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"F, asal eksen üzerinde P ile C’nin ortasında bulunur ve yaklaşık olarak f = R/2 ilişkisi geçerlidir.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-geometrik-model-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ölçülen PF = 12 cm ve PC = 24 cm değerleri, F’nin P ile üçüncü arasında ve yaklaşık orta noktada olduğunu gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ölçülen PF = 12 cm ve PC = 24 cm değerleri, F’nin P ile üçüncü arasında ve yaklaşık orta noktada olduğunu gösterir. ‘F, asal eksen üzerinde P ile üçüncü’nin ortasında bulunur ve yaklaşık olarak f = R/2 ilişkisi geçerlidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; F ile üçüncü farklı noktalardır ve eksen yakınındaki ışınlar için odak uzaklığı eğrilik yarıçapının yaklaşık yarısıdır. Bu yüzden ‘F ile üçüncü aynı noktadır; odak uzaklığı eğrilik yarıçapına eşittir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; küçük açıklıklı küresel aynalarda odak konumu esas olarak yüzeyin eğriliğiyle ilişkilidir, açıklık tek başına belirleyici değildir. Bu yüzden ‘Odak uzaklığı yalnız aynanın açıklığına bağlıdır; eğrilik yarıçapıyla ilişkili değildir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; çukur aynanın asal eksene paralel ışınlar için odağı aynanın önünde ve gerçektir. Bu yüzden ‘Çukur aynanın odağı aynanın arkasında bulunduğu için ölçülen 12 cm sanal bir uzaklıktır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c0ee12341cbe9730fcb70d6865b4b27fc9e667f1e8cc4d505bb01d56daf167f0","reviewDecisionSha256":"2a93e17f3c9180bbaeb69d876ed52974c4fe55ec324c0deaa6f302f0c7ea867d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c0ee12341cbe9730fcb70d6865b4b27fc9e667f1e8cc4d505bb01d56daf167f0","reviewedHash":"sha256:c0ee12341cbe9730fcb70d6865b4b27fc9e667f1e8cc4d505bb01d56daf167f0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2a93e17f3c9180bbaeb69d876ed52974c4fe55ec324c0deaa6f302f0c7ea867d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0385","contentProjectionSha256":"c0ee12341cbe9730fcb70d6865b4b27fc9e667f1e8cc4d505bb01d56daf167f0","reviewDecisionSha256":"2a93e17f3c9180bbaeb69d876ed52974c4fe55ec324c0deaa6f302f0c7ea867d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0386","questionNumber":386,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Eğrilik yarıçapları eşit iki küresel yüzeyden birinin iç yüzeyi, diğerinin dış yüzeyi yansıtıcı yapılmıştır. Eksen yakınındaki ışınlar bakımından bu iki aynaya ilişkin en uygun karşılaştırma hangisidir?","choices":["İç yüzeyi yansıtıcı olan ayna tümsek, dış yüzeyi yansıtıcı olan ayna çukurdur ve odakları aynı taraftadır.","Her ikisinde P, F ve C asal eksen üzerindedir; iç yüzeyi yansıtıcı olan çukur ayna ışığı toplarken dış yüzeyi yansıtıcı olan tümsek ayna ışığı dağıtır.","Her iki aynanın odağı da aynanın önünde gerçek olduğundan paralel ışınlar aynı biçimde toplanır.","Yansıma yasası yalnız çukur aynada geçerlidir; tümsek aynada gelme ve yansıma açıları farklıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; iç yüzeyi yansıtıcı olan ayna çukur, dış yüzeyi yansıtıcı olan ayna tümsektir ve odakların gerçeklik durumu farklıdır. Bu yüzden ‘İç yüzeyi yansıtıcı olan ayna tümsek, dış yüzeyi yansıtıcı olan ayna çukurdur ve odakları aynı taraftadır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; ortak küresel geometri korunurken yansıtıcı yüzeyin yönü aynanın ışığı toplamasını ya da dağıtmasını belirler. ‘Her ikisinde P, F ve üçüncü asal eksen üzerindedir; iç yüzeyi yansıtıcı olan çukur ayna ışığı toplarken dış yüzeyi yansıtıcı olan tümsek ayna ışığı dağıtır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; çukur aynanın odağı ön tarafta gerçek, tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır. Bu yüzden ‘Her iki aynanın odağı da aynanın önünde gerçek olduğundan paralel ışınlar aynı biçimde toplanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; gelme açısının yansıma açısına eşit olması bütün aynalarda geçerli temel yansıma yasasıdır. Bu yüzden ‘Yansıma yasası yalnız çukur aynada geçerlidir; tümsek aynada gelme ve yansıma açıları farklıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her ikisinde P, F ve C asal eksen üzerindedir; iç yüzeyi yansıtıcı olan çukur ayna ışığı toplarken dış yüzeyi yansıtıcı olan tümsek ayna ışığı dağıtır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-geometrik-model-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortak küresel geometri korunurken yansıtıcı yüzeyin yönü aynanın ışığı toplamasını ya da dağıtmasını belirler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; iç yüzeyi yansıtıcı olan ayna çukur, dış yüzeyi yansıtıcı olan ayna tümsektir ve odakların gerçeklik durumu farklıdır. Bu yüzden ‘İç yüzeyi yansıtıcı olan ayna tümsek, dış yüzeyi yansıtıcı olan ayna çukurdur ve odakları aynı taraftadır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; ortak küresel geometri korunurken yansıtıcı yüzeyin yönü aynanın ışığı toplamasını ya da dağıtmasını belirler. ‘Her ikisinde P, F ve üçüncü asal eksen üzerindedir; iç yüzeyi yansıtıcı olan çukur ayna ışığı toplarken dış yüzeyi yansıtıcı olan tümsek ayna ışığı dağıtır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; çukur aynanın odağı ön tarafta gerçek, tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır. Bu yüzden ‘Her iki aynanın odağı da aynanın önünde gerçek olduğundan paralel ışınlar aynı biçimde toplanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; gelme açısının yansıma açısına eşit olması bütün aynalarda geçerli temel yansıma yasasıdır. Bu yüzden ‘Yansıma yasası yalnız çukur aynada geçerlidir; tümsek aynada gelme ve yansıma açıları farklıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1d4b0f103301f56c07c6049d9298182a2cd18273078f70caf9e7dc7ca23efecc","reviewDecisionSha256":"da4b86fe88e207e9ef15649a99d650be272a383f6dac9c90e18d994d18e7dafa","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1d4b0f103301f56c07c6049d9298182a2cd18273078f70caf9e7dc7ca23efecc","reviewedHash":"sha256:1d4b0f103301f56c07c6049d9298182a2cd18273078f70caf9e7dc7ca23efecc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:da4b86fe88e207e9ef15649a99d650be272a383f6dac9c90e18d994d18e7dafa; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0386","contentProjectionSha256":"1d4b0f103301f56c07c6049d9298182a2cd18273078f70caf9e7dc7ca23efecc","reviewDecisionSha256":"da4b86fe88e207e9ef15649a99d650be272a383f6dac9c90e18d994d18e7dafa","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0387","questionNumber":387,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir ışın, küresel aynanın eğrilik merkezinden geçecek doğrultuda aynaya gönderiliyor. İdeal durumda hem çukur hem de tümsek ayna için ışının izlediği yol nasıl açıklanır?","choices":["Işın yansıdıktan sonra asal eksene paralel ilerler.","Işın yansıdıktan sonra mutlaka odak noktasından geçer.","Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için kendi yolu üzerinden geri döner.","Işın tepe noktasında soğurulur ve yansıma gerçekleşmez."],"distractorWhy":["Yanlış; asal eksene paralel yansıma, odağa yönelmiş belirli ışınların özelliğidir; merkeze yönelen ışın için genel sonuç değildir. Bu yüzden ‘Işın yansıdıktan sonra asal eksene paralel ilerler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; eğrilik merkezine yönelen ışın odağa sapmaz, yüzeye dik geldiği için geldiği yolu izler. Bu yüzden ‘Işın yansıdıktan sonra mutlaka odak noktasından geçer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; merkez doğrultusu yüzeye normaldir ve sıfır gelme açısı ışının kendi üzerinden geri dönmesini sağlar. ‘Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için kendi yolu üzerinden geri döner.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; ideal ayna modelinde ışın soğurulmuş kabul edilmez, yansıma yasasına göre geri döner. Bu yüzden ‘Işın tepe noktasında soğurulur ve yansıma gerçekleşmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için kendi yolu üzerinden geri döner.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-normal-isin-modeli-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: merkez doğrultusu yüzeye normaldir ve sıfır gelme açısı ışının kendi üzerinden geri dönmesini sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; asal eksene paralel yansıma, odağa yönelmiş belirli ışınların özelliğidir; merkeze yönelen ışın için genel sonuç değildir. Bu yüzden ‘Işın yansıdıktan sonra asal eksene paralel ilerler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; eğrilik merkezine yönelen ışın odağa sapmaz, yüzeye dik geldiği için geldiği yolu izler. Bu yüzden ‘Işın yansıdıktan sonra mutlaka odak noktasından geçer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; merkez doğrultusu yüzeye normaldir ve sıfır gelme açısı ışının kendi üzerinden geri dönmesini sağlar. ‘Işın yüzeye normal doğrultuda geldiği için kendi yolu üzerinden geri döner.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; ideal ayna modelinde ışın soğurulmuş kabul edilmez, yansıma yasasına göre geri döner. Bu yüzden ‘Işın tepe noktasında soğurulur ve yansıma gerçekleşmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5d863da281a9f2121c27ba2ee9df08b2655b4cb358bfc3163ccbff68e0c64335","reviewDecisionSha256":"8444c3c2c645f97522cc313fe47a59b223935a9c42cf942f92560a1fa317ef54","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5d863da281a9f2121c27ba2ee9df08b2655b4cb358bfc3163ccbff68e0c64335","reviewedHash":"sha256:5d863da281a9f2121c27ba2ee9df08b2655b4cb358bfc3163ccbff68e0c64335","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8444c3c2c645f97522cc313fe47a59b223935a9c42cf942f92560a1fa317ef54; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0387","contentProjectionSha256":"5d863da281a9f2121c27ba2ee9df08b2655b4cb358bfc3163ccbff68e0c64335","reviewDecisionSha256":"8444c3c2c645f97522cc313fe47a59b223935a9c42cf942f92560a1fa317ef54","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0388","questionNumber":388,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Asal eksene paralel ve eksene yakın bir ışının çukur ve tümsek aynalardan yansıması karşılaştırılıyor. Doğru model hangisidir?","choices":["Her iki aynada da yansıyan ışın aynanın önündeki aynı gerçek odaktan geçer.","Çukur ayna ışını dağıtır, tümsek ayna ise ışını aynanın önünde toplar.","Her iki aynada da ışın yön değiştirmeden asal eksene paralel kalır.","Çukur aynada yansıyan ışın gerçek odaktan geçer; tümsek aynada yansıyan ışın, uzantısı aynanın arkasındaki sanal odaktan geçecek biçimde dağılır."],"distractorWhy":["Yanlış; tümsek aynanın odağı aynanın arkasında sanaldır ve yansıyan ışınlar gerçek olarak oradan geçmez. Bu yüzden ‘Her iki aynada da yansıyan ışın aynanın önündeki aynı gerçek odaktan geçer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; yakınsak davranış çukur aynaya, ıraksak davranış tümsek aynaya aittir. Bu yüzden ‘Çukur ayna ışını dağıtır, tümsek ayna ise ışını aynanın önünde toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; asal eksene paralel ışınlar küresel aynalarda yansıma sonucunda yön değiştirir. Bu yüzden ‘Her iki aynada da ışın yön değiştirmeden asal eksene paralel kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; çukur ayna paralel ışını gerçek odağa yöneltirken tümsek ayna ışını sanal odaktan geliyormuş gibi dağıtır. ‘Çukur aynada yansıyan ışın gerçek odaktan geçer; tümsek aynada yansıyan ışın, uzantısı aynanın arkasındaki sanal odaktan geçecek biçimde dağılır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çukur aynada yansıyan ışın gerçek odaktan geçer; tümsek aynada yansıyan ışın, uzantısı aynanın arkasındaki sanal odaktan geçecek biçimde dağılır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-normal-isin-modeli-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: çukur ayna paralel ışını gerçek odağa yöneltirken tümsek ayna ışını sanal odaktan geliyormuş gibi dağıtır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tümsek aynanın odağı aynanın arkasında sanaldır ve yansıyan ışınlar gerçek olarak oradan geçmez. Bu yüzden ‘Her iki aynada da yansıyan ışın aynanın önündeki aynı gerçek odaktan geçer.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; yakınsak davranış çukur aynaya, ıraksak davranış tümsek aynaya aittir. Bu yüzden ‘Çukur ayna ışını dağıtır, tümsek ayna ise ışını aynanın önünde toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; asal eksene paralel ışınlar küresel aynalarda yansıma sonucunda yön değiştirir. Bu yüzden ‘Her iki aynada da ışın yön değiştirmeden asal eksene paralel kalır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; çukur ayna paralel ışını gerçek odağa yöneltirken tümsek ayna ışını sanal odaktan geliyormuş gibi dağıtır. ‘Çukur aynada yansıyan ışın gerçek odaktan geçer; tümsek aynada yansıyan ışın, uzantısı aynanın arkasındaki sanal odaktan geçecek biçimde dağılır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"37e913426f90d0cc35d130c86da3856db75d76bd950611779c327df3ef3c0654","reviewDecisionSha256":"56af55382668b3dfbca844b39b66e35a6987a016d05dc88846582ebc77dde91a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:37e913426f90d0cc35d130c86da3856db75d76bd950611779c327df3ef3c0654","reviewedHash":"sha256:37e913426f90d0cc35d130c86da3856db75d76bd950611779c327df3ef3c0654","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56af55382668b3dfbca844b39b66e35a6987a016d05dc88846582ebc77dde91a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0388","contentProjectionSha256":"37e913426f90d0cc35d130c86da3856db75d76bd950611779c327df3ef3c0654","reviewDecisionSha256":"56af55382668b3dfbca844b39b66e35a6987a016d05dc88846582ebc77dde91a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0389","questionNumber":389,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Dar ve asal eksene paralel bir ışık demeti M aynasından yansıyınca ışınlar aynanın önünde gerçekten kesişiyor. Aynı demet N aynasından yansıyınca dağılıyor ve ışınların geriye uzantıları aynanın arkasında kesişiyor. M ve N aynaları nasıl sınıflandırılır?","choices":["M çukur, N tümsek aynadır.","M tümsek, N çukur aynadır.","Her ikisi de çukur aynadır; yalnız odak uzaklıkları farklıdır.","Her ikisi de tümsek aynadır; gözlenen fark ışık şiddetinden kaynaklanır."],"distractorWhy":["Doğru; gerçek yakınsama çukur aynayı, sanal odaktan geliyormuş gibi ıraksama tümsek aynayı gösterir. ‘M çukur, N tümsek aynadır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; verilen yakınsak ve ıraksak davranışlar bu sınıflandırmanın tersini destekler. Bu yüzden ‘M tümsek, N çukur aynadır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; tümsek aynada ışınların geriye uzantılarının aynanın arkasında kesişmesi ayırt edici bir özelliktir. Bu yüzden ‘Her ikisi de çukur aynadır; yalnız odak uzaklıkları farklıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; M aynasında ışınların gerçek olarak önde birleşmesi tümsek aynayla açıklanamaz. Bu yüzden ‘Her ikisi de tümsek aynadır; gözlenen fark ışık şiddetinden kaynaklanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"M çukur, N tümsek aynadır.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-veri-siniflandirma-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gerçek yakınsama çukur aynayı, sanal odaktan geliyormuş gibi ıraksama tümsek aynayı gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; gerçek yakınsama çukur aynayı, sanal odaktan geliyormuş gibi ıraksama tümsek aynayı gösterir. ‘M çukur, N tümsek aynadır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; verilen yakınsak ve ıraksak davranışlar bu sınıflandırmanın tersini destekler. Bu yüzden ‘M tümsek, N çukur aynadır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; tümsek aynada ışınların geriye uzantılarının aynanın arkasında kesişmesi ayırt edici bir özelliktir. Bu yüzden ‘Her ikisi de çukur aynadır; yalnız odak uzaklıkları farklıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; M aynasında ışınların gerçek olarak önde birleşmesi tümsek aynayla açıklanamaz. Bu yüzden ‘Her ikisi de tümsek aynadır; gözlenen fark ışık şiddetinden kaynaklanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"098b13e1c94866f57b38e695a87b86f3bdd7b83221228909245bbb7c359baa4d","reviewDecisionSha256":"e3f5f9324a7fdd07279fe47aaf60f068f152b44da23ddfeb9dd5bbf31e7deaf3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:098b13e1c94866f57b38e695a87b86f3bdd7b83221228909245bbb7c359baa4d","reviewedHash":"sha256:098b13e1c94866f57b38e695a87b86f3bdd7b83221228909245bbb7c359baa4d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e3f5f9324a7fdd07279fe47aaf60f068f152b44da23ddfeb9dd5bbf31e7deaf3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0389","contentProjectionSha256":"098b13e1c94866f57b38e695a87b86f3bdd7b83221228909245bbb7c359baa4d","reviewDecisionSha256":"e3f5f9324a7fdd07279fe47aaf60f068f152b44da23ddfeb9dd5bbf31e7deaf3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0390","questionNumber":390,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir karşılaştırma tablosunda X aynasının küresel yüzeyinin iç kısmının yansıtıcı olduğu ve paralel ışık demetini daralttığı; Y aynasının dış kısmının yansıtıcı olduğu ve demeti genişlettiği yazıyor. Tabloyu en doğru özetleyen ifade hangisidir?","choices":["X ve Y’nin odakları aynanın önünde gerçektir; fark yalnız yüzey alanıdır.","Her iki ayna da yansıma yasasına uyar; X çukur ve yakınsak, Y tümsek ve ıraksaktır.","Yalnız X aynasının eğrilik merkezi ve asal ekseni vardır.","Y aynasında ışınlar yansıma yasasına uymadığı için demet genişler."],"distractorWhy":["Yanlış; tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır ve davranış farkı yalnız yüzey alanından kaynaklanmaz. Bu yüzden ‘X ve Y’nin odakları aynanın önünde gerçektir; fark yalnız yüzey alanıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; iki ayna aynı yansıma yasasına bağlıdır ancak yansıtıcı yüzey yönleri nedeniyle biri yakınsak, diğeri ıraksaktır. ‘Her iki ayna da yansıma yasasına uyar; X çukur ve yakınsak, Y tümsek ve ıraksaktır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; hem çukur hem tümsek aynanın asal ekseni, tepe noktası ve eğrilik merkezi tanımlanabilir. Bu yüzden ‘Yalnız X aynasının eğrilik merkezi ve asal ekseni vardır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; demetin genişlemesi yansıma yasasının ihlalinden değil tümsek yüzey geometrisinden kaynaklanır. Bu yüzden ‘Y aynasında ışınlar yansıma yasasına uymadığı için demet genişler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her iki ayna da yansıma yasasına uyar; X çukur ve yakınsak, Y tümsek ve ıraksaktır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-veri-siniflandirma-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: iki ayna aynı yansıma yasasına bağlıdır ancak yansıtıcı yüzey yönleri nedeniyle biri yakınsak, diğeri ıraksaktır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tümsek aynanın odağı arka tarafta sanaldır ve davranış farkı yalnız yüzey alanından kaynaklanmaz. Bu yüzden ‘X ve Y’nin odakları aynanın önünde gerçektir; fark yalnız yüzey alanıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; iki ayna aynı yansıma yasasına bağlıdır ancak yansıtıcı yüzey yönleri nedeniyle biri yakınsak, diğeri ıraksaktır. ‘Her iki ayna da yansıma yasasına uyar; X çukur ve yakınsak, Y tümsek ve ıraksaktır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; hem çukur hem tümsek aynanın asal ekseni, tepe noktası ve eğrilik merkezi tanımlanabilir. Bu yüzden ‘Yalnız X aynasının eğrilik merkezi ve asal ekseni vardır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; demetin genişlemesi yansıma yasasının ihlalinden değil tümsek yüzey geometrisinden kaynaklanır. Bu yüzden ‘Y aynasında ışınlar yansıma yasasına uymadığı için demet genişler.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"403a42f9bba321903e89509d0a63a61f289a6f5cf4c6dadd8c83acac705d76d5","reviewDecisionSha256":"637354055fe45ce2aa899932439bbfe707b64f5d4ecd8ef332520844a06da704","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:403a42f9bba321903e89509d0a63a61f289a6f5cf4c6dadd8c83acac705d76d5","reviewedHash":"sha256:403a42f9bba321903e89509d0a63a61f289a6f5cf4c6dadd8c83acac705d76d5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:637354055fe45ce2aa899932439bbfe707b64f5d4ecd8ef332520844a06da704; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0390","contentProjectionSha256":"403a42f9bba321903e89509d0a63a61f289a6f5cf4c6dadd8c83acac705d76d5","reviewDecisionSha256":"637354055fe45ce2aa899932439bbfe707b64f5d4ecd8ef332520844a06da704","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0391","questionNumber":391,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir boru denetim robotunda, tek bakışta mümkün olduğunca geniş bölgenin görülmesi ve görüntünün düz kalması isteniyor. Bu gereksinim için hangi küresel ayna ve hangi gerekçe en uygundur?","choices":["Çukur ayna; her cisim konumunda geniş alanı küçük ve düz gösterir.","Çukur ayna; paralel ışınları dağıtarak görüş alanını artırır.","Tümsek ayna; ışınları dağıttığı için daha geniş görüş alanı sağlar ve düz, küçültülmüş görüntüler verir.","Tümsek ayna; ışınları gerçek odakta topladığı için görüntüyü ekrana büyütür."],"distractorWhy":["Yanlış; çukur aynanın görüntü özellikleri cismin konumuna göre değişir ve her durumda geniş alan sağlamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; her cisim konumunda geniş alanı küçük ve düz gösterir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; çukur ayna asal eksene paralel ışınları dağıtmaz, yakınsatarak toplar. Bu yüzden ‘Çukur ayna; paralel ışınları dağıtarak görüş alanını artırır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; tümsek aynanın ıraksaklığı geniş görüş alanı oluşturur ve görüntüleri düz, küçültülmüş gösterir. ‘Tümsek ayna; ışınları dağıttığı için daha geniş görüş alanı sağlar ve düz, küçültülmüş görüntüler verir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; gerçek odakta toplama çukur aynanın özelliğidir; tümsek aynanın odağı sanaldır. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; ışınları gerçek odakta topladığı için görüntüyü ekrana büyütür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Tümsek ayna; ışınları dağıttığı için daha geniş görüş alanı sağlar ve düz, küçültülmüş görüntüler verir.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-uygulama-kisitlari-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tümsek aynanın ıraksaklığı geniş görüş alanı oluşturur ve görüntüleri düz, küçültülmüş gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; çukur aynanın görüntü özellikleri cismin konumuna göre değişir ve her durumda geniş alan sağlamaz. Bu yüzden ‘Çukur ayna; her cisim konumunda geniş alanı küçük ve düz gösterir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; çukur ayna asal eksene paralel ışınları dağıtmaz, yakınsatarak toplar. Bu yüzden ‘Çukur ayna; paralel ışınları dağıtarak görüş alanını artırır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; tümsek aynanın ıraksaklığı geniş görüş alanı oluşturur ve görüntüleri düz, küçültülmüş gösterir. ‘Tümsek ayna; ışınları dağıttığı için daha geniş görüş alanı sağlar ve düz, küçültülmüş görüntüler verir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; gerçek odakta toplama çukur aynanın özelliğidir; tümsek aynanın odağı sanaldır. Bu yüzden ‘Tümsek ayna; ışınları gerçek odakta topladığı için görüntüyü ekrana büyütür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd8d6e6bb94d69afd7711ab36fe49ba670a40763d8eae2d47a4d8c5cf86fd0fa","reviewDecisionSha256":"23c22c51229849f863ee427be1234d34bb7fae4bcb2bd3191e40754349e27c81","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dd8d6e6bb94d69afd7711ab36fe49ba670a40763d8eae2d47a4d8c5cf86fd0fa","reviewedHash":"sha256:dd8d6e6bb94d69afd7711ab36fe49ba670a40763d8eae2d47a4d8c5cf86fd0fa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:23c22c51229849f863ee427be1234d34bb7fae4bcb2bd3191e40754349e27c81; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0391","contentProjectionSha256":"dd8d6e6bb94d69afd7711ab36fe49ba670a40763d8eae2d47a4d8c5cf86fd0fa","reviewDecisionSha256":"23c22c51229849f863ee427be1234d34bb7fae4bcb2bd3191e40754349e27c81","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0392","questionNumber":392,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-3","topic":"Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-024","noteKey":"tr-g11-fizik-note-024","objective":"FİZ.11.4.3","question":"Bir tasarım ekibi, birinci düzende uzaktan gelen yaklaşık paralel ışınları küçük bir ısı alıcısında toplamak; ikinci düzende ise kör bir koridorda geniş alanı göstermek istiyor. Aynalar hangi sırayla seçilmelidir?","choices":["Birinci düzende tümsek, ikinci düzende çukur ayna; çünkü ikisi de ışığı gerçek odakta toplar.","Her iki düzende de düzlem ayna; çünkü küresel aynalar ışığın yönünü değiştirmez.","Her iki düzende de çukur ayna; çünkü geniş görüş alanı yalnız çukur aynayla sağlanır.","Birinci düzende çukur, ikinci düzende tümsek ayna; çünkü çukur ayna paralel ışınları toplar, tümsek ayna görüş alanını genişletir."],"distractorWhy":["Yanlış; tümsek ayna paralel ışınları gerçek odakta toplamaz, çukur ayna da geniş görüş için temel seçim değildir. Bu yüzden ‘Birinci düzende tümsek, ikinci düzende çukur ayna; çünkü ikisi de ışığı gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; düzlem ayna ışığı yönlendirir ancak paralel ışınları bir odakta toplamaz ve tümsek ayna kadar geniş alan göstermez. Bu yüzden ‘Her iki düzende de düzlem ayna; çünkü küresel aynalar ışığın yönünü değiştirmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; çukur ayna birinci gereksinime uygundur fakat kör koridorda geniş görüş için tümsek ayna gerekir. Bu yüzden ‘Her iki düzende de çukur ayna; çünkü geniş görüş alanı yalnız çukur aynayla sağlanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; yakınsak çukur ayna enerji toplama, ıraksak tümsek ayna geniş görüş sağlama işlevine uygundur. ‘Birinci düzende çukur, ikinci düzende tümsek ayna; çünkü çukur ayna paralel ışınları toplar, tümsek ayna görüş alanını genişletir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Birinci düzende çukur, ikinci düzende tümsek ayna; çünkü çukur ayna paralel ışınları toplar, tümsek ayna görüş alanını genişletir.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-uygulama-kisitlari-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yakınsak çukur ayna enerji toplama, ıraksak tümsek ayna geniş görüş sağlama işlevine uygundur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tümsek ayna paralel ışınları gerçek odakta toplamaz, çukur ayna da geniş görüş için temel seçim değildir. Bu yüzden ‘Birinci düzende tümsek, ikinci düzende çukur ayna; çünkü ikisi de ışığı gerçek odakta toplar.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; düzlem ayna ışığı yönlendirir ancak paralel ışınları bir odakta toplamaz ve tümsek ayna kadar geniş alan göstermez. Bu yüzden ‘Her iki düzende de düzlem ayna; çünkü küresel aynalar ışığın yönünü değiştirmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; çukur ayna birinci gereksinime uygundur fakat kör koridorda geniş görüş için tümsek ayna gerekir. Bu yüzden ‘Her iki düzende de çukur ayna; çünkü geniş görüş alanı yalnız çukur aynayla sağlanır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; yakınsak çukur ayna enerji toplama, ıraksak tümsek ayna geniş görüş sağlama işlevine uygundur. ‘Birinci düzende çukur, ikinci düzende tümsek ayna; çünkü çukur ayna paralel ışınları toplar, tümsek ayna görüş alanını genişletir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynaların özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında düzlem aynada yansıma yasası, görüntü konumu ve ışın yolunu doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-024","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-024","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b1ae7ce5b6249852afde6e0bf7e2d36808dd453f99483fca238d08f87c35afa7","reviewDecisionSha256":"91ac1761024e9f9e891f13e0bfd3cc8de20aa5c5f8cb7d36b202f8d8c5fb5a4e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b1ae7ce5b6249852afde6e0bf7e2d36808dd453f99483fca238d08f87c35afa7","reviewedHash":"sha256:b1ae7ce5b6249852afde6e0bf7e2d36808dd453f99483fca238d08f87c35afa7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:91ac1761024e9f9e891f13e0bfd3cc8de20aa5c5f8cb7d36b202f8d8c5fb5a4e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0392","contentProjectionSha256":"b1ae7ce5b6249852afde6e0bf7e2d36808dd453f99483fca238d08f87c35afa7","reviewDecisionSha256":"91ac1761024e9f9e891f13e0bfd3cc8de20aa5c5f8cb7d36b202f8d8c5fb5a4e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0393","questionNumber":393,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir grup, çukur aynada cismin aynaya uzaklığının görüntünün yeri ve boyuna etkisini araştırmak istiyor. Değişkenler nasıl düzenlenmelidir?","choices":["Cisim uzaklığı bağımsız; görüntü uzaklığı ve görüntü boyu bağımlı değişken olmalı, ayna ile cisim boyu ve eksen hizası sabit tutulmalıdır.","Görüntü uzaklığı bağımsız; ayna türü bağımlı değişken olmalı, cisim uzaklığı her ölçümde rastgele seçilmelidir.","Ayna türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilerek yalnız ekran uzaklığı ölçülmelidir.","Cisim uzaklığı sabit tutulmalı, bütün denemelerde hem ayna hem ekran aynı anda değiştirilmelidir."],"distractorWhy":["Doğru; araştırılan etken cisim uzaklığıdır, sonuç olarak görüntü konumu ve boyu ölçülür, diğer koşullar sabitlenir. ‘Cisim uzaklığı bağımsız; görüntü uzaklığı ve görüntü boyu bağımlı değişken olmalı, ayna ile cisim boyu ve eksen hizası sabit tutulmalıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; görüntü uzaklığı deneyin ölçülen sonucudur ve cisim uzaklığının rastgele değiştirilmesi karşılaştırılabilir veri üretmez. Bu yüzden ‘Görüntü uzaklığı bağımsız; ayna türü bağımlı değişken olmalı, cisim uzaklığı her ölçümde rastgele seçilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; birden çok değişkeni birlikte değiştirmek hangi etkenin görüntüyü değiştirdiğini belirlemeyi engeller. Bu yüzden ‘Ayna türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilerek yalnız ekran uzaklığı ölçülmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; cisim uzaklığı değiştirilmeden bu uzaklığın görüntüye etkisi araştırılamaz. Bu yüzden ‘Cisim uzaklığı sabit tutulmalı, bütün denemelerde hem ayna hem ekran aynı anda değiştirilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Cisim uzaklığı bağımsız; görüntü uzaklığı ve görüntü boyu bağımlı değişken olmalı, ayna ile cisim boyu ve eksen hizası sabit tutulmalıdır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-deney-degisken-kontrolu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: araştırılan etken cisim uzaklığıdır, sonuç olarak görüntü konumu ve boyu ölçülür, diğer koşullar sabitlenir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; araştırılan etken cisim uzaklığıdır, sonuç olarak görüntü konumu ve boyu ölçülür, diğer koşullar sabitlenir. ‘Cisim uzaklığı bağımsız; görüntü uzaklığı ve görüntü boyu bağımlı değişken olmalı, ayna ile cisim boyu ve eksen hizası sabit tutulmalıdır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; görüntü uzaklığı deneyin ölçülen sonucudur ve cisim uzaklığının rastgele değiştirilmesi karşılaştırılabilir veri üretmez. Bu yüzden ‘Görüntü uzaklığı bağımsız; ayna türü bağımlı değişken olmalı, cisim uzaklığı her ölçümde rastgele seçilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; birden çok değişkeni birlikte değiştirmek hangi etkenin görüntüyü değiştirdiğini belirlemeyi engeller. Bu yüzden ‘Ayna türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilerek yalnız ekran uzaklığı ölçülmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; cisim uzaklığı değiştirilmeden bu uzaklığın görüntüye etkisi araştırılamaz. Bu yüzden ‘Cisim uzaklığı sabit tutulmalı, bütün denemelerde hem ayna hem ekran aynı anda değiştirilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1113c23f28bf81669f174badbb662443ec1a591487742aeb21bdd3f027cecf5d","reviewDecisionSha256":"44aa13fbd96b8fc0fda28118b72437271c9636c8ac27537d2fba58f46e9aa510","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1113c23f28bf81669f174badbb662443ec1a591487742aeb21bdd3f027cecf5d","reviewedHash":"sha256:1113c23f28bf81669f174badbb662443ec1a591487742aeb21bdd3f027cecf5d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44aa13fbd96b8fc0fda28118b72437271c9636c8ac27537d2fba58f46e9aa510; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0393","contentProjectionSha256":"1113c23f28bf81669f174badbb662443ec1a591487742aeb21bdd3f027cecf5d","reviewDecisionSha256":"44aa13fbd96b8fc0fda28118b72437271c9636c8ac27537d2fba58f46e9aa510","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0394","questionNumber":394,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Çukur aynada gerçek görüntü oluşumuna ilişkin güvenilir bir veri seti hazırlamak için aşağıdaki işlem sıralarından hangisi en uygundur?","choices":["Aynayı her denemede farklı bir ayna ile değiştirmek, ekranı sabit bırakmak ve görüntü net olmasa da uzaklıkları kaydetmek","Cisim, aynanın tepe noktası ve ekran merkezini aynı eksende hizalamak; her cisim konumunda ekranı net görüntüye kadar hareket ettirmek; uzaklıkları tepe noktasından ölçüp denemeleri tekrarlamak","Cisim ve ekranı rastgele yerleştirmek, yalnız aynanın çapını ölçmek ve görüntünün yönünü göz kararıyla yazmak","Ekranı aynaya yapıştırmak, cisim uzaklığını değiştirmek ve ekranda görüntü oluşmayan denemeleri veri dışı bırakmak"],"distractorWhy":["Yanlış; aynayı değiştirmek ek bir değişken oluşturur ve net olmayan görüntülerden alınan uzaklıklar güvenilir değildir. Bu yüzden ‘Aynayı her denemede farklı bir ayna ile değiştirmek, ekranı sabit bırakmak ve görüntü net olmasa da uzaklıkları kaydetmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; ortak eksen, net görüntü ölçütü, tepe noktasından ölçüm ve tekrarlar kontrollü bir veri seti oluşturur. ‘Cisim, aynanın tepe noktası ve ekran merkezini aynı eksende hizalamak; her cisim konumunda ekranı net görüntüye kadar hareket ettirmek; uzaklıkları tepe noktasından ölçüp denemeleri tekrarlamak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; rastgele yerleşim ve göz kararıyla kayıt, görüntü konumu ile boyunun nicel analizini desteklemez. Bu yüzden ‘Cisim ve ekranı rastgele yerleştirmek, yalnız aynanın çapını ölçmek ve görüntünün yönünü göz kararıyla yazmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ekranın sabitlenmesi farklı görüntü konumlarını bulmayı engeller ve oluşmayan görüntüleri dışlamak yanlı veri üretir. Bu yüzden ‘Ekranı aynaya yapıştırmak, cisim uzaklığını değiştirmek ve ekranda görüntü oluşmayan denemeleri veri dışı bırakmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Cisim, aynanın tepe noktası ve ekran merkezini aynı eksende hizalamak; her cisim konumunda ekranı net görüntüye kadar hareket ettirmek; uzaklıkları tepe noktasından ölçüp denemeleri tekrarlamak","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-deney-degisken-kontrolu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortak eksen, net görüntü ölçütü, tepe noktasından ölçüm ve tekrarlar kontrollü bir veri seti oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynayı değiştirmek ek bir değişken oluşturur ve net olmayan görüntülerden alınan uzaklıklar güvenilir değildir. Bu yüzden ‘Aynayı her denemede farklı bir ayna ile değiştirmek, ekranı sabit bırakmak ve görüntü net olmasa da uzaklıkları kaydetmek’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; ortak eksen, net görüntü ölçütü, tepe noktasından ölçüm ve tekrarlar kontrollü bir veri seti oluşturur. ‘Cisim, aynanın tepe noktası ve ekran merkezini aynı eksende hizalamak; her cisim konumunda ekranı net görüntüye kadar hareket ettirmek; uzaklıkları tepe noktasından ölçüp denemeleri tekrarlamak’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; rastgele yerleşim ve göz kararıyla kayıt, görüntü konumu ile boyunun nicel analizini desteklemez. Bu yüzden ‘Cisim ve ekranı rastgele yerleştirmek, yalnız aynanın çapını ölçmek ve görüntünün yönünü göz kararıyla yazmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; ekranın sabitlenmesi farklı görüntü konumlarını bulmayı engeller ve oluşmayan görüntüleri dışlamak yanlı veri üretir. Bu yüzden ‘Ekranı aynaya yapıştırmak, cisim uzaklığını değiştirmek ve ekranda görüntü oluşmayan denemeleri veri dışı bırakmak’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9eb87af9973ddd7e77063806c07918ab9156c3d3a89ac78521571037b9ebe507","reviewDecisionSha256":"ac533c264179aa48042fb1f8a9b0eb140d01cf84d5321b743e0e1b39016ccb58","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9eb87af9973ddd7e77063806c07918ab9156c3d3a89ac78521571037b9ebe507","reviewedHash":"sha256:9eb87af9973ddd7e77063806c07918ab9156c3d3a89ac78521571037b9ebe507","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac533c264179aa48042fb1f8a9b0eb140d01cf84d5321b743e0e1b39016ccb58; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0394","contentProjectionSha256":"9eb87af9973ddd7e77063806c07918ab9156c3d3a89ac78521571037b9ebe507","reviewDecisionSha256":"ac533c264179aa48042fb1f8a9b0eb140d01cf84d5321b743e0e1b39016ccb58","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0395","questionNumber":395,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Eğrilik yarıçapları farklı iki çukur aynanın görüntü konumuna etkisi karşılaştırılacaktır. Yalnız eğrilik yarıçapının etkisini incelemek için hangi plan kullanılmalıdır?","choices":["Aynalar farklı cisimlerle ve farklı uzaklıklarda denenmeli, yalnız görüntünün parlaklığı karşılaştırılmalıdır.","Birinci aynada ekran kullanılmalı, ikinci aynada görüntü yalnız gözle izlenmeli ve sonuçlar nitel olarak karşılaştırılmalıdır.","Aynı aydınlatılmış cisim, aynı cisim boyu ve her iki ayna için uygun aynı tepe noktası–cisim uzaklığı kullanılmalı; hizalama korunarak görüntü uzaklığı ve boyu ölçülmelidir.","İki ayna üst üste yerleştirilmeli, cisim uzaklığı sürekli değiştirilirken hangi aynanın görüntü oluşturduğu tahmin edilmelidir."],"distractorWhy":["Yanlış; farklı cisim ve uzaklık kullanılması sonuçtaki farkın hangi değişkenden kaynaklandığını belirsizleştirir. Bu yüzden ‘Aynalar farklı cisimlerle ve farklı uzaklıklarda denenmeli, yalnız görüntünün parlaklığı karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; farklı gözlem yöntemleri aynı tür ölçüm üretmediği için aynalar güvenilir biçimde karşılaştırılamaz. Bu yüzden ‘Birinci aynada ekran kullanılmalı, ikinci aynada görüntü yalnız gözle izlenmeli ve sonuçlar nitel olarak karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; yalnız ayna eğriliği değiştirilip diğer koşullar sabitlenirse görüntü verilerindeki fark bu değişkene bağlanabilir. ‘Aynı aydınlatılmış cisim, aynı cisim boyu ve her iki ayna için uygun aynı tepe noktası–cisim uzaklığı kullanılmalı; hizalama korunarak görüntü uzaklığı ve boyu ölçülmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; aynaları üst üste kullanmak tek tek aynaların görüntü özelliklerini ayırmayı engeller. Bu yüzden ‘İki ayna üst üste yerleştirilmeli, cisim uzaklığı sürekli değiştirilirken hangi aynanın görüntü oluşturduğu tahmin edilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı aydınlatılmış cisim, aynı cisim boyu ve her iki ayna için uygun aynı tepe noktası–cisim uzaklığı kullanılmalı; hizalama korunarak görüntü uzaklığı ve boyu ölçülmelidir.","level":4,"familyId":"kuresel-ayna-deney-degisken-kontrolu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız ayna eğriliği değiştirilip diğer koşullar sabitlenirse görüntü verilerindeki fark bu değişkene bağlanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; farklı cisim ve uzaklık kullanılması sonuçtaki farkın hangi değişkenden kaynaklandığını belirsizleştirir. Bu yüzden ‘Aynalar farklı cisimlerle ve farklı uzaklıklarda denenmeli, yalnız görüntünün parlaklığı karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; farklı gözlem yöntemleri aynı tür ölçüm üretmediği için aynalar güvenilir biçimde karşılaştırılamaz. Bu yüzden ‘Birinci aynada ekran kullanılmalı, ikinci aynada görüntü yalnız gözle izlenmeli ve sonuçlar nitel olarak karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; yalnız ayna eğriliği değiştirilip diğer koşullar sabitlenirse görüntü verilerindeki fark bu değişkene bağlanabilir. ‘Aynı aydınlatılmış cisim, aynı cisim boyu ve her iki ayna için uygun aynı tepe noktası–cisim uzaklığı kullanılmalı; hizalama korunarak görüntü uzaklığı ve boyu ölçülmelidir.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; aynaları üst üste kullanmak tek tek aynaların görüntü özelliklerini ayırmayı engeller. Bu yüzden ‘İki ayna üst üste yerleştirilmeli, cisim uzaklığı sürekli değiştirilirken hangi aynanın görüntü oluşturduğu tahmin edilmelidir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"59d575fb8e2ba7bbdad3bc28c9d4d37b0567f8c62f05776456b83c18e59b4a8d","reviewDecisionSha256":"51b5b59ac219125028a00061fb60703506600b49d7cd317fb3dbcea4ca781b5c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:59d575fb8e2ba7bbdad3bc28c9d4d37b0567f8c62f05776456b83c18e59b4a8d","reviewedHash":"sha256:59d575fb8e2ba7bbdad3bc28c9d4d37b0567f8c62f05776456b83c18e59b4a8d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:51b5b59ac219125028a00061fb60703506600b49d7cd317fb3dbcea4ca781b5c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0395","contentProjectionSha256":"59d575fb8e2ba7bbdad3bc28c9d4d37b0567f8c62f05776456b83c18e59b4a8d","reviewDecisionSha256":"51b5b59ac219125028a00061fb60703506600b49d7cd317fb3dbcea4ca781b5c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0396","questionNumber":396,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir çukur ayna deneyinde şu gözlemler elde ediliyor: Cisim C’nin ötesindeyken görüntü F ile C arasında küçük; cisim C’deyken görüntü C’de aynı boyda; cisim C ile F arasındayken görüntü C’nin ötesinde büyük oluşuyor. Bu verilerden hangi genelleme yapılabilir?","choices":["Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü aynaya yaklaşır ve sürekli küçülür.","Cisim konumu değişse de görüntünün yeri ve boyu değişmez.","Cisim C ile F arasına geldiğinde görüntü sanal ve düz olur.","Cisim F’ye dış taraftan yaklaştıkça gerçek görüntü aynadan uzaklaşır ve büyür; görüntü ters kalır."],"distractorWhy":["Yanlış; gözlemler görüntünün F’ye yaklaşan cisim için aynadan uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir. Bu yüzden ‘Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü aynaya yaklaşır ve sürekli küçülür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; tabloda hem görüntü konumu hem de görüntü boyu cisim konumuyla birlikte değişmektedir. Bu yüzden ‘Cisim konumu değişse de görüntünün yeri ve boyu değişmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; üçüncü ile F arasındaki cisim için görüntü üçüncü’nin ötesinde gerçek, ters ve büyüktür. Bu yüzden ‘Cisim üçüncü ile F arasına geldiğinde görüntü sanal ve düz olur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; verilen üç durum, odak dışından F’ye yaklaşan cismin gerçek ve ters görüntüsünün uzaklaşıp büyüdüğünü destekler. ‘Cisim F’ye dış taraftan yaklaştıkça gerçek görüntü aynadan uzaklaşır ve büyür; görüntü ters kalır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Cisim F’ye dış taraftan yaklaştıkça gerçek görüntü aynadan uzaklaşır ve büyür; görüntü ters kalır.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-goruntu-veri-analizi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: verilen üç durum, odak dışından F’ye yaklaşan cismin gerçek ve ters görüntüsünün uzaklaşıp büyüdüğünü destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; gözlemler görüntünün F’ye yaklaşan cisim için aynadan uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir. Bu yüzden ‘Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü aynaya yaklaşır ve sürekli küçülür.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; tabloda hem görüntü konumu hem de görüntü boyu cisim konumuyla birlikte değişmektedir. Bu yüzden ‘Cisim konumu değişse de görüntünün yeri ve boyu değişmez.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; üçüncü ile F arasındaki cisim için görüntü üçüncü’nin ötesinde gerçek, ters ve büyüktür. Bu yüzden ‘Cisim üçüncü ile F arasına geldiğinde görüntü sanal ve düz olur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; verilen üç durum, odak dışından F’ye yaklaşan cismin gerçek ve ters görüntüsünün uzaklaşıp büyüdüğünü destekler. ‘Cisim F’ye dış taraftan yaklaştıkça gerçek görüntü aynadan uzaklaşır ve büyür; görüntü ters kalır.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8ef520ef17c11611c36fa58a228be2e0820d5aeb629a4cd9dbfc1f88e9c73305","reviewDecisionSha256":"85e77949a0b8740628a834e5eed58bba0c7c5b16cd88e1a9fb0d1c34dbfb1026","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8ef520ef17c11611c36fa58a228be2e0820d5aeb629a4cd9dbfc1f88e9c73305","reviewedHash":"sha256:8ef520ef17c11611c36fa58a228be2e0820d5aeb629a4cd9dbfc1f88e9c73305","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:85e77949a0b8740628a834e5eed58bba0c7c5b16cd88e1a9fb0d1c34dbfb1026; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0396","contentProjectionSha256":"8ef520ef17c11611c36fa58a228be2e0820d5aeb629a4cd9dbfc1f88e9c73305","reviewDecisionSha256":"85e77949a0b8740628a834e5eed58bba0c7c5b16cd88e1a9fb0d1c34dbfb1026","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0397","questionNumber":397,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Aynı çukur aynada birinci denemede cisim aynadan 60 cm uzaktayken net görüntü 30 cm’de ve küçük; ikinci denemede cisim 30 cm’deyken net görüntü 60 cm’de ve büyük bulunuyor. Her iki görüntü de ters ve ekrana düşürülebiliyor. Bu verilerin en güçlü yorumu hangisidir?","choices":["Cisim ve görüntü konumları eşlenik durumlarda yer değiştirebilir; daha yakın cisim konumunda görüntü büyür.","İkinci denemede aynanın odak uzaklığı kendiliğinden iki katına çıkmıştır.","Gerçek görüntülerin tamamı cisimle aynı boyda oluşur.","Ekrana düşürülebilen görüntüler sanal olduğundan uzaklıkların fiziksel anlamı yoktur."],"distractorWhy":["Doğru; aynı aynada konumların karşılıklı değişmesi eşlenikliği, görüntü boyundaki değişim ise büyütmenin cisim konumuna bağlılığını gösterir. ‘Cisim ve görüntü konumları eşlenik durumlarda yer değiştirebilir; daha yakın cisim konumunda görüntü büyür.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; aynı ayna kullanıldığı için odak uzaklığı deneyler arasında değişmez. Bu yüzden ‘İkinci denemede aynanın odak uzaklığı kendiliğinden iki katına çıkmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; veriler bir görüntünün küçük, diğerinin büyük olduğunu açıkça göstermektedir. Bu yüzden ‘Gerçek görüntülerin tamamı cisimle aynı boyda oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; ekrana düşürülebilen görüntüler gerçektir ve ölçülen uzaklıklar deneysel olarak anlamlıdır. Bu yüzden ‘Ekrana düşürülebilen görüntüler sanal olduğundan uzaklıkların fiziksel anlamı yoktur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Cisim ve görüntü konumları eşlenik durumlarda yer değiştirebilir; daha yakın cisim konumunda görüntü büyür.","level":4,"familyId":"kuresel-ayna-goruntu-veri-analizi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı aynada konumların karşılıklı değişmesi eşlenikliği, görüntü boyundaki değişim ise büyütmenin cisim konumuna bağlılığını gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; aynı aynada konumların karşılıklı değişmesi eşlenikliği, görüntü boyundaki değişim ise büyütmenin cisim konumuna bağlılığını gösterir. ‘Cisim ve görüntü konumları eşlenik durumlarda yer değiştirebilir; daha yakın cisim konumunda görüntü büyür.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 2. seçenek: Yanlış; aynı ayna kullanıldığı için odak uzaklığı deneyler arasında değişmez. Bu yüzden ‘İkinci denemede aynanın odak uzaklığı kendiliğinden iki katına çıkmıştır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; veriler bir görüntünün küçük, diğerinin büyük olduğunu açıkça göstermektedir. Bu yüzden ‘Gerçek görüntülerin tamamı cisimle aynı boyda oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; ekrana düşürülebilen görüntüler gerçektir ve ölçülen uzaklıklar deneysel olarak anlamlıdır. Bu yüzden ‘Ekrana düşürülebilen görüntüler sanal olduğundan uzaklıkların fiziksel anlamı yoktur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 4; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7adefbe60fd299e1a57098f5728ee903033be26b8050e429cf124cf9dbeb711a","reviewDecisionSha256":"375448faf43f9edef373adb25ec6ecdb888cd043f80c8df1068fe3c311c57307","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7adefbe60fd299e1a57098f5728ee903033be26b8050e429cf124cf9dbeb711a","reviewedHash":"sha256:7adefbe60fd299e1a57098f5728ee903033be26b8050e429cf124cf9dbeb711a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:375448faf43f9edef373adb25ec6ecdb888cd043f80c8df1068fe3c311c57307; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0397","contentProjectionSha256":"7adefbe60fd299e1a57098f5728ee903033be26b8050e429cf124cf9dbeb711a","reviewDecisionSha256":"375448faf43f9edef373adb25ec6ecdb888cd043f80c8df1068fe3c311c57307","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0398","questionNumber":398,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir cisim çukur aynanın odak noktası ile tepe noktası arasına getiriliyor. Ekran aynanın önünde farklı konumlara taşındığı hâlde net görüntü elde edilemiyor; aynaya bakan gözlemci ise düz ve büyütülmüş bir görüntü görüyor. Doğru sonuç hangisidir?","choices":["Görüntü aynanın önünde gerçek ve ters oluşmuştur, yalnız ekran yeterince büyük değildir.","Görüntü aynanın arkasında sanal, düz ve büyüktür; bu nedenle ekrana düşürülemez.","Görüntü odak noktasında gerçek ve küçük oluşmuştur.","Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlemcinin gördüğü yalnız ışık kaynağının yansımasıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; gerçek görüntü olsaydı uygun konumdaki bir ekrana düşürülebilirdi ve bu durumda görüntü düz değil ters olurdu. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın önünde gerçek ve ters oluşmuştur, yalnız ekran yeterince büyük değildir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; odak içindeki cisim çukur aynada aynanın arkasında sanal, düz ve büyütülmüş görüntü verir. ‘Görüntü aynanın arkasında sanal, düz ve büyüktür; bu nedenle ekrana düşürülemez.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; odaktaki görüntü için yansıyan ışınlar paralel olur; burada cisim odak ile tepe arasındadır. Bu yüzden ‘Görüntü odak noktasında gerçek ve küçük oluşmuştur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; gözlemcinin düzenli ve büyütülmüş görüntü görmesi sanal bir görüntünün oluştuğunu gösterir. Bu yüzden ‘Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlemcinin gördüğü yalnız ışık kaynağının yansımasıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Görüntü aynanın arkasında sanal, düz ve büyüktür; bu nedenle ekrana düşürülemez.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-goruntu-veri-analizi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odak içindeki cisim çukur aynada aynanın arkasında sanal, düz ve büyütülmüş görüntü verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; gerçek görüntü olsaydı uygun konumdaki bir ekrana düşürülebilirdi ve bu durumda görüntü düz değil ters olurdu. Bu yüzden ‘Görüntü aynanın önünde gerçek ve ters oluşmuştur, yalnız ekran yeterince büyük değildir.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Doğru; odak içindeki cisim çukur aynada aynanın arkasında sanal, düz ve büyütülmüş görüntü verir. ‘Görüntü aynanın arkasında sanal, düz ve büyüktür; bu nedenle ekrana düşürülemez.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 3. seçenek: Yanlış; odaktaki görüntü için yansıyan ışınlar paralel olur; burada cisim odak ile tepe arasındadır. Bu yüzden ‘Görüntü odak noktasında gerçek ve küçük oluşmuştur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Yanlış; gözlemcinin düzenli ve büyütülmüş görüntü görmesi sanal bir görüntünün oluştuğunu gösterir. Bu yüzden ‘Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlemcinin gördüğü yalnız ışık kaynağının yansımasıdır.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c7c303b1d8215e3c9a5dd9489756b2c9218892046c7eeb7b20efa9f47b76a27d","reviewDecisionSha256":"511296507cf9578e26440f3eacaec198b1cfca2c7658f9c9443539bad7f32cc6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c7c303b1d8215e3c9a5dd9489756b2c9218892046c7eeb7b20efa9f47b76a27d","reviewedHash":"sha256:c7c303b1d8215e3c9a5dd9489756b2c9218892046c7eeb7b20efa9f47b76a27d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:511296507cf9578e26440f3eacaec198b1cfca2c7658f9c9443539bad7f32cc6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0398","contentProjectionSha256":"c7c303b1d8215e3c9a5dd9489756b2c9218892046c7eeb7b20efa9f47b76a27d","reviewDecisionSha256":"511296507cf9578e26440f3eacaec198b1cfca2c7658f9c9443539bad7f32cc6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0399","questionNumber":399,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Aydınlatılmış bir cisim çukur aynanın eğrilik merkezine yerleştiriliyor. Aynanın önünde ekranla yapılacak gözlemde hangi sonuç beklenir?","choices":["Aynanın arkasında düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşur.","Odak noktasında küçük ve düz gerçek görüntü oluşur.","Eğrilik merkezinde cisimle aynı boyda, ters ve gerçek görüntü oluşur.","Yansıyan ışınlar paralel olduğundan sonlu bir uzaklıkta görüntü oluşmaz."],"distractorWhy":["Yanlış; aynanın arkasındaki düz ve büyütülmüş görüntü, cisim F ile tepe arasında olduğunda oluşur. Bu yüzden ‘Aynanın arkasında düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; üçüncü’deki cismin görüntüsü F’de değil üçüncü’de ve ters oluşur. Bu yüzden ‘Odak noktasında küçük ve düz gerçek görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; eğrilik merkezindeki cisim, aynı noktada gerçek, ters ve eş boylu görüntü verir. ‘Eğrilik merkezinde cisimle aynı boyda, ters ve gerçek görüntü oluşur.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar.","Yanlış; yansıyan ışınların paralel olması cisim odak noktasındayken beklenir. Bu yüzden ‘Yansıyan ışınlar paralel olduğundan sonlu bir uzaklıkta görüntü oluşmaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Eğrilik merkezinde cisimle aynı boyda, ters ve gerçek görüntü oluşur.","level":2,"familyId":"kuresel-ayna-konum-niteligi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eğrilik merkezindeki cisim, aynı noktada gerçek, ters ve eş boylu görüntü verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynanın arkasındaki düz ve büyütülmüş görüntü, cisim F ile tepe arasında olduğunda oluşur. Bu yüzden ‘Aynanın arkasında düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; üçüncü’deki cismin görüntüsü F’de değil üçüncü’de ve ters oluşur. Bu yüzden ‘Odak noktasında küçük ve düz gerçek görüntü oluşur.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Doğru; eğrilik merkezindeki cisim, aynı noktada gerçek, ters ve eş boylu görüntü verir. ‘Eğrilik merkezinde cisimle aynı boyda, ters ve gerçek görüntü oluşur.’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. 4. seçenek: Yanlış; yansıyan ışınların paralel olması cisim odak noktasındayken beklenir. Bu yüzden ‘Yansıyan ışınlar paralel olduğundan sonlu bir uzaklıkta görüntü oluşmaz.’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9c9d999c5149387fc04471abbbe1ad0dc92e7529a8451d14130708c06f5f6da7","reviewDecisionSha256":"18512e34db2a630422c7ceac4f4b23959d060c551d72d210987c732ee2ec9519","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9c9d999c5149387fc04471abbbe1ad0dc92e7529a8451d14130708c06f5f6da7","reviewedHash":"sha256:9c9d999c5149387fc04471abbbe1ad0dc92e7529a8451d14130708c06f5f6da7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:18512e34db2a630422c7ceac4f4b23959d060c551d72d210987c732ee2ec9519; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0399","contentProjectionSha256":"9c9d999c5149387fc04471abbbe1ad0dc92e7529a8451d14130708c06f5f6da7","reviewDecisionSha256":"18512e34db2a630422c7ceac4f4b23959d060c551d72d210987c732ee2ec9519","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0400","questionNumber":400,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir cisim çukur aynada eğrilik merkezi C ile odak noktası F arasına yerleştiriliyor. Görüntünün yeri ve özellikleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?","choices":["F ile tepe noktası arasında, sanal, düz ve küçük","Aynanın arkasında, sanal, ters ve büyük","F ile C arasında, gerçek, düz ve küçük","C’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyük"],"distractorWhy":["Yanlış; bu bölgede oluşan görüntü sanal değildir ve F ile tepe arasında yer almaz. Bu yüzden ‘F ile tepe noktası arasında, sanal, düz ve küçük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; aynanın arkasındaki görüntü odak içindeki cisimde düz oluşur, ters olmaz. Bu yüzden ‘Aynanın arkasında, sanal, ters ve büyük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Yanlış; üçüncü ile F arasındaki cisim için görüntü F ile üçüncü arasında değil üçüncü’nin ötesinde ve büyüktür. Bu yüzden ‘F ile üçüncü arasında, gerçek, düz ve küçük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar.","Doğru; cisim üçüncü ile F arasındayken görüntü üçüncü’nin ötesinde gerçek, ters ve büyütülmüş oluşur. ‘üçüncü’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyük’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"C’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyük","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-konum-niteligi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: cisim üçüncü ile F arasındayken görüntü üçüncü’nin ötesinde gerçek, ters ve büyütülmüş oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; bu bölgede oluşan görüntü sanal değildir ve F ile tepe arasında yer almaz. Bu yüzden ‘F ile tepe noktası arasında, sanal, düz ve küçük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 2. seçenek: Yanlış; aynanın arkasındaki görüntü odak içindeki cisimde düz oluşur, ters olmaz. Bu yüzden ‘Aynanın arkasında, sanal, ters ve büyük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 3. seçenek: Yanlış; üçüncü ile F arasındaki cisim için görüntü F ile üçüncü arasında değil üçüncü’nin ötesinde ve büyüktür. Bu yüzden ‘F ile üçüncü arasında, gerçek, düz ve küçük’ seçeneği nicelik-birim ilişkisini, ışın geometrisini, deney değişkenini ya da sistem sınırını yanlış kurar. 4. seçenek: Doğru; cisim üçüncü ile F arasındayken görüntü üçüncü’nin ötesinde gerçek, ters ve büyütülmüş oluşur. ‘üçüncü’nin ötesinde, gerçek, ters ve büyük’ ifadesi sorudaki optik ilişkiyi, ölçüm verisini ve belirtilen sınırları birlikte karşılar. Son kontrolde küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm verilerle tutarlıdır.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynanın geometrisini, temel ışınlarını ve deney verisini doğru uygulamayı ve üç özgül kavram yanılgısını ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ölçüm değerleri, uzaklık-yönelim koşulları, ayna türü, cisim-görüntü ilişkisi ve deney değişkenleri metinde eksiksiz tanımlanmıştır. Çözüm nicelik, oran, yansıma geometrisi veya kanıt karşılaştırmasıyla tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"60df8c96cc49c6846e5749e509d562659361f94dc84a042ba9b5d5938df4801c","reviewDecisionSha256":"236caab38e377701b46c08873592405861ff363c7b4ca7ea837a125158fb0dae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:60df8c96cc49c6846e5749e509d562659361f94dc84a042ba9b5d5938df4801c","reviewedHash":"sha256:60df8c96cc49c6846e5749e509d562659361f94dc84a042ba9b5d5938df4801c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:236caab38e377701b46c08873592405861ff363c7b4ca7ea837a125158fb0dae; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0400","contentProjectionSha256":"60df8c96cc49c6846e5749e509d562659361f94dc84a042ba9b5d5938df4801c","reviewDecisionSha256":"236caab38e377701b46c08873592405861ff363c7b4ca7ea837a125158fb0dae","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0401","questionNumber":401,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir cisim ideal çukur aynanın odak noktasına yerleştiriliyor. Ekran aynanın önünde çok geniş bir aralıkta hareket ettirildiği hâlde keskin görüntü bulunamamasının temel nedeni nedir?","choices":["Yansıyan ışınlar asal eksene paralel ilerlediği için görüntü ideal modelde sonsuzda kabul edilir.","Ayna bu konumda ışığı tamamen soğurduğu için yansıma oluşmaz.","Görüntü eğrilik merkezinde sanal ve düz oluştuğu için ekranla görülmez.","Odak noktasındaki cisim yalnız tümsek aynada görüntü oluşturabilir."],"distractorWhy":["Doğru; odaktan gelen ışınların paralel yansıması, kesişmenin sonlu uzaklıkta gerçekleşmemesine yol açar. ‘Yansıyan ışınlar asal eksene paralel ilerlediği için görüntü ideal modelde sonsuzda kabul edilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ideal ayna ışığı yansıtır; görüntünün bulunamaması soğurmadan değil paralel ışınlardan kaynaklanır. Bu nedenle ‘Ayna bu konumda ışığı tamamen soğurduğu için yansıma oluşmaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; odaktaki cisim için görüntü üçüncü’de sanal oluşmaz, ışınlar paralel gider. Bu nedenle ‘Görüntü eğrilik merkezinde sanal ve düz oluştuğu için ekranla görülmez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; çukur aynada da odak noktası tanımlıdır ve bu konum özel bir ışın durumu oluşturur. Bu nedenle ‘Odak noktasındaki cisim yalnız tümsek aynada görüntü oluşturabilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Yansıyan ışınlar asal eksene paralel ilerlediği için görüntü ideal modelde sonsuzda kabul edilir.","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-konum-niteligi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odaktan gelen ışınların paralel yansıması, kesişmenin sonlu uzaklıkta gerçekleşmemesine yol açar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; odaktan gelen ışınların paralel yansıması, kesişmenin sonlu uzaklıkta gerçekleşmemesine yol açar. ‘Yansıyan ışınlar asal eksene paralel ilerlediği için görüntü ideal modelde sonsuzda kabul edilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; ideal ayna ışığı yansıtır; görüntünün bulunamaması soğurmadan değil paralel ışınlardan kaynaklanır. Bu nedenle ‘Ayna bu konumda ışığı tamamen soğurduğu için yansıma oluşmaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; odaktaki cisim için görüntü üçüncü’de sanal oluşmaz, ışınlar paralel gider. Bu nedenle ‘Görüntü eğrilik merkezinde sanal ve düz oluştuğu için ekranla görülmez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; çukur aynada da odak noktası tanımlıdır ve bu konum özel bir ışın durumu oluşturur. Bu nedenle ‘Odak noktasındaki cisim yalnız tümsek aynada görüntü oluşturabilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c8fbcb102b897c223145bd104ae8e2ac83a3302f110a53649696d59a75972e35","reviewDecisionSha256":"04f7041dd3c0a73620d123f224d016fb129f404090a2310dca8593fffb937b86","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c8fbcb102b897c223145bd104ae8e2ac83a3302f110a53649696d59a75972e35","reviewedHash":"sha256:c8fbcb102b897c223145bd104ae8e2ac83a3302f110a53649696d59a75972e35","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:04f7041dd3c0a73620d123f224d016fb129f404090a2310dca8593fffb937b86; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0401","contentProjectionSha256":"c8fbcb102b897c223145bd104ae8e2ac83a3302f110a53649696d59a75972e35","reviewDecisionSha256":"04f7041dd3c0a73620d123f224d016fb129f404090a2310dca8593fffb937b86","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0402","questionNumber":402,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bilinmeyen bir küresel aynada cisim farklı uzaklıklara getiriliyor. Her durumda düz ve küçültülmüş görüntü görülüyor, ancak aynanın önündeki hiçbir ekran konumunda görüntü yakalanamıyor. Bu gözlemler hangi sonucu destekler?","choices":["Ayna çukurdur ve cisim her denemede eğrilik merkezindedir.","Ayna tümsektir; görüntü aynanın arkasında, tepe noktası ile sanal odak arasında oluşur.","Ayna çukurdur; görüntü her durumda gerçek ve ekrana düşürülebilir.","Ayna düzlemdir; görüntü her durumda küçültülmüş oluşur."],"distractorWhy":["Yanlış; çukur aynada görüntü özellikleri cisim konumuna göre değişir ve üçüncü’deki görüntü ters, gerçek ve eş boyludur. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur ve cisim her denemede eğrilik merkezindedir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; düz, küçük ve ekrana düşmeyen görüntünün bütün konumlarda sürmesi tümsek aynanın karakteristik sonucudur. ‘Ayna tümsektir; görüntü aynanın arkasında, tepe noktası ile sanal odak arasında oluşur.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; çukur aynada odak dışındaki cisimlerin görüntüleri çoğu durumda gerçek ve ters, odak içindeyse düz fakat büyüktür. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur; görüntü her durumda gerçek ve ekrana düşürülebilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; düzlem ayna görüntüyü yaklaşık cisimle aynı boyda gösterir, sürekli küçültmez. Bu nedenle ‘Ayna düzlemdir; görüntü her durumda küçültülmüş oluşur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Ayna tümsektir; görüntü aynanın arkasında, tepe noktası ile sanal odak arasında oluşur.","level":2,"familyId":"tumsek-ayna-deneysel-cikarim-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: düz, küçük ve ekrana düşmeyen görüntünün bütün konumlarda sürmesi tümsek aynanın karakteristik sonucudur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; çukur aynada görüntü özellikleri cisim konumuna göre değişir ve üçüncü’deki görüntü ters, gerçek ve eş boyludur. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur ve cisim her denemede eğrilik merkezindedir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; düz, küçük ve ekrana düşmeyen görüntünün bütün konumlarda sürmesi tümsek aynanın karakteristik sonucudur. ‘Ayna tümsektir; görüntü aynanın arkasında, tepe noktası ile sanal odak arasında oluşur.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; çukur aynada odak dışındaki cisimlerin görüntüleri çoğu durumda gerçek ve ters, odak içindeyse düz fakat büyüktür. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur; görüntü her durumda gerçek ve ekrana düşürülebilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; düzlem ayna görüntüyü yaklaşık cisimle aynı boyda gösterir, sürekli küçültmez. Bu nedenle ‘Ayna düzlemdir; görüntü her durumda küçültülmüş oluşur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"26a27875f8f7a54d12e16d20fdb84218e21b9ad96f34f751e8591583eb8ec73e","reviewDecisionSha256":"18474a1afda8e609d3d317c37adfbcbc9bfe177bdee1940eaf4bfff3cb701d97","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:26a27875f8f7a54d12e16d20fdb84218e21b9ad96f34f751e8591583eb8ec73e","reviewedHash":"sha256:26a27875f8f7a54d12e16d20fdb84218e21b9ad96f34f751e8591583eb8ec73e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:18474a1afda8e609d3d317c37adfbcbc9bfe177bdee1940eaf4bfff3cb701d97; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0402","contentProjectionSha256":"26a27875f8f7a54d12e16d20fdb84218e21b9ad96f34f751e8591583eb8ec73e","reviewDecisionSha256":"18474a1afda8e609d3d317c37adfbcbc9bfe177bdee1940eaf4bfff3cb701d97","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0403","questionNumber":403,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir cisim tümsek aynaya uzaktan başlayarak yaklaştırılıyor. Gözlemci, görüntünün düz kaldığını, giderek büyüdüğünü fakat cisimden küçük olmayı sürdürdüğünü ve görünen konumunun odak yakınından tepe noktasına doğru kaydığını kaydediyor. Bu veri nasıl yorumlanmalıdır?","choices":["Görüntü gerçek olduğu için aynanın önünde C’ye doğru hareket etmektedir.","Ayna çukurdur; cisim odağa yaklaşınca görüntü mutlaka ters dönmelidir.","Gözlemler tümsek aynanın sanal görüntü modeline uygundur; görüntü aynanın arkasında kalır ve ekrana düşürülemez.","Görüntü cisimden küçük kaldığı için herhangi bir yansıma olayı gerçekleşmemiştir."],"distractorWhy":["Yanlış; tümsek aynanın görüntüsü aynanın arkasında sanaldır, aynanın önünde gerçek olarak hareket etmez. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek olduğu için aynanın önünde üçüncü’ye doğru hareket etmektedir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; verilen görüntü her konumda düz ve küçük kaldığı için çukur ayna davranışıyla uyuşmaz. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur; cisim odağa yaklaşınca görüntü mutlaka ters dönmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; görüntünün düz, küçük, aynanın arkasında ve tepeye doğru hareketli olması tümsek ayna modelini destekler. ‘Gözlemler tümsek aynanın sanal görüntü modeline uygundur; görüntü aynanın arkasında kalır ve ekrana düşürülemez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; görüntünün küçültülmesi yansımanın olmamasını değil tümsek aynanın ıraksak yapısını gösterir. Bu nedenle ‘Görüntü cisimden küçük kaldığı için herhangi bir yansıma olayı gerçekleşmemiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Gözlemler tümsek aynanın sanal görüntü modeline uygundur; görüntü aynanın arkasında kalır ve ekrana düşürülemez.","level":3,"familyId":"tumsek-ayna-deneysel-cikarim-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: görüntünün düz, küçük, aynanın arkasında ve tepeye doğru hareketli olması tümsek ayna modelini destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; tümsek aynanın görüntüsü aynanın arkasında sanaldır, aynanın önünde gerçek olarak hareket etmez. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek olduğu için aynanın önünde üçüncü’ye doğru hareket etmektedir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; verilen görüntü her konumda düz ve küçük kaldığı için çukur ayna davranışıyla uyuşmaz. Bu nedenle ‘Ayna çukurdur; cisim odağa yaklaşınca görüntü mutlaka ters dönmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; görüntünün düz, küçük, aynanın arkasında ve tepeye doğru hareketli olması tümsek ayna modelini destekler. ‘Gözlemler tümsek aynanın sanal görüntü modeline uygundur; görüntü aynanın arkasında kalır ve ekrana düşürülemez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; görüntünün küçültülmesi yansımanın olmamasını değil tümsek aynanın ıraksak yapısını gösterir. Bu nedenle ‘Görüntü cisimden küçük kaldığı için herhangi bir yansıma olayı gerçekleşmemiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"272fc17903e315e41aa8b71a4c2f4cd6d546081531d852de0a32c3f1fb9e6ee3","reviewDecisionSha256":"37c469c12a49efd908c0180dfe3c3efd9983521f0b4730b1c8300cf64654ca72","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:272fc17903e315e41aa8b71a4c2f4cd6d546081531d852de0a32c3f1fb9e6ee3","reviewedHash":"sha256:272fc17903e315e41aa8b71a4c2f4cd6d546081531d852de0a32c3f1fb9e6ee3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:37c469c12a49efd908c0180dfe3c3efd9983521f0b4730b1c8300cf64654ca72; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0403","contentProjectionSha256":"272fc17903e315e41aa8b71a4c2f4cd6d546081531d852de0a32c3f1fb9e6ee3","reviewDecisionSha256":"37c469c12a49efd908c0180dfe3c3efd9983521f0b4730b1c8300cf64654ca72","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0404","questionNumber":404,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Çukur ayna deneyinde ekranın üst kısmında netleşen görüntü alt kısmında bulanık kalıyor ve ölçülen görüntü uzaklığı ekranın farklı noktalarında değişiyor. İlk yapılması gereken düzeltme hangisidir?","choices":["Bütün ölçümleri ortalayıp hizalama kontrolü yapmadan deneyi tamamlamak","Daha parlak bir cisim kullanıp ekranı aynaya olabildiğince yaklaştırmak","Aynayı farklı odak uzaklıklı bir ayna ile değiştirip eski verileri korumak","Cisim merkezi, ayna tepe noktası ve ekran merkezini asal eksende hizalamak; ekranı eksene dik tutup uzaklıkları tepe noktasından ölçmek"],"distractorWhy":["Yanlış; ortalama almak geometrik hizasızlığın oluşturduğu sistematik sorunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Bütün ölçümleri ortalayıp hizalama kontrolü yapmadan deneyi tamamlamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; parlaklık netlik farkının temel nedeni değildir ve ekranı rastgele yaklaştırmak görüntü düzlemini buldurmaz. Bu nedenle ‘Daha parlak bir cisim kullanıp ekranı aynaya olabildiğince yaklaştırmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aynayı değiştirmek yeni bir değişken ekler ve mevcut hizalama hatasını çözmez. Bu nedenle ‘Aynayı farklı odak uzaklıklı bir ayna ile değiştirip eski verileri korumak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; ortak eksen, dik ekran ve tepe noktasından ölçüm görüntü düzleminin güvenilir belirlenmesi için temel koşullardır. ‘Cisim merkezi, ayna tepe noktası ve ekran merkezini asal eksende hizalamak; ekranı eksene dik tutup uzaklıkları tepe noktasından ölçmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Cisim merkezi, ayna tepe noktası ve ekran merkezini asal eksende hizalamak; ekranı eksene dik tutup uzaklıkları tepe noktasından ölçmek","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-olcum-hatasi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortak eksen, dik ekran ve tepe noktasından ölçüm görüntü düzleminin güvenilir belirlenmesi için temel koşullardır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ortalama almak geometrik hizasızlığın oluşturduğu sistematik sorunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Bütün ölçümleri ortalayıp hizalama kontrolü yapmadan deneyi tamamlamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; parlaklık netlik farkının temel nedeni değildir ve ekranı rastgele yaklaştırmak görüntü düzlemini buldurmaz. Bu nedenle ‘Daha parlak bir cisim kullanıp ekranı aynaya olabildiğince yaklaştırmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; aynayı değiştirmek yeni bir değişken ekler ve mevcut hizalama hatasını çözmez. Bu nedenle ‘Aynayı farklı odak uzaklıklı bir ayna ile değiştirip eski verileri korumak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; ortak eksen, dik ekran ve tepe noktasından ölçüm görüntü düzleminin güvenilir belirlenmesi için temel koşullardır. ‘Cisim merkezi, ayna tepe noktası ve ekran merkezini asal eksende hizalamak; ekranı eksene dik tutup uzaklıkları tepe noktasından ölçmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0a81ae56909037f790e2311be209303824961c586bba846b451a725452f65d8a","reviewDecisionSha256":"b91f5503628802f59d45fb341ce14a196764568584cdd428c0d3257d1e82a13a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0a81ae56909037f790e2311be209303824961c586bba846b451a725452f65d8a","reviewedHash":"sha256:0a81ae56909037f790e2311be209303824961c586bba846b451a725452f65d8a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b91f5503628802f59d45fb341ce14a196764568584cdd428c0d3257d1e82a13a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0404","contentProjectionSha256":"0a81ae56909037f790e2311be209303824961c586bba846b451a725452f65d8a","reviewDecisionSha256":"b91f5503628802f59d45fb341ce14a196764568584cdd428c0d3257d1e82a13a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0405","questionNumber":405,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Aynı düzenekte görüntü uzaklığı 31,2 cm, 31,0 cm ve 31,1 cm ölçülüyor. Daha sonra cetvelin sıfır noktasının gerçek başlangıçtan 0,5 cm kaymış olduğu fark ediliyor. Sonuçların değerlendirilmesi için doğru ifade hangisidir?","choices":["Tekrarlı ölçümlerin ortalaması rastgele saçılmayı azaltabilir; ancak 0,5 cm’lik sıfır kayması sistematik olduğundan ayrıca düzeltilmelidir.","Üç ölçüm birbirine yakın olduğu için cetveldeki sıfır kayması sonucu hiç etkilemez.","Sıfır kayması yalnız rastgele hata oluşturur ve daha çok tekrar yapıldığında tamamen yok olur.","En büyük ölçüm seçilirse hem rastgele hem sistematik hata otomatik olarak giderilir."],"distractorWhy":["Doğru; ortalama rastgele farkları azaltır, fakat sabit sıfır kayması kalibrasyon ya da düzeltme olmadan kalır. ‘Tekrarlı ölçümlerin ortalaması rastgele saçılmayı azaltabilir; ancak 0,5 cm’lik sıfır kayması sistematik olduğundan ayrıca düzeltilmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ölçümlerin birbirine yakın olması kesinliği gösterebilir ancak ortak sıfır hatasını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Üç ölçüm birbirine yakın olduğu için cetveldeki sıfır kayması sonucu hiç etkilemez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; sabit sıfır kayması rastgele değil sistematik hatadır ve tekrar sayısıyla yok olmaz. Bu nedenle ‘Sıfır kayması yalnız rastgele hata oluşturur ve daha çok tekrar yapıldığında tamamen yok olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; en büyük değeri seçmek bilimsel bir düzeltme yöntemi değildir ve iki hata türünü de gidermez. Bu nedenle ‘En büyük ölçüm seçilirse hem rastgele hem sistematik hata otomatik olarak giderilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Tekrarlı ölçümlerin ortalaması rastgele saçılmayı azaltabilir; ancak 0,5 cm’lik sıfır kayması sistematik olduğundan ayrıca düzeltilmelidir.","level":4,"familyId":"kuresel-ayna-olcum-hatasi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortalama rastgele farkları azaltır, fakat sabit sıfır kayması kalibrasyon ya da düzeltme olmadan kalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ortalama rastgele farkları azaltır, fakat sabit sıfır kayması kalibrasyon ya da düzeltme olmadan kalır. ‘Tekrarlı ölçümlerin ortalaması rastgele saçılmayı azaltabilir; ancak 0,5 cm’lik sıfır kayması sistematik olduğundan ayrıca düzeltilmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; ölçümlerin birbirine yakın olması kesinliği gösterebilir ancak ortak sıfır hatasını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Üç ölçüm birbirine yakın olduğu için cetveldeki sıfır kayması sonucu hiç etkilemez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; sabit sıfır kayması rastgele değil sistematik hatadır ve tekrar sayısıyla yok olmaz. Bu nedenle ‘Sıfır kayması yalnız rastgele hata oluşturur ve daha çok tekrar yapıldığında tamamen yok olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; en büyük değeri seçmek bilimsel bir düzeltme yöntemi değildir ve iki hata türünü de gidermez. Bu nedenle ‘En büyük ölçüm seçilirse hem rastgele hem sistematik hata otomatik olarak giderilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"73965f2f120a589038a7a4f2312dee2e7c395f3562a6ef4248c55a4c4150cd8d","reviewDecisionSha256":"5ab2ad591c8226f1ab201989ed08db6fa2186985d98c0e5da34c8050be697747","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:73965f2f120a589038a7a4f2312dee2e7c395f3562a6ef4248c55a4c4150cd8d","reviewedHash":"sha256:73965f2f120a589038a7a4f2312dee2e7c395f3562a6ef4248c55a4c4150cd8d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5ab2ad591c8226f1ab201989ed08db6fa2186985d98c0e5da34c8050be697747; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0405","contentProjectionSha256":"73965f2f120a589038a7a4f2312dee2e7c395f3562a6ef4248c55a4c4150cd8d","reviewDecisionSha256":"5ab2ad591c8226f1ab201989ed08db6fa2186985d98c0e5da34c8050be697747","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0406","questionNumber":406,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir öğrenci “Çukur ayna her zaman gerçek ve ters görüntü oluşturur.” modelini öneriyor. Hangi gözlem bu modeli doğrudan sınar ve uygun biçimde geliştirir?","choices":["Cisim C’deyken ters görüntü gözlemek ve modeli değiştirmeden bırakmak","Cismi F ile tepe noktası arasına getirip düz, büyütülmüş ve ekrana düşmeyen görüntü gözlemek; modeli cisim konumuna bağlı olacak biçimde düzeltmek","Tümsek aynada küçük görüntü gözleyip bunun çukur aynanın bütün durumlarını kanıtladığını söylemek","Aynayı ışık kaynağı olmadan inceleyip görüntü oluşmadığı için bütün çukur aynaların görüntü vermediği sonucuna varmak"],"distractorWhy":["Yanlış; üçüncü’deki ters görüntü yalnız bir durumu doğrular, “her zaman” ifadesini sınayacak karşı örnek oluşturmaz. Bu nedenle ‘Cisim üçüncü’deyken ters görüntü gözlemek ve modeli değiştirmeden bırakmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; odak içindeki cisim sanal ve düz görüntü vererek ilk genellemeyi çürütür ve konuma bağlı yeni model gerektirir. ‘Cismi F ile tepe noktası arasına getirip düz, büyütülmüş ve ekrana düşmeyen görüntü gözlemek; modeli cisim konumuna bağlı olacak biçimde düzeltmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; farklı ayna türündeki gözlem, çukur aynanın bütün cisim konumlarına ilişkin iddiayı doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Tümsek aynada küçük görüntü gözleyip bunun çukur aynanın bütün durumlarını kanıtladığını söylemek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aydınlatma olmadan görüntü gözlenmemesi aynanın geometrik görüntü kurallarına ilişkin geçerli kanıt değildir. Bu nedenle ‘Aynayı ışık kaynağı olmadan inceleyip görüntü oluşmadığı için bütün çukur aynaların görüntü vermediği sonucuna varmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Cismi F ile tepe noktası arasına getirip düz, büyütülmüş ve ekrana düşmeyen görüntü gözlemek; modeli cisim konumuna bağlı olacak biçimde düzeltmek","level":3,"familyId":"kuresel-ayna-model-revizyonu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odak içindeki cisim sanal ve düz görüntü vererek ilk genellemeyi çürütür ve konuma bağlı yeni model gerektirir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; üçüncü’deki ters görüntü yalnız bir durumu doğrular, “her zaman” ifadesini sınayacak karşı örnek oluşturmaz. Bu nedenle ‘Cisim üçüncü’deyken ters görüntü gözlemek ve modeli değiştirmeden bırakmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; odak içindeki cisim sanal ve düz görüntü vererek ilk genellemeyi çürütür ve konuma bağlı yeni model gerektirir. ‘Cismi F ile tepe noktası arasına getirip düz, büyütülmüş ve ekrana düşmeyen görüntü gözlemek; modeli cisim konumuna bağlı olacak biçimde düzeltmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; farklı ayna türündeki gözlem, çukur aynanın bütün cisim konumlarına ilişkin iddiayı doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Tümsek aynada küçük görüntü gözleyip bunun çukur aynanın bütün durumlarını kanıtladığını söylemek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; aydınlatma olmadan görüntü gözlenmemesi aynanın geometrik görüntü kurallarına ilişkin geçerli kanıt değildir. Bu nedenle ‘Aynayı ışık kaynağı olmadan inceleyip görüntü oluşmadığı için bütün çukur aynaların görüntü vermediği sonucuna varmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2a43b379ab5e71af86125971859c772a09cbfb280ed8ca8d513af9e86edded47","reviewDecisionSha256":"9194fbff0fa5a6c3bcdd3134dfd6e94a8d1676c0b90cd5aa54056ca0b7d753a8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2a43b379ab5e71af86125971859c772a09cbfb280ed8ca8d513af9e86edded47","reviewedHash":"sha256:2a43b379ab5e71af86125971859c772a09cbfb280ed8ca8d513af9e86edded47","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9194fbff0fa5a6c3bcdd3134dfd6e94a8d1676c0b90cd5aa54056ca0b7d753a8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0406","contentProjectionSha256":"2a43b379ab5e71af86125971859c772a09cbfb280ed8ca8d513af9e86edded47","reviewDecisionSha256":"9194fbff0fa5a6c3bcdd3134dfd6e94a8d1676c0b90cd5aa54056ca0b7d753a8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0407","questionNumber":407,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Bir deney raporunda “Ekranda yakalanamayan görüntü yoktur.” deniliyor. Küresel aynalardaki gözlemler dikkate alındığında bu model nasıl düzeltilmelidir?","choices":["Ekran yalnız sanal görüntüleri yakalar; gerçek görüntüler yalnız gözle görülebilir.","Ekranda görüntü bulunamıyorsa ayna mutlaka ışığı tamamen soğurmuştur.","Ekran gerçek görüntüleri yakalayabilir; sanal görüntüler yansıyan ışınların göze ulaşmasıyla görülür fakat bir ekrana doğrudan düşürülemez.","Gerçek ve sanal bütün görüntüler her ekran konumunda eşit netlikte oluşur."],"distractorWhy":["Yanlış; ekranın yakalayabildiği görüntüler gerçek görüntülerdir, sanal görüntüler değildir. Bu nedenle ‘Ekran yalnız sanal görüntüleri yakalar; gerçek görüntüler yalnız gözle görülebilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; ekran sonucu yalnız görüntünün gerçek ya da sanal oluşuyla ilgili olabilir, zorunlu olarak soğurma göstermez. Bu nedenle ‘Ekranda görüntü bulunamıyorsa ayna mutlaka ışığı tamamen soğurmuştur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; ekran ölçütü gerçek görüntüyü belirlerken sanal görüntü gözle görülebilir fakat ışınlar gerçek olarak birleşmediğinden ekrana düşmez. ‘Ekran gerçek görüntüleri yakalayabilir; sanal görüntüler yansıyan ışınların göze ulaşmasıyla görülür fakat bir ekrana doğrudan düşürülemez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; görüntünün netleşeceği ekran konumu belirli olup sanal görüntü hiçbir ekran konumunda doğrudan yakalanamaz. Bu nedenle ‘Gerçek ve sanal bütün görüntüler her ekran konumunda eşit netlikte oluşur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Ekran gerçek görüntüleri yakalayabilir; sanal görüntüler yansıyan ışınların göze ulaşmasıyla görülür fakat bir ekrana doğrudan düşürülemez.","level":4,"familyId":"kuresel-ayna-model-revizyonu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ekran ölçütü gerçek görüntüyü belirlerken sanal görüntü gözle görülebilir fakat ışınlar gerçek olarak birleşmediğinden ekrana düşmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ekranın yakalayabildiği görüntüler gerçek görüntülerdir, sanal görüntüler değildir. Bu nedenle ‘Ekran yalnız sanal görüntüleri yakalar; gerçek görüntüler yalnız gözle görülebilir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ekran sonucu yalnız görüntünün gerçek ya da sanal oluşuyla ilgili olabilir, zorunlu olarak soğurma göstermez. Bu nedenle ‘Ekranda görüntü bulunamıyorsa ayna mutlaka ışığı tamamen soğurmuştur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ekran ölçütü gerçek görüntüyü belirlerken sanal görüntü gözle görülebilir fakat ışınlar gerçek olarak birleşmediğinden ekrana düşmez. ‘Ekran gerçek görüntüleri yakalayabilir; sanal görüntüler yansıyan ışınların göze ulaşmasıyla görülür fakat bir ekrana doğrudan düşürülemez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; görüntünün netleşeceği ekran konumu belirli olup sanal görüntü hiçbir ekran konumunda doğrudan yakalanamaz. Bu nedenle ‘Gerçek ve sanal bütün görüntüler her ekran konumunda eşit netlikte oluşur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"40c33edcf18cea8676d2e71d037f446b2387eabf75c4dbc50f01a63842c0263b","reviewDecisionSha256":"ac1eb65842ee16c7d05e7f7df426dd87728e116d9e8015a5eaa8acdd0829646b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:40c33edcf18cea8676d2e71d037f446b2387eabf75c4dbc50f01a63842c0263b","reviewedHash":"sha256:40c33edcf18cea8676d2e71d037f446b2387eabf75c4dbc50f01a63842c0263b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac1eb65842ee16c7d05e7f7df426dd87728e116d9e8015a5eaa8acdd0829646b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0407","contentProjectionSha256":"40c33edcf18cea8676d2e71d037f446b2387eabf75c4dbc50f01a63842c0263b","reviewDecisionSha256":"ac1eb65842ee16c7d05e7f7df426dd87728e116d9e8015a5eaa8acdd0829646b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0408","questionNumber":408,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-4","topic":"Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-025","noteKey":"tr-g11-fizik-note-025","objective":"FİZ.11.4.4","question":"Türü bilinmeyen bir küresel aynayı güvenli biçimde sınıflandırmak ve mümkünse yaklaşık odak uzaklığını belirlemek isteyen bir grup hangi yöntemi seçmelidir?","choices":["Güneş’e doğrudan bakarak yansıyan ışığın gözde ne kadar parlak olduğunu karşılaştırmak","Aynayı suya daldırıp yalnız kütlesindeki değişimi ölçmek","Cismi aynaya değdirip görüntünün kaybolduğu noktayı odak kabul etmek","Güneş yerine uzaktaki aydınlık bir nesneyi kullanıp aynanın önünde ekranı hareket ettirmek; keskin gerçek görüntü oluşursa aynayı çukur sayıp tepe–ekran uzaklığını yaklaşık odak almak, oluşmazsa düz ve küçük geniş alan görüntüsü gözlemini tümsek ayna kanıtıyla birlikte değerlendirmek"],"distractorWhy":["Yanlış; Güneş’e veya yoğun yansımaya bakmak göz için tehlikelidir ve nicel, güvenilir bir sınıflandırma sağlamaz. Bu nedenle ‘Güneş’e doğrudan bakarak yansıyan ışığın gözde ne kadar parlak olduğunu karşılaştırmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; kütle değişimi küresel aynanın yakınsak ya da ıraksak optik özelliğini göstermez. Bu nedenle ‘Aynayı suya daldırıp yalnız kütlesindeki değişimi ölçmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; cismi aynaya değdirmek odak noktasını belirlemez ve görüntü kuralını yanlış yorumlar. Bu nedenle ‘Cismi aynaya değdirip görüntünün kaybolduğu noktayı odak kabul etmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; uzak nesne, ekran ve güvenli hizalama çukur aynanın gerçek odağını yaklaşık belirler; ek gözlemler tümsek aynayı ayırt etmeyi sağlar. ‘Güneş yerine uzaktaki aydınlık bir nesneyi kullanıp aynanın önünde ekranı hareket ettirmek; keskin gerçek görüntü oluşursa aynayı çukur sayıp tepe–ekran uzaklığını yaklaşık odak almak, oluşmazsa düz ve küçük geniş alan görüntüsü gözlemini tümsek ayna kanıtıyla birlikte değerlendirmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Güneş yerine uzaktaki aydınlık bir nesneyi kullanıp aynanın önünde ekranı hareket ettirmek; keskin gerçek görüntü oluşursa aynayı çukur sayıp tepe–ekran uzaklığını yaklaşık odak almak, oluşmazsa düz ve küçük geniş alan görüntüsü gözlemini tümsek ayna kanıtıyla birlikte değerlendirmek","level":5,"familyId":"kuresel-ayna-model-revizyonu-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: uzak nesne, ekran ve güvenli hizalama çukur aynanın gerçek odağını yaklaşık belirler; ek gözlemler tümsek aynayı ayırt etmeyi sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; Güneş’e veya yoğun yansımaya bakmak göz için tehlikelidir ve nicel, güvenilir bir sınıflandırma sağlamaz. Bu nedenle ‘Güneş’e doğrudan bakarak yansıyan ışığın gözde ne kadar parlak olduğunu karşılaştırmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; kütle değişimi küresel aynanın yakınsak ya da ıraksak optik özelliğini göstermez. Bu nedenle ‘Aynayı suya daldırıp yalnız kütlesindeki değişimi ölçmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; cismi aynaya değdirmek odak noktasını belirlemez ve görüntü kuralını yanlış yorumlar. Bu nedenle ‘Cismi aynaya değdirip görüntünün kaybolduğu noktayı odak kabul etmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; uzak nesne, ekran ve güvenli hizalama çukur aynanın gerçek odağını yaklaşık belirler; ek gözlemler tümsek aynayı ayırt etmeyi sağlar. ‘Güneş yerine uzaktaki aydınlık bir nesneyi kullanıp aynanın önünde ekranı hareket ettirmek; keskin gerçek görüntü oluşursa aynayı çukur sayıp tepe–ekran uzaklığını yaklaşık odak almak, oluşmazsa düz ve küçük geniş alan görüntüsü gözlemini tümsek ayna kanıtıyla birlikte değerlendirmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Küresel aynalarda görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında küresel aynada görüntü deneyinin değişkenlerini, ölçümünü ve ışın modelini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-025","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-025","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bd9b5e0fd3a008161b5657f647cd50c5a882e9e2bafe33e1e9823974164e4f90","reviewDecisionSha256":"76df27762b8644f9bc82aee4bb0c0faea455d563ecac193e4ab9b1895e36b6da","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bd9b5e0fd3a008161b5657f647cd50c5a882e9e2bafe33e1e9823974164e4f90","reviewedHash":"sha256:bd9b5e0fd3a008161b5657f647cd50c5a882e9e2bafe33e1e9823974164e4f90","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:76df27762b8644f9bc82aee4bb0c0faea455d563ecac193e4ab9b1895e36b6da; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0408","contentProjectionSha256":"bd9b5e0fd3a008161b5657f647cd50c5a882e9e2bafe33e1e9823974164e4f90","reviewDecisionSha256":"76df27762b8644f9bc82aee4bb0c0faea455d563ecac193e4ab9b1895e36b6da","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0409","questionNumber":409,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Havadan cama geçen tek renkli ışıkta gelme açısının kırılma açısına etkisi araştırılacaktır. Değişkenlerin doğru düzenlenişi hangisidir?","choices":["Gelme açısı bağımsız, kırılma açısı bağımlı değişken olmalı; cam türü, ışığın rengi, sıcaklık ve ışının sınır yüzeyine ulaştığı bölge sabit tutulmalıdır.","Kırılma açısı bağımsız, cam türü bağımlı değişken olmalı; gelme açısı her ölçümde bilinmeden değiştirilmelidir.","Gelme açısı ile ışığın rengi aynı anda değiştirilmeli, yalnız yansıyan ışığın parlaklığı ölçülmelidir.","Bütün değişkenler sabit tutulmalı ve yalnız tek bir açı ölçülerek genel yasa çıkarılmalıdır."],"distractorWhy":["Doğru; yalnız gelme açısının değiştirilmesi ve diğer koşulların sabitlenmesi kırılma açısındaki değişimin nedenini ayırır. ‘Gelme açısı bağımsız, kırılma açısı bağımlı değişken olmalı; cam türü, ışığın rengi, sıcaklık ve ışının sınır yüzeyine ulaştığı bölge sabit tutulmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; kırılma açısı ölçülen sonuçtur ve gelme açısının bilinmeden değiştirilmesi karşılaştırılabilir veri oluşturmaz. Bu nedenle ‘Kırılma açısı bağımsız, cam türü bağımlı değişken olmalı; gelme açısı her ölçümde bilinmeden değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; iki değişkeni birlikte değiştirmek kırılma açısındaki değişimin kaynağını belirsizleştirir. Bu nedenle ‘Gelme açısı ile ışığın rengi aynı anda değiştirilmeli, yalnız yansıyan ışığın parlaklığı ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; tek ölçüm, açılar arasındaki ilişkiyi sınamak ve veri eğilimi oluşturmak için yeterli değildir. Bu nedenle ‘Bütün değişkenler sabit tutulmalı ve yalnız tek bir açı ölçülerek genel yasa çıkarılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Gelme açısı bağımsız, kırılma açısı bağımlı değişken olmalı; cam türü, ışığın rengi, sıcaklık ve ışının sınır yüzeyine ulaştığı bölge sabit tutulmalıdır.","level":3,"familyId":"kirilma-deney-tasarimi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız gelme açısının değiştirilmesi ve diğer koşulların sabitlenmesi kırılma açısındaki değişimin nedenini ayırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yalnız gelme açısının değiştirilmesi ve diğer koşulların sabitlenmesi kırılma açısındaki değişimin nedenini ayırır. ‘Gelme açısı bağımsız, kırılma açısı bağımlı değişken olmalı; cam türü, ışığın rengi, sıcaklık ve ışının sınır yüzeyine ulaştığı bölge sabit tutulmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; kırılma açısı ölçülen sonuçtur ve gelme açısının bilinmeden değiştirilmesi karşılaştırılabilir veri oluşturmaz. Bu nedenle ‘Kırılma açısı bağımsız, cam türü bağımlı değişken olmalı; gelme açısı her ölçümde bilinmeden değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; iki değişkeni birlikte değiştirmek kırılma açısındaki değişimin kaynağını belirsizleştirir. Bu nedenle ‘Gelme açısı ile ışığın rengi aynı anda değiştirilmeli, yalnız yansıyan ışığın parlaklığı ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; tek ölçüm, açılar arasındaki ilişkiyi sınamak ve veri eğilimi oluşturmak için yeterli değildir. Bu nedenle ‘Bütün değişkenler sabit tutulmalı ve yalnız tek bir açı ölçülerek genel yasa çıkarılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"03419b645f09b7f4f362c02f1148bd10a909f48370319256f6b6f780e9b3d4e6","reviewDecisionSha256":"defb4e04ecdee221aa83173077cadc4301109e25d09aea5fd9fff8d5312380e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:03419b645f09b7f4f362c02f1148bd10a909f48370319256f6b6f780e9b3d4e6","reviewedHash":"sha256:03419b645f09b7f4f362c02f1148bd10a909f48370319256f6b6f780e9b3d4e6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:defb4e04ecdee221aa83173077cadc4301109e25d09aea5fd9fff8d5312380e8; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0409","contentProjectionSha256":"03419b645f09b7f4f362c02f1148bd10a909f48370319256f6b6f780e9b3d4e6","reviewDecisionSha256":"defb4e04ecdee221aa83173077cadc4301109e25d09aea5fd9fff8d5312380e8","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0410","questionNumber":410,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Bir öğrenci kırılmayı incelemek için yarım daire biçimli saydam blok kullanıyor ve lazer ışınını eğri yüzeyin merkezine doğru gönderiyor. Bu seçimin temel amacı nedir?","choices":["Işığın eğri yüzeyde mutlaka tam yansımaya uğramasını sağlamak","Işının eğri yüzeye yaklaşık normal gelmesini sağlayıp bu yüzeydeki yön değişimini azaltarak düz yüzeydeki kırılmayı tek başına incelemek","Blok içindeki ışığın frekansını değiştirmek ve renk ayrışması oluşturmak","Düz yüzeyde gelme açısını sıfır yapıp bütün ışınları aynı doğrultuda geri döndürmek"],"distractorWhy":["Yanlış; normal doğrultuya yakın geliş tam yansıma koşulunu değil, ilk yüzeyde yön değişiminin azalmasını sağlar. Bu nedenle ‘Işığın eğri yüzeyde mutlaka tam yansımaya uğramasını sağlamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; merkez doğrultusu eğri yüzeyin normalidir ve böylece ölçüm düz yüzeydeki kırılmaya odaklanır. ‘Işının eğri yüzeye yaklaşık normal gelmesini sağlayıp bu yüzeydeki yön değişimini azaltarak düz yüzeydeki kırılmayı tek başına incelemek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ortam değişimi ışığın frekansını değiştirmez ve tek renkli ışıkta renk ayrışması amaçlanmaz. Bu nedenle ‘Blok içindeki ışığın frekansını değiştirmek ve renk ayrışması oluşturmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; düzenek düz yüzeyde farklı gelme açılarını incelemek için kullanılır; bütün ışınları geri döndürmek hedef değildir. Bu nedenle ‘Düz yüzeyde gelme açısını sıfır yapıp bütün ışınları aynı doğrultuda geri döndürmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işının eğri yüzeye yaklaşık normal gelmesini sağlayıp bu yüzeydeki yön değişimini azaltarak düz yüzeydeki kırılmayı tek başına incelemek","level":3,"familyId":"kirilma-deney-tasarimi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: merkez doğrultusu eğri yüzeyin normalidir ve böylece ölçüm düz yüzeydeki kırılmaya odaklanır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; normal doğrultuya yakın geliş tam yansıma koşulunu değil, ilk yüzeyde yön değişiminin azalmasını sağlar. Bu nedenle ‘Işığın eğri yüzeyde mutlaka tam yansımaya uğramasını sağlamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; merkez doğrultusu eğri yüzeyin normalidir ve böylece ölçüm düz yüzeydeki kırılmaya odaklanır. ‘Işının eğri yüzeye yaklaşık normal gelmesini sağlayıp bu yüzeydeki yön değişimini azaltarak düz yüzeydeki kırılmayı tek başına incelemek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; ortam değişimi ışığın frekansını değiştirmez ve tek renkli ışıkta renk ayrışması amaçlanmaz. Bu nedenle ‘Blok içindeki ışığın frekansını değiştirmek ve renk ayrışması oluşturmak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; düzenek düz yüzeyde farklı gelme açılarını incelemek için kullanılır; bütün ışınları geri döndürmek hedef değildir. Bu nedenle ‘Düz yüzeyde gelme açısını sıfır yapıp bütün ışınları aynı doğrultuda geri döndürmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4cfa4705e46e5b3d93aaab8cfd5ee55921e6f2e02e47c5acdb9f6b737b14fc68","reviewDecisionSha256":"9af96ce437c623b177b4c65ad21727ddbef9f7e0dcae95e7cbf80ff4bb458a70","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4cfa4705e46e5b3d93aaab8cfd5ee55921e6f2e02e47c5acdb9f6b737b14fc68","reviewedHash":"sha256:4cfa4705e46e5b3d93aaab8cfd5ee55921e6f2e02e47c5acdb9f6b737b14fc68","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9af96ce437c623b177b4c65ad21727ddbef9f7e0dcae95e7cbf80ff4bb458a70; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0410","contentProjectionSha256":"4cfa4705e46e5b3d93aaab8cfd5ee55921e6f2e02e47c5acdb9f6b737b14fc68","reviewDecisionSha256":"9af96ce437c623b177b4c65ad21727ddbef9f7e0dcae95e7cbf80ff4bb458a70","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0411","questionNumber":411,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Bir öğrenci gelme ve kırılma açılarını sınır yüzeyiyle ışın arasından ölçüyor ve sonuçları Snell Yasası ile uyuşmuyor. Hangi düzeltme yapılmalıdır?","choices":["Açılar ışının rengine göre farklı birimlerle yazılmalıdır.","Yalnız kırılma açısı yüzeyden, gelme açısı normalden ölçülmelidir.","Her iki açı da ışının sınır noktasındaki normale göre ölçülmelidir.","Normal çizilmeden yalnız ışınların uzunlukları karşılaştırılmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; açı birimi ışığın rengine göre değişmez ve temel sorun ölçüm referansıdır. Bu nedenle ‘Açılar ışının rengine göre farklı birimlerle yazılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; iki açının farklı referanslardan ölçülmesi tanımları tutarsız hâle getirir. Bu nedenle ‘Yalnız kırılma açısı yüzeyden, gelme açısı normalden ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; Snell Yasası’ndaki gelme ve kırılma açıları sınır yüzeyinin normaline göre ölçülür. ‘Her iki açı da ışının sınır noktasındaki normale göre ölçülmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; yalnız ışın uzunlukları, yön değişimini ve açı ilişkisini belirlemek için yeterli değildir. Bu nedenle ‘Normal çizilmeden yalnız ışınların uzunlukları karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Her iki açı da ışının sınır noktasındaki normale göre ölçülmelidir.","level":2,"familyId":"kirilma-deney-tasarimi-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: Snell Yasası’ndaki gelme ve kırılma açıları sınır yüzeyinin normaline göre ölçülür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; açı birimi ışığın rengine göre değişmez ve temel sorun ölçüm referansıdır. Bu nedenle ‘Açılar ışının rengine göre farklı birimlerle yazılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; iki açının farklı referanslardan ölçülmesi tanımları tutarsız hâle getirir. Bu nedenle ‘Yalnız kırılma açısı yüzeyden, gelme açısı normalden ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; Snell Yasası’ndaki gelme ve kırılma açıları sınır yüzeyinin normaline göre ölçülür. ‘Her iki açı da ışının sınır noktasındaki normale göre ölçülmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; yalnız ışın uzunlukları, yön değişimini ve açı ilişkisini belirlemek için yeterli değildir. Bu nedenle ‘Normal çizilmeden yalnız ışınların uzunlukları karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0048558f7a66e1164f9cd1691ee0770c868496ea9fda28c9493b00270cf3c0bf","reviewDecisionSha256":"84bd84d99c7ee30a7dd902edcab5c6a35235f5db97dc2a0fadddc9b63beff199","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0048558f7a66e1164f9cd1691ee0770c868496ea9fda28c9493b00270cf3c0bf","reviewedHash":"sha256:0048558f7a66e1164f9cd1691ee0770c868496ea9fda28c9493b00270cf3c0bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:84bd84d99c7ee30a7dd902edcab5c6a35235f5db97dc2a0fadddc9b63beff199; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0411","contentProjectionSha256":"0048558f7a66e1164f9cd1691ee0770c868496ea9fda28c9493b00270cf3c0bf","reviewDecisionSha256":"84bd84d99c7ee30a7dd902edcab5c6a35235f5db97dc2a0fadddc9b63beff199","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0412","questionNumber":412,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Havadan X ortamına gönderilen tek renkli ışık için gelme açısı–kırılma açısı çiftleri sırasıyla 20°–13°, 40°–25° ve 60°–35° ölçülüyor. Bu veri seti hangi çıkarımı en iyi destekler?","choices":["Gelme açısı arttıkça kırılma açısı azalır ve ışın normalden uzaklaşır.","X ortamı havadan daha küçük kırılma indisine sahiptir; bu nedenle kırılma açısı her zaman daha büyüktür.","Açılar eşit olmadığı için yansıma ve kırılma yasaları geçersizdir.","Gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar fakat daha küçük kalır; ışın X ortamına girerken normale yaklaşır ve X’in kırılma indisi havadan büyüktür."],"distractorWhy":["Yanlış; verilerde gelme açısıyla birlikte kırılma açısı da artmaktadır. Bu nedenle ‘Gelme açısı arttıkça kırılma açısı azalır ve ışın normalden uzaklaşır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; kırılma açısının daha küçük olması X’in havadan daha büyük kırılma indisine sahip olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘X ortamı havadan daha küçük kırılma indisine sahiptir; bu nedenle kırılma açısı her zaman daha büyüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; açılarının eşit olmaması kırılmanın beklenen sonucudur ve yasaların geçersizliğini göstermez. Bu nedenle ‘Açılar eşit olmadığı için yansıma ve kırılma yasaları geçersizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; tüm çiftlerde r < i olması ışının normale yaklaştığını ve ikinci ortamın daha yüksek kırılma indisine sahip olduğunu destekler. ‘Gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar fakat daha küçük kalır; ışın X ortamına girerken normale yaklaşır ve X’in kırılma indisi havadan büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar fakat daha küçük kalır; ışın X ortamına girerken normale yaklaşır ve X’in kırılma indisi havadan büyüktür.","level":3,"familyId":"snell-veri-yorumlama-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tüm çiftlerde r < i olması ışının normale yaklaştığını ve ikinci ortamın daha yüksek kırılma indisine sahip olduğunu destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; verilerde gelme açısıyla birlikte kırılma açısı da artmaktadır. Bu nedenle ‘Gelme açısı arttıkça kırılma açısı azalır ve ışın normalden uzaklaşır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; kırılma açısının daha küçük olması X’in havadan daha büyük kırılma indisine sahip olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘X ortamı havadan daha küçük kırılma indisine sahiptir; bu nedenle kırılma açısı her zaman daha büyüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; açılarının eşit olmaması kırılmanın beklenen sonucudur ve yasaların geçersizliğini göstermez. Bu nedenle ‘Açılar eşit olmadığı için yansıma ve kırılma yasaları geçersizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; tüm çiftlerde r < i olması ışının normale yaklaştığını ve ikinci ortamın daha yüksek kırılma indisine sahip olduğunu destekler. ‘Gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar fakat daha küçük kalır; ışın X ortamına girerken normale yaklaşır ve X’in kırılma indisi havadan büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"893a1bbe21593055586ab22f528beb4456c95918fa4f68d8f99f18a89eb06280","reviewDecisionSha256":"ebc284d1cea1b55327ee23f8af65841a71a6063c0df1b47d2ff2806190c623c9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:893a1bbe21593055586ab22f528beb4456c95918fa4f68d8f99f18a89eb06280","reviewedHash":"sha256:893a1bbe21593055586ab22f528beb4456c95918fa4f68d8f99f18a89eb06280","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ebc284d1cea1b55327ee23f8af65841a71a6063c0df1b47d2ff2806190c623c9; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0412","contentProjectionSha256":"893a1bbe21593055586ab22f528beb4456c95918fa4f68d8f99f18a89eb06280","reviewDecisionSha256":"ebc284d1cea1b55327ee23f8af65841a71a6063c0df1b47d2ff2806190c623c9","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0413","questionNumber":413,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Aynı hava–saydam ortam çifti için farklı denemelerde sin i / sin r oranları 1,49; 1,51; 1,50 ve 1,50 bulunuyor. Hava için kırılma indisi yaklaşık 1 kabul edilirse bu sonuç nasıl yorumlanmalıdır?","choices":["Oranın yaklaşık sabit olması Snell Yasası’nı destekler ve saydam ortamın kırılma indisinin yaklaşık 1,50 olduğunu gösterir.","Oranın birden büyük olması ışığın ikinci ortamda havadan daha hızlı ilerlediğini gösterir.","Farklı gelme açılarında oran değişmediği için kırılma açısı da hiç değişmemiştir.","Ölçümler birbirine yakın olduğundan gelme ve kırılma açıları eşit kabul edilmelidir."],"distractorWhy":["Doğru; sabit oran yasa ile uyumludur ve hava referans alındığında ortamın indisi yaklaşık 1,50’dir. ‘Oranın yaklaşık sabit olması Snell Yasası’nı destekler ve saydam ortamın kırılma indisinin yaklaşık 1,50 olduğunu gösterir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; daha büyük kırılma indisi ışığın ortamda daha yavaş ilerlediğini gösterir. Bu nedenle ‘Oranın birden büyük olması ışığın ikinci ortamda havadan daha hızlı ilerlediğini gösterir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; oran sabit kalırken hem gelme hem kırılma açıları değişebilir. Bu nedenle ‘Farklı gelme açılarında oran değişmediği için kırılma açısı da hiç değişmemiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; oranların yakınlığı açıların eşitliğini değil sinüs oranının sabitliğini gösterir. Bu nedenle ‘Ölçümler birbirine yakın olduğundan gelme ve kırılma açıları eşit kabul edilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Oranın yaklaşık sabit olması Snell Yasası’nı destekler ve saydam ortamın kırılma indisinin yaklaşık 1,50 olduğunu gösterir.","level":4,"familyId":"snell-veri-yorumlama-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit oran yasa ile uyumludur ve hava referans alındığında ortamın indisi yaklaşık 1,50’dir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; sabit oran yasa ile uyumludur ve hava referans alındığında ortamın indisi yaklaşık 1,50’dir. ‘Oranın yaklaşık sabit olması Snell Yasası’nı destekler ve saydam ortamın kırılma indisinin yaklaşık 1,50 olduğunu gösterir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; daha büyük kırılma indisi ışığın ortamda daha yavaş ilerlediğini gösterir. Bu nedenle ‘Oranın birden büyük olması ışığın ikinci ortamda havadan daha hızlı ilerlediğini gösterir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; oran sabit kalırken hem gelme hem kırılma açıları değişebilir. Bu nedenle ‘Farklı gelme açılarında oran değişmediği için kırılma açısı da hiç değişmemiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; oranların yakınlığı açıların eşitliğini değil sinüs oranının sabitliğini gösterir. Bu nedenle ‘Ölçümler birbirine yakın olduğundan gelme ve kırılma açıları eşit kabul edilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9472bc0dddcbaba2d8f0c98ea7f6f23a95bf796cde724e625f5245fa4cd15a94","reviewDecisionSha256":"d26880c423952d870548d5ca75c171cd7eaad10626fd0eab236e3523e6dc2be0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:9472bc0dddcbaba2d8f0c98ea7f6f23a95bf796cde724e625f5245fa4cd15a94","reviewedHash":"sha256:9472bc0dddcbaba2d8f0c98ea7f6f23a95bf796cde724e625f5245fa4cd15a94","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d26880c423952d870548d5ca75c171cd7eaad10626fd0eab236e3523e6dc2be0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0413","contentProjectionSha256":"9472bc0dddcbaba2d8f0c98ea7f6f23a95bf796cde724e625f5245fa4cd15a94","reviewDecisionSha256":"d26880c423952d870548d5ca75c171cd7eaad10626fd0eab236e3523e6dc2be0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0414","questionNumber":414,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Havadan A ve B ortamlarına 45° gelme açısıyla gönderilen aynı renk ışık A’da 28°, B’de 34° kırılıyor. Ortamlar için doğru karşılaştırma hangisidir?","choices":["B’nin kırılma indisi A’dan büyüktür ve ışık B’de daha yavaştır.","A’nın kırılma indisi B’den büyüktür ve ışık A’da daha yavaştır.","A ve B’nin kırılma indisleri eşittir; açı farkı yalnız ışık şiddetinden kaynaklanır.","Kırılma açısı küçük olan A’da ışığın frekansı zorunlu olarak daha küçüktür."],"distractorWhy":["Yanlış; ikinci’de kırılma açısı daha büyük olduğundan ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan küçüktür. Bu nedenle ‘ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan büyüktür ve ışık ikinci’de daha yavaştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; daha küçük kırılma açısı birinci’nın daha yüksek indisli olduğunu, dolayısıyla ışığın birinci’da daha yavaş ilerlediğini gösterir. ‘birinci’nın kırılma indisi ikinci’den büyüktür ve ışık birinci’da daha yavaştır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; aynı gelme açısındaki farklı kırılma açıları ortam indislerinin farklı olduğuna işaret eder. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci’nin kırılma indisleri eşittir; açı farkı yalnız ışık şiddetinden kaynaklanır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; ışığın frekansı ortam sınırını geçerken değişmez; yön ve hız değişebilir. Bu nedenle ‘Kırılma açısı küçük olan birinci’da ışığın frekansı zorunlu olarak daha küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"A’nın kırılma indisi B’den büyüktür ve ışık A’da daha yavaştır.","level":3,"familyId":"snell-veri-yorumlama-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha küçük kırılma açısı birinci’nın daha yüksek indisli olduğunu, dolayısıyla ışığın birinci’da daha yavaş ilerlediğini gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ikinci’de kırılma açısı daha büyük olduğundan ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan küçüktür. Bu nedenle ‘ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan büyüktür ve ışık ikinci’de daha yavaştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; daha küçük kırılma açısı birinci’nın daha yüksek indisli olduğunu, dolayısıyla ışığın birinci’da daha yavaş ilerlediğini gösterir. ‘birinci’nın kırılma indisi ikinci’den büyüktür ve ışık birinci’da daha yavaştır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; aynı gelme açısındaki farklı kırılma açıları ortam indislerinin farklı olduğuna işaret eder. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci’nin kırılma indisleri eşittir; açı farkı yalnız ışık şiddetinden kaynaklanır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; ışığın frekansı ortam sınırını geçerken değişmez; yön ve hız değişebilir. Bu nedenle ‘Kırılma açısı küçük olan birinci’da ışığın frekansı zorunlu olarak daha küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4b96b99397cec01af27395c4f608c584ff063d48e32ad014325213bb7309eadc","reviewDecisionSha256":"0cee5087c4cbdbad2b8b431d2733b375f8ea55fa6758b4c16eb9e8bd2420521e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4b96b99397cec01af27395c4f608c584ff063d48e32ad014325213bb7309eadc","reviewedHash":"sha256:4b96b99397cec01af27395c4f608c584ff063d48e32ad014325213bb7309eadc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0cee5087c4cbdbad2b8b431d2733b375f8ea55fa6758b4c16eb9e8bd2420521e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0414","contentProjectionSha256":"4b96b99397cec01af27395c4f608c584ff063d48e32ad014325213bb7309eadc","reviewDecisionSha256":"0cee5087c4cbdbad2b8b431d2733b375f8ea55fa6758b4c16eb9e8bd2420521e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0415","questionNumber":415,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Tek renkli ışık havadan kırılma indisi daha büyük bir cama geçiyor. Sınırda ışığın hızı, dalga boyu ve frekansı için hangi değişim beklenir?","choices":["Hız artar, dalga boyu artar, frekans azalır.","Hız azalır, dalga boyu değişmez, frekans artar.","Hız azalır, dalga boyu azalır, frekans değişmez.","Hız ve frekans değişmez, yalnız ışık şiddeti dalga boyunu belirler."],"distractorWhy":["Yanlış; daha yüksek indisli ortamda ışığın hızı artmaz, azalır ve frekans değişmez. Bu nedenle ‘Hız artar, dalga boyu artar, frekans azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; frekans ortam değişiminde sabit kalır; hız azaldığında dalga boyu da azalır. Bu nedenle ‘Hız azalır, dalga boyu değişmez, frekans artar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; yüksek kırılma indisi daha düşük hız, sabit frekans ise daha kısa dalga boyu anlamına gelir. ‘Hız azalır, dalga boyu azalır, frekans değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ışığın hızı ortam özelliğine bağlıdır ve dalga boyu yalnız ışık şiddetiyle belirlenmez. Bu nedenle ‘Hız ve frekans değişmez, yalnız ışık şiddeti dalga boyunu belirler.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Hız azalır, dalga boyu azalır, frekans değişmez.","level":3,"familyId":"kirilma-indisi-hiz-frekans-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüksek kırılma indisi daha düşük hız, sabit frekans ise daha kısa dalga boyu anlamına gelir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; daha yüksek indisli ortamda ışığın hızı artmaz, azalır ve frekans değişmez. Bu nedenle ‘Hız artar, dalga boyu artar, frekans azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; frekans ortam değişiminde sabit kalır; hız azaldığında dalga boyu da azalır. Bu nedenle ‘Hız azalır, dalga boyu değişmez, frekans artar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; yüksek kırılma indisi daha düşük hız, sabit frekans ise daha kısa dalga boyu anlamına gelir. ‘Hız azalır, dalga boyu azalır, frekans değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; ışığın hızı ortam özelliğine bağlıdır ve dalga boyu yalnız ışık şiddetiyle belirlenmez. Bu nedenle ‘Hız ve frekans değişmez, yalnız ışık şiddeti dalga boyunu belirler.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fa215349d88cb45e943d2df975509a1fdec8c00d635c08f7136f921925a949ce","reviewDecisionSha256":"d8e6de333e0d17368eda8aa0d3879ebcc279f8a03a01c9e0b5f241ddbea5ec16","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fa215349d88cb45e943d2df975509a1fdec8c00d635c08f7136f921925a949ce","reviewedHash":"sha256:fa215349d88cb45e943d2df975509a1fdec8c00d635c08f7136f921925a949ce","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d8e6de333e0d17368eda8aa0d3879ebcc279f8a03a01c9e0b5f241ddbea5ec16; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0415","contentProjectionSha256":"fa215349d88cb45e943d2df975509a1fdec8c00d635c08f7136f921925a949ce","reviewDecisionSha256":"d8e6de333e0d17368eda8aa0d3879ebcc279f8a03a01c9e0b5f241ddbea5ec16","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0416","questionNumber":416,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Bir ışın sudan havaya sınır yüzeyine tam normal doğrultuda geliyor. Işının davranışı için en doğru ifade hangisidir?","choices":["Işın normalden uzaklaşarak büyük bir açıyla kırılır ve frekansı artar.","Işın sınırda mutlaka tam yansımaya uğrar.","Işının yönü değişmez; hızı ve dalga boyu da değişmeden kalır.","Işının yönü değişmez; havada hızı ve dalga boyu artar, frekansı değişmez."],"distractorWhy":["Yanlış; normal gelmede yön değişimi olmaz ve frekans ortam geçişinde değişmez. Bu nedenle ‘Işın normalden uzaklaşarak büyük bir açıyla kırılır ve frekansı artar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; tam yansıma için sıfırdan büyük ve sınır açısını aşan bir gelme açısı gerekir. Bu nedenle ‘Işın sınırda mutlaka tam yansımaya uğrar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; yön değişmese de ortam değiştiği için hız ve dalga boyu değişir. Bu nedenle ‘Işının yönü değişmez; hızı ve dalga boyu da değişmeden kalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; normal gelme doğrultuyu korur, daha düşük indisli havada hız ve dalga boyu artarken frekans sabit kalır. ‘Işının yönü değişmez; havada hızı ve dalga boyu artar, frekansı değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Işının yönü değişmez; havada hızı ve dalga boyu artar, frekansı değişmez.","level":2,"familyId":"kirilma-indisi-hiz-frekans-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: normal gelme doğrultuyu korur, daha düşük indisli havada hız ve dalga boyu artarken frekans sabit kalır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; normal gelmede yön değişimi olmaz ve frekans ortam geçişinde değişmez. Bu nedenle ‘Işın normalden uzaklaşarak büyük bir açıyla kırılır ve frekansı artar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; tam yansıma için sıfırdan büyük ve sınır açısını aşan bir gelme açısı gerekir. Bu nedenle ‘Işın sınırda mutlaka tam yansımaya uğrar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; yön değişmese de ortam değiştiği için hız ve dalga boyu değişir. Bu nedenle ‘Işının yönü değişmez; hızı ve dalga boyu da değişmeden kalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; normal gelme doğrultuyu korur, daha düşük indisli havada hız ve dalga boyu artarken frekans sabit kalır. ‘Işının yönü değişmez; havada hızı ve dalga boyu artar, frekansı değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0b372578eb64828c3a55acc006803443cf69b59cc8aafedbe898196a3be0aaa9","reviewDecisionSha256":"7d1369042dafe2a106ef3c41ab9e8153e47c09fa41e9bd51f85ffe8fd9d2666f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0b372578eb64828c3a55acc006803443cf69b59cc8aafedbe898196a3be0aaa9","reviewedHash":"sha256:0b372578eb64828c3a55acc006803443cf69b59cc8aafedbe898196a3be0aaa9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7d1369042dafe2a106ef3c41ab9e8153e47c09fa41e9bd51f85ffe8fd9d2666f; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0416","contentProjectionSha256":"0b372578eb64828c3a55acc006803443cf69b59cc8aafedbe898196a3be0aaa9","reviewDecisionSha256":"7d1369042dafe2a106ef3c41ab9e8153e47c09fa41e9bd51f85ffe8fd9d2666f","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0417","questionNumber":417,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Eşit kalınlıktaki A ve B saydam bloklarından geçen aynı ışık darbesinin geçiş süreleri sırasıyla 5,0 ns ve 6,0 ns ölçülüyor. Diğer koşullar aynı olduğuna göre hangi sonuç çıkarılabilir?","choices":["Işık B’de daha yavaş ilerlediği için B’nin kırılma indisi A’dan büyüktür.","Işık B’de daha hızlı ilerlediği için B’nin kırılma indisi A’dan küçüktür.","Geçiş süresi kırılma indisiyle ilişkili değildir; yalnız ışık şiddetini gösterir.","A ve B’nin kırılma indisleri kesinlikle eşittir çünkü blok kalınlıkları aynıdır."],"distractorWhy":["Doğru; eşit kalınlıkta daha uzun süre, ikinci’de daha düşük hız ve dolayısıyla daha büyük kırılma indisi gösterir. ‘Işık ikinci’de daha yavaş ilerlediği için ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ikinci’de geçiş süresi daha uzun olduğundan ışık daha hızlı değil daha yavaştır. Bu nedenle ‘Işık ikinci’de daha hızlı ilerlediği için ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; eşit kalınlıkta geçiş süresi ışık hızını, hız da kırılma indisini doğrudan ilgilendirir. Bu nedenle ‘Geçiş süresi kırılma indisiyle ilişkili değildir; yalnız ışık şiddetini gösterir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı kalınlık, süreler farklıyken indislerin eşit olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci’nin kırılma indisleri kesinlikle eşittir çünkü blok kalınlıkları aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Işık B’de daha yavaş ilerlediği için B’nin kırılma indisi A’dan büyüktür.","level":4,"familyId":"kirilma-indisi-hiz-frekans-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit kalınlıkta daha uzun süre, ikinci’de daha düşük hız ve dolayısıyla daha büyük kırılma indisi gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; eşit kalınlıkta daha uzun süre, ikinci’de daha düşük hız ve dolayısıyla daha büyük kırılma indisi gösterir. ‘Işık ikinci’de daha yavaş ilerlediği için ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; ikinci’de geçiş süresi daha uzun olduğundan ışık daha hızlı değil daha yavaştır. Bu nedenle ‘Işık ikinci’de daha hızlı ilerlediği için ikinci’nin kırılma indisi birinci’dan küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; eşit kalınlıkta geçiş süresi ışık hızını, hız da kırılma indisini doğrudan ilgilendirir. Bu nedenle ‘Geçiş süresi kırılma indisiyle ilişkili değildir; yalnız ışık şiddetini gösterir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; aynı kalınlık, süreler farklıyken indislerin eşit olmasını gerektirmez. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci’nin kırılma indisleri kesinlikle eşittir çünkü blok kalınlıkları aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"95bf1cd94e532337580a8d6a9b4cebd424aa13ebe425efa29f3f14b642849372","reviewDecisionSha256":"2d2bb42d51fbf7b1631b0dfc41aa3159b2659eba6c685896ccea61c35871722e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:95bf1cd94e532337580a8d6a9b4cebd424aa13ebe425efa29f3f14b642849372","reviewedHash":"sha256:95bf1cd94e532337580a8d6a9b4cebd424aa13ebe425efa29f3f14b642849372","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2d2bb42d51fbf7b1631b0dfc41aa3159b2659eba6c685896ccea61c35871722e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0417","contentProjectionSha256":"95bf1cd94e532337580a8d6a9b4cebd424aa13ebe425efa29f3f14b642849372","reviewDecisionSha256":"2d2bb42d51fbf7b1631b0dfc41aa3159b2659eba6c685896ccea61c35871722e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0418","questionNumber":418,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Tam yansımanın gerçekleşebilmesi için hangi iki koşul birlikte sağlanmalıdır?","choices":["Işık küçük kırılma indisli ortamdan büyük kırılma indisli ortama geçmeli ve gelme açısı sıfır olmalıdır.","Işık büyük kırılma indisli ortamdan küçük kırılma indisli ortama yönelmeli ve gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.","Işık iki ortam arasındaki sınıra paralel gelmeli ve ortamların kırılma indisleri eşit olmalıdır.","Işık hangi yönde giderse gitsin frekansı değişmeli ve gelme açısı yansıma açısından küçük olmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; düşük indisten yüksek indise geçişte tam yansıma oluşmaz ve normal gelme sınır açısını aşmaz. Bu nedenle ‘Işık küçük kırılma indisli ortamdan büyük kırılma indisli ortama geçmeli ve gelme açısı sıfır olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; yüksek indisten düşük indise yönelme ve gelme açısının sınır açısından büyük olması tam yansımanın iki zorunlu koşuludur. ‘Işık büyük kırılma indisli ortamdan küçük kırılma indisli ortama yönelmeli ve gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; eşit indisli ortamlarda optik sınır etkisi ortadan kalkar ve sınıra paralel geliş tanımı uygun değildir. Bu nedenle ‘Işık iki ortam arasındaki sınıra paralel gelmeli ve ortamların kırılma indisleri eşit olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; frekans ortam geçişinde değişmez ve yansıma açısı gelme açısına eşittir. Bu nedenle ‘Işık hangi yönde giderse gitsin frekansı değişmeli ve gelme açısı yansıma açısından küçük olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işık büyük kırılma indisli ortamdan küçük kırılma indisli ortama yönelmeli ve gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.","level":2,"familyId":"sinir-acisi-tam-yansima-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüksek indisten düşük indise yönelme ve gelme açısının sınır açısından büyük olması tam yansımanın iki zorunlu koşuludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; düşük indisten yüksek indise geçişte tam yansıma oluşmaz ve normal gelme sınır açısını aşmaz. Bu nedenle ‘Işık küçük kırılma indisli ortamdan büyük kırılma indisli ortama geçmeli ve gelme açısı sıfır olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; yüksek indisten düşük indise yönelme ve gelme açısının sınır açısından büyük olması tam yansımanın iki zorunlu koşuludur. ‘Işık büyük kırılma indisli ortamdan küçük kırılma indisli ortama yönelmeli ve gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; eşit indisli ortamlarda optik sınır etkisi ortadan kalkar ve sınıra paralel geliş tanımı uygun değildir. Bu nedenle ‘Işık iki ortam arasındaki sınıra paralel gelmeli ve ortamların kırılma indisleri eşit olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; frekans ortam geçişinde değişmez ve yansıma açısı gelme açısına eşittir. Bu nedenle ‘Işık hangi yönde giderse gitsin frekansı değişmeli ve gelme açısı yansıma açısından küçük olmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dcfc4d31c8ab77a7e3a2262a7a6fdb773b5b7e1837209e31881dd90170e1eef7","reviewDecisionSha256":"89ab004ef00323fa2d2636ebfb21b7395bc68d08ab380a56eb88d445f2ec6a73","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dcfc4d31c8ab77a7e3a2262a7a6fdb773b5b7e1837209e31881dd90170e1eef7","reviewedHash":"sha256:dcfc4d31c8ab77a7e3a2262a7a6fdb773b5b7e1837209e31881dd90170e1eef7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:89ab004ef00323fa2d2636ebfb21b7395bc68d08ab380a56eb88d445f2ec6a73; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0418","contentProjectionSha256":"dcfc4d31c8ab77a7e3a2262a7a6fdb773b5b7e1837209e31881dd90170e1eef7","reviewDecisionSha256":"89ab004ef00323fa2d2636ebfb21b7395bc68d08ab380a56eb88d445f2ec6a73","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0419","questionNumber":419,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Işık, kırılma indisi büyük bir ortamdan küçük bir ortama giderken gelme açısı tam sınır açısına eşit olduğunda kırılan ışının yolu nasıl olur?","choices":["Kırılan ışın normale yaklaşarak ikinci ortamda ilerler.","Işın hiçbir yansıma olmadan normal doğrultusunda geçer.","Kırılma açısı 90° olur ve kırılan ışın sınır yüzeyi boyunca ilerler.","Kırılan ışın geldiği yol üzerinden birinci ortama geri döner."],"distractorWhy":["Yanlış; yüksek indisten düşük indise geçişte kırılan ışın normalden uzaklaşır ve sınır açısında yüzeye paralel olur. Bu nedenle ‘Kırılan ışın normale yaklaşarak ikinci ortamda ilerler.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; normal doğrultuda geçiş gelme açısının sıfır olduğu durumdur, sınır açısı değildir. Bu nedenle ‘Işın hiçbir yansıma olmadan normal doğrultusunda geçer.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; sınır açısında kırılma açısı 90°’ye ulaşır ve ışın ara yüz boyunca ilerler. ‘Kırılma açısı 90° olur ve kırılan ışın sınır yüzeyi boyunca ilerler.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; geldiği yoldan geri dönme normal gelmeli yansımanın özelliğidir; sınır açısında kırılan ışın yüzey boyunca gider. Bu nedenle ‘Kırılan ışın geldiği yol üzerinden birinci ortama geri döner.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Kırılma açısı 90° olur ve kırılan ışın sınır yüzeyi boyunca ilerler.","level":3,"familyId":"sinir-acisi-tam-yansima-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sınır açısında kırılma açısı 90°’ye ulaşır ve ışın ara yüz boyunca ilerler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yüksek indisten düşük indise geçişte kırılan ışın normalden uzaklaşır ve sınır açısında yüzeye paralel olur. Bu nedenle ‘Kırılan ışın normale yaklaşarak ikinci ortamda ilerler.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; normal doğrultuda geçiş gelme açısının sıfır olduğu durumdur, sınır açısı değildir. Bu nedenle ‘Işın hiçbir yansıma olmadan normal doğrultusunda geçer.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; sınır açısında kırılma açısı 90°’ye ulaşır ve ışın ara yüz boyunca ilerler. ‘Kırılma açısı 90° olur ve kırılan ışın sınır yüzeyi boyunca ilerler.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; geldiği yoldan geri dönme normal gelmeli yansımanın özelliğidir; sınır açısında kırılan ışın yüzey boyunca gider. Bu nedenle ‘Kırılan ışın geldiği yol üzerinden birinci ortama geri döner.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dc6c1be0c4665c5c224548e7f2643a35241b328f88e4099dd67eba6a66bb386a","reviewDecisionSha256":"880d3d525e63d2864f57f5421458ffa0f24c2f432417e4c3229935d475802030","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dc6c1be0c4665c5c224548e7f2643a35241b328f88e4099dd67eba6a66bb386a","reviewedHash":"sha256:dc6c1be0c4665c5c224548e7f2643a35241b328f88e4099dd67eba6a66bb386a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:880d3d525e63d2864f57f5421458ffa0f24c2f432417e4c3229935d475802030; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0419","contentProjectionSha256":"dc6c1be0c4665c5c224548e7f2643a35241b328f88e4099dd67eba6a66bb386a","reviewDecisionSha256":"880d3d525e63d2864f57f5421458ffa0f24c2f432417e4c3229935d475802030","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0420","questionNumber":420,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Camdan havaya gönderilen ışık için 35° gelme açısında kırılan ışın gözleniyor, 42°’de kırılan ışın sınır boyunca ilerliyor, 50°’de ise ikinci ortama geçen ışın görülmüyor. Bu veri setinin doğru yorumu hangisidir?","choices":["Sınır açısı yaklaşık 35°’dir ve 42°’de tam yansıma başlamıştır.","Sınır açısı yaklaşık 50°’dir; 35° ve 42° ölçümleri geçersizdir.","Tam yansıma 42°’den küçük bütün açılarda gerçekleşir.","Sınır açısı yaklaşık 42°’dir; 50° sınır açısından büyük olduğu için tam yansıma gerçekleşir."],"distractorWhy":["Yanlış; 35°’de kırılan ışın ikinci ortama geçtiği için bu açı sınır açısı değildir. Bu nedenle ‘Sınır açısı yaklaşık 35°’dir ve 42°’de tam yansıma başlamıştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; 50°’de kırılan ışın görülmemesi bu açının sınır açısından büyük olduğunu gösterir, sınır açısının kendisi olduğunu değil. Bu nedenle ‘Sınır açısı yaklaşık 50°’dir; 35° ve 42° ölçümleri geçersizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; tam yansıma sınır açısından küçük değil büyük açılarda gerçekleşir. Bu nedenle ‘Tam yansıma 42°’den küçük bütün açılarda gerçekleşir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; yüzey boyunca kırılma 42°’yi sınır açısı yapar ve 50°’deki geçişsizlik tam yansımadır. ‘Sınır açısı yaklaşık 42°’dir; 50° sınır açısından büyük olduğu için tam yansıma gerçekleşir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sınır açısı yaklaşık 42°’dir; 50° sınır açısından büyük olduğu için tam yansıma gerçekleşir.","level":4,"familyId":"sinir-acisi-tam-yansima-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüzey boyunca kırılma 42°’yi sınır açısı yapar ve 50°’deki geçişsizlik tam yansımadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; 35°’de kırılan ışın ikinci ortama geçtiği için bu açı sınır açısı değildir. Bu nedenle ‘Sınır açısı yaklaşık 35°’dir ve 42°’de tam yansıma başlamıştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; 50°’de kırılan ışın görülmemesi bu açının sınır açısından büyük olduğunu gösterir, sınır açısının kendisi olduğunu değil. Bu nedenle ‘Sınır açısı yaklaşık 50°’dir; 35° ve 42° ölçümleri geçersizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; tam yansıma sınır açısından küçük değil büyük açılarda gerçekleşir. Bu nedenle ‘Tam yansıma 42°’den küçük bütün açılarda gerçekleşir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yüzey boyunca kırılma 42°’yi sınır açısı yapar ve 50°’deki geçişsizlik tam yansımadır. ‘Sınır açısı yaklaşık 42°’dir; 50° sınır açısından büyük olduğu için tam yansıma gerçekleşir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"98eefae8f272450963822417bc951e352fa82a9afa217ced2d6fda803362eabb","reviewDecisionSha256":"1fc416f4543fcc4a843370181806f36fe8f89b45c46e904ca2a7a4f02ed47bf2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:98eefae8f272450963822417bc951e352fa82a9afa217ced2d6fda803362eabb","reviewedHash":"sha256:98eefae8f272450963822417bc951e352fa82a9afa217ced2d6fda803362eabb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1fc416f4543fcc4a843370181806f36fe8f89b45c46e904ca2a7a4f02ed47bf2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0420","contentProjectionSha256":"98eefae8f272450963822417bc951e352fa82a9afa217ced2d6fda803362eabb","reviewDecisionSha256":"1fc416f4543fcc4a843370181806f36fe8f89b45c46e904ca2a7a4f02ed47bf2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0421","questionNumber":421,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Su dolu bardaktaki kalemin hava–su sınırında kırılmış gibi görünmesinin temel açıklaması hangisidir?","choices":["Kalemden gelen ışınlar sudan havaya geçerken yön değiştirir; göz bu ışınları doğrusal geriye uzattığı için su içindeki bölüm farklı konumda algılanır.","Su kalemin su içindeki bölümünü fiziksel olarak eğip sonra eski hâline getirir.","Kalemin rengi suda değiştiği için göz yalnız renk farkını konum farkı olarak yorumlar.","Işık su içinde hiç ilerlemez; görülen bölüm yalnız bardağın dış yüzeyindeki yansımadır."],"distractorWhy":["Doğru; ortam sınırındaki kırılma ışınların yönünü değiştirir ve görünür konumun gerçek konumdan farklı algılanmasına yol açar. ‘Kalemden gelen ışınlar sudan havaya geçerken yön değiştirir; göz bu ışınları doğrusal geriye uzattığı için su içindeki bölüm farklı konumda algılanır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; kalem fiziksel olarak eğilmez, değişen yalnız kalemden gelen ışığın izlediği yoldur. Bu nedenle ‘Su kalemin su içindeki bölümünü fiziksel olarak eğip sonra eski hâline getirir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; görünür konum farkının temel nedeni renk değişimi değil ışığın kırılmasıdır. Bu nedenle ‘Kalemin rengi suda değiştiği için göz yalnız renk farkını konum farkı olarak yorumlar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; ışık su içinde ilerler ve kalemden göze ulaşan ışınların bir kısmı sınırda kırılır. Bu nedenle ‘Işık su içinde hiç ilerlemez; görülen bölüm yalnız bardağın dış yüzeyindeki yansımadır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kalemden gelen ışınlar sudan havaya geçerken yön değiştirir; göz bu ışınları doğrusal geriye uzattığı için su içindeki bölüm farklı konumda algılanır.","level":2,"familyId":"kirilma-gunluk-yasam-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ortam sınırındaki kırılma ışınların yönünü değiştirir ve görünür konumun gerçek konumdan farklı algılanmasına yol açar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; ortam sınırındaki kırılma ışınların yönünü değiştirir ve görünür konumun gerçek konumdan farklı algılanmasına yol açar. ‘Kalemden gelen ışınlar sudan havaya geçerken yön değiştirir; göz bu ışınları doğrusal geriye uzattığı için su içindeki bölüm farklı konumda algılanır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; kalem fiziksel olarak eğilmez, değişen yalnız kalemden gelen ışığın izlediği yoldur. Bu nedenle ‘Su kalemin su içindeki bölümünü fiziksel olarak eğip sonra eski hâline getirir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; görünür konum farkının temel nedeni renk değişimi değil ışığın kırılmasıdır. Bu nedenle ‘Kalemin rengi suda değiştiği için göz yalnız renk farkını konum farkı olarak yorumlar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; ışık su içinde ilerler ve kalemden göze ulaşan ışınların bir kısmı sınırda kırılır. Bu nedenle ‘Işık su içinde hiç ilerlemez; görülen bölüm yalnız bardağın dış yüzeyindeki yansımadır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c4314bc4ba2392ff09e1e9c60b78a98b2b40e52304c0cd7af317f793812216c8","reviewDecisionSha256":"01ec3a5d155548fcca40e18e5b29b47ae5a9c70e00b5378779bb518982543fb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c4314bc4ba2392ff09e1e9c60b78a98b2b40e52304c0cd7af317f793812216c8","reviewedHash":"sha256:c4314bc4ba2392ff09e1e9c60b78a98b2b40e52304c0cd7af317f793812216c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:01ec3a5d155548fcca40e18e5b29b47ae5a9c70e00b5378779bb518982543fb4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0421","contentProjectionSha256":"c4314bc4ba2392ff09e1e9c60b78a98b2b40e52304c0cd7af317f793812216c8","reviewDecisionSha256":"01ec3a5d155548fcca40e18e5b29b47ae5a9c70e00b5378779bb518982543fb4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0422","questionNumber":422,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Sıcak bir günde uzaktaki asfaltın üzerinde su birikintisi varmış gibi parlak bir görüntü görülüyor, yaklaşıldığında su bulunmuyor. Bu serap olayını en uygun açıklayan model hangisidir?","choices":["Asfalt, havadaki su buharını aniden sıvıya dönüştürür ve görüntü gerçek bir su tabakasından gelir.","Yere yakın farklı sıcaklıktaki hava katmanlarının kırılma indisleri değişir; ışık bu katmanlarda bükülür ve göz ışınları geriye uzatarak gökyüzü benzeri görüntüyü yol üzerinde algılar.","Olay yalnız metal yüzeylerde görülen düzlem ayna yansımasıdır; hava sıcaklığının etkisi yoktur.","Asfalt mavi ışık üretir ve bu ışık uzaktan su rengi olarak görülür."],"distractorWhy":["Yanlış; yaklaşıldığında su bulunmaması görüntünün gerçek bir sıvı tabakasından kaynaklanmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Asfalt, havadaki su buharını aniden sıvıya dönüştürür ve görüntü gerçek bir su tabakasından gelir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; sıcaklıkla değişen hava indisleri ışığı büker ve gözün doğrusal yorumlaması serap görüntüsünü oluşturur. ‘Yere yakın farklı sıcaklıktaki hava katmanlarının kırılma indisleri değişir; ışık bu katmanlarda bükülür ve göz ışınları geriye uzatarak gökyüzü benzeri görüntüyü yol üzerinde algılar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; serap yalnız katı yüzey yansıması değildir, hava katmanlarındaki kırılma indisi değişimi temel etkendir. Bu nedenle ‘Olay yalnız metal yüzeylerde görülen düzlem ayna yansımasıdır; hava sıcaklığının etkisi yoktur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; asfaltın mavi ışık üretmesi gerekmez; görülen parlaklık başka yönlerden gelen ışığın kırılmasıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Asfalt mavi ışık üretir ve bu ışık uzaktan su rengi olarak görülür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Yere yakın farklı sıcaklıktaki hava katmanlarının kırılma indisleri değişir; ışık bu katmanlarda bükülür ve göz ışınları geriye uzatarak gökyüzü benzeri görüntüyü yol üzerinde algılar.","level":3,"familyId":"kirilma-gunluk-yasam-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sıcaklıkla değişen hava indisleri ışığı büker ve gözün doğrusal yorumlaması serap görüntüsünü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yaklaşıldığında su bulunmaması görüntünün gerçek bir sıvı tabakasından kaynaklanmadığını gösterir. Bu nedenle ‘Asfalt, havadaki su buharını aniden sıvıya dönüştürür ve görüntü gerçek bir su tabakasından gelir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; sıcaklıkla değişen hava indisleri ışığı büker ve gözün doğrusal yorumlaması serap görüntüsünü oluşturur. ‘Yere yakın farklı sıcaklıktaki hava katmanlarının kırılma indisleri değişir; ışık bu katmanlarda bükülür ve göz ışınları geriye uzatarak gökyüzü benzeri görüntüyü yol üzerinde algılar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; serap yalnız katı yüzey yansıması değildir, hava katmanlarındaki kırılma indisi değişimi temel etkendir. Bu nedenle ‘Olay yalnız metal yüzeylerde görülen düzlem ayna yansımasıdır; hava sıcaklığının etkisi yoktur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; asfaltın mavi ışık üretmesi gerekmez; görülen parlaklık başka yönlerden gelen ışığın kırılmasıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Asfalt mavi ışık üretir ve bu ışık uzaktan su rengi olarak görülür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"254e71b97480446ec695e980fa058cf736816dcfcbad8eb29565fe844ac635c0","reviewDecisionSha256":"e5e96063089ccbc367c90a9e76664d779bb937f9b17c68b7cf9e18d42d0e69be","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:254e71b97480446ec695e980fa058cf736816dcfcbad8eb29565fe844ac635c0","reviewedHash":"sha256:254e71b97480446ec695e980fa058cf736816dcfcbad8eb29565fe844ac635c0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e5e96063089ccbc367c90a9e76664d779bb937f9b17c68b7cf9e18d42d0e69be; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0422","contentProjectionSha256":"254e71b97480446ec695e980fa058cf736816dcfcbad8eb29565fe844ac635c0","reviewDecisionSha256":"e5e96063089ccbc367c90a9e76664d779bb937f9b17c68b7cf9e18d42d0e69be","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0423","questionNumber":423,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Bir öğrenci “Işık yeni bir saydam ortama girerken her zaman normale yaklaşır.” modelini kuruyor. Deney verileri dikkate alındığında model nasıl geliştirilmelidir?","choices":["Işık yalnız gelme açısı 45° olduğunda normale yaklaşır, diğer açılarda yön değiştirmez.","Işığın yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; ortamların kırılma indisleri önemli değildir.","Işık daha büyük kırılma indisli ortama girerken normale, daha küçük indisli ortama girerken normalden uzağa yönelir; normal gelmede doğrultu değişmez.","Işık bütün ortam geçişlerinde yüzeye paralel ilerler ve frekansı sıfıra düşer."],"distractorWhy":["Yanlış; normale yaklaşma tek bir gelme açısına özgü değildir ve diğer açılarda da kırılma oluşabilir. Bu nedenle ‘Işık yalnız gelme açısı 45° olduğunda normale yaklaşır, diğer açılarda yön değiştirmez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; ışığın yön değişiminde ortamların kırılma indisleri temel belirleyicidir, ışık şiddeti değildir. Bu nedenle ‘Işığın yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; ortamların kırılma indisleri önemli değildir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; kırılma yönü indis artışına ya da azalışına bağlıdır ve normal gelmede ışın doğrultusunu korur. ‘Işık daha büyük kırılma indisli ortama girerken normale, daha küçük indisli ortama girerken normalden uzağa yönelir; normal gelmede doğrultu değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; ışık genel olarak yüzeye paralel ilerlemez ve ortam geçişinde frekansı sıfıra düşmez. Bu nedenle ‘Işık bütün ortam geçişlerinde yüzeye paralel ilerler ve frekansı sıfıra düşer.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Işık daha büyük kırılma indisli ortama girerken normale, daha küçük indisli ortama girerken normalden uzağa yönelir; normal gelmede doğrultu değişmez.","level":3,"familyId":"saydam-ortam-model-gelistirme-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kırılma yönü indis artışına ya da azalışına bağlıdır ve normal gelmede ışın doğrultusunu korur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; normale yaklaşma tek bir gelme açısına özgü değildir ve diğer açılarda da kırılma oluşabilir. Bu nedenle ‘Işık yalnız gelme açısı 45° olduğunda normale yaklaşır, diğer açılarda yön değiştirmez.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ışığın yön değişiminde ortamların kırılma indisleri temel belirleyicidir, ışık şiddeti değildir. Bu nedenle ‘Işığın yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; ortamların kırılma indisleri önemli değildir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; kırılma yönü indis artışına ya da azalışına bağlıdır ve normal gelmede ışın doğrultusunu korur. ‘Işık daha büyük kırılma indisli ortama girerken normale, daha küçük indisli ortama girerken normalden uzağa yönelir; normal gelmede doğrultu değişmez.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; ışık genel olarak yüzeye paralel ilerlemez ve ortam geçişinde frekansı sıfıra düşmez. Bu nedenle ‘Işık bütün ortam geçişlerinde yüzeye paralel ilerler ve frekansı sıfıra düşer.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"02103ebe241d99ba602f58a64e7c9b0c53aced716f89f505c7dcc7c14e87a20a","reviewDecisionSha256":"a843056d5d5a8eeda242ddf33bba71d642693de82ab4e9e1795f244e9435e516","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:02103ebe241d99ba602f58a64e7c9b0c53aced716f89f505c7dcc7c14e87a20a","reviewedHash":"sha256:02103ebe241d99ba602f58a64e7c9b0c53aced716f89f505c7dcc7c14e87a20a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a843056d5d5a8eeda242ddf33bba71d642693de82ab4e9e1795f244e9435e516; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0423","contentProjectionSha256":"02103ebe241d99ba602f58a64e7c9b0c53aced716f89f505c7dcc7c14e87a20a","reviewDecisionSha256":"a843056d5d5a8eeda242ddf33bba71d642693de82ab4e9e1795f244e9435e516","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0424","questionNumber":424,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-5","topic":"Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-026","noteKey":"tr-g11-fizik-note-026","objective":"FİZ.11.4.5","question":"Şeffaf bir çubuk içinde ışığın uzun mesafe boyunca dışarı kaçmadan yönlendirilmesi için bir model geliştiriliyor. Tam yansımadan yararlanmak isteyen tasarımda hangi özellikler birlikte bulunmalıdır?","choices":["Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış ortamdan küçük olmalı ve ışın sınıra normal gelmelidir.","İç ve dış ortamın kırılma indisleri eşit olmalı, ışık her sınırda soğurulmalıdır.","Dış katman opak ve emici yapılmalı; ışının gelme açısı sınır açısından küçük tutulmalıdır.","Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış çevreden büyük olmalı ve ışınlar iç sınır yüzeyine sınır açısından büyük açılarla gelmelidir."],"distractorWhy":["Yanlış; iç indis dış ortamdan küçükse yüksek indisten düşük indise geçiş koşulu sağlanmaz ve normal gelme tam yansıma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış ortamdan küçük olmalı ve ışın sınıra normal gelmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; eşit kırılma indislerinde belirgin optik sınır oluşmaz, soğurma ise ışığın taşınmasını engeller. Bu nedenle ‘İç ve dış ortamın kırılma indisleri eşit olmalı, ışık her sınırda soğurulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; emici dış katman ışık kaybını artırır ve sınır açısından küçük gelişte ışığın bir kısmı dışarı kırılır. Bu nedenle ‘Dış katman opak ve emici yapılmalı; ışının gelme açısı sınır açısından küçük tutulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; yüksek indisli iç ortam ve sınır açısından büyük gelme açıları, ışığın iç yüzeylerde tam yansıyarak yönlendirilmesini sağlar. ‘Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış çevreden büyük olmalı ve ışınlar iç sınır yüzeyine sınır açısından büyük açılarla gelmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış çevreden büyük olmalı ve ışınlar iç sınır yüzeyine sınır açısından büyük açılarla gelmelidir.","level":4,"familyId":"saydam-ortam-model-gelistirme-yeni","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yüksek indisli iç ortam ve sınır açısından büyük gelme açıları, ışığın iç yüzeylerde tam yansıyarak yönlendirilmesini sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; iç indis dış ortamdan küçükse yüksek indisten düşük indise geçiş koşulu sağlanmaz ve normal gelme tam yansıma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış ortamdan küçük olmalı ve ışın sınıra normal gelmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; eşit kırılma indislerinde belirgin optik sınır oluşmaz, soğurma ise ışığın taşınmasını engeller. Bu nedenle ‘İç ve dış ortamın kırılma indisleri eşit olmalı, ışık her sınırda soğurulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; emici dış katman ışık kaybını artırır ve sınır açısından küçük gelişte ışığın bir kısmı dışarı kırılır. Bu nedenle ‘Dış katman opak ve emici yapılmalı; ışının gelme açısı sınır açısından küçük tutulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yüksek indisli iç ortam ve sınır açısından büyük gelme açıları, ışığın iç yüzeylerde tam yansıyarak yönlendirilmesini sağlar. ‘Çubuğun iç kısmının kırılma indisi dış çevreden büyük olmalı ve ışınlar iç sınır yüzeyine sınır açısından büyük açılarla gelmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme kapsamında ışığın saydam ortamlardaki kırılmasını deney değişkenleri ve ölçüm kanıtıyla doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-026","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-026","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d7a6a8c137cfe3eb88014ca9654e58da152611ada00fd45518d6bfb62679e3a8","reviewDecisionSha256":"a068b02349d3dc9b338ebdb121b4bef6d743c9c52a7acce0e04dabe0c41d5251","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d7a6a8c137cfe3eb88014ca9654e58da152611ada00fd45518d6bfb62679e3a8","reviewedHash":"sha256:d7a6a8c137cfe3eb88014ca9654e58da152611ada00fd45518d6bfb62679e3a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a068b02349d3dc9b338ebdb121b4bef6d743c9c52a7acce0e04dabe0c41d5251; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0424","contentProjectionSha256":"d7a6a8c137cfe3eb88014ca9654e58da152611ada00fd45518d6bfb62679e3a8","reviewDecisionSha256":"a068b02349d3dc9b338ebdb121b4bef6d743c9c52a7acce0e04dabe0c41d5251","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0425","questionNumber":425,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir öğrenci, şeffaf bir kabın tabanındaki boncuğun farklı sıvılarda neden farklı derinlikte göründüğünü araştıracaktır. Yalnız ortamın ışığı kırma indisinin etkisini karşılaştırabilmesi için en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Farklı biçimdeki kaplarda farklı boncuklar kullanılıp her kaba aynı sıvı konulmalıdır.","Aynı sıvı kullanılmalı; hem boncuğun gerçek derinliği hem de gözlemcinin bakış yönü her denemede değiştirilmelidir.","Aynı kap, aynı boncuk, eşit gerçek sıvı derinliği ve sabit gözlem konumu kullanılıp yalnız sıvı türü değiştirilmelidir.","Kapların dış yüzeyi kapatılmalı ve boncuklar doğrudan görülmeden yalnız sıvı miktarı karşılaştırılmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; kap biçimi ve boncuk da değiştiğinden gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Farklı biçimdeki kaplarda farklı boncuklar kullanılıp her kaba aynı sıvı konulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; birden fazla değişken aynı anda değiştiği için yalnız kırılma indisinin etkisi sınanamaz. Bu nedenle ‘Aynı sıvı kullanılmalı; hem boncuğun gerçek derinliği hem de gözlemcinin bakış yönü her denemede değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; bu düzenlemede gerçek derinlik ve gözlem geometrisi kontrol altında tutulurken yalnız ortam türü değiştirildiği için görünür derinlikteki fark ortamın ışığı kırma özelliğiyle ilişkilendirilebilir. ‘Aynı kap, aynı boncuk, eşit gerçek sıvı derinliği ve sabit gözlem konumu kullanılıp yalnız sıvı türü değiştirilmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; görünür derinlik gözlemi yapılamadığından araştırma sorusuna veri sağlanmaz. Bu nedenle ‘Kapların dış yüzeyi kapatılmalı ve boncuklar doğrudan görülmeden yalnız sıvı miktarı karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Aynı kap, aynı boncuk, eşit gerçek sıvı derinliği ve sabit gözlem konumu kullanılıp yalnız sıvı türü değiştirilmelidir.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-kontrollu-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu düzenlemede gerçek derinlik ve gözlem geometrisi kontrol altında tutulurken yalnız ortam türü değiştirildiği için görünür derinlikteki fark ortamın ışığı kırma özelliğiyle ilişkilendirilebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; kap biçimi ve boncuk da değiştiğinden gözlenen farkın hangi değişkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Farklı biçimdeki kaplarda farklı boncuklar kullanılıp her kaba aynı sıvı konulmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; birden fazla değişken aynı anda değiştiği için yalnız kırılma indisinin etkisi sınanamaz. Bu nedenle ‘Aynı sıvı kullanılmalı; hem boncuğun gerçek derinliği hem de gözlemcinin bakış yönü her denemede değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bu düzenlemede gerçek derinlik ve gözlem geometrisi kontrol altında tutulurken yalnız ortam türü değiştirildiği için görünür derinlikteki fark ortamın ışığı kırma özelliğiyle ilişkilendirilebilir. ‘Aynı kap, aynı boncuk, eşit gerçek sıvı derinliği ve sabit gözlem konumu kullanılıp yalnız sıvı türü değiştirilmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; görünür derinlik gözlemi yapılamadığından araştırma sorusuna veri sağlanmaz. Bu nedenle ‘Kapların dış yüzeyi kapatılmalı ve boncuklar doğrudan görülmeden yalnız sıvı miktarı karşılaştırılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7e02c6a21befdc62a5b6473bf2756bcf62cc45d2b1639178312567675c1bed85","reviewDecisionSha256":"b5bbbc45e1c12587406a58aabd98dcc4354a8dcd5e7388b776fb636f92df6429","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7e02c6a21befdc62a5b6473bf2756bcf62cc45d2b1639178312567675c1bed85","reviewedHash":"sha256:7e02c6a21befdc62a5b6473bf2756bcf62cc45d2b1639178312567675c1bed85","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b5bbbc45e1c12587406a58aabd98dcc4354a8dcd5e7388b776fb636f92df6429; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0425","contentProjectionSha256":"7e02c6a21befdc62a5b6473bf2756bcf62cc45d2b1639178312567675c1bed85","reviewDecisionSha256":"b5bbbc45e1c12587406a58aabd98dcc4354a8dcd5e7388b776fb636f92df6429","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0426","questionNumber":426,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Özdeş iki boncuk eşit gerçek derinliklerde, sırasıyla X ve Y sıvılarında bulunmaktadır. Boncuklara havadan ve aynı doğrultudan bakıldığında X sıvısındaki boncuk yüzeye daha yakın görünmektedir. Diğer koşullar eşit olduğuna göre en uygun çıkarım hangisidir?","choices":["X sıvısının havaya göre ışığı kırma indisi Y sıvısınınkinden daha büyüktür.","X sıvısındaki boncuğun gerçek derinliği mutlaka Y’dekinden küçüktür.","Y sıvısı ışığı hiç kırmadığı için boncuk daha derinde görünmüştür.","X sıvısında ışığın frekansı arttığı için boncuk yüzeye yaklaşmıştır."],"distractorWhy":["Doğru; daha büyük kırılma indisi, havadan bakıldığında aynı gerçek derinlikteki cismin daha sığ görünmesine yol açar; X’teki daha küçük görünür derinlik bu yorumu destekler. ‘X sıvısının havaya göre ışığı kırma indisi Y sıvısınınkinden daha büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; soruda gerçek derinliklerin eşit olduğu belirtilmiştir; gözlenen fark görünür konuma ilişkindir. Bu nedenle ‘X sıvısındaki boncuğun gerçek derinliği mutlaka Y’dekinden küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; saydam ortamlar arası sınırda ışık genel olarak kırılabilir; gözlem tek başına Y’de hiç kırılma olmadığını göstermez. Bu nedenle ‘Y sıvısı ışığı hiç kırmadığı için boncuk daha derinde görünmüştür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; gözlenen görünür konum değişimi ortam sınırındaki ışın yönleriyle ilişkilidir; cismin gerçek konumu değişmemiştir. Bu nedenle ‘X sıvısında ışığın frekansı arttığı için boncuk yüzeye yaklaşmıştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"X sıvısının havaya göre ışığı kırma indisi Y sıvısınınkinden daha büyüktür.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-indis-siralamasi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: daha büyük kırılma indisi, havadan bakıldığında aynı gerçek derinlikteki cismin daha sığ görünmesine yol açar; X’teki daha küçük görünür derinlik bu yorumu destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; daha büyük kırılma indisi, havadan bakıldığında aynı gerçek derinlikteki cismin daha sığ görünmesine yol açar; X’teki daha küçük görünür derinlik bu yorumu destekler. ‘X sıvısının havaya göre ışığı kırma indisi Y sıvısınınkinden daha büyüktür.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; soruda gerçek derinliklerin eşit olduğu belirtilmiştir; gözlenen fark görünür konuma ilişkindir. Bu nedenle ‘X sıvısındaki boncuğun gerçek derinliği mutlaka Y’dekinden küçüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; saydam ortamlar arası sınırda ışık genel olarak kırılabilir; gözlem tek başına Y’de hiç kırılma olmadığını göstermez. Bu nedenle ‘Y sıvısı ışığı hiç kırmadığı için boncuk daha derinde görünmüştür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; gözlenen görünür konum değişimi ortam sınırındaki ışın yönleriyle ilişkilidir; cismin gerçek konumu değişmemiştir. Bu nedenle ‘X sıvısında ışığın frekansı arttığı için boncuk yüzeye yaklaşmıştır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f46f1502ed88e2b7844c76433bbc9fac40618167ce6a365836d241fa40d1d3a","reviewDecisionSha256":"1f8743a0c4254fa69548c6906abc423d80060c8e17b2a1ba626feb73cc0a5ee5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5f46f1502ed88e2b7844c76433bbc9fac40618167ce6a365836d241fa40d1d3a","reviewedHash":"sha256:5f46f1502ed88e2b7844c76433bbc9fac40618167ce6a365836d241fa40d1d3a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1f8743a0c4254fa69548c6906abc423d80060c8e17b2a1ba626feb73cc0a5ee5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0426","contentProjectionSha256":"5f46f1502ed88e2b7844c76433bbc9fac40618167ce6a365836d241fa40d1d3a","reviewDecisionSha256":"1f8743a0c4254fa69548c6906abc423d80060c8e17b2a1ba626feb73cc0a5ee5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0427","questionNumber":427,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir öğrenci aynı sıvıda, kabın tabanındaki cismin gerçek derinliğini sırasıyla 4 cm, 8 cm ve 12 cm yapıyor. Sabit konumdan yaptığı gözlemlerde görünür derinlikleri 3 cm, 6 cm ve 9 cm olarak kaydediyor. Bu veri seti hangi nitel sonucu destekler?","choices":["Görünür derinlik, gerçek derinlik arttıkça azalır.","Cisim her durumda gerçek konumundan daha derinde görünür.","Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik değişmeden kalır.","Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artar; ancak bu gözlem koşullarında gerçek derinlikten küçük kalır."],"distractorWhy":["Yanlış; verilerde gerçek derinlik arttığında görünür derinlik de artmaktadır. Bu nedenle ‘Görünür derinlik, gerçek derinlik arttıkça azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; her ölçümde görünür derinlik gerçek derinlikten küçüktür; cisim daha sığ görünmektedir. Bu nedenle ‘Cisim her durumda gerçek konumundan daha derinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; veriler görünür derinliğin 3 cm, 6 cm ve 9 cm olarak arttığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik değişmeden kalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; üç ölçümün tamamında iki derinlik birlikte artmakta ve görünür değer gerçek değerin altında kalmaktadır. ‘Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artar; ancak bu gözlem koşullarında gerçek derinlikten küçük kalır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artar; ancak bu gözlem koşullarında gerçek derinlikten küçük kalır.","level":2,"familyId":"gorunur-derinlik-veri-ornegi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: üç ölçümün tamamında iki derinlik birlikte artmakta ve görünür değer gerçek değerin altında kalmaktadır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; verilerde gerçek derinlik arttığında görünür derinlik de artmaktadır. Bu nedenle ‘Görünür derinlik, gerçek derinlik arttıkça azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; her ölçümde görünür derinlik gerçek derinlikten küçüktür; cisim daha sığ görünmektedir. Bu nedenle ‘Cisim her durumda gerçek konumundan daha derinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; veriler görünür derinliğin 3 cm, 6 cm ve 9 cm olarak arttığını göstermektedir. Bu nedenle ‘Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik değişmeden kalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; üç ölçümün tamamında iki derinlik birlikte artmakta ve görünür değer gerçek değerin altında kalmaktadır. ‘Gerçek derinlik arttıkça görünür derinlik de artar; ancak bu gözlem koşullarında gerçek derinlikten küçük kalır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6d048495fa8bee867ada77aed8ba6ed5116b97354db3f318d53c177d7384071c","reviewDecisionSha256":"777804717969b4fd3e4cc7ead7cd4380feca5fbbde9d0979dcfda4cbbb3f5e0b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6d048495fa8bee867ada77aed8ba6ed5116b97354db3f318d53c177d7384071c","reviewedHash":"sha256:6d048495fa8bee867ada77aed8ba6ed5116b97354db3f318d53c177d7384071c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:777804717969b4fd3e4cc7ead7cd4380feca5fbbde9d0979dcfda4cbbb3f5e0b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0427","contentProjectionSha256":"6d048495fa8bee867ada77aed8ba6ed5116b97354db3f318d53c177d7384071c","reviewDecisionSha256":"777804717969b4fd3e4cc7ead7cd4380feca5fbbde9d0979dcfda4cbbb3f5e0b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0428","questionNumber":428,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir yüzme havuzunun tabanı, havuz kenarından bakıldığında gerçek konumundan daha yakın görünmektedir. Bu gözlemden hareketle en güvenli günlük yaşam kararı hangisidir?","choices":["Taban yakın göründüğüne göre havuzun her noktası sığ kabul edilmelidir.","Havuzun derinliği yalnız görünüşüne bakılarak tahmin edilmemeli; derinlik işaretleri veya güvenilir ölçümler dikkate alınmalıdır.","Su ne kadar berraksa görünür derinlik ile gerçek derinlik mutlaka eşit olur.","Havuza daha eğik bakıldığında kırılma tamamen yok olacağı için doğru derinlik anlaşılır."],"distractorWhy":["Yanlış; görünür derinlik gerçek derinlikten farklı olabilir; yakın görünme güvenli biçimde sığ olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Taban yakın göründüğüne göre havuzun her noktası sığ kabul edilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; su içindeki taban havadan bakıldığında daha sığ görünebildiği için yalnız görsel izlenime güvenmek gerçek derinliğin küçümsenmesine yol açabilir. ‘Havuzun derinliği yalnız görünüşüne bakılarak tahmin edilmemeli; derinlik işaretleri veya güvenilir ölçümler dikkate alınmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; berraklık cismin görülmesini kolaylaştırır ancak ortam sınırındaki kırılmayı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Su ne kadar berraksa görünür derinlik ile gerçek derinlik mutlaka eşit olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; bakış yönünü değiştirmek kırılmayı ortadan kaldırmaz ve ek geometrik sapmalara neden olabilir. Bu nedenle ‘Havuza daha eğik bakıldığında kırılma tamamen yok olacağı için doğru derinlik anlaşılır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Havuzun derinliği yalnız görünüşüne bakılarak tahmin edilmemeli; derinlik işaretleri veya güvenilir ölçümler dikkate alınmalıdır.","level":2,"familyId":"gorunur-derinlik-guvenlik-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: su içindeki taban havadan bakıldığında daha sığ görünebildiği için yalnız görsel izlenime güvenmek gerçek derinliğin küçümsenmesine yol açabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; görünür derinlik gerçek derinlikten farklı olabilir; yakın görünme güvenli biçimde sığ olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Taban yakın göründüğüne göre havuzun her noktası sığ kabul edilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; su içindeki taban havadan bakıldığında daha sığ görünebildiği için yalnız görsel izlenime güvenmek gerçek derinliğin küçümsenmesine yol açabilir. ‘Havuzun derinliği yalnız görünüşüne bakılarak tahmin edilmemeli; derinlik işaretleri veya güvenilir ölçümler dikkate alınmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; berraklık cismin görülmesini kolaylaştırır ancak ortam sınırındaki kırılmayı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Su ne kadar berraksa görünür derinlik ile gerçek derinlik mutlaka eşit olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; bakış yönünü değiştirmek kırılmayı ortadan kaldırmaz ve ek geometrik sapmalara neden olabilir. Bu nedenle ‘Havuza daha eğik bakıldığında kırılma tamamen yok olacağı için doğru derinlik anlaşılır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"582d9fcbc3bf0427c938157235850c77b15ff74f6caf493228de9cc0473f45ef","reviewDecisionSha256":"76b7fe61f4743fbd52dc5808287bf496877cf6c8588442e8edc340c37a6cf0a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:582d9fcbc3bf0427c938157235850c77b15ff74f6caf493228de9cc0473f45ef","reviewedHash":"sha256:582d9fcbc3bf0427c938157235850c77b15ff74f6caf493228de9cc0473f45ef","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:76b7fe61f4743fbd52dc5808287bf496877cf6c8588442e8edc340c37a6cf0a5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0428","contentProjectionSha256":"582d9fcbc3bf0427c938157235850c77b15ff74f6caf493228de9cc0473f45ef","reviewDecisionSha256":"76b7fe61f4743fbd52dc5808287bf496877cf6c8588442e8edc340c37a6cf0a5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0429","questionNumber":429,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Aynı sıvı ve aynı kap kullanılarak bir cismin gerçek derinliği 5 cm, 10 cm ve 15 cm olacak biçimde değiştiriliyor; gözlemci her ölçümü aynı noktadan yapıyor. Bu araştırmada bilinçli olarak değiştirilen değişken hangisidir?","choices":["Sıvının ışığı kırma indisi","Cismin gerçek derinliği","Gözlemcinin konumu","Kabın malzemesi"],"distractorWhy":["Yanlış; aynı sıvı kullanıldığı için kırılma indisi kontrol edilen değişkendir. Bu nedenle ‘Sıvının ışığı kırma indisi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; denemeler arasında 5 cm, 10 cm ve 15 cm olacak biçimde değiştirilen nicelik gerçek derinliktir. ‘Cismin gerçek derinliği’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; gözlemcinin her ölçümü aynı noktadan yaptığı belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Gözlemcinin konumu’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı kap kullanıldığı için kap malzemesi değiştirilmemektedir. Bu nedenle ‘Kabın malzemesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Cismin gerçek derinliği","level":1,"familyId":"gorunur-derinlik-degisken-analizi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: denemeler arasında 5 cm, 10 cm ve 15 cm olacak biçimde değiştirilen nicelik gerçek derinliktir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; aynı sıvı kullanıldığı için kırılma indisi kontrol edilen değişkendir. Bu nedenle ‘Sıvının ışığı kırma indisi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; denemeler arasında 5 cm, 10 cm ve 15 cm olacak biçimde değiştirilen nicelik gerçek derinliktir. ‘Cismin gerçek derinliği’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; gözlemcinin her ölçümü aynı noktadan yaptığı belirtilmiştir. Bu nedenle ‘Gözlemcinin konumu’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; aynı kap kullanıldığı için kap malzemesi değiştirilmemektedir. Bu nedenle ‘Kabın malzemesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 1; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cbd085b6aee8fe735b9247a98ae9ef1d9d01dc521cb7b6446d37780dd75408b9","reviewDecisionSha256":"df5a355ed4a750cb02902a9683cd5c119741e7264dffa955753c046a797d5b0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:cbd085b6aee8fe735b9247a98ae9ef1d9d01dc521cb7b6446d37780dd75408b9","reviewedHash":"sha256:cbd085b6aee8fe735b9247a98ae9ef1d9d01dc521cb7b6446d37780dd75408b9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:df5a355ed4a750cb02902a9683cd5c119741e7264dffa955753c046a797d5b0a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0429","contentProjectionSha256":"cbd085b6aee8fe735b9247a98ae9ef1d9d01dc521cb7b6446d37780dd75408b9","reviewDecisionSha256":"df5a355ed4a750cb02902a9683cd5c119741e7264dffa955753c046a797d5b0a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0430","questionNumber":430,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir grup su dolu 12 cm derinlikteki kap ile başka bir sıvı dolu 20 cm derinlikteki kabı karşılaştırarak “ikinci sıvı daha fazla kırıcıdır” sonucuna varıyor. Bu sonucun güvenilirliğini artırmak için deney nasıl geliştirilmelidir?","choices":["Kaplardan biri opaklaştırılmalı, yalnız diğer kaptaki cisim gözlenmelidir.","Her sıvıda farklı büyüklükte cisimler kullanılmalı ve gözlem mesafesi serbest bırakılmalıdır.","Yalnız sıvıların renkleri karşılaştırılmalı, cisimlerin görünür konumu ölçülmemelidir.","İki sıvı eşit gerçek derinlikte, aynı kapta ve aynı bakış doğrultusunda karşılaştırılmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; iki ortamın görünür derinliği karşılaştırılamayacağı için iddia sınanamaz. Bu nedenle ‘Kaplardan biri opaklaştırılmalı, yalnız diğer kaptaki cisim gözlenmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; cisim boyutu ve gözlem mesafesi de değişeceğinden sonuç daha fazla karışır. Bu nedenle ‘Her sıvıda farklı büyüklükte cisimler kullanılmalı ve gözlem mesafesi serbest bırakılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; renk gözlemi görünür derinlik iddiasını doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Yalnız sıvıların renkleri karşılaştırılmalı, cisimlerin görünür konumu ölçülmemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; böylece gerçek derinlik ve gözlem geometrisi sabitlenir; görünür derinlik farkı sıvı türüne daha güvenilir biçimde bağlanabilir. ‘İki sıvı eşit gerçek derinlikte, aynı kapta ve aynı bakış doğrultusunda karşılaştırılmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"İki sıvı eşit gerçek derinlikte, aynı kapta ve aynı bakış doğrultusunda karşılaştırılmalıdır.","level":4,"familyId":"gorunur-derinlik-kontrollu-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: böylece gerçek derinlik ve gözlem geometrisi sabitlenir; görünür derinlik farkı sıvı türüne daha güvenilir biçimde bağlanabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; iki ortamın görünür derinliği karşılaştırılamayacağı için iddia sınanamaz. Bu nedenle ‘Kaplardan biri opaklaştırılmalı, yalnız diğer kaptaki cisim gözlenmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; cisim boyutu ve gözlem mesafesi de değişeceğinden sonuç daha fazla karışır. Bu nedenle ‘Her sıvıda farklı büyüklükte cisimler kullanılmalı ve gözlem mesafesi serbest bırakılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; renk gözlemi görünür derinlik iddiasını doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Yalnız sıvıların renkleri karşılaştırılmalı, cisimlerin görünür konumu ölçülmemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; böylece gerçek derinlik ve gözlem geometrisi sabitlenir; görünür derinlik farkı sıvı türüne daha güvenilir biçimde bağlanabilir. ‘İki sıvı eşit gerçek derinlikte, aynı kapta ve aynı bakış doğrultusunda karşılaştırılmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"78b8c98502073be033d7404732b3db32c2dd45e0eda56ed5d92e71b722eb1d39","reviewDecisionSha256":"31bf605142a71f58f2268e63b3dcaceca2879f814a7ac9edff411ec5bad6e3c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:78b8c98502073be033d7404732b3db32c2dd45e0eda56ed5d92e71b722eb1d39","reviewedHash":"sha256:78b8c98502073be033d7404732b3db32c2dd45e0eda56ed5d92e71b722eb1d39","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:31bf605142a71f58f2268e63b3dcaceca2879f814a7ac9edff411ec5bad6e3c1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0430","contentProjectionSha256":"78b8c98502073be033d7404732b3db32c2dd45e0eda56ed5d92e71b722eb1d39","reviewDecisionSha256":"31bf605142a71f58f2268e63b3dcaceca2879f814a7ac9edff411ec5bad6e3c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0431","questionNumber":431,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Aynı gerçek derinlikteki iki işaret M ve N sıvılarının içindedir. Havadan dik doğrultuya yakın bakıldığında M’deki işaretin görünür derinliği 7 birim, N’dekinin 5 birim olarak gözleniyor. Bu gözleme göre hangisi söylenebilir?","choices":["N sıvısı, M sıvısına göre ışığı daha fazla yön değiştirecek biçimde kırmaktadır.","M sıvısındaki işaretin gerçek derinliği daha büyüktür.","N sıvısındaki işaret fiziksel olarak yüzeye hareket etmiştir.","M ve N sıvılarının kırıcı özellikleri kesinlikle aynıdır."],"distractorWhy":["Doğru; eşit gerçek derinlikte daha küçük görünür derinlik, N ortamının gözlemciye göre daha büyük kırıcı etki oluşturduğunu gösterir. ‘N sıvısı, M sıvısına göre ışığı daha fazla yön değiştirecek biçimde kırmaktadır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; gerçek derinliklerin eşit olduğu verilmiştir. Bu nedenle ‘M sıvısındaki işaretin gerçek derinliği daha büyüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; ölçülen değişim görünür konumla ilgilidir; cismin gerçek konumu değişmemiştir. Bu nedenle ‘N sıvısındaki işaret fiziksel olarak yüzeye hareket etmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; eşit gerçek derinlikte farklı görünür derinlikler, kırıcı etkilerin aynı olmadığına işaret eder. Bu nedenle ‘M ve N sıvılarının kırıcı özellikleri kesinlikle aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"N sıvısı, M sıvısına göre ışığı daha fazla yön değiştirecek biçimde kırmaktadır.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-indis-siralamasi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit gerçek derinlikte daha küçük görünür derinlik, N ortamının gözlemciye göre daha büyük kırıcı etki oluşturduğunu gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; eşit gerçek derinlikte daha küçük görünür derinlik, N ortamının gözlemciye göre daha büyük kırıcı etki oluşturduğunu gösterir. ‘N sıvısı, M sıvısına göre ışığı daha fazla yön değiştirecek biçimde kırmaktadır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; gerçek derinliklerin eşit olduğu verilmiştir. Bu nedenle ‘M sıvısındaki işaretin gerçek derinliği daha büyüktür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ölçülen değişim görünür konumla ilgilidir; cismin gerçek konumu değişmemiştir. Bu nedenle ‘N sıvısındaki işaret fiziksel olarak yüzeye hareket etmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; eşit gerçek derinlikte farklı görünür derinlikler, kırıcı etkilerin aynı olmadığına işaret eder. Bu nedenle ‘M ve N sıvılarının kırıcı özellikleri kesinlikle aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb6aae708dcf39697ddfad9b2b37ec969235b6ac32b40260b715572ca8650e27","reviewDecisionSha256":"f0ea0fa17d5612de10dd0b61c5f06f67bac3ed2d8a4518e2fa5b129e597f7b15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fb6aae708dcf39697ddfad9b2b37ec969235b6ac32b40260b715572ca8650e27","reviewedHash":"sha256:fb6aae708dcf39697ddfad9b2b37ec969235b6ac32b40260b715572ca8650e27","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f0ea0fa17d5612de10dd0b61c5f06f67bac3ed2d8a4518e2fa5b129e597f7b15; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0431","contentProjectionSha256":"fb6aae708dcf39697ddfad9b2b37ec969235b6ac32b40260b715572ca8650e27","reviewDecisionSha256":"f0ea0fa17d5612de10dd0b61c5f06f67bac3ed2d8a4518e2fa5b129e597f7b15","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0432","questionNumber":432,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Şeffaf bir kabın tabanındaki taş sabit tutuluyor. Kaba daha fazla su eklenerek taşın gerçek derinliği artırılıyor ve taşa her seferinde üstten, aynı konumdan bakılıyor. Beklenen gözlem hangisidir?","choices":["Taşın görünür derinliği değişmez çünkü taş kabın tabanında sabittir.","Taş su eklendikçe yüzeye daha yakın görünür ve sonunda yüzeyle aynı konumda algılanır.","Taşın görünür derinliği artar; ancak havadan bakıldığında taş yine gerçek konumundan daha sığ algılanır.","Taş gerçek konumundan daha derinde görünür."],"distractorWhy":["Yanlış; taşın kaba göre yeri sabit olsa da su seviyesi yükseldiği için yüzeye göre gerçek derinliği değişir. Bu nedenle ‘Taşın görünür derinliği değişmez çünkü taş kabın tabanında sabittir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı ortamda gerçek derinlik artarken görünür derinliğin sıfıra yaklaşması beklenmez. Bu nedenle ‘Taş su eklendikçe yüzeye daha yakın görünür ve sonunda yüzeyle aynı konumda algılanır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; aynı ortamda gerçek derinliğin artması görünür derinliği de artırır; su-hava sınırındaki kırılma ise taşın gerçek konumuna göre yukarıda algılanmasına devam eder. ‘Taşın görünür derinliği artar; ancak havadan bakıldığında taş yine gerçek konumundan daha sığ algılanır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; havadan su içindeki cisme bakıldığında tipik gözlem cismin daha sığ görünmesidir. Bu nedenle ‘Taş gerçek konumundan daha derinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Taşın görünür derinliği artar; ancak havadan bakıldığında taş yine gerçek konumundan daha sığ algılanır.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-veri-ornegi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: aynı ortamda gerçek derinliğin artması görünür derinliği de artırır; su-hava sınırındaki kırılma ise taşın gerçek konumuna göre yukarıda algılanmasına devam eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; taşın kaba göre yeri sabit olsa da su seviyesi yükseldiği için yüzeye göre gerçek derinliği değişir. Bu nedenle ‘Taşın görünür derinliği değişmez çünkü taş kabın tabanında sabittir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; aynı ortamda gerçek derinlik artarken görünür derinliğin sıfıra yaklaşması beklenmez. Bu nedenle ‘Taş su eklendikçe yüzeye daha yakın görünür ve sonunda yüzeyle aynı konumda algılanır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; aynı ortamda gerçek derinliğin artması görünür derinliği de artırır; su-hava sınırındaki kırılma ise taşın gerçek konumuna göre yukarıda algılanmasına devam eder. ‘Taşın görünür derinliği artar; ancak havadan bakıldığında taş yine gerçek konumundan daha sığ algılanır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; havadan su içindeki cisme bakıldığında tipik gözlem cismin daha sığ görünmesidir. Bu nedenle ‘Taş gerçek konumundan daha derinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"11f483b7ea644f78572bcdff54c88af23936bceb3b18dc0ef9b22ac0c2495dba","reviewDecisionSha256":"495f614be50d881a014a7cf226549495cf7fca2b3422a16b91ecf11623591956","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:11f483b7ea644f78572bcdff54c88af23936bceb3b18dc0ef9b22ac0c2495dba","reviewedHash":"sha256:11f483b7ea644f78572bcdff54c88af23936bceb3b18dc0ef9b22ac0c2495dba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:495f614be50d881a014a7cf226549495cf7fca2b3422a16b91ecf11623591956; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0432","contentProjectionSha256":"11f483b7ea644f78572bcdff54c88af23936bceb3b18dc0ef9b22ac0c2495dba","reviewDecisionSha256":"495f614be50d881a014a7cf226549495cf7fca2b3422a16b91ecf11623591956","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0433","questionNumber":433,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Aynı görünür derinlik deneyini yapan grupların sonuçları belirgin biçimde farklı çıkıyor. İncelemede öğrencilerin ölçüm sırasında başlarını farklı yönlere ve yüksekliklere taşıdığı fark ediliyor. En uygun iyileştirme hangisidir?","choices":["Her grup farklı renkte sıvı kullanmalı ve sonuçları tek ölçümle kaydetmelidir.","Ölçüm sırasında kap sürekli döndürülmeli, gözlemci istediği yerden bakmalıdır.","Görünür derinlik yerine yalnız kabın dış yüksekliği ölçülmelidir.","Sabit bir bakış doğrultusu sağlayan görüş tüpü ve referans ölçeği kullanılmalı, ölçümler tekrarlanmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; sıvı türünü değiştirmek ek bir değişken oluşturur; tek ölçüm güvenirliği değerlendirmeye yetmez. Bu nedenle ‘Her grup farklı renkte sıvı kullanmalı ve sonuçları tek ölçümle kaydetmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; değişen geometri sonuçlar arasındaki farkı daha da artırır. Bu nedenle ‘Ölçüm sırasında kap sürekli döndürülmeli, gözlemci istediği yerden bakmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; kabın yüksekliği cismin algılanan konumunu doğrudan vermez. Bu nedenle ‘Görünür derinlik yerine yalnız kabın dış yüksekliği ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; bakış konumunu sabitlemek paralaksı ve farklı doğrultulardaki kırılma etkilerini azaltır; tekrarlar da ölçümün tutarlılığını sınamayı sağlar. ‘Sabit bir bakış doğrultusu sağlayan görüş tüpü ve referans ölçeği kullanılmalı, ölçümler tekrarlanmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Sabit bir bakış doğrultusu sağlayan görüş tüpü ve referans ölçeği kullanılmalı, ölçümler tekrarlanmalıdır.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-olcum-guvenirligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bakış konumunu sabitlemek paralaksı ve farklı doğrultulardaki kırılma etkilerini azaltır; tekrarlar da ölçümün tutarlılığını sınamayı sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; sıvı türünü değiştirmek ek bir değişken oluşturur; tek ölçüm güvenirliği değerlendirmeye yetmez. Bu nedenle ‘Her grup farklı renkte sıvı kullanmalı ve sonuçları tek ölçümle kaydetmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; değişen geometri sonuçlar arasındaki farkı daha da artırır. Bu nedenle ‘Ölçüm sırasında kap sürekli döndürülmeli, gözlemci istediği yerden bakmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; kabın yüksekliği cismin algılanan konumunu doğrudan vermez. Bu nedenle ‘Görünür derinlik yerine yalnız kabın dış yüksekliği ölçülmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bakış konumunu sabitlemek paralaksı ve farklı doğrultulardaki kırılma etkilerini azaltır; tekrarlar da ölçümün tutarlılığını sınamayı sağlar. ‘Sabit bir bakış doğrultusu sağlayan görüş tüpü ve referans ölçeği kullanılmalı, ölçümler tekrarlanmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"19aae839531aea7e9d358358d070d2bec743e8327f83af0de4f12c6e2e5565e0","reviewDecisionSha256":"b8aa7b4c26851f9ac1c88cd30aabc11e701a7271fcfc830590db36ec270ee23e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:19aae839531aea7e9d358358d070d2bec743e8327f83af0de4f12c6e2e5565e0","reviewedHash":"sha256:19aae839531aea7e9d358358d070d2bec743e8327f83af0de4f12c6e2e5565e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b8aa7b4c26851f9ac1c88cd30aabc11e701a7271fcfc830590db36ec270ee23e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0433","contentProjectionSha256":"19aae839531aea7e9d358358d070d2bec743e8327f83af0de4f12c6e2e5565e0","reviewDecisionSha256":"b8aa7b4c26851f9ac1c88cd30aabc11e701a7271fcfc830590db36ec270ee23e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0434","questionNumber":434,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Aynı gerçek derinlikteki bir cisim, havadan bakıldığında K sıvısında 7,2 cm, L sıvısında 6,3 cm ve P sıvısında 5,5 cm derinlikte görünmektedir. Diğer koşullar aynı olduğuna göre ışığı kırma indisi en büyük olan sıvı hangisidir?","choices":["K sıvısı","L sıvısı","P sıvısı","Üç sıvının da kırılma indisi aynıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; K’de görünür derinlik en büyüktür; bu, üç sıvı içinde en büyük kırıcı etkiyi göstermez. Bu nedenle ‘K sıvısı’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; L’nin görünür derinliği K ile P arasında olduğundan kırıcı etkisi de ara düzeydedir. Bu nedenle ‘L sıvısı’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; eşit gerçek derinlikte en küçük görünür derinlik P’de ölçülmüştür; bu durum P’nin havaya göre en büyük kırıcı etkiyi oluşturduğunu gösterir. ‘P sıvısı’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; aynı gerçek derinlik ve gözlem koşullarında farklı görünür derinlikler, ortamların kırıcı etkilerinin farklı olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Üç sıvının da kırılma indisi aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"P sıvısı","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-indis-siralamasi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eşit gerçek derinlikte en küçük görünür derinlik P’de ölçülmüştür; bu durum P’nin havaya göre en büyük kırıcı etkiyi oluşturduğunu gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; K’de görünür derinlik en büyüktür; bu, üç sıvı içinde en büyük kırıcı etkiyi göstermez. Bu nedenle ‘K sıvısı’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; L’nin görünür derinliği K ile P arasında olduğundan kırıcı etkisi de ara düzeydedir. Bu nedenle ‘L sıvısı’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; eşit gerçek derinlikte en küçük görünür derinlik P’de ölçülmüştür; bu durum P’nin havaya göre en büyük kırıcı etkiyi oluşturduğunu gösterir. ‘P sıvısı’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; aynı gerçek derinlik ve gözlem koşullarında farklı görünür derinlikler, ortamların kırıcı etkilerinin farklı olduğunu gösterir. Bu nedenle ‘Üç sıvının da kırılma indisi aynıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bf85636e124bd887f434890e62f2315f1e5195974428acb45f666739ac37be4a","reviewDecisionSha256":"916d336b46315784f729e013c3766c4f3350cbb15e49acf1aca4a12b187ba266","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:bf85636e124bd887f434890e62f2315f1e5195974428acb45f666739ac37be4a","reviewedHash":"sha256:bf85636e124bd887f434890e62f2315f1e5195974428acb45f666739ac37be4a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:916d336b46315784f729e013c3766c4f3350cbb15e49acf1aca4a12b187ba266; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0434","contentProjectionSha256":"bf85636e124bd887f434890e62f2315f1e5195974428acb45f666739ac37be4a","reviewDecisionSha256":"916d336b46315784f729e013c3766c4f3350cbb15e49acf1aca4a12b187ba266","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0435","questionNumber":435,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir dalgıç su içindeki bir işarete suyun içinden bakarken, havuz kenarındaki kişi aynı işarete havadan bakıyor. İşaretin algılanan konumlarının farklı olmasını en iyi açıklayan ifade hangisidir?","choices":["İşaret aynı anda iki farklı gerçek konumda bulunur.","Havadaki gözlemcinin ışığı su-hava sınırından geçerken yön değiştirmiş olarak alması, dalgıcın ise işaretle aynı ortamda bulunması algılanan konumu farklılaştırabilir.","Dalgıç su içinde olduğu için ışık kendiliğinden hızlanır ve işaretin rengi değişir.","Havadaki kişi daha uzakta olduğundan kırılma yasaları yalnız onun için geçersiz olur."],"distractorWhy":["Yanlış; cismin gerçek konumu tektir; farklı olan algılanan konumdur. Bu nedenle ‘İşaret aynı anda iki farklı gerçek konumda bulunur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; görünür konum, ışığın gözlemciye ulaşmadan önce hangi ortam sınırlarından geçtiğine bağlıdır; iki gözlemcinin optik yolu aynı değildir. ‘Havadaki gözlemcinin ışığı su-hava sınırından geçerken yön değiştirmiş olarak alması, dalgıcın ise işaretle aynı ortamda bulunması algılanan konumu farklılaştırabilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; algılanan konum farkı, ışığın renk değiştirmesinden değil ortam sınırındaki yön değişiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Dalgıç su içinde olduğu için ışık kendiliğinden hızlanır ve işaretin rengi değişir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; kırılma yasaları her iki durumda da geçerlidir; fark ışığın geçtiği sınırlar ve gözlem ortamıdır. Bu nedenle ‘Havadaki kişi daha uzakta olduğundan kırılma yasaları yalnız onun için geçersiz olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Havadaki gözlemcinin ışığı su-hava sınırından geçerken yön değiştirmiş olarak alması, dalgıcın ise işaretle aynı ortamda bulunması algılanan konumu farklılaştırabilir.","level":4,"familyId":"gorunur-derinlik-degisken-analizi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: görünür konum, ışığın gözlemciye ulaşmadan önce hangi ortam sınırlarından geçtiğine bağlıdır; iki gözlemcinin optik yolu aynı değildir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; cismin gerçek konumu tektir; farklı olan algılanan konumdur. Bu nedenle ‘İşaret aynı anda iki farklı gerçek konumda bulunur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; görünür konum, ışığın gözlemciye ulaşmadan önce hangi ortam sınırlarından geçtiğine bağlıdır; iki gözlemcinin optik yolu aynı değildir. ‘Havadaki gözlemcinin ışığı su-hava sınırından geçerken yön değiştirmiş olarak alması, dalgıcın ise işaretle aynı ortamda bulunması algılanan konumu farklılaştırabilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; algılanan konum farkı, ışığın renk değiştirmesinden değil ortam sınırındaki yön değişiminden kaynaklanır. Bu nedenle ‘Dalgıç su içinde olduğu için ışık kendiliğinden hızlanır ve işaretin rengi değişir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; kırılma yasaları her iki durumda da geçerlidir; fark ışığın geçtiği sınırlar ve gözlem ortamıdır. Bu nedenle ‘Havadaki kişi daha uzakta olduğundan kırılma yasaları yalnız onun için geçersiz olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7030f6098a524f5b0b4e7eafce8049352d7a3d1adf62558d09f3313a0b4afe0b","reviewDecisionSha256":"43df0a9bcc506cfc3a8b110f4c6fdfb2228bbe613a8d7783429b9ca2ff6148de","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7030f6098a524f5b0b4e7eafce8049352d7a3d1adf62558d09f3313a0b4afe0b","reviewedHash":"sha256:7030f6098a524f5b0b4e7eafce8049352d7a3d1adf62558d09f3313a0b4afe0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:43df0a9bcc506cfc3a8b110f4c6fdfb2228bbe613a8d7783429b9ca2ff6148de; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0435","contentProjectionSha256":"7030f6098a524f5b0b4e7eafce8049352d7a3d1adf62558d09f3313a0b4afe0b","reviewDecisionSha256":"43df0a9bcc506cfc3a8b110f4c6fdfb2228bbe613a8d7783429b9ca2ff6148de","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0436","questionNumber":436,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir tekne kullanıcısı, berrak suda su altındaki kayanın olduğundan daha yüzeye yakın görünebileceğini biliyor. Sığ bölgede güvenli rota seçerken hangi yaklaşım en uygundur?","choices":["Görsel konuma ek olarak derinlik ölçeri, haritayı veya işaretlenmiş güvenli geçiş bilgisini kullanmak","Kaya net görünüyorsa teknenin altından güvenle geçeceğini varsaymak","Kayanın görünür konumunu gerçek konum kabul edip hiçbir ek ölçüm yapmamak","Su yüzeyindeki yansımaya bakarak kayanın yoğunluğunu belirlemek"],"distractorWhy":["Doğru; kırılma cismin algılanan derinliğini değiştirebildiğinden, rota kararı bağımsız ve güvenilir derinlik bilgileriyle doğrulanmalıdır. ‘Görsel konuma ek olarak derinlik ölçeri, haritayı veya işaretlenmiş güvenli geçiş bilgisini kullanmak’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; görüntünün netliği gerçek derinliği garanti etmez. Bu nedenle ‘Kaya net görünüyorsa teknenin altından güvenle geçeceğini varsaymak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; görünür derinlik gerçek derinlikten farklı olabileceği için çarpma riski doğar. Bu nedenle ‘Kayanın görünür konumunu gerçek konum kabul edip hiçbir ek ölçüm yapmamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; yüzey yansıması kayanın gerçek derinliğini güvenilir biçimde vermez. Bu nedenle ‘Su yüzeyindeki yansımaya bakarak kayanın yoğunluğunu belirlemek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Görsel konuma ek olarak derinlik ölçeri, haritayı veya işaretlenmiş güvenli geçiş bilgisini kullanmak","level":2,"familyId":"gorunur-derinlik-guvenlik-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kırılma cismin algılanan derinliğini değiştirebildiğinden, rota kararı bağımsız ve güvenilir derinlik bilgileriyle doğrulanmalıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kırılma cismin algılanan derinliğini değiştirebildiğinden, rota kararı bağımsız ve güvenilir derinlik bilgileriyle doğrulanmalıdır. ‘Görsel konuma ek olarak derinlik ölçeri, haritayı veya işaretlenmiş güvenli geçiş bilgisini kullanmak’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; görüntünün netliği gerçek derinliği garanti etmez. Bu nedenle ‘Kaya net görünüyorsa teknenin altından güvenle geçeceğini varsaymak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; görünür derinlik gerçek derinlikten farklı olabileceği için çarpma riski doğar. Bu nedenle ‘Kayanın görünür konumunu gerçek konum kabul edip hiçbir ek ölçüm yapmamak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; yüzey yansıması kayanın gerçek derinliğini güvenilir biçimde vermez. Bu nedenle ‘Su yüzeyindeki yansımaya bakarak kayanın yoğunluğunu belirlemek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"96f61806dce892612211a48c72c81c595c62ced9e1adbd80b8d842e9334ab87c","reviewDecisionSha256":"aaed5bc803989621faa2fc0081b2de4c92c2377499d849229f44640ef23629f1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:96f61806dce892612211a48c72c81c595c62ced9e1adbd80b8d842e9334ab87c","reviewedHash":"sha256:96f61806dce892612211a48c72c81c595c62ced9e1adbd80b8d842e9334ab87c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aaed5bc803989621faa2fc0081b2de4c92c2377499d849229f44640ef23629f1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0436","contentProjectionSha256":"96f61806dce892612211a48c72c81c595c62ced9e1adbd80b8d842e9334ab87c","reviewDecisionSha256":"aaed5bc803989621faa2fc0081b2de4c92c2377499d849229f44640ef23629f1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0437","questionNumber":437,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir öğrenci görünür derinliği üst yüzeyden gözlemek yerine yuvarlak bir kavanozun eğri yan yüzeyinden ölçüyor. Bu yöntemin temel sakıncası hangisidir?","choices":["Eğri yan yüzey ek kırılma ve mercek benzeri yön değiştirmeler oluşturarak görünür konumu yalnız sıvı derinliğine bağlamayı güçleştirir.","Kavanoz eğri olduğu için ışık hiç yansımaz.","Yan taraftan bakıldığında cismin gerçek derinliği fiziksel olarak azalır.","Camın varlığı sıvının kırılma indisini sıfırlar."],"distractorWhy":["Doğru; eğri cam yüzey, sıvı-hava sınırına ek olarak ışınların yönünü değiştirir ve deneyde kontrol edilmeyen optik etki oluşturur. ‘Eğri yan yüzey ek kırılma ve mercek benzeri yön değiştirmeler oluşturarak görünür konumu yalnız sıvı derinliğine bağlamayı güçleştirir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; eğri yüzeylerde de hem yansıma hem kırılma görülebilir. Bu nedenle ‘Kavanoz eğri olduğu için ışık hiç yansımaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; cismin gerçek konumu bakış yönüyle değişmez; değişen algılanan konumdur. Bu nedenle ‘Yan taraftan bakıldığında cismin gerçek derinliği fiziksel olarak azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; cam, sıvının kırılma indisini ortadan kaldırmaz; sisteme yeni bir ortam sınırı ekler. Bu nedenle ‘Camın varlığı sıvının kırılma indisini sıfırlar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Eğri yan yüzey ek kırılma ve mercek benzeri yön değiştirmeler oluşturarak görünür konumu yalnız sıvı derinliğine bağlamayı güçleştirir.","level":4,"familyId":"gorunur-derinlik-olcum-guvenirligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: eğri cam yüzey, sıvı-hava sınırına ek olarak ışınların yönünü değiştirir ve deneyde kontrol edilmeyen optik etki oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; eğri cam yüzey, sıvı-hava sınırına ek olarak ışınların yönünü değiştirir ve deneyde kontrol edilmeyen optik etki oluşturur. ‘Eğri yan yüzey ek kırılma ve mercek benzeri yön değiştirmeler oluşturarak görünür konumu yalnız sıvı derinliğine bağlamayı güçleştirir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; eğri yüzeylerde de hem yansıma hem kırılma görülebilir. Bu nedenle ‘Kavanoz eğri olduğu için ışık hiç yansımaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; cismin gerçek konumu bakış yönüyle değişmez; değişen algılanan konumdur. Bu nedenle ‘Yan taraftan bakıldığında cismin gerçek derinliği fiziksel olarak azalır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; cam, sıvının kırılma indisini ortadan kaldırmaz; sisteme yeni bir ortam sınırı ekler. Bu nedenle ‘Camın varlığı sıvının kırılma indisini sıfırlar.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1367d6601ce2ccceb4ccbadf59d8b46284ff343ba34f77433e1de4a30a9475b9","reviewDecisionSha256":"a81bcb6b22135f6c0853c2ac553c948336f6edd3b0f5cd21749216a298ec847a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1367d6601ce2ccceb4ccbadf59d8b46284ff343ba34f77433e1de4a30a9475b9","reviewedHash":"sha256:1367d6601ce2ccceb4ccbadf59d8b46284ff343ba34f77433e1de4a30a9475b9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a81bcb6b22135f6c0853c2ac553c948336f6edd3b0f5cd21749216a298ec847a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0437","contentProjectionSha256":"1367d6601ce2ccceb4ccbadf59d8b46284ff343ba34f77433e1de4a30a9475b9","reviewDecisionSha256":"a81bcb6b22135f6c0853c2ac553c948336f6edd3b0f5cd21749216a298ec847a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0438","questionNumber":438,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir öğrenci, kap dışındaki hareketli bir işareti su içindeki cismin görüntüsüyle çakıştırarak görünür derinliği belirliyor. Paralaks hatasını azaltmak için hangi uygulama en uygundur?","choices":["Gözlem sırasında baş sürekli sağa sola hareket ettirilmeli ve ilk görülen değer alınmalıdır.","Göz sabit bir görüş çizgisinde tutulmalı, işaret görüntüyle çakışana kadar ayarlanmalı ve ölçüm birkaç kez tekrarlanmalıdır.","İşaret sabitlenmeli, su seviyesi ve cisim konumu her denemede birlikte değiştirilmelidir.","Kap opak bir örtüyle kapatılmalı ve görüntü görülmeden ölçek okunmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; baş hareketi paralaksı artırır ve tek ölçüm rastlantısal hatayı göstermez. Bu nedenle ‘Gözlem sırasında baş sürekli sağa sola hareket ettirilmeli ve ilk görülen değer alınmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; sabit görüş doğrultusu iki görüntünün göreli kaymasını azaltır; tekrarlı ölçüm de rastlantısal hatanın fark edilmesini sağlar. ‘Göz sabit bir görüş çizgisinde tutulmalı, işaret görüntüyle çakışana kadar ayarlanmalı ve ölçüm birkaç kez tekrarlanmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; birden fazla değişkenin değişmesi görünür derinliğin güvenilir belirlenmesini engeller. Bu nedenle ‘İşaret sabitlenmeli, su seviyesi ve cisim konumu her denemede birlikte değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; görüntüyle çakıştırma yapılamadığı için yöntem uygulanamaz. Bu nedenle ‘Kap opak bir örtüyle kapatılmalı ve görüntü görülmeden ölçek okunmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Göz sabit bir görüş çizgisinde tutulmalı, işaret görüntüyle çakışana kadar ayarlanmalı ve ölçüm birkaç kez tekrarlanmalıdır.","level":3,"familyId":"gorunur-derinlik-kontrollu-gozlem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: sabit görüş doğrultusu iki görüntünün göreli kaymasını azaltır; tekrarlı ölçüm de rastlantısal hatanın fark edilmesini sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; baş hareketi paralaksı artırır ve tek ölçüm rastlantısal hatayı göstermez. Bu nedenle ‘Gözlem sırasında baş sürekli sağa sola hareket ettirilmeli ve ilk görülen değer alınmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; sabit görüş doğrultusu iki görüntünün göreli kaymasını azaltır; tekrarlı ölçüm de rastlantısal hatanın fark edilmesini sağlar. ‘Göz sabit bir görüş çizgisinde tutulmalı, işaret görüntüyle çakışana kadar ayarlanmalı ve ölçüm birkaç kez tekrarlanmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; birden fazla değişkenin değişmesi görünür derinliğin güvenilir belirlenmesini engeller. Bu nedenle ‘İşaret sabitlenmeli, su seviyesi ve cisim konumu her denemede birlikte değiştirilmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; görüntüyle çakıştırma yapılamadığı için yöntem uygulanamaz. Bu nedenle ‘Kap opak bir örtüyle kapatılmalı ve görüntü görülmeden ölçek okunmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1f0b4fd3cd795da57f7315fc0efd2096282af2d428b2741efc4ebc7bd0b31250","reviewDecisionSha256":"27714ac19fdbd2669a87bcbc864f3079fd8333dd6c3d4d599bdaed4c8e68a5e0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1f0b4fd3cd795da57f7315fc0efd2096282af2d428b2741efc4ebc7bd0b31250","reviewedHash":"sha256:1f0b4fd3cd795da57f7315fc0efd2096282af2d428b2741efc4ebc7bd0b31250","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:27714ac19fdbd2669a87bcbc864f3079fd8333dd6c3d4d599bdaed4c8e68a5e0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0438","contentProjectionSha256":"1f0b4fd3cd795da57f7315fc0efd2096282af2d428b2741efc4ebc7bd0b31250","reviewDecisionSha256":"27714ac19fdbd2669a87bcbc864f3079fd8333dd6c3d4d599bdaed4c8e68a5e0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0439","questionNumber":439,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Bir öğrenci “Saydam bir ortam içindeki her cisim, her gözlemciye daima yüzeye daha yakın görünür.” genellemesini yapıyor. Bilimsel modeli daha doğru hâle getiren düzeltme hangisidir?","choices":["Saydamlık varsa kırılma olmaz; bütün cisimler gerçek yerinde görünür.","Görünür derinlik yalnız cismin rengine bağlıdır; ortam ve gerçek derinlik önemsizdir.","Görünür konum; cismin gerçek derinliğine, cismin ve gözlemcinin bulunduğu ortamların göreli kırılma indislerine ve gözlem doğrultusuna bağlıdır.","Her durumda görünür derinlik yalnız kabın biçimiyle belirlenir."],"distractorWhy":["Yanlış; saydam ortam sınırlarında ışık kırılabilir ve görünür konum değişebilir. Bu nedenle ‘Saydamlık varsa kırılma olmaz; bütün cisimler gerçek yerinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; MEB kapsamındaki gözlemler görünür derinliği gerçek derinlik ve ortamların kırıcı özellikleriyle ilişkilendirir. Bu nedenle ‘Görünür derinlik yalnız cismin rengine bağlıdır; ortam ve gerçek derinlik önemsizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; görünür derinlik yalnız ortamın saydam olmasıyla belirlenmez; ışığın hangi ortamdan hangisine geçtiği ve gözlem geometrisi de sonucu etkiler. ‘Görünür konum; cismin gerçek derinliğine, cismin ve gözlemcinin bulunduğu ortamların göreli kırılma indislerine ve gözlem doğrultusuna bağlıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; kap biçimi ölçümü etkileyebilse de temel ilişki gerçek derinlik ve ortamların kırılma indisleriyle ilgilidir. Bu nedenle ‘Her durumda görünür derinlik yalnız kabın biçimiyle belirlenir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Görünür konum; cismin gerçek derinliğine, cismin ve gözlemcinin bulunduğu ortamların göreli kırılma indislerine ve gözlem doğrultusuna bağlıdır.","level":5,"familyId":"gorunur-derinlik-degisken-analizi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: görünür derinlik yalnız ortamın saydam olmasıyla belirlenmez; ışığın hangi ortamdan hangisine geçtiği ve gözlem geometrisi de sonucu etkiler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; saydam ortam sınırlarında ışık kırılabilir ve görünür konum değişebilir. Bu nedenle ‘Saydamlık varsa kırılma olmaz; bütün cisimler gerçek yerinde görünür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; MEB kapsamındaki gözlemler görünür derinliği gerçek derinlik ve ortamların kırıcı özellikleriyle ilişkilendirir. Bu nedenle ‘Görünür derinlik yalnız cismin rengine bağlıdır; ortam ve gerçek derinlik önemsizdir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; görünür derinlik yalnız ortamın saydam olmasıyla belirlenmez; ışığın hangi ortamdan hangisine geçtiği ve gözlem geometrisi de sonucu etkiler. ‘Görünür konum; cismin gerçek derinliğine, cismin ve gözlemcinin bulunduğu ortamların göreli kırılma indislerine ve gözlem doğrultusuna bağlıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; kap biçimi ölçümü etkileyebilse de temel ilişki gerçek derinlik ve ortamların kırılma indisleriyle ilgilidir. Bu nedenle ‘Her durumda görünür derinlik yalnız kabın biçimiyle belirlenir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 5; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ecb6a4cecfffa8da81162b09831fcf85c03f44dd48706823f96dda6d3624704f","reviewDecisionSha256":"761c8e6efc0971b3bc98bc22a4f546a787488efec1b2a5cf21c601627371c43d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ecb6a4cecfffa8da81162b09831fcf85c03f44dd48706823f96dda6d3624704f","reviewedHash":"sha256:ecb6a4cecfffa8da81162b09831fcf85c03f44dd48706823f96dda6d3624704f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:761c8e6efc0971b3bc98bc22a4f546a787488efec1b2a5cf21c601627371c43d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0439","contentProjectionSha256":"ecb6a4cecfffa8da81162b09831fcf85c03f44dd48706823f96dda6d3624704f","reviewDecisionSha256":"761c8e6efc0971b3bc98bc22a4f546a787488efec1b2a5cf21c601627371c43d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0440","questionNumber":440,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-6","topic":"Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-027","noteKey":"tr-g11-fizik-note-027","objective":"FİZ.11.4.6","question":"Aynı maddeden yapılmış saydam levhalar bir işaretin üzerine tek tek ekleniyor. İşarete üstten aynı konumdan bakıldığında levha yığını kalınlaştıkça işaretin yukarı doğru görünür yer değiştirmesi artıyor. Bu gözlem en çok hangi sonucu destekler?","choices":["Levha kalınlığı arttıkça ışık artık ortam sınırlarında kırılmaz.","İşaret fiziksel olarak levhaların içine doğru hareket etmiştir.","Levhaların kırılma indisi her eklemede mutlaka değişmiştir.","Aynı ortam çifti için kırıcı ortam içindeki gerçek yol arttıkça gerçek ve görünür konum arasındaki fark büyüyebilir."],"distractorWhy":["Yanlış; gözlenen artan yer değiştirme kırılmanın sürdüğünü gösterir. Bu nedenle ‘Levha kalınlığı arttıkça ışık artık ortam sınırlarında kırılmaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; işaretin gerçek konumu sabittir; değişen görünür konumdur. Bu nedenle ‘İşaret fiziksel olarak levhaların içine doğru hareket etmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı maddeden levhalar kullanıldığı için kırılma indisi değişmeden kalabilir; değiştirilen temel nicelik kalınlıktır. Bu nedenle ‘Levhaların kırılma indisi her eklemede mutlaka değişmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; levhaların maddesi ve gözlem koşulları aynı tutulurken kırıcı ortam kalınlığının artması görünür yer değiştirmeyi artırmıştır; bu, gerçek derinliğin etkisini destekler. ‘Aynı ortam çifti için kırıcı ortam içindeki gerçek yol arttıkça gerçek ve görünür konum arasındaki fark büyüyebilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynı ortam çifti için kırıcı ortam içindeki gerçek yol arttıkça gerçek ve görünür konum arasındaki fark büyüyebilir.","level":4,"familyId":"gorunur-derinlik-veri-ornegi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: levhaların maddesi ve gözlem koşulları aynı tutulurken kırıcı ortam kalınlığının artması görünür yer değiştirmeyi artırmıştır; bu, gerçek derinliğin etkisini destekler. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; gözlenen artan yer değiştirme kırılmanın sürdüğünü gösterir. Bu nedenle ‘Levha kalınlığı arttıkça ışık artık ortam sınırlarında kırılmaz.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; işaretin gerçek konumu sabittir; değişen görünür konumdur. Bu nedenle ‘İşaret fiziksel olarak levhaların içine doğru hareket etmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; aynı maddeden levhalar kullanıldığı için kırılma indisi değişmeden kalabilir; değiştirilen temel nicelik kalınlıktır. Bu nedenle ‘Levhaların kırılma indisi her eklemede mutlaka değişmiştir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; levhaların maddesi ve gözlem koşulları aynı tutulurken kırıcı ortam kalınlığının artması görünür yer değiştirmeyi artırmıştır; bu, gerçek derinliğin etkisini destekler. ‘Aynı ortam çifti için kırıcı ortam içindeki gerçek yol arttıkça gerçek ve görünür konum arasındaki fark büyüyebilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme kapsamında görünür-gerçek derinlik ilişkisini kırılma indisi ve gözlem geometrisiyle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-027","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-027","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"257c83dfc36abecb7e4dbb7991e620e4551071b8f0f6318821ac3fa2da7f72a5","reviewDecisionSha256":"30ac9856e9b37dae3981f6a3f0aacc53bbd583aaf5a864cd3c1e18374f9fec21","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:257c83dfc36abecb7e4dbb7991e620e4551071b8f0f6318821ac3fa2da7f72a5","reviewedHash":"sha256:257c83dfc36abecb7e4dbb7991e620e4551071b8f0f6318821ac3fa2da7f72a5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:30ac9856e9b37dae3981f6a3f0aacc53bbd583aaf5a864cd3c1e18374f9fec21; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0440","contentProjectionSha256":"257c83dfc36abecb7e4dbb7991e620e4551071b8f0f6318821ac3fa2da7f72a5","reviewDecisionSha256":"30ac9856e9b37dae3981f6a3f0aacc53bbd583aaf5a864cd3c1e18374f9fec21","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0441","questionNumber":441,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Bir öğrenci, fiber optik kabloların yapısını araştırırken imzasız bir satış sayfasında “fiberin ana iletkeni metaldir” ifadesini görüyor. Bu bilgiyi doğrulamak için en uygun yaklaşım hangisidir?","choices":["İfade ilk arama sonucunda çıktığı için doğru kabul etmek","Bilgiyi ders kitabı, üniversite veya alan kurumu gibi güvenilir kaynaklarla karşılaştırmak; yazar, tarih ve kanıtı kaydetmek","Aynı ifadeyi paylaşan anonim sayfaların sayısını sayıp çoğunluğa uymak","Kaynakları incelemeden yalnız kablonun dış renginden karar vermek"],"distractorWhy":["Yanlış; arama sırası bilimsel doğruluk ölçütü değildir. Bu nedenle ‘İfade ilk arama sonucunda çıktığı için doğru kabul etmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; tek bir ticari ve imzasız kaynağa bağlı kalmak yerine uzmanlığı ve yayımlanma bağlamı açık kaynaklar arasında çapraz doğrulama yapmak güvenilirliği artırır. ‘Bilgiyi ders kitabı, üniversite veya alan kurumu gibi güvenilir kaynaklarla karşılaştırmak; yazar, tarih ve kanıtı kaydetmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; çok sayıda anonim tekrar bağımsız ve güvenilir kanıt oluşturmaz. Bu nedenle ‘Aynı ifadeyi paylaşan anonim sayfaların sayısını sayıp çoğunluğa uymak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; dış renk, çekirdeğin malzemesi ve çalışma prensibi hakkında güvenilir kanıt değildir. Bu nedenle ‘Kaynakları incelemeden yalnız kablonun dış renginden karar vermek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Bilgiyi ders kitabı, üniversite veya alan kurumu gibi güvenilir kaynaklarla karşılaştırmak; yazar, tarih ve kanıtı kaydetmek","level":3,"familyId":"fiber-optik-bilgi-kaynagi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: tek bir ticari ve imzasız kaynağa bağlı kalmak yerine uzmanlığı ve yayımlanma bağlamı açık kaynaklar arasında çapraz doğrulama yapmak güvenilirliği artırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; arama sırası bilimsel doğruluk ölçütü değildir. Bu nedenle ‘İfade ilk arama sonucunda çıktığı için doğru kabul etmek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; tek bir ticari ve imzasız kaynağa bağlı kalmak yerine uzmanlığı ve yayımlanma bağlamı açık kaynaklar arasında çapraz doğrulama yapmak güvenilirliği artırır. ‘Bilgiyi ders kitabı, üniversite veya alan kurumu gibi güvenilir kaynaklarla karşılaştırmak; yazar, tarih ve kanıtı kaydetmek’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; çok sayıda anonim tekrar bağımsız ve güvenilir kanıt oluşturmaz. Bu nedenle ‘Aynı ifadeyi paylaşan anonim sayfaların sayısını sayıp çoğunluğa uymak’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; dış renk, çekirdeğin malzemesi ve çalışma prensibi hakkında güvenilir kanıt değildir. Bu nedenle ‘Kaynakları incelemeden yalnız kablonun dış renginden karar vermek’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8e92c080df86f6a54087ae31e7d0584ee24485db352204c2a24847e19b068221","reviewDecisionSha256":"2f74772527082ce62eff6d637acdd4f4a9da69a667cc6fb681c0cc39975fc622","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:8e92c080df86f6a54087ae31e7d0584ee24485db352204c2a24847e19b068221","reviewedHash":"sha256:8e92c080df86f6a54087ae31e7d0584ee24485db352204c2a24847e19b068221","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2f74772527082ce62eff6d637acdd4f4a9da69a667cc6fb681c0cc39975fc622; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0441","contentProjectionSha256":"8e92c080df86f6a54087ae31e7d0584ee24485db352204c2a24847e19b068221","reviewDecisionSha256":"2f74772527082ce62eff6d637acdd4f4a9da69a667cc6fb681c0cc39975fc622","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0442","questionNumber":442,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Bir fiber optik kablonun temel katmanlarını ve işlevlerini en doğru eşleştiren seçenek hangisidir?","choices":["Dış kılıf ışığı taşır; çekirdek yalnız kabloyu boyar; kaplama elektrik akımını üretir.","Kaplama ışık kaynağıdır; çekirdek yalnız ısıyı uzaklaştırır; dış kılıf görüntüyü büyütür.","Çekirdek ile kaplama aynı görevi yapar; dış kılıf zorunlu olarak metal iletkendir.","Çekirdek ışığı taşır; çekirdeği saran daha düşük kırılma indisli kaplama ışığın yönlendirilmesine katkı sağlar; dış kılıf mekanik koruma sağlar."],"distractorWhy":["Yanlış; katmanların gerçek işlevleriyle uyuşmaz; ışık çekirdekte ilerler ve kaplama yönlendirmeye yardım eder. Bu nedenle ‘Dış kılıf ışığı taşır; çekirdek yalnız kabloyu boyar; kaplama elektrik akımını üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; fiber katmanları ışık üretmez ve büyüteç gibi çalışmaz. Bu nedenle ‘Kaplama ışık kaynağıdır; çekirdek yalnız ısıyı uzaklaştırır; dış kılıf görüntüyü büyütür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; çekirdek ve kaplamanın optik işlevleri farklıdır; dış kılıfın temel görevi korumadır. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplama aynı görevi yapar; dış kılıf zorunlu olarak metal iletkendir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; fiberin ışık taşıyan bölgesi çekirdektir, kaplama uygun kırılma indisi farkıyla ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder ve dış kılıf fiziksel koruma görevi üstlenir. ‘Çekirdek ışığı taşır; çekirdeği saran daha düşük kırılma indisli kaplama ışığın yönlendirilmesine katkı sağlar; dış kılıf mekanik koruma sağlar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çekirdek ışığı taşır; çekirdeği saran daha düşük kırılma indisli kaplama ışığın yönlendirilmesine katkı sağlar; dış kılıf mekanik koruma sağlar.","level":2,"familyId":"fiber-optik-katman-gorevleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiberin ışık taşıyan bölgesi çekirdektir, kaplama uygun kırılma indisi farkıyla ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder ve dış kılıf fiziksel koruma görevi üstlenir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; katmanların gerçek işlevleriyle uyuşmaz; ışık çekirdekte ilerler ve kaplama yönlendirmeye yardım eder. Bu nedenle ‘Dış kılıf ışığı taşır; çekirdek yalnız kabloyu boyar; kaplama elektrik akımını üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; fiber katmanları ışık üretmez ve büyüteç gibi çalışmaz. Bu nedenle ‘Kaplama ışık kaynağıdır; çekirdek yalnız ısıyı uzaklaştırır; dış kılıf görüntüyü büyütür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; çekirdek ve kaplamanın optik işlevleri farklıdır; dış kılıfın temel görevi korumadır. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplama aynı görevi yapar; dış kılıf zorunlu olarak metal iletkendir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; fiberin ışık taşıyan bölgesi çekirdektir, kaplama uygun kırılma indisi farkıyla ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder ve dış kılıf fiziksel koruma görevi üstlenir. ‘Çekirdek ışığı taşır; çekirdeği saran daha düşük kırılma indisli kaplama ışığın yönlendirilmesine katkı sağlar; dış kılıf mekanik koruma sağlar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"040189c3b2098e86b7a64d123b162960e782f8a073bb884209c4886469acb9fa","reviewDecisionSha256":"c8943e1b3cf53134e8a75b1eef6c12368113728e4440872dc977ed292dfd2f77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:040189c3b2098e86b7a64d123b162960e782f8a073bb884209c4886469acb9fa","reviewedHash":"sha256:040189c3b2098e86b7a64d123b162960e782f8a073bb884209c4886469acb9fa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8943e1b3cf53134e8a75b1eef6c12368113728e4440872dc977ed292dfd2f77; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0442","contentProjectionSha256":"040189c3b2098e86b7a64d123b162960e782f8a073bb884209c4886469acb9fa","reviewDecisionSha256":"c8943e1b3cf53134e8a75b1eef6c12368113728e4440872dc977ed292dfd2f77","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0443","questionNumber":443,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"İki internet kaynağından biri fiber optik kabloların elektromanyetik girişimden etkilenmediğini, diğeri ise bakır kablolar kadar etkilendiğini ileri sürüyor. Öğrenci bu çelişkiyi nasıl çözmelidir?","choices":["Kaynakların uzmanlığını ve kanıtlarını inceleyip iddiayı güvenilir ders, üniversite veya teknik kurum kaynaklarıyla çapraz kontrol etmelidir.","Daha uzun yazılmış olan metni otomatik olarak doğru kabul etmelidir.","Her iki iddiayı da kaynak göstermeden sunumuna eklemelidir.","En yeni görünen sayfanın yazar ve kanıt bilgisine bakmadan onu seçmelidir."],"distractorWhy":["Doğru; fiberde bilginin ışıkla taşınması gibi fiziksel ilke, uzman ve izlenebilir kaynaklarla doğrulanarak çelişkili iddialar değerlendirilebilir. ‘Kaynakların uzmanlığını ve kanıtlarını inceleyip iddiayı güvenilir ders, üniversite veya teknik kurum kaynaklarıyla çapraz kontrol etmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; metin uzunluğu güvenilirlik ve bilimsel doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Daha uzun yazılmış olan metni otomatik olarak doğru kabul etmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; çelişki çözülmeden iki iddiayı yan yana vermek doğrulama yapıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki iddiayı da kaynak göstermeden sunumuna eklemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; güncellik önemlidir fakat tek başına uzmanlık ve kanıtın yerini tutmaz. Bu nedenle ‘En yeni görünen sayfanın yazar ve kanıt bilgisine bakmadan onu seçmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Kaynakların uzmanlığını ve kanıtlarını inceleyip iddiayı güvenilir ders, üniversite veya teknik kurum kaynaklarıyla çapraz kontrol etmelidir.","level":4,"familyId":"fiber-optik-bilgi-kaynagi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiberde bilginin ışıkla taşınması gibi fiziksel ilke, uzman ve izlenebilir kaynaklarla doğrulanarak çelişkili iddialar değerlendirilebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; fiberde bilginin ışıkla taşınması gibi fiziksel ilke, uzman ve izlenebilir kaynaklarla doğrulanarak çelişkili iddialar değerlendirilebilir. ‘Kaynakların uzmanlığını ve kanıtlarını inceleyip iddiayı güvenilir ders, üniversite veya teknik kurum kaynaklarıyla çapraz kontrol etmelidir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; metin uzunluğu güvenilirlik ve bilimsel doğruluk kanıtı değildir. Bu nedenle ‘Daha uzun yazılmış olan metni otomatik olarak doğru kabul etmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; çelişki çözülmeden iki iddiayı yan yana vermek doğrulama yapıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle ‘Her iki iddiayı da kaynak göstermeden sunumuna eklemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; güncellik önemlidir fakat tek başına uzmanlık ve kanıtın yerini tutmaz. Bu nedenle ‘En yeni görünen sayfanın yazar ve kanıt bilgisine bakmadan onu seçmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6854e2357bdbdc683acd1c045a0c115c7900c85826ebc1da385a15703995721b","reviewDecisionSha256":"41a2bf7e083b0084d629d8d07ceeba7834406b2c7e89a50b46f8398500f65882","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6854e2357bdbdc683acd1c045a0c115c7900c85826ebc1da385a15703995721b","reviewedHash":"sha256:6854e2357bdbdc683acd1c045a0c115c7900c85826ebc1da385a15703995721b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:41a2bf7e083b0084d629d8d07ceeba7834406b2c7e89a50b46f8398500f65882; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0443","contentProjectionSha256":"6854e2357bdbdc683acd1c045a0c115c7900c85826ebc1da385a15703995721b","reviewDecisionSha256":"41a2bf7e083b0084d629d8d07ceeba7834406b2c7e89a50b46f8398500f65882","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0444","questionNumber":444,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Işığın fiber çekirdeğinde uzun mesafe boyunca yönlendirilmesine en doğrudan katkı sağlayan yapısal özellik hangisidir?","choices":["Dış kılıfın her zaman parlak renkte olması","Çekirdek ile kaplamanın kırılma indislerinin tamamen eşit olması","Çekirdeğin kırılma indisinin kaplamanınkinden büyük olması ve ışığın sınır yüzeyine uygun açılarla ulaşması","Kablonun yalnız düz bir çizgi hâlinde kullanılabilmesi"],"distractorWhy":["Yanlış; dış kılıfın rengi ışığın çekirdek-kaplama sınırındaki davranışını belirlemez. Bu nedenle ‘Dış kılıfın her zaman parlak renkte olması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; indis farkının ortadan kalkması ışığı çekirdekte tutan sınır etkisini zayıflatır. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplamanın kırılma indislerinin tamamen eşit olması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; bu düzen, çekirdekten daha düşük indisli kaplamaya yönelen ışığın gerekli koşullarda toplam iç yansıma yaparak çekirdek içinde kalmasını sağlar. ‘Çekirdeğin kırılma indisinin kaplamanınkinden büyük olması ve ışığın sınır yüzeyine uygun açılarla ulaşması’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; fiberler belirli bükülme sınırları içinde yön değiştirebilir; temel yönlendirme yapısal indis farkına dayanır. Bu nedenle ‘Kablonun yalnız düz bir çizgi hâlinde kullanılabilmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Çekirdeğin kırılma indisinin kaplamanınkinden büyük olması ve ışığın sınır yüzeyine uygun açılarla ulaşması","level":3,"familyId":"fiber-optik-katman-gorevleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu düzen, çekirdekten daha düşük indisli kaplamaya yönelen ışığın gerekli koşullarda toplam iç yansıma yaparak çekirdek içinde kalmasını sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; dış kılıfın rengi ışığın çekirdek-kaplama sınırındaki davranışını belirlemez. Bu nedenle ‘Dış kılıfın her zaman parlak renkte olması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; indis farkının ortadan kalkması ışığı çekirdekte tutan sınır etkisini zayıflatır. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplamanın kırılma indislerinin tamamen eşit olması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bu düzen, çekirdekten daha düşük indisli kaplamaya yönelen ışığın gerekli koşullarda toplam iç yansıma yaparak çekirdek içinde kalmasını sağlar. ‘Çekirdeğin kırılma indisinin kaplamanınkinden büyük olması ve ışığın sınır yüzeyine uygun açılarla ulaşması’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; fiberler belirli bükülme sınırları içinde yön değiştirebilir; temel yönlendirme yapısal indis farkına dayanır. Bu nedenle ‘Kablonun yalnız düz bir çizgi hâlinde kullanılabilmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4b82e0d87419fb23ef18a91eb92e888097bed598dba9d8421dffe6730c928e4a","reviewDecisionSha256":"84f1a5b7d8534300884a96d8d6c79f81773747c8563c103f0b356769c634c88c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4b82e0d87419fb23ef18a91eb92e888097bed598dba9d8421dffe6730c928e4a","reviewedHash":"sha256:4b82e0d87419fb23ef18a91eb92e888097bed598dba9d8421dffe6730c928e4a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:84f1a5b7d8534300884a96d8d6c79f81773747c8563c103f0b356769c634c88c; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0444","contentProjectionSha256":"4b82e0d87419fb23ef18a91eb92e888097bed598dba9d8421dffe6730c928e4a","reviewDecisionSha256":"84f1a5b7d8534300884a96d8d6c79f81773747c8563c103f0b356769c634c88c","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0445","questionNumber":445,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Çalışan bir fiber kablo çok keskin büküldüğünde alıcıdaki ışık şiddeti belirgin biçimde azalıyor. Bu gözlemin en uygun açıklaması hangisidir?","choices":["Bükülme çekirdeğin kırılma indisini her durumda sıfıra indirir.","Işık bükülen bölgede elektrik akımına dönüşüp tamamen kaybolur.","Keskin bükülme, bazı ışınların çekirdek-kaplama sınırına toplam iç yansıma koşulunu sağlayamayacak biçimde ulaşmasına ve ışığın dışarı sızmasına yol açabilir.","Dış kılıfın rengi koyulaştığı için ışık hızı sonsuz olur."],"distractorWhy":["Yanlış; kırılma indisi keskin bükülme nedeniyle sıfır olmaz; temel sorun ışınların sınır koşullarının değişmesidir. Bu nedenle ‘Bükülme çekirdeğin kırılma indisini her durumda sıfıra indirir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; fiberdeki iletim ışığın yönlendirilmesine dayanır; açıklama ışığın elektrik akımına dönüşmesi değildir. Bu nedenle ‘Işık bükülen bölgede elektrik akımına dönüşüp tamamen kaybolur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; bükülme ışınların sınır yüzeyine geliş geometrisini değiştirerek bir bölümünün çekirdek içinde tutulmasını engelleyebilir; bu da iletim kaybı oluşturur. ‘Keskin bükülme, bazı ışınların çekirdek-kaplama sınırına toplam iç yansıma koşulunu sağlayamayacak biçimde ulaşmasına ve ışığın dışarı sızmasına yol açabilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; dış renk ve sonsuz hız iddiası fiziksel değildir ve gözlenen kaybı açıklamaz. Bu nedenle ‘Dış kılıfın rengi koyulaştığı için ışık hızı sonsuz olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Keskin bükülme, bazı ışınların çekirdek-kaplama sınırına toplam iç yansıma koşulunu sağlayamayacak biçimde ulaşmasına ve ışığın dışarı sızmasına yol açabilir.","level":4,"familyId":"fiber-optik-ic-yansima-kosullari","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bükülme ışınların sınır yüzeyine geliş geometrisini değiştirerek bir bölümünün çekirdek içinde tutulmasını engelleyebilir; bu da iletim kaybı oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; kırılma indisi keskin bükülme nedeniyle sıfır olmaz; temel sorun ışınların sınır koşullarının değişmesidir. Bu nedenle ‘Bükülme çekirdeğin kırılma indisini her durumda sıfıra indirir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; fiberdeki iletim ışığın yönlendirilmesine dayanır; açıklama ışığın elektrik akımına dönüşmesi değildir. Bu nedenle ‘Işık bükülen bölgede elektrik akımına dönüşüp tamamen kaybolur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bükülme ışınların sınır yüzeyine geliş geometrisini değiştirerek bir bölümünün çekirdek içinde tutulmasını engelleyebilir; bu da iletim kaybı oluşturur. ‘Keskin bükülme, bazı ışınların çekirdek-kaplama sınırına toplam iç yansıma koşulunu sağlayamayacak biçimde ulaşmasına ve ışığın dışarı sızmasına yol açabilir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; dış renk ve sonsuz hız iddiası fiziksel değildir ve gözlenen kaybı açıklamaz. Bu nedenle ‘Dış kılıfın rengi koyulaştığı için ışık hızı sonsuz olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"48553db1c5a488165f93ab80f4f21b07d3e3f7b68796b1949c7e554545c8d801","reviewDecisionSha256":"18f78739387b09ec650ef2906f8fca5f3030a7e30e9d39b7518ed4cdf72740c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:48553db1c5a488165f93ab80f4f21b07d3e3f7b68796b1949c7e554545c8d801","reviewedHash":"sha256:48553db1c5a488165f93ab80f4f21b07d3e3f7b68796b1949c7e554545c8d801","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:18f78739387b09ec650ef2906f8fca5f3030a7e30e9d39b7518ed4cdf72740c4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0445","contentProjectionSha256":"48553db1c5a488165f93ab80f4f21b07d3e3f7b68796b1949c7e554545c8d801","reviewDecisionSha256":"18f78739387b09ec650ef2906f8fca5f3030a7e30e9d39b7518ed4cdf72740c4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0446","questionNumber":446,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Fiber optik kablonun katmanları için aşağıdaki görev paylaşımından hangisi doğrudur?","choices":["Çekirdek ışık sinyalini taşır, kaplama ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder, koruyucu kılıf darbeye ve çevresel etkilere karşı dayanım sağlar.","Kaplama veriyi elektrik akımı olarak taşır, çekirdek yalnız kabloyu sertleştirir, kılıf ışığı üretir.","Kılıf kırılma indisini ölçer, çekirdek sesi büyütür, kaplama ısı üretir.","Bütün katmanlar yalnız süsleme amacı taşır ve optik işleve sahip değildir."],"distractorWhy":["Doğru; bu görev paylaşımı fiberin optik iletim ve mekanik koruma işlevlerini doğru katmanlara bağlar. ‘Çekirdek ışık sinyalini taşır, kaplama ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder, koruyucu kılıf darbeye ve çevresel etkilere karşı dayanım sağlar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; fiberde veri çekirdekteki ışıkla taşınır; kaplama ve kılıf belirtilen görevleri yapmaz. Bu nedenle ‘Kaplama veriyi elektrik akımı olarak taşır, çekirdek yalnız kabloyu sertleştirir, kılıf ışığı üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; bu işlevlerin hiçbiri fiber katmanlarının temel görevi değildir. Bu nedenle ‘Kılıf kırılma indisini ölçer, çekirdek sesi büyütür, kaplama ısı üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; çekirdek ve kaplama fiberin çalışma prensibinin temel parçalarıdır. Bu nedenle ‘Bütün katmanlar yalnız süsleme amacı taşır ve optik işleve sahip değildir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Çekirdek ışık sinyalini taşır, kaplama ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder, koruyucu kılıf darbeye ve çevresel etkilere karşı dayanım sağlar.","level":2,"familyId":"fiber-optik-katman-gorevleri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu görev paylaşımı fiberin optik iletim ve mekanik koruma işlevlerini doğru katmanlara bağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; bu görev paylaşımı fiberin optik iletim ve mekanik koruma işlevlerini doğru katmanlara bağlar. ‘Çekirdek ışık sinyalini taşır, kaplama ışığın çekirdekte kalmasına yardım eder, koruyucu kılıf darbeye ve çevresel etkilere karşı dayanım sağlar.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; fiberde veri çekirdekteki ışıkla taşınır; kaplama ve kılıf belirtilen görevleri yapmaz. Bu nedenle ‘Kaplama veriyi elektrik akımı olarak taşır, çekirdek yalnız kabloyu sertleştirir, kılıf ışığı üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; bu işlevlerin hiçbiri fiber katmanlarının temel görevi değildir. Bu nedenle ‘Kılıf kırılma indisini ölçer, çekirdek sesi büyütür, kaplama ısı üretir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; çekirdek ve kaplama fiberin çalışma prensibinin temel parçalarıdır. Bu nedenle ‘Bütün katmanlar yalnız süsleme amacı taşır ve optik işleve sahip değildir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 2; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ad019107746b1703dd2bf447fa7f31984929dafa4db38cf69b456f678b4b0f09","reviewDecisionSha256":"133b2eb5ad6de505477d1804172f625bc334f0c6e5e2e312e4b9b017054bf9e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ad019107746b1703dd2bf447fa7f31984929dafa4db38cf69b456f678b4b0f09","reviewedHash":"sha256:ad019107746b1703dd2bf447fa7f31984929dafa4db38cf69b456f678b4b0f09","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:133b2eb5ad6de505477d1804172f625bc334f0c6e5e2e312e4b9b017054bf9e7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0446","contentProjectionSha256":"ad019107746b1703dd2bf447fa7f31984929dafa4db38cf69b456f678b4b0f09","reviewDecisionSha256":"133b2eb5ad6de505477d1804172f625bc334f0c6e5e2e312e4b9b017054bf9e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0447","questionNumber":447,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Bir ışının fiber çekirdeği ile kaplama sınırında toplam iç yansıma yapabilmesi için hangi koşullar birlikte sağlanmalıdır?","choices":["Işık düşük indisli kaplamadan yüksek indisli çekirdeğe geçmeli ve yüzeye dik gelmelidir.","Işık kırılma indisi büyük çekirdekten daha küçük indisli kaplamaya yönelmeli ve sınırdaki gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.","Çekirdek ile kaplama aynı kırılma indisine sahip olmalı ve ışık rastgele yönde ilerlemelidir.","Işık mutlaka görünür bölgenin dışında olmalı ve kablo metalden yapılmalıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; düşük indisli ortamdan yüksek indisli ortama geçişte toplam iç yansıma oluşmaz. Bu nedenle ‘Işık düşük indisli kaplamadan yüksek indisli çekirdeğe geçmeli ve yüzeye dik gelmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; toplam iç yansıma yalnız büyük indisli ortamdan küçük indisli ortama geçiş girişiminde ve yeterince büyük gelme açısında oluşur. ‘Işık kırılma indisi büyük çekirdekten daha küçük indisli kaplamaya yönelmeli ve sınırdaki gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; indis farkı olmadan toplam iç yansımayı sağlayan optik sınır oluşmaz. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplama aynı kırılma indisine sahip olmalı ve ışık rastgele yönde ilerlemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; toplam iç yansıma koşulları dalga boyunun görünür olup olmamasından çok ortam indisleri ve geliş açısıyla ilgilidir; metal çekirdek zorunlu değildir. Bu nedenle ‘Işık mutlaka görünür bölgenin dışında olmalı ve kablo metalden yapılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işık kırılma indisi büyük çekirdekten daha küçük indisli kaplamaya yönelmeli ve sınırdaki gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.","level":3,"familyId":"fiber-optik-ic-yansima-kosullari","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: toplam iç yansıma yalnız büyük indisli ortamdan küçük indisli ortama geçiş girişiminde ve yeterince büyük gelme açısında oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; düşük indisli ortamdan yüksek indisli ortama geçişte toplam iç yansıma oluşmaz. Bu nedenle ‘Işık düşük indisli kaplamadan yüksek indisli çekirdeğe geçmeli ve yüzeye dik gelmelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; toplam iç yansıma yalnız büyük indisli ortamdan küçük indisli ortama geçiş girişiminde ve yeterince büyük gelme açısında oluşur. ‘Işık kırılma indisi büyük çekirdekten daha küçük indisli kaplamaya yönelmeli ve sınırdaki gelme açısı sınır açısından büyük olmalıdır.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 3. seçenek: Yanlış; indis farkı olmadan toplam iç yansımayı sağlayan optik sınır oluşmaz. Bu nedenle ‘Çekirdek ile kaplama aynı kırılma indisine sahip olmalı ve ışık rastgele yönde ilerlemelidir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; toplam iç yansıma koşulları dalga boyunun görünür olup olmamasından çok ortam indisleri ve geliş açısıyla ilgilidir; metal çekirdek zorunlu değildir. Bu nedenle ‘Işık mutlaka görünür bölgenin dışında olmalı ve kablo metalden yapılmalıdır.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"24093aba5a67b59927bf9ab0731bd267e2347d3245dfa947cd6d533393be5503","reviewDecisionSha256":"940596a109fa8df51e2ada400ba742a91c0f68533929fc78e03dac04a2883315","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:24093aba5a67b59927bf9ab0731bd267e2347d3245dfa947cd6d533393be5503","reviewedHash":"sha256:24093aba5a67b59927bf9ab0731bd267e2347d3245dfa947cd6d533393be5503","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:940596a109fa8df51e2ada400ba742a91c0f68533929fc78e03dac04a2883315; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0447","contentProjectionSha256":"24093aba5a67b59927bf9ab0731bd267e2347d3245dfa947cd6d533393be5503","reviewDecisionSha256":"940596a109fa8df51e2ada400ba742a91c0f68533929fc78e03dac04a2883315","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0448","questionNumber":448,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Bir fiberin kaplama malzemesi, çekirdekle aynı kırılma indisine sahip başka bir malzemeyle değiştirilirse diğer koşullar aynıyken ne beklenir?","choices":["Işık daha güçlü toplam iç yansıma yapar çünkü indisler eşittir.","Fiberin dış kılıfı otomatik olarak ışık kaynağına dönüşür.","Işığın frekansı sonsuza çıkar ve bütün kayıplar yok olur.","Çekirdek-kaplama sınırındaki optik yönlendirme zayıflar ve ışığın çekirdek içinde tutulması güçleşir."],"distractorWhy":["Yanlış; toplam iç yansıma için yüksek indisten düşük indise geçiş gerekir; eşit indisler bu koşulu sağlamaz. Bu nedenle ‘Işık daha güçlü toplam iç yansıma yapar çünkü indisler eşittir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; kaplama indisinin değişmesi dış kılıfa ışık üretme özelliği kazandırmaz. Bu nedenle ‘Fiberin dış kılıfı otomatik olarak ışık kaynağına dönüşür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; indislerin eşitlenmesi böyle bir frekans değişimi oluşturmaz ve kayıpları ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Işığın frekansı sonsuza çıkar ve bütün kayıplar yok olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; kırılma indisi farkı ortadan kalktığında toplam iç yansımayı destekleyen belirgin sınır etkisi kaybolur; iletim kaybı artabilir. ‘Çekirdek-kaplama sınırındaki optik yönlendirme zayıflar ve ışığın çekirdek içinde tutulması güçleşir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Çekirdek-kaplama sınırındaki optik yönlendirme zayıflar ve ışığın çekirdek içinde tutulması güçleşir.","level":4,"familyId":"fiber-optik-ic-yansima-kosullari","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kırılma indisi farkı ortadan kalktığında toplam iç yansımayı destekleyen belirgin sınır etkisi kaybolur; iletim kaybı artabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; toplam iç yansıma için yüksek indisten düşük indise geçiş gerekir; eşit indisler bu koşulu sağlamaz. Bu nedenle ‘Işık daha güçlü toplam iç yansıma yapar çünkü indisler eşittir.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; kaplama indisinin değişmesi dış kılıfa ışık üretme özelliği kazandırmaz. Bu nedenle ‘Fiberin dış kılıfı otomatik olarak ışık kaynağına dönüşür.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; indislerin eşitlenmesi böyle bir frekans değişimi oluşturmaz ve kayıpları ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘Işığın frekansı sonsuza çıkar ve bütün kayıplar yok olur.’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; kırılma indisi farkı ortadan kalktığında toplam iç yansımayı destekleyen belirgin sınır etkisi kaybolur; iletim kaybı artabilir. ‘Çekirdek-kaplama sınırındaki optik yönlendirme zayıflar ve ışığın çekirdek içinde tutulması güçleşir.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 4; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d0a3f24f2344e0f5ebac8f3a61d9fee2e0d18cb038dc65251647132f2cd04c0a","reviewDecisionSha256":"d89a9465b909a6fb6a12952f3e3777cc3341709492f3d9bcb5495be81c463763","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:d0a3f24f2344e0f5ebac8f3a61d9fee2e0d18cb038dc65251647132f2cd04c0a","reviewedHash":"sha256:d0a3f24f2344e0f5ebac8f3a61d9fee2e0d18cb038dc65251647132f2cd04c0a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d89a9465b909a6fb6a12952f3e3777cc3341709492f3d9bcb5495be81c463763; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0448","contentProjectionSha256":"d0a3f24f2344e0f5ebac8f3a61d9fee2e0d18cb038dc65251647132f2cd04c0a","reviewDecisionSha256":"d89a9465b909a6fb6a12952f3e3777cc3341709492f3d9bcb5495be81c463763","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0449","questionNumber":449,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Karanlık bir ortamda, saydam bir kaptan çıkan ince su jetine lazer tutulduğunda ışığın kıvrılan su yolunu izlediği gözleniyor. Bu gösteri fiber optikle hangi ortak ilkeye dayanır?","choices":["Işığın uygun koşullarda daha büyük kırılma indisli ortam içinde toplam iç yansımalarla yönlendirilmesine","Işığın bütün ortamlarda yalnız doğrusal gidip hiçbir sınırda yön değiştirmemesine","Suyun ışığı elektrik akımına dönüştürmesine","Havanın sudan daha büyük kırılma indisine sahip olmasına"],"distractorWhy":["Doğru; su jeti ile çevresindeki hava arasındaki sınır, uygun açılarda toplam iç yansıma oluşturabilir; bu, fiber çekirdeğindeki yönlendirmeye benzer. ‘Işığın uygun koşullarda daha büyük kırılma indisli ortam içinde toplam iç yansımalarla yönlendirilmesine’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; gösteride ışık kıvrılan su yolunu izlediğinden sınır etkileri önemlidir. Bu nedenle ‘Işığın bütün ortamlarda yalnız doğrusal gidip hiçbir sınırda yön değiştirmemesine’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; gözlenen olay elektrik dönüşümü değil optik yönlendirmedir. Bu nedenle ‘Suyun ışığı elektrik akımına dönüştürmesine’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; normal koşullarda suyun kırılma indisi havanınkinden büyüktür; toplam iç yansıma bu yöndeki indis farkıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Havanın sudan daha büyük kırılma indisine sahip olmasına’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Işığın uygun koşullarda daha büyük kırılma indisli ortam içinde toplam iç yansımalarla yönlendirilmesine","level":3,"familyId":"fiber-optik-ic-yansima-kosullari","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: su jeti ile çevresindeki hava arasındaki sınır, uygun açılarda toplam iç yansıma oluşturabilir; bu, fiber çekirdeğindeki yönlendirmeye benzer. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; su jeti ile çevresindeki hava arasındaki sınır, uygun açılarda toplam iç yansıma oluşturabilir; bu, fiber çekirdeğindeki yönlendirmeye benzer. ‘Işığın uygun koşullarda daha büyük kırılma indisli ortam içinde toplam iç yansımalarla yönlendirilmesine’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 2. seçenek: Yanlış; gösteride ışık kıvrılan su yolunu izlediğinden sınır etkileri önemlidir. Bu nedenle ‘Işığın bütün ortamlarda yalnız doğrusal gidip hiçbir sınırda yön değiştirmemesine’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; gözlenen olay elektrik dönüşümü değil optik yönlendirmedir. Bu nedenle ‘Suyun ışığı elektrik akımına dönüştürmesine’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; normal koşullarda suyun kırılma indisi havanınkinden büyüktür; toplam iç yansıma bu yöndeki indis farkıyla ilişkilidir. Bu nedenle ‘Havanın sudan daha büyük kırılma indisine sahip olmasına’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"75a703f04cbef967b538ea95b0b9190b233eb777f19ec77e3795b7ab34eed6c0","reviewDecisionSha256":"705f74dada5eca8f3c01106a090111356cacc10c69593b30952fbecfb351064e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:75a703f04cbef967b538ea95b0b9190b233eb777f19ec77e3795b7ab34eed6c0","reviewedHash":"sha256:75a703f04cbef967b538ea95b0b9190b233eb777f19ec77e3795b7ab34eed6c0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:705f74dada5eca8f3c01106a090111356cacc10c69593b30952fbecfb351064e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0449","contentProjectionSha256":"75a703f04cbef967b538ea95b0b9190b233eb777f19ec77e3795b7ab34eed6c0","reviewDecisionSha256":"705f74dada5eca8f3c01106a090111356cacc10c69593b30952fbecfb351064e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0450","questionNumber":450,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Doktorların vücudun iç bölgelerini küçük bir açıklıktan aydınlatıp görüntüleyebilmesini sağlayan endoskoplarda fiber optik demetlerin kullanılmasının temel gerekçesi hangisidir?","choices":["Fiberlerin bütün dokuları mıknatıs gibi çekmesi","Fiberlerin ışık olmadan kendiliğinden görüntü üretmesi","Işığın ince ve esnek yollar boyunca yönlendirilebilmesi, aydınlatma ve görüntü bilgisinin erişilmesi güç bölgelere taşınmasına yardımcı olur.","Fiberlerin yalnız yüksek sıcaklık üretmek amacıyla kullanılması"],"distractorWhy":["Yanlış; fiber optiklerin kullanım nedeni manyetik çekim değildir. Bu nedenle ‘Fiberlerin bütün dokuları mıknatıs gibi çekmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Yanlış; endoskopta görüntü için aydınlatma ve geri dönen ışık gerekir; fiber kendiliğinden görüntü oluşturmaz. Bu nedenle ‘Fiberlerin ışık olmadan kendiliğinden görüntü üretmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar.","Doğru; fiber demetleri toplam iç yansıma ile ışığı kıvrılabilir ince güzergâhlarda iletebildiği için tıbbi görüntüleme ve aydınlatmada kullanışlıdır. ‘Işığın ince ve esnek yollar boyunca yönlendirilebilmesi, aydınlatma ve görüntü bilgisinin erişilmesi güç bölgelere taşınmasına yardımcı olur.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur.","Yanlış; temel amaç ısı üretmek değil ışığı güvenli ve kontrollü biçimde taşımaktır. Bu nedenle ‘Fiberlerin yalnız yüksek sıcaklık üretmek amacıyla kullanılması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Işığın ince ve esnek yollar boyunca yönlendirilebilmesi, aydınlatma ve görüntü bilgisinin erişilmesi güç bölgelere taşınmasına yardımcı olur.","level":3,"familyId":"fiber-optik-uygulama-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiber demetleri toplam iç yansıma ile ışığı kıvrılabilir ince güzergâhlarda iletebildiği için tıbbi görüntüleme ve aydınlatmada kullanışlıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; fiber optiklerin kullanım nedeni manyetik çekim değildir. Bu nedenle ‘Fiberlerin bütün dokuları mıknatıs gibi çekmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; endoskopta görüntü için aydınlatma ve geri dönen ışık gerekir; fiber kendiliğinden görüntü oluşturmaz. Bu nedenle ‘Fiberlerin ışık olmadan kendiliğinden görüntü üretmesi’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; fiber demetleri toplam iç yansıma ile ışığı kıvrılabilir ince güzergâhlarda iletebildiği için tıbbi görüntüleme ve aydınlatmada kullanışlıdır. ‘Işığın ince ve esnek yollar boyunca yönlendirilebilmesi, aydınlatma ve görüntü bilgisinin erişilmesi güç bölgelere taşınmasına yardımcı olur.’ ifadesi deney koşulu, ışın davranışı ve iddianın kapsamıyla birlikte uyuşur. 4. seçenek: Yanlış; temel amaç ısı üretmek değil ışığı güvenli ve kontrollü biçimde taşımaktır. Bu nedenle ‘Fiberlerin yalnız yüksek sıcaklık üretmek amacıyla kullanılması’ seçeneği deney değişkenini, kırılma/tam yansıma koşulunu, derinlik ilişkisini ya da kanıt gücünü yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek bütün verilenlerle uyumludur.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli ayna konumu, ışın/ortam koşulu, açı veya derinlik verisi, deney düzeni ve fiber yapı bilgisi metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm fizik yasası, oran, değişken kontrolü ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"16aa23e5e0ba88c373a119c0a98f67d8e9c4037c72e1fb88648229b6a27e521e","reviewDecisionSha256":"51d6afd8029027e838fef11caab643a96f20dd0e462dc263ddbdd4749845f5e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:16aa23e5e0ba88c373a119c0a98f67d8e9c4037c72e1fb88648229b6a27e521e","reviewedHash":"sha256:16aa23e5e0ba88c373a119c0a98f67d8e9c4037c72e1fb88648229b6a27e521e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:51d6afd8029027e838fef11caab643a96f20dd0e462dc263ddbdd4749845f5e4; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0450","contentProjectionSha256":"16aa23e5e0ba88c373a119c0a98f67d8e9c4037c72e1fb88648229b6a27e521e","reviewDecisionSha256":"51d6afd8029027e838fef11caab643a96f20dd0e462dc263ddbdd4749845f5e4","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0451","questionNumber":451,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Yüksek veri miktarının uzun mesafeye, güçlü elektromanyetik alanların bulunduğu bir bölgeden geçirilmesi planlanıyor. Bu koşullarda fiber optik hattın tercih edilmesini en iyi gerekçelendiren seçenek hangisidir?","choices":["Fiber yalnız kısa mesafede çalışır ve elektromanyetik alanı güçlendirir.","Fiberde veri mekanik titreşimle taşındığı için her koşulda tamamen kayıpsızdır.","Bütün kablo türleri aynı kayıp ve parazit özelliklerine sahip olduğundan seçim rastgele yapılmalıdır.","Işıkla veri taşıması, düşük iletim kaybı ve elektromanyetik girişime karşı dayanıklılığı uzun mesafeli iletişim için avantaj sağlar."],"distractorWhy":["Yanlış; fiberin önemli kullanım alanlarından biri uzun mesafeli iletişimdir ve elektromanyetik paraziti güçlendirmez. Bu nedenle ‘Fiber yalnız kısa mesafede çalışır ve elektromanyetik alanı güçlendirir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; veri ışıkla taşınır ve gerçek sistemlerde kayıp sıfır değildir. Bu nedenle ‘Fiberde veri mekanik titreşimle taşındığı için her koşulda tamamen kayıpsızdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; malzeme ve taşıma mekanizması farklı olduğundan kablo türlerinin performansı aynı değildir. Bu nedenle ‘Bütün kablo türleri aynı kayıp ve parazit özelliklerine sahip olduğundan seçim rastgele yapılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; fiberde veri ışık sinyaliyle taşındığından elektromanyetik parazit etkisi düşüktür; uygun sistemlerde uzun mesafe ve yüksek kapasite avantajı sunar. ‘Işıkla veri taşıması, düşük iletim kaybı ve elektromanyetik girişime karşı dayanıklılığı uzun mesafeli iletişim için avantaj sağlar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Işıkla veri taşıması, düşük iletim kaybı ve elektromanyetik girişime karşı dayanıklılığı uzun mesafeli iletişim için avantaj sağlar.","level":3,"familyId":"fiber-optik-uygulama-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiberde veri ışık sinyaliyle taşındığından elektromanyetik parazit etkisi düşüktür; uygun sistemlerde uzun mesafe ve yüksek kapasite avantajı sunar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; fiberin önemli kullanım alanlarından biri uzun mesafeli iletişimdir ve elektromanyetik paraziti güçlendirmez. Bu nedenle ‘Fiber yalnız kısa mesafede çalışır ve elektromanyetik alanı güçlendirir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; veri ışıkla taşınır ve gerçek sistemlerde kayıp sıfır değildir. Bu nedenle ‘Fiberde veri mekanik titreşimle taşındığı için her koşulda tamamen kayıpsızdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; malzeme ve taşıma mekanizması farklı olduğundan kablo türlerinin performansı aynı değildir. Bu nedenle ‘Bütün kablo türleri aynı kayıp ve parazit özelliklerine sahip olduğundan seçim rastgele yapılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; fiberde veri ışık sinyaliyle taşındığından elektromanyetik parazit etkisi düşüktür; uygun sistemlerde uzun mesafe ve yüksek kapasite avantajı sunar. ‘Işıkla veri taşıması, düşük iletim kaybı ve elektromanyetik girişime karşı dayanıklılığı uzun mesafeli iletişim için avantaj sağlar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b3f74d2b9dd5794ecd8b31ccb2b7166b1c3b0a7abff9315914e4dcdf958cd3fd","reviewDecisionSha256":"366dbce3793251638618b3fbc0f9e711ac896a282cf3faec784e6e4b16535c8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b3f74d2b9dd5794ecd8b31ccb2b7166b1c3b0a7abff9315914e4dcdf958cd3fd","reviewedHash":"sha256:b3f74d2b9dd5794ecd8b31ccb2b7166b1c3b0a7abff9315914e4dcdf958cd3fd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:366dbce3793251638618b3fbc0f9e711ac896a282cf3faec784e6e4b16535c8b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0451","contentProjectionSha256":"b3f74d2b9dd5794ecd8b31ccb2b7166b1c3b0a7abff9315914e4dcdf958cd3fd","reviewDecisionSha256":"366dbce3793251638618b3fbc0f9e711ac896a282cf3faec784e6e4b16535c8b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0452","questionNumber":452,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Yüksek gerilim tesisindeki bir sensörden kontrol odasına sinyal taşınacaktır. Elektriksel yalıtım ve elektromanyetik parazitten etkilenmeme önceliklidir. Hangi seçim ve gerekçe en uygundur?","choices":["Korumasız metal tel; çünkü elektromanyetik alan arttıkça sinyal her zaman daha temiz olur.","Fiber optik bağlantı; çünkü ışıkla iletim yapar, elektriksel olarak yalıtkandır ve elektromanyetik girişime karşı dirençlidir.","Herhangi bir kablo; çünkü taşıma ortamının güvenlik ve parazit üzerinde etkisi yoktur.","Yalnız kalın plastik boru; çünkü içinde sinyal kaynağı olmadan veri kendiliğinden ilerler."],"distractorWhy":["Yanlış; metal iletkenler parazitten etkilenebilir ve yüksek gerilim ortamında yalıtım riski oluşturabilir. Bu nedenle ‘Korumasız metal tel; çünkü elektromanyetik alan arttıkça sinyal her zaman daha temiz olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; fiberin metalik elektrik iletimi gerektirmemesi, yüksek gerilim çevresinde yalıtım ve parazit bağışıklığı açısından önemli üstünlük sağlar. ‘Fiber optik bağlantı; çünkü ışıkla iletim yapar, elektriksel olarak yalıtkandır ve elektromanyetik girişime karşı dirençlidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; kablonun malzemesi ve sinyal taşıma biçimi güvenlik ile girişim duyarlılığını belirler. Bu nedenle ‘Herhangi bir kablo; çünkü taşıma ortamının güvenlik ve parazit üzerinde etkisi yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; veri iletimi için etkin bir taşıma sistemi ve verici-alıcı gerekir; boş boru tek başına işlev görmez. Bu nedenle ‘Yalnız kalın plastik boru; çünkü içinde sinyal kaynağı olmadan veri kendiliğinden ilerler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Fiber optik bağlantı; çünkü ışıkla iletim yapar, elektriksel olarak yalıtkandır ve elektromanyetik girişime karşı dirençlidir.","level":4,"familyId":"fiber-optik-uygulama-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiberin metalik elektrik iletimi gerektirmemesi, yüksek gerilim çevresinde yalıtım ve parazit bağışıklığı açısından önemli üstünlük sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; metal iletkenler parazitten etkilenebilir ve yüksek gerilim ortamında yalıtım riski oluşturabilir. Bu nedenle ‘Korumasız metal tel; çünkü elektromanyetik alan arttıkça sinyal her zaman daha temiz olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; fiberin metalik elektrik iletimi gerektirmemesi, yüksek gerilim çevresinde yalıtım ve parazit bağışıklığı açısından önemli üstünlük sağlar. ‘Fiber optik bağlantı; çünkü ışıkla iletim yapar, elektriksel olarak yalıtkandır ve elektromanyetik girişime karşı dirençlidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; kablonun malzemesi ve sinyal taşıma biçimi güvenlik ile girişim duyarlılığını belirler. Bu nedenle ‘Herhangi bir kablo; çünkü taşıma ortamının güvenlik ve parazit üzerinde etkisi yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; veri iletimi için etkin bir taşıma sistemi ve verici-alıcı gerekir; boş boru tek başına işlev görmez. Bu nedenle ‘Yalnız kalın plastik boru; çünkü içinde sinyal kaynağı olmadan veri kendiliğinden ilerler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"821444450de150b07ad07fa189679368012a08a2f560fbbb88e1f56bb117c749","reviewDecisionSha256":"b7459f129cae7e191bb3b6ea7b92f91ff586f576d4256b44b7313fe9f4154801","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:821444450de150b07ad07fa189679368012a08a2f560fbbb88e1f56bb117c749","reviewedHash":"sha256:821444450de150b07ad07fa189679368012a08a2f560fbbb88e1f56bb117c749","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b7459f129cae7e191bb3b6ea7b92f91ff586f576d4256b44b7313fe9f4154801; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0452","contentProjectionSha256":"821444450de150b07ad07fa189679368012a08a2f560fbbb88e1f56bb117c749","reviewDecisionSha256":"b7459f129cae7e191bb3b6ea7b92f91ff586f576d4256b44b7313fe9f4154801","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0453","questionNumber":453,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"İki iletim hattı aynı veri sinyalini taşıyor. A hattında 10 km sonunda sinyal kullanılabilir düzeyde ve yakındaki elektrik motoru çalışınca ek gürültü gözlenmiyor. B hattında 5 km sonunda belirgin zayıflama ve motor çalışınca parazit görülüyor. Bu verilerden hangi sonuç çıkarılabilir?","choices":["B hattı kesinlikle fiber optiktir çünkü daha çok parazit üretmiştir.","A hattı, uzun mesafe ve elektromanyetik parazitli ortam için fiber optik kullanımına daha uygun özellikler göstermektedir.","İki hat arasında işlevsel fark yoktur; uzaklık ve parazit verileri seçimde kullanılamaz.","A hattı yalnız dış rengi açık olduğu için daha iyi çalışmıştır."],"distractorWhy":["Yanlış; elektromanyetik parazite duyarlılık fiber için beklenen temel avantajla uyuşmaz. Bu nedenle ‘ikinci hattı kesinlikle fiber optiktir çünkü daha çok parazit üretmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; birinci’nın daha düşük kayıp ve motor kaynaklı girişimden etkilenmeme özellikleri fiber optiğin tipik avantajlarıyla uyumludur. ‘birinci hattı, uzun mesafe ve elektromanyetik parazitli ortam için fiber optik kullanımına daha uygun özellikler göstermektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; veriler hatların performanslarının belirgin biçimde farklı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ‘İki hat arasında işlevsel fark yoktur; uzaklık ve parazit verileri seçimde kullanılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; veriler performans farkını dış renkle ilişkilendirecek kanıt sunmaz. Bu nedenle ‘birinci hattı yalnız dış rengi açık olduğu için daha iyi çalışmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"A hattı, uzun mesafe ve elektromanyetik parazitli ortam için fiber optik kullanımına daha uygun özellikler göstermektedir.","level":4,"familyId":"fiber-optik-kanit-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birinci’nın daha düşük kayıp ve motor kaynaklı girişimden etkilenmeme özellikleri fiber optiğin tipik avantajlarıyla uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; elektromanyetik parazite duyarlılık fiber için beklenen temel avantajla uyuşmaz. Bu nedenle ‘ikinci hattı kesinlikle fiber optiktir çünkü daha çok parazit üretmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; birinci’nın daha düşük kayıp ve motor kaynaklı girişimden etkilenmeme özellikleri fiber optiğin tipik avantajlarıyla uyumludur. ‘birinci hattı, uzun mesafe ve elektromanyetik parazitli ortam için fiber optik kullanımına daha uygun özellikler göstermektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; veriler hatların performanslarının belirgin biçimde farklı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ‘İki hat arasında işlevsel fark yoktur; uzaklık ve parazit verileri seçimde kullanılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; veriler performans farkını dış renkle ilişkilendirecek kanıt sunmaz. Bu nedenle ‘birinci hattı yalnız dış rengi açık olduğu için daha iyi çalışmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"793274b0d96adb5d586b038e43a5770b41c52529fdb013ca1651f4e34002989b","reviewDecisionSha256":"13043f6c8a6482612d7494e760383cd5db5ea5a429b6a2a1d25dff65fef2c224","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:793274b0d96adb5d586b038e43a5770b41c52529fdb013ca1651f4e34002989b","reviewedHash":"sha256:793274b0d96adb5d586b038e43a5770b41c52529fdb013ca1651f4e34002989b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:13043f6c8a6482612d7494e760383cd5db5ea5a429b6a2a1d25dff65fef2c224; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0453","contentProjectionSha256":"793274b0d96adb5d586b038e43a5770b41c52529fdb013ca1651f4e34002989b","reviewDecisionSha256":"13043f6c8a6482612d7494e760383cd5db5ea5a429b6a2a1d25dff65fef2c224","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0454","questionNumber":454,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"İki kablo örneği inceleniyor. X örneğinde saydam bir çekirdek ve onu saran ayrı bir kaplama görülüyor; girişte verilen ışık diğer uçtan çıkıyor. Y örneğinin içi tek parça metal iletkenden oluşuyor. Hangisi fiber optik yapıya daha uygundur?","choices":["X örneği; çünkü ışık taşıyan çekirdek ve onu çevreleyen kaplama yapısı fiber optiğin temel özelliğidir.","Y örneği; çünkü fiber optik yalnız metal iç iletkenden oluşur.","Her ikisi de kesinlikle aynıdır; iç yapı kablo türünü belirlemez.","Hiçbiri; çünkü fiber optikte ışığın bir uçtan diğerine ulaşması beklenmez."],"distractorWhy":["Doğru; fiber optik kabloda saydam çekirdek-kaplama düzeni bulunur ve sinyal ışıkla taşınır; X gözlemleri bu yapıyla uyumludur. ‘X örneği; çünkü ışık taşıyan çekirdek ve onu çevreleyen kaplama yapısı fiber optiğin temel özelliğidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; tek parça metal iletken geleneksel elektriksel kablo yapısını gösterir, fiberin temel optik yapısı değildir. Bu nedenle ‘Y örneği; çünkü fiber optik yalnız metal iç iletkenden oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; çekirdek-kaplama yapısı ile metal iletken, farklı taşıma mekanizmalarına işaret eder. Bu nedenle ‘Her ikisi de kesinlikle aynıdır; iç yapı kablo türünü belirlemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; fiberin temel amacı ışık sinyalini bir uçtan diğerine yönlendirmektir. Bu nedenle ‘Hiçbiri; çünkü fiber optikte ışığın bir uçtan diğerine ulaşması beklenmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"X örneği; çünkü ışık taşıyan çekirdek ve onu çevreleyen kaplama yapısı fiber optiğin temel özelliğidir.","level":2,"familyId":"fiber-optik-kanit-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: fiber optik kabloda saydam çekirdek-kaplama düzeni bulunur ve sinyal ışıkla taşınır; X gözlemleri bu yapıyla uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; fiber optik kabloda saydam çekirdek-kaplama düzeni bulunur ve sinyal ışıkla taşınır; X gözlemleri bu yapıyla uyumludur. ‘X örneği; çünkü ışık taşıyan çekirdek ve onu çevreleyen kaplama yapısı fiber optiğin temel özelliğidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; tek parça metal iletken geleneksel elektriksel kablo yapısını gösterir, fiberin temel optik yapısı değildir. Bu nedenle ‘Y örneği; çünkü fiber optik yalnız metal iç iletkenden oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; çekirdek-kaplama yapısı ile metal iletken, farklı taşıma mekanizmalarına işaret eder. Bu nedenle ‘Her ikisi de kesinlikle aynıdır; iç yapı kablo türünü belirlemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; fiberin temel amacı ışık sinyalini bir uçtan diğerine yönlendirmektir. Bu nedenle ‘Hiçbiri; çünkü fiber optikte ışığın bir uçtan diğerine ulaşması beklenmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c58f8409d3356e3d6e1c55e8e980a653d4beca816b5b3c5d47760cab0b35ca7b","reviewDecisionSha256":"04e3d0e64930b4e8aad63e0fdd8ab3f0617f08a0c088bafe8725f022d1618bc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c58f8409d3356e3d6e1c55e8e980a653d4beca816b5b3c5d47760cab0b35ca7b","reviewedHash":"sha256:c58f8409d3356e3d6e1c55e8e980a653d4beca816b5b3c5d47760cab0b35ca7b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:04e3d0e64930b4e8aad63e0fdd8ab3f0617f08a0c088bafe8725f022d1618bc7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0454","contentProjectionSha256":"c58f8409d3356e3d6e1c55e8e980a653d4beca816b5b3c5d47760cab0b35ca7b","reviewDecisionSha256":"04e3d0e64930b4e8aad63e0fdd8ab3f0617f08a0c088bafe8725f022d1618bc7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0455","questionNumber":455,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-7","topic":"Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-028","noteKey":"tr-g11-fizik-note-028","objective":"FİZ.11.4.7","question":"Bir grup fiber optiklerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanları hakkında sınıf sunumu hazırlıyor. Toplanan bilgilerin doğrulanabilir olmasını en iyi sağlayan çalışma biçimi hangisidir?","choices":["Kaynak adlarını kaldırıp bütün cümleleri tek bir anonim metin gibi sunmak","Yalnız en çok beğeni alan sosyal medya paylaşımını kullanmak","Her iddia için yazar, kurum, tarih ve kaynak adresini kaydetmek; temel bilgileri birden fazla güvenilir kaynakla karşılaştırmak ve çelişkileri gerekçeli biçimde çözmek","Bir kaynaktaki tüm ifadeleri karşılaştırmadan doğru kabul etmek"],"distractorWhy":["Yanlış; kaynakların izlenebilirliğini ortadan kaldırır ve doğrulamayı engeller. Bu nedenle ‘Kaynak adlarını kaldırıp bütün cümleleri tek bir anonim metin gibi sunmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; beğeni sayısı uzmanlık, kanıt ve bilimsel doğruluk yerine geçmez. Bu nedenle ‘Yalnız en çok beğeni alan sosyal medya paylaşımını kullanmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; izlenebilir kaynak kaydı ve bağımsız çapraz doğrulama, sunumdaki bilgilerin nereden geldiğini ve hangi kanıta dayandığını denetlenebilir kılar. ‘Her iddia için yazar, kurum, tarih ve kaynak adresini kaydetmek; temel bilgileri birden fazla güvenilir kaynakla karşılaştırmak ve çelişkileri gerekçeli biçimde çözmek’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; tek kaynak hatalı veya eksik olabilir; çapraz kontrol yapılmadığında güvenilirlik azalır. Bu nedenle ‘Bir kaynaktaki tüm ifadeleri karşılaştırmadan doğru kabul etmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Her iddia için yazar, kurum, tarih ve kaynak adresini kaydetmek; temel bilgileri birden fazla güvenilir kaynakla karşılaştırmak ve çelişkileri gerekçeli biçimde çözmek","level":5,"familyId":"fiber-optik-bilgi-kaynagi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: izlenebilir kaynak kaydı ve bağımsız çapraz doğrulama, sunumdaki bilgilerin nereden geldiğini ve hangi kanıta dayandığını denetlenebilir kılar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; kaynakların izlenebilirliğini ortadan kaldırır ve doğrulamayı engeller. Bu nedenle ‘Kaynak adlarını kaldırıp bütün cümleleri tek bir anonim metin gibi sunmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; beğeni sayısı uzmanlık, kanıt ve bilimsel doğruluk yerine geçmez. Bu nedenle ‘Yalnız en çok beğeni alan sosyal medya paylaşımını kullanmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; izlenebilir kaynak kaydı ve bağımsız çapraz doğrulama, sunumdaki bilgilerin nereden geldiğini ve hangi kanıta dayandığını denetlenebilir kılar. ‘Her iddia için yazar, kurum, tarih ve kaynak adresini kaydetmek; temel bilgileri birden fazla güvenilir kaynakla karşılaştırmak ve çelişkileri gerekçeli biçimde çözmek’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; tek kaynak hatalı veya eksik olabilir; çapraz kontrol yapılmadığında güvenilirlik azalır. Bu nedenle ‘Bir kaynaktaki tüm ifadeleri karşılaştırmadan doğru kabul etmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme kapsamında fiber optiğin yapı, tam yansıma, kullanım alanı ve kaynak güvenilirliğini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-028","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-028","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4d3e20ec9c1f71e3e0c04410b947c6aa8403f2374bf8606a1c7a38ff06462e63","reviewDecisionSha256":"9db0dce21f4709eb6ac1719ab116d72bee2162a59ab195cdea97bed4213e069e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4d3e20ec9c1f71e3e0c04410b947c6aa8403f2374bf8606a1c7a38ff06462e63","reviewedHash":"sha256:4d3e20ec9c1f71e3e0c04410b947c6aa8403f2374bf8606a1c7a38ff06462e63","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9db0dce21f4709eb6ac1719ab116d72bee2162a59ab195cdea97bed4213e069e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0455","contentProjectionSha256":"4d3e20ec9c1f71e3e0c04410b947c6aa8403f2374bf8606a1c7a38ff06462e63","reviewDecisionSha256":"9db0dce21f4709eb6ac1719ab116d72bee2162a59ab195cdea97bed4213e069e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0456","questionNumber":456,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Havadan cam bir prizmaya gönderilen tek renkli ışın, ilk yüzeye eğik geliyor ve ikinci yüzeyden yeniden havaya çıkıyor. Normal koşullarda ışının yön değişimi için en uygun açıklama hangisidir?","choices":["Işın her iki yüzeyde de hiç yön değiştirmeden aynı doğru üzerinde ilerler.","Işın cama girerken normalden uzaklaşır, çıkarken normale yaklaşır ve tepeye sapar.","Işının yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; prizmanın malzemesi ve yüzey normalleri önemsizdir.","Işın cama girerken normale yaklaşır, camdan havaya çıkarken normalden uzaklaşır ve prizmanın geometrisi nedeniyle genel olarak taban yönüne sapar."],"distractorWhy":["Yanlış; eğik gelişte farklı kırılma indisli ortamlar arasında yön değişimi beklenir. Bu nedenle ‘Işın her iki yüzeyde de hiç yön değiştirmeden aynı doğru üzerinde ilerler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; yüksek indisli cama girişte normale yaklaşma, havaya çıkışta normalden uzaklaşma beklenir. Bu nedenle ‘Işın cama girerken normalden uzaklaşır, çıkarken normale yaklaşır ve tepeye sapar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; kırılma yönü ortam indisleri, geliş açısı ve yüzey geometrisiyle belirlenir. Bu nedenle ‘Işının yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; prizmanın malzemesi ve yüzey normalleri önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; hava-cam sınırında daha büyük indise geçiş ışını normale yaklaştırır, cam-hava sınırında küçük indise geçiş normalden uzaklaştırır; iki kırılma birlikte tabana doğru net sapma oluşturur. ‘Işın cama girerken normale yaklaşır, camdan havaya çıkarken normalden uzaklaşır ve prizmanın geometrisi nedeniyle genel olarak taban yönüne sapar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Işın cama girerken normale yaklaşır, camdan havaya çıkarken normalden uzaklaşır ve prizmanın geometrisi nedeniyle genel olarak taban yönüne sapar.","level":3,"familyId":"prizma-hipotez-sinami","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hava-cam sınırında daha büyük indise geçiş ışını normale yaklaştırır, cam-hava sınırında küçük indise geçiş normalden uzaklaştırır; iki kırılma birlikte tabana doğru net sapma oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; eğik gelişte farklı kırılma indisli ortamlar arasında yön değişimi beklenir. Bu nedenle ‘Işın her iki yüzeyde de hiç yön değiştirmeden aynı doğru üzerinde ilerler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; yüksek indisli cama girişte normale yaklaşma, havaya çıkışta normalden uzaklaşma beklenir. Bu nedenle ‘Işın cama girerken normalden uzaklaşır, çıkarken normale yaklaşır ve tepeye sapar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; kırılma yönü ortam indisleri, geliş açısı ve yüzey geometrisiyle belirlenir. Bu nedenle ‘Işının yönü yalnız ışık şiddetine bağlıdır; prizmanın malzemesi ve yüzey normalleri önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; hava-cam sınırında daha büyük indise geçiş ışını normale yaklaştırır, cam-hava sınırında küçük indise geçiş normalden uzaklaştırır; iki kırılma birlikte tabana doğru net sapma oluşturur. ‘Işın cama girerken normale yaklaşır, camdan havaya çıkarken normalden uzaklaşır ve prizmanın geometrisi nedeniyle genel olarak taban yönüne sapar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f2d1509dad1f10e8dd0b896bfcbf3ed2f27f590500a6dcf62cca8de47ef15c69","reviewDecisionSha256":"e0ee216b92fe3d63b146ebb22040db56348145e072891734e3e194726f84f692","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f2d1509dad1f10e8dd0b896bfcbf3ed2f27f590500a6dcf62cca8de47ef15c69","reviewedHash":"sha256:f2d1509dad1f10e8dd0b896bfcbf3ed2f27f590500a6dcf62cca8de47ef15c69","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e0ee216b92fe3d63b146ebb22040db56348145e072891734e3e194726f84f692; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0456","contentProjectionSha256":"f2d1509dad1f10e8dd0b896bfcbf3ed2f27f590500a6dcf62cca8de47ef15c69","reviewDecisionSha256":"e0ee216b92fe3d63b146ebb22040db56348145e072891734e3e194726f84f692","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0457","questionNumber":457,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"“Tek renkli ışık prizmaya girdiğinde taban yönüne sapar” hipotezini sınamak isteyen bir öğrenci için en uygun deney planı hangisidir?","choices":["Prizma ve ışık kaynağı sabitlenmeli, giriş ve çıkış ışınlarının yolları işaretlenmeli, yüzey normalleri belirlenip farklı geliş açılarında ölçümler tekrarlanmalıdır.","Prizma kullanılmadan yalnız ışık kaynağının parlaklığı değiştirilmelidir.","Her denemede prizmanın malzemesi, biçimi, ışığın rengi ve geliş açısı birlikte değiştirilmelidir.","Çıkış ışını gözlenmeden yalnız prizmanın kütlesi ölçülmelidir."],"distractorWhy":["Doğru; kontrollü ve tekrarlı ışın izleme, hipotezin farklı geliş açıları altında geçerli olup olmadığını doğrudan test eder. ‘Prizma ve ışık kaynağı sabitlenmeli, giriş ve çıkış ışınlarının yolları işaretlenmeli, yüzey normalleri belirlenip farklı geliş açılarında ölçümler tekrarlanmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; prizmasız düzenek, prizmanın oluşturduğu yön değişimini sınayamaz. Bu nedenle ‘Prizma kullanılmadan yalnız ışık kaynağının parlaklığı değiştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; çok sayıda değişkenin aynı anda değişmesi hangi etmenin sonucu oluşturduğunu belirlemeyi engeller. Bu nedenle ‘Her denemede prizmanın malzemesi, biçimi, ışığın rengi ve geliş açısı birlikte değiştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; kütle ölçümü ışığın izlediği yolu doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Çıkış ışını gözlenmeden yalnız prizmanın kütlesi ölçülmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Prizma ve ışık kaynağı sabitlenmeli, giriş ve çıkış ışınlarının yolları işaretlenmeli, yüzey normalleri belirlenip farklı geliş açılarında ölçümler tekrarlanmalıdır.","level":4,"familyId":"prizma-hipotez-sinami","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kontrollü ve tekrarlı ışın izleme, hipotezin farklı geliş açıları altında geçerli olup olmadığını doğrudan test eder. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kontrollü ve tekrarlı ışın izleme, hipotezin farklı geliş açıları altında geçerli olup olmadığını doğrudan test eder. ‘Prizma ve ışık kaynağı sabitlenmeli, giriş ve çıkış ışınlarının yolları işaretlenmeli, yüzey normalleri belirlenip farklı geliş açılarında ölçümler tekrarlanmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; prizmasız düzenek, prizmanın oluşturduğu yön değişimini sınayamaz. Bu nedenle ‘Prizma kullanılmadan yalnız ışık kaynağının parlaklığı değiştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; çok sayıda değişkenin aynı anda değişmesi hangi etmenin sonucu oluşturduğunu belirlemeyi engeller. Bu nedenle ‘Her denemede prizmanın malzemesi, biçimi, ışığın rengi ve geliş açısı birlikte değiştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; kütle ölçümü ışığın izlediği yolu doğrudan test etmez. Bu nedenle ‘Çıkış ışını gözlenmeden yalnız prizmanın kütlesi ölçülmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3732e177f7d66933f8ee062ff42c8b7cdc51a7809993f6d3f4bbd8047695c070","reviewDecisionSha256":"c1641e6021d8ac0b6fc4724fbd7d3cde33ac0bbdac8ac01b1e73816cbb70ff5b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3732e177f7d66933f8ee062ff42c8b7cdc51a7809993f6d3f4bbd8047695c070","reviewedHash":"sha256:3732e177f7d66933f8ee062ff42c8b7cdc51a7809993f6d3f4bbd8047695c070","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c1641e6021d8ac0b6fc4724fbd7d3cde33ac0bbdac8ac01b1e73816cbb70ff5b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0457","contentProjectionSha256":"3732e177f7d66933f8ee062ff42c8b7cdc51a7809993f6d3f4bbd8047695c070","reviewDecisionSha256":"c1641e6021d8ac0b6fc4724fbd7d3cde33ac0bbdac8ac01b1e73816cbb70ff5b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0458","questionNumber":458,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Tek renkli bir ışın cam prizmanın ilk yüzeyine tam normal doğrultusunda giriyor, ikinci yüzeye ise eğik ulaşıyor ve havaya çıkıyor. Işının yolu için hangi çıkarım doğrudur?","choices":["İlk yüzeyde normalden uzaklaşır, ikinci yüzeyde yön değiştirmez.","İlk yüzeyde yön değiştirmez; ikinci yüzeyde camdan havaya geçtiği için normalden uzaklaşarak kırılır.","Her iki yüzeyde de normale yaklaşır.","İlk yüzeyde toplam iç yansıma yapar ve prizmaya hiç giremez."],"distractorWhy":["Yanlış; ilk yüzeye normal gelişte sapma olmaz; ikinci yüzeyde eğik geliş kırılma oluşturur. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normalden uzaklaşır, ikinci yüzeyde yön değiştirmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; normal doğrultudaki girişte gelme açısı sıfır olduğundan ilk sınırda sapma olmaz; ikinci sınırdaki eğik geçişte daha küçük indise yöneldiği için ışın normalden uzaklaşır. ‘İlk yüzeyde yön değiştirmez; ikinci yüzeyde camdan havaya geçtiği için normalden uzaklaşarak kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; camdan havaya çıkışta ışın normalden uzaklaşır. Bu nedenle ‘Her iki yüzeyde de normale yaklaşır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; toplam iç yansıma düşük indisten yüksek indise girişte oluşmaz; ışın normal doğrultuda cama girer. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde toplam iç yansıma yapar ve prizmaya hiç giremez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İlk yüzeyde yön değiştirmez; ikinci yüzeyde camdan havaya geçtiği için normalden uzaklaşarak kırılır.","level":3,"familyId":"prizma-yuzeyler-arasi-izleme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: normal doğrultudaki girişte gelme açısı sıfır olduğundan ilk sınırda sapma olmaz; ikinci sınırdaki eğik geçişte daha küçük indise yöneldiği için ışın normalden uzaklaşır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ilk yüzeye normal gelişte sapma olmaz; ikinci yüzeyde eğik geliş kırılma oluşturur. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normalden uzaklaşır, ikinci yüzeyde yön değiştirmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; normal doğrultudaki girişte gelme açısı sıfır olduğundan ilk sınırda sapma olmaz; ikinci sınırdaki eğik geçişte daha küçük indise yöneldiği için ışın normalden uzaklaşır. ‘İlk yüzeyde yön değiştirmez; ikinci yüzeyde camdan havaya geçtiği için normalden uzaklaşarak kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; camdan havaya çıkışta ışın normalden uzaklaşır. Bu nedenle ‘Her iki yüzeyde de normale yaklaşır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; toplam iç yansıma düşük indisten yüksek indise girişte oluşmaz; ışın normal doğrultuda cama girer. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde toplam iç yansıma yapar ve prizmaya hiç giremez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f7d6f2137ce23ea715a82ae3e23e62f88ba77a12ce1f972b5112ede09331da8d","reviewDecisionSha256":"60fe7aed8a218d4223d8695066c999af5ca897aaadec7864b90206f4d4931825","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f7d6f2137ce23ea715a82ae3e23e62f88ba77a12ce1f972b5112ede09331da8d","reviewedHash":"sha256:f7d6f2137ce23ea715a82ae3e23e62f88ba77a12ce1f972b5112ede09331da8d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:60fe7aed8a218d4223d8695066c999af5ca897aaadec7864b90206f4d4931825; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0458","contentProjectionSha256":"f7d6f2137ce23ea715a82ae3e23e62f88ba77a12ce1f972b5112ede09331da8d","reviewDecisionSha256":"60fe7aed8a218d4223d8695066c999af5ca897aaadec7864b90206f4d4931825","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0459","questionNumber":459,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Bir dik açılı cam prizmanın içinde ilerleyen tek renkli ışın, cam-hava sınırına sınır açısından daha büyük bir açıyla ulaşıyor. Bu yüzeyde ne gerçekleşir?","choices":["Işın hiçbir etkileşim olmadan yüzeyi geçer.","Işın normale yaklaşarak havaya çıkar.","Işın toplam iç yansıma yaparak prizmanın içinde yön değiştirir.","Işın yüzeyde durur ve enerjisi zorunlu olarak sıfır olur."],"distractorWhy":["Yanlış; indis farkı ve büyük gelme açısı yüzeyde toplam iç yansıma oluşturur. Bu nedenle ‘Işın hiçbir etkileşim olmadan yüzeyi geçer.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; sınır açısından büyük açı durumunda dışarı kırılan ışın yerine toplam iç yansıma oluşur. Bu nedenle ‘Işın normale yaklaşarak havaya çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; ışık büyük kırılma indisli camdan küçük indisli havaya yönelmekte ve gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan yüzeyden dışarı kırılmak yerine tamamen içeri yansır. ‘Işın toplam iç yansıma yaparak prizmanın içinde yön değiştirir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ideal modelde ışın yön değiştirerek içeri yansır; yüzeyde durmaz. Bu nedenle ‘Işın yüzeyde durur ve enerjisi zorunlu olarak sıfır olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Işın toplam iç yansıma yaparak prizmanın içinde yön değiştirir.","level":4,"familyId":"prizma-yuzeyler-arasi-izleme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ışık büyük kırılma indisli camdan küçük indisli havaya yönelmekte ve gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan yüzeyden dışarı kırılmak yerine tamamen içeri yansır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; indis farkı ve büyük gelme açısı yüzeyde toplam iç yansıma oluşturur. Bu nedenle ‘Işın hiçbir etkileşim olmadan yüzeyi geçer.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; sınır açısından büyük açı durumunda dışarı kırılan ışın yerine toplam iç yansıma oluşur. Bu nedenle ‘Işın normale yaklaşarak havaya çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ışık büyük kırılma indisli camdan küçük indisli havaya yönelmekte ve gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan yüzeyden dışarı kırılmak yerine tamamen içeri yansır. ‘Işın toplam iç yansıma yaparak prizmanın içinde yön değiştirir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; ideal modelde ışın yön değiştirerek içeri yansır; yüzeyde durmaz. Bu nedenle ‘Işın yüzeyde durur ve enerjisi zorunlu olarak sıfır olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"32afd98d50b98d67605defc3bb38a48fc9704ed6b0c80012c47a02fa88aa559a","reviewDecisionSha256":"04068b29f886f35eaa8a16fac3041c190265a84ae35653d4876c71d56404f382","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:32afd98d50b98d67605defc3bb38a48fc9704ed6b0c80012c47a02fa88aa559a","reviewedHash":"sha256:32afd98d50b98d67605defc3bb38a48fc9704ed6b0c80012c47a02fa88aa559a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:04068b29f886f35eaa8a16fac3041c190265a84ae35653d4876c71d56404f382; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0459","contentProjectionSha256":"32afd98d50b98d67605defc3bb38a48fc9704ed6b0c80012c47a02fa88aa559a","reviewDecisionSha256":"04068b29f886f35eaa8a16fac3041c190265a84ae35653d4876c71d56404f382","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0460","questionNumber":460,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Özdeş iki prizma, tabanları zıt yönlere bakacak ve ilk prizmanın çıkış ışını ikinci prizmaya uygun biçimde girecek biçimde simetrik yerleştiriliyor. Tek renkli ışık için en uygun öngörü hangisidir?","choices":["İki prizma her durumda ışığı aynı yöne sonsuz kez döndürür.","İkinci prizma ışığın rengini değiştirerek kırılma yasalarını geçersiz kılar.","İlk prizma ışığı tamamen yok ettiği için ikinci prizmaya ışın ulaşamaz.","İkinci prizmanın ters yönlü sapması, birincinin sapmasını kısmen veya uygun simetride büyük ölçüde dengeleyebilir; çıkan ışın giriş doğrultusuna paralel hâle gelebilir."],"distractorWhy":["Yanlış; zıt yönlü prizmalarda sapmalar aynı yönde olmak zorunda değildir ve sonsuz dönüş fiziksel değildir. Bu nedenle ‘İki prizma her durumda ışığı aynı yöne sonsuz kez döndürür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; tek renkli ışığın rengi prizma geçişiyle kendiliğinden değişmez; kırılma yasaları geçerlidir. Bu nedenle ‘İkinci prizma ışığın rengini değiştirerek kırılma yasalarını geçersiz kılar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; saydam prizma ideal modelde ışığı yok etmez; ışın kırılarak ilerler. Bu nedenle ‘İlk prizma ışığı tamamen yok ettiği için ikinci prizmaya ışın ulaşamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; prizmalar zıt yönlü ve simetrik olduğunda yüzeylerdeki kırılmalar ters yönlerde etkiler oluşturabilir; bu nedenle net açısal sapma azalabilir veya dengelenebilir. ‘İkinci prizmanın ters yönlü sapması, birincinin sapmasını kısmen veya uygun simetride büyük ölçüde dengeleyebilir; çıkan ışın giriş doğrultusuna paralel hâle gelebilir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"İkinci prizmanın ters yönlü sapması, birincinin sapmasını kısmen veya uygun simetride büyük ölçüde dengeleyebilir; çıkan ışın giriş doğrultusuna paralel hâle gelebilir.","level":5,"familyId":"prizma-coklu-duzenek-cikarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: prizmalar zıt yönlü ve simetrik olduğunda yüzeylerdeki kırılmalar ters yönlerde etkiler oluşturabilir; bu nedenle net açısal sapma azalabilir veya dengelenebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; zıt yönlü prizmalarda sapmalar aynı yönde olmak zorunda değildir ve sonsuz dönüş fiziksel değildir. Bu nedenle ‘İki prizma her durumda ışığı aynı yöne sonsuz kez döndürür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; tek renkli ışığın rengi prizma geçişiyle kendiliğinden değişmez; kırılma yasaları geçerlidir. Bu nedenle ‘İkinci prizma ışığın rengini değiştirerek kırılma yasalarını geçersiz kılar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; saydam prizma ideal modelde ışığı yok etmez; ışın kırılarak ilerler. Bu nedenle ‘İlk prizma ışığı tamamen yok ettiği için ikinci prizmaya ışın ulaşamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; prizmalar zıt yönlü ve simetrik olduğunda yüzeylerdeki kırılmalar ters yönlerde etkiler oluşturabilir; bu nedenle net açısal sapma azalabilir veya dengelenebilir. ‘İkinci prizmanın ters yönlü sapması, birincinin sapmasını kısmen veya uygun simetride büyük ölçüde dengeleyebilir; çıkan ışın giriş doğrultusuna paralel hâle gelebilir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"53787bba7b9de654cee3ad277cee3c861fad63aae85883b3df9b9947c5706f87","reviewDecisionSha256":"06910403bc8418cf7eec36f8d875bacafe960b19542c5bdcb242d67d492d14b0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:53787bba7b9de654cee3ad277cee3c861fad63aae85883b3df9b9947c5706f87","reviewedHash":"sha256:53787bba7b9de654cee3ad277cee3c861fad63aae85883b3df9b9947c5706f87","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:06910403bc8418cf7eec36f8d875bacafe960b19542c5bdcb242d67d492d14b0; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0460","contentProjectionSha256":"53787bba7b9de654cee3ad277cee3c861fad63aae85883b3df9b9947c5706f87","reviewDecisionSha256":"06910403bc8418cf7eec36f8d875bacafe960b19542c5bdcb242d67d492d14b0","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0461","questionNumber":461,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Özdeş iki prizma, tabanları aynı yöne bakacak biçimde ardışık yerleştiriliyor. İlk prizmadan çıkan tek renkli ışın ikinci prizmaya da uygun açıyla giriyor. Genel olarak hangi sonuç beklenir?","choices":["İki prizmanın sapmaları aynı yönde etkili olacağından ışının toplam yön değişimi tek prizmaya göre artabilir.","İkinci prizma birincinin sapmasını zorunlu olarak tamamen yok eder.","Işın ikinci prizmaya girdiği anda her yüzeyde normal doğrultuda ilerlemek zorundadır.","Prizmaların sayısı arttıkça kırılma indisi otomatik olarak sıfıra iner."],"distractorWhy":["Doğru; prizmaların tabanları aynı yönde olduğunda her birinin oluşturduğu taban yönlü sapma birbirini destekler; bu nedenle net sapma büyüyebilir. ‘İki prizmanın sapmaları aynı yönde etkili olacağından ışının toplam yön değişimi tek prizmaya göre artabilir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; tam dengeleme için zıt ve uygun simetrik yönelim gerekir; aynı yönelim sapmaları destekler. Bu nedenle ‘İkinci prizma birincinin sapmasını zorunlu olarak tamamen yok eder.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ışının yüzeylere normal gelmesi geometriye bağlı özel bir durumdur, zorunlu değildir. Bu nedenle ‘Işın ikinci prizmaya girdiği anda her yüzeyde normal doğrultuda ilerlemek zorundadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; sistemdeki prizma sayısı malzemenin kırılma indisini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Prizmaların sayısı arttıkça kırılma indisi otomatik olarak sıfıra iner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"İki prizmanın sapmaları aynı yönde etkili olacağından ışının toplam yön değişimi tek prizmaya göre artabilir.","level":4,"familyId":"prizma-coklu-duzenek-cikarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: prizmaların tabanları aynı yönde olduğunda her birinin oluşturduğu taban yönlü sapma birbirini destekler; bu nedenle net sapma büyüyebilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; prizmaların tabanları aynı yönde olduğunda her birinin oluşturduğu taban yönlü sapma birbirini destekler; bu nedenle net sapma büyüyebilir. ‘İki prizmanın sapmaları aynı yönde etkili olacağından ışının toplam yön değişimi tek prizmaya göre artabilir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; tam dengeleme için zıt ve uygun simetrik yönelim gerekir; aynı yönelim sapmaları destekler. Bu nedenle ‘İkinci prizma birincinin sapmasını zorunlu olarak tamamen yok eder.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ışının yüzeylere normal gelmesi geometriye bağlı özel bir durumdur, zorunlu değildir. Bu nedenle ‘Işın ikinci prizmaya girdiği anda her yüzeyde normal doğrultuda ilerlemek zorundadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; sistemdeki prizma sayısı malzemenin kırılma indisini sıfırlamaz. Bu nedenle ‘Prizmaların sayısı arttıkça kırılma indisi otomatik olarak sıfıra iner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"731401cfbfde1902770ad7316281e7695a073f06ffffb452fcdc08fda438b5fe","reviewDecisionSha256":"1acf51b41842275c426098ba8b36daa35adf63feab93fa341ecac36ef371a348","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:731401cfbfde1902770ad7316281e7695a073f06ffffb452fcdc08fda438b5fe","reviewedHash":"sha256:731401cfbfde1902770ad7316281e7695a073f06ffffb452fcdc08fda438b5fe","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1acf51b41842275c426098ba8b36daa35adf63feab93fa341ecac36ef371a348; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0461","contentProjectionSha256":"731401cfbfde1902770ad7316281e7695a073f06ffffb452fcdc08fda438b5fe","reviewDecisionSha256":"1acf51b41842275c426098ba8b36daa35adf63feab93fa341ecac36ef371a348","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0462","questionNumber":462,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Birden fazla prizmadan oluşan bir sistemde tek renkli ışının izleyeceği yolu çizim olmadan belirlemek için en güvenilir akıl yürütme sırası hangisidir?","choices":["Yalnız ilk yüzeyi inceleyip sonraki bütün yüzeylerde aynı yönü varsaymak","Her yüzey için normali ve iki ortamı belirlemek, ışının büyük ya da küçük indise geçişini saptamak, kırılma veya toplam iç yansıma kuralını uygulayıp çıkan ışını sonraki yüzeye taşımak","Prizmaların yalnız kütlelerini toplayıp ışık yolunu kütleden çıkarmak","Işığın şiddetini bilmeden hiçbir yüzeyde yön hakkında çıkarım yapılamayacağını kabul etmek"],"distractorWhy":["Yanlış; her yüzeyin normali ve ortam geçişi farklı olabilir; ilk sonuç bütün sistemi tek başına belirlemez. Bu nedenle ‘Yalnız ilk yüzeyi inceleyip sonraki bütün yüzeylerde aynı yönü varsaymak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; birleşik sistem, her sınır yüzeyinin sırayla çözümlenmesiyle izlenir; bir yüzeyden çıkan ışın sonraki yüzeyin gelen ışını olur. ‘Her yüzey için normali ve iki ortamı belirlemek, ışının büyük ya da küçük indise geçişini saptamak, kırılma veya toplam iç yansıma kuralını uygulayıp çıkan ışını sonraki yüzeye taşımak’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; kütle, kırılma doğrultusunu belirleyen temel değişken değildir. Bu nedenle ‘Prizmaların yalnız kütlelerini toplayıp ışık yolunu kütleden çıkarmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; yön değişimi için temel bilgiler yüzey normali, geliş açısı ve ortam indisleridir; şiddet zorunlu belirleyici değildir. Bu nedenle ‘Işığın şiddetini bilmeden hiçbir yüzeyde yön hakkında çıkarım yapılamayacağını kabul etmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Her yüzey için normali ve iki ortamı belirlemek, ışının büyük ya da küçük indise geçişini saptamak, kırılma veya toplam iç yansıma kuralını uygulayıp çıkan ışını sonraki yüzeye taşımak","level":4,"familyId":"prizma-coklu-duzenek-cikarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birleşik sistem, her sınır yüzeyinin sırayla çözümlenmesiyle izlenir; bir yüzeyden çıkan ışın sonraki yüzeyin gelen ışını olur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; her yüzeyin normali ve ortam geçişi farklı olabilir; ilk sonuç bütün sistemi tek başına belirlemez. Bu nedenle ‘Yalnız ilk yüzeyi inceleyip sonraki bütün yüzeylerde aynı yönü varsaymak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; birleşik sistem, her sınır yüzeyinin sırayla çözümlenmesiyle izlenir; bir yüzeyden çıkan ışın sonraki yüzeyin gelen ışını olur. ‘Her yüzey için normali ve iki ortamı belirlemek, ışının büyük ya da küçük indise geçişini saptamak, kırılma veya toplam iç yansıma kuralını uygulayıp çıkan ışını sonraki yüzeye taşımak’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; kütle, kırılma doğrultusunu belirleyen temel değişken değildir. Bu nedenle ‘Prizmaların yalnız kütlelerini toplayıp ışık yolunu kütleden çıkarmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; yön değişimi için temel bilgiler yüzey normali, geliş açısı ve ortam indisleridir; şiddet zorunlu belirleyici değildir. Bu nedenle ‘Işığın şiddetini bilmeden hiçbir yüzeyde yön hakkında çıkarım yapılamayacağını kabul etmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"af508afe68df2189a9de0cc4e41dc422d0c6c6ca2c0b8271b2e9feef1abec5ce","reviewDecisionSha256":"2bfbf4a61890931a92532a60fd5f8a015660c069322489e5067b978ee8653919","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:af508afe68df2189a9de0cc4e41dc422d0c6c6ca2c0b8271b2e9feef1abec5ce","reviewedHash":"sha256:af508afe68df2189a9de0cc4e41dc422d0c6c6ca2c0b8271b2e9feef1abec5ce","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2bfbf4a61890931a92532a60fd5f8a015660c069322489e5067b978ee8653919; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0462","contentProjectionSha256":"af508afe68df2189a9de0cc4e41dc422d0c6c6ca2c0b8271b2e9feef1abec5ce","reviewDecisionSha256":"2bfbf4a61890931a92532a60fd5f8a015660c069322489e5067b978ee8653919","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0463","questionNumber":463,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Bir öğrenci “Aynı prizmaya aynı açıyla gönderilen tek renkli ışığın şiddeti artırılırsa kırılma açısı da mutlaka artar.” hipotezini öne sürüyor. Bu hipotez nasıl değerlendirilmelidir?","choices":["Hipotez her koşulda doğrudur çünkü parlak ışık daha ağırdır.","Hipotez yalnız prizmanın rengi koyuysa doğrudur; diğer değişkenler önemsizdir.","Hipotez desteklenmez; aynı ortamlar, aynı renk ve aynı geliş açısında kırılma yönünü temel olarak ortamların kırılma indisleri belirler, ışık şiddeti değil.","Hipotez test edilemez çünkü prizmalarda hiçbir nicelik ölçülemez."],"distractorWhy":["Yanlış; ışığın parlaklığı kütle artışı gibi davranmaz ve kırılma açısını bu gerekçeyle değiştirmez. Bu nedenle ‘Hipotez her koşulda doğrudur çünkü parlak ışık daha ağırdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; prizmanın görünür rengi tek başına kırılma yönünü belirlemez; ortam indisi ve geliş açısı esastır. Bu nedenle ‘Hipotez yalnız prizmanın rengi koyuysa doğrudur; diğer değişkenler önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; Snell yasasına göre aynı ortam çifti ve geliş açısında doğrultu değişimi ışık şiddetinden bağımsızdır; şiddet değişimi tek başına kırılma açısını zorunlu olarak değiştirmez. ‘Hipotez desteklenmez; aynı ortamlar, aynı renk ve aynı geliş açısında kırılma yönünü temel olarak ortamların kırılma indisleri belirler, ışık şiddeti değil.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; giriş ve çıkış doğrultuları deneysel olarak işaretlenip açıları karşılaştırılabilir. Bu nedenle ‘Hipotez test edilemez çünkü prizmalarda hiçbir nicelik ölçülemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Hipotez desteklenmez; aynı ortamlar, aynı renk ve aynı geliş açısında kırılma yönünü temel olarak ortamların kırılma indisleri belirler, ışık şiddeti değil.","level":5,"familyId":"prizma-hipotez-sinami","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: Snell yasasına göre aynı ortam çifti ve geliş açısında doğrultu değişimi ışık şiddetinden bağımsızdır; şiddet değişimi tek başına kırılma açısını zorunlu olarak değiştirmez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ışığın parlaklığı kütle artışı gibi davranmaz ve kırılma açısını bu gerekçeyle değiştirmez. Bu nedenle ‘Hipotez her koşulda doğrudur çünkü parlak ışık daha ağırdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; prizmanın görünür rengi tek başına kırılma yönünü belirlemez; ortam indisi ve geliş açısı esastır. Bu nedenle ‘Hipotez yalnız prizmanın rengi koyuysa doğrudur; diğer değişkenler önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; Snell yasasına göre aynı ortam çifti ve geliş açısında doğrultu değişimi ışık şiddetinden bağımsızdır; şiddet değişimi tek başına kırılma açısını zorunlu olarak değiştirmez. ‘Hipotez desteklenmez; aynı ortamlar, aynı renk ve aynı geliş açısında kırılma yönünü temel olarak ortamların kırılma indisleri belirler, ışık şiddeti değil.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; giriş ve çıkış doğrultuları deneysel olarak işaretlenip açıları karşılaştırılabilir. Bu nedenle ‘Hipotez test edilemez çünkü prizmalarda hiçbir nicelik ölçülemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3f04a21cd34caed418884a1d1a34a3c4788aa10c65b1a93e2d21a130781a5109","reviewDecisionSha256":"1601b21f906a5c12a93eacca17907c37f356297f05f1acf3e40fe951bf40be02","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3f04a21cd34caed418884a1d1a34a3c4788aa10c65b1a93e2d21a130781a5109","reviewedHash":"sha256:3f04a21cd34caed418884a1d1a34a3c4788aa10c65b1a93e2d21a130781a5109","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1601b21f906a5c12a93eacca17907c37f356297f05f1acf3e40fe951bf40be02; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0463","contentProjectionSha256":"3f04a21cd34caed418884a1d1a34a3c4788aa10c65b1a93e2d21a130781a5109","reviewDecisionSha256":"1601b21f906a5c12a93eacca17907c37f356297f05f1acf3e40fe951bf40be02","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0464","questionNumber":464,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Tek renkli bir ışın cam prizmanın içine girdikten sonra bir yüzeyden havaya çıkmak yerine içeri yansıyor, daha sonra başka bir yüzeye ulaşıp dışarı çıkıyor. Bu yolun en tutarlı açıklaması hangisidir?","choices":["Işın ilk yüzeyde soğurulup daha sonra aynı enerjiyle başka yerde kendiliğinden yeniden oluşmuştur.","Prizma içinde ışık yalnız düz gider; iç yansıma hiçbir koşulda gerçekleşmez.","İlk yüzeyde ışığın frekansı sıfır olduğu için yansımış, ikinci yüzeyde sonsuz olduğu için çıkmıştır.","İlk iç yüzeyde camdan havaya geçiş girişimi sınır açısından büyük açıyla gerçekleştiği için toplam iç yansıma olmuş; sonraki yüzeyde çıkış koşulları sağlanınca ışın kırılarak havaya geçmiştir."],"distractorWhy":["Yanlış; ideal ışın modelinde yol süreklidir; ışın soğurulup başka yerde kendiliğinden oluşmaz. Bu nedenle ‘Işın ilk yüzeyde soğurulup daha sonra aynı enerjiyle başka yerde kendiliğinden yeniden oluşmuştur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; cam-hava sınırında uygun açılarda toplam iç yansıma gerçekleşebilir. Bu nedenle ‘Prizma içinde ışık yalnız düz gider; iç yansıma hiçbir koşulda gerçekleşmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; frekansın sıfır veya sonsuz olması açıklaması fiziksel değildir; davranış açı ve indis koşullarıyla açıklanır. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde ışığın frekansı sıfır olduğu için yansımış, ikinci yüzeyde sonsuz olduğu için çıkmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; bir yüzeyde toplam iç yansıma ile içeride kalan ışın, yön değiştirdikten sonra başka bir yüzeye farklı açıyla ulaşabilir ve burada kırılarak çıkabilir. ‘İlk iç yüzeyde camdan havaya geçiş girişimi sınır açısından büyük açıyla gerçekleştiği için toplam iç yansıma olmuş; sonraki yüzeyde çıkış koşulları sağlanınca ışın kırılarak havaya geçmiştir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"İlk iç yüzeyde camdan havaya geçiş girişimi sınır açısından büyük açıyla gerçekleştiği için toplam iç yansıma olmuş; sonraki yüzeyde çıkış koşulları sağlanınca ışın kırılarak havaya geçmiştir.","level":5,"familyId":"prizma-yuzeyler-arasi-izleme","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bir yüzeyde toplam iç yansıma ile içeride kalan ışın, yön değiştirdikten sonra başka bir yüzeye farklı açıyla ulaşabilir ve burada kırılarak çıkabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ideal ışın modelinde yol süreklidir; ışın soğurulup başka yerde kendiliğinden oluşmaz. Bu nedenle ‘Işın ilk yüzeyde soğurulup daha sonra aynı enerjiyle başka yerde kendiliğinden yeniden oluşmuştur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; cam-hava sınırında uygun açılarda toplam iç yansıma gerçekleşebilir. Bu nedenle ‘Prizma içinde ışık yalnız düz gider; iç yansıma hiçbir koşulda gerçekleşmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; frekansın sıfır veya sonsuz olması açıklaması fiziksel değildir; davranış açı ve indis koşullarıyla açıklanır. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde ışığın frekansı sıfır olduğu için yansımış, ikinci yüzeyde sonsuz olduğu için çıkmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bir yüzeyde toplam iç yansıma ile içeride kalan ışın, yön değiştirdikten sonra başka bir yüzeye farklı açıyla ulaşabilir ve burada kırılarak çıkabilir. ‘İlk iç yüzeyde camdan havaya geçiş girişimi sınır açısından büyük açıyla gerçekleştiği için toplam iç yansıma olmuş; sonraki yüzeyde çıkış koşulları sağlanınca ışın kırılarak havaya geçmiştir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"efe8b8824243a92a2f58bef54d28394669365083044f73d1b87a7a70b402a2b3","reviewDecisionSha256":"64ca0cd512e76af12c9b69c70a60acbddbf8d41adb46c9fbd3f4850ae25fa191","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:efe8b8824243a92a2f58bef54d28394669365083044f73d1b87a7a70b402a2b3","reviewedHash":"sha256:efe8b8824243a92a2f58bef54d28394669365083044f73d1b87a7a70b402a2b3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:64ca0cd512e76af12c9b69c70a60acbddbf8d41adb46c9fbd3f4850ae25fa191; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0464","contentProjectionSha256":"efe8b8824243a92a2f58bef54d28394669365083044f73d1b87a7a70b402a2b3","reviewDecisionSha256":"64ca0cd512e76af12c9b69c70a60acbddbf8d41adb46c9fbd3f4850ae25fa191","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0465","questionNumber":465,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Tek renkli bir ışın havadan cam bir prizmanın ilk yüzeyine dik geliyor. Prizma içinde ilerleyen ışın ikinci yüzeye eğik ulaşıyor ve bu yüzeydeki gelme açısı sınır açısından küçüktür. Işığın izleyeceği yol için en uygun açıklama hangisidir?","choices":["İlk yüzeyde normale yaklaşır; ikinci yüzeyde gelme doğrultusunu hiç değiştirmeden çıkar.","Her iki yüzeyde de tam yansıma yapar ve prizmanın içinde kapalı bir yol izler.","İlk yüzeyde yön değiştirmeden ilerler; ikinci yüzeyden havaya çıkarken normalden uzaklaşacak biçimde kırılır.","İlk yüzeyde normalden uzaklaşır; ikinci yüzeyde normale yaklaşarak camın içine geri döner."],"distractorWhy":["Yanlış; ilk yüzeye dik gelmede ışının yönü değişmez, ikinci yüzeyde ise eğik geçiş nedeniyle kırılma oluşur. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normale yaklaşır; ikinci yüzeyde gelme doğrultusunu hiç değiştirmeden çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; tam yansıma için ışının yüksek indisli ortamdan düşük indisli ortama sınır açısından büyük bir açıyla gelmesi gerekir; soruda açı daha küçüktür. Bu nedenle ‘Her iki yüzeyde de tam yansıma yapar ve prizmanın içinde kapalı bir yol izler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; ilk ara yüzde gelme açısı sıfır olduğu için sapma oluşmaz, ikinci ara yüzde ise yoğun optik ortamdan daha düşük indisli ortama geçen ışın normalden uzaklaşır. ‘İlk yüzeyde yön değiştirmeden ilerler; ikinci yüzeyden havaya çıkarken normalden uzaklaşacak biçimde kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; havadan cama dik girişte uzaklaşma olmaz ve ikinci yüzeyde ışın camın içine geri dönmez, havaya kırılarak çıkar. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normalden uzaklaşır; ikinci yüzeyde normale yaklaşarak camın içine geri döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"İlk yüzeyde yön değiştirmeden ilerler; ikinci yüzeyden havaya çıkarken normalden uzaklaşacak biçimde kırılır.","level":2,"familyId":"prizma-normal-dogrultu-cikarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ilk ara yüzde gelme açısı sıfır olduğu için sapma oluşmaz, ikinci ara yüzde ise yoğun optik ortamdan daha düşük indisli ortama geçen ışın normalden uzaklaşır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ilk yüzeye dik gelmede ışının yönü değişmez, ikinci yüzeyde ise eğik geçiş nedeniyle kırılma oluşur. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normale yaklaşır; ikinci yüzeyde gelme doğrultusunu hiç değiştirmeden çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; tam yansıma için ışının yüksek indisli ortamdan düşük indisli ortama sınır açısından büyük bir açıyla gelmesi gerekir; soruda açı daha küçüktür. Bu nedenle ‘Her iki yüzeyde de tam yansıma yapar ve prizmanın içinde kapalı bir yol izler.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ilk ara yüzde gelme açısı sıfır olduğu için sapma oluşmaz, ikinci ara yüzde ise yoğun optik ortamdan daha düşük indisli ortama geçen ışın normalden uzaklaşır. ‘İlk yüzeyde yön değiştirmeden ilerler; ikinci yüzeyden havaya çıkarken normalden uzaklaşacak biçimde kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; havadan cama dik girişte uzaklaşma olmaz ve ikinci yüzeyde ışın camın içine geri dönmez, havaya kırılarak çıkar. Bu nedenle ‘İlk yüzeyde normalden uzaklaşır; ikinci yüzeyde normale yaklaşarak camın içine geri döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"639faafc359cd0290ba3158e14e8118695d0b20dd2076134d11ce62f0156d287","reviewDecisionSha256":"c19c4111599947615386c8dbb372f644d2f2375cb7c82e833da9844a1ab26306","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:639faafc359cd0290ba3158e14e8118695d0b20dd2076134d11ce62f0156d287","reviewedHash":"sha256:639faafc359cd0290ba3158e14e8118695d0b20dd2076134d11ce62f0156d287","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c19c4111599947615386c8dbb372f644d2f2375cb7c82e833da9844a1ab26306; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0465","contentProjectionSha256":"639faafc359cd0290ba3158e14e8118695d0b20dd2076134d11ce62f0156d287","reviewDecisionSha256":"c19c4111599947615386c8dbb372f644d2f2375cb7c82e833da9844a1ab26306","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0466","questionNumber":466,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Aynı camdan yapılmış iki prizmaya tek renkli ışınlar ilk yüzeylere dik gönderiliyor. Işınların ikinci yüzeydeki gelme açıları sırasıyla 20° ve 35°, cam-hava sınırı için sınır açısı 42° olarak ölçülüyor. Bu verilerden hangi sonuç çıkarılabilir?","choices":["Her iki ışın da ikinci yüzeyden çıkar; 35° ile gelen ışın normalden daha fazla uzaklaşarak kırılır.","20° ile gelen ışın tam yansıma yapar, 35° ile gelen ışın kırılarak çıkar.","Her iki ışın da tam yansıma yapar çünkü camdan havaya geçiş vardır.","İkinci yüzeydeki gelme açıları farklı olsa da çıkış doğrultuları kesinlikle aynıdır."],"distractorWhy":["Doğru; 20° ve 35° değerlerinin ikisi de 42°den küçüktür, bu nedenle ışınlar çıkar ve daha büyük gelme açısına karşılık daha büyük kırılma açısı oluşur. ‘Her iki ışın da ikinci yüzeyden çıkar; 35° ile gelen ışın normalden daha fazla uzaklaşarak kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; 20° sınır açısından küçüktür ve tam yansıma koşulunu sağlamaz; 35° de aynı nedenle kırılarak çıkar. Bu nedenle ‘20° ile gelen ışın tam yansıma yapar, 35° ile gelen ışın kırılarak çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; camdan havaya geçiş tam yansıma için gerekli olsa da tek başına yeterli değildir; gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir. Bu nedenle ‘Her iki ışın da tam yansıma yapar çünkü camdan havaya geçiş vardır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; aynı ortam çifti korunurken gelme açısının değişmesi kırılma açısını da değiştirir. Bu nedenle ‘İkinci yüzeydeki gelme açıları farklı olsa da çıkış doğrultuları kesinlikle aynıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Her iki ışın da ikinci yüzeyden çıkar; 35° ile gelen ışın normalden daha fazla uzaklaşarak kırılır.","level":3,"familyId":"prizma-normal-dogrultu-cikarimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 20° ve 35° değerlerinin ikisi de 42°den küçüktür, bu nedenle ışınlar çıkar ve daha büyük gelme açısına karşılık daha büyük kırılma açısı oluşur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 20° ve 35° değerlerinin ikisi de 42°den küçüktür, bu nedenle ışınlar çıkar ve daha büyük gelme açısına karşılık daha büyük kırılma açısı oluşur. ‘Her iki ışın da ikinci yüzeyden çıkar; 35° ile gelen ışın normalden daha fazla uzaklaşarak kırılır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; 20° sınır açısından küçüktür ve tam yansıma koşulunu sağlamaz; 35° de aynı nedenle kırılarak çıkar. Bu nedenle ‘20° ile gelen ışın tam yansıma yapar, 35° ile gelen ışın kırılarak çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; camdan havaya geçiş tam yansıma için gerekli olsa da tek başına yeterli değildir; gelme açısının sınır açısından büyük olması gerekir. Bu nedenle ‘Her iki ışın da tam yansıma yapar çünkü camdan havaya geçiş vardır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; aynı ortam çifti korunurken gelme açısının değişmesi kırılma açısını da değiştirir. Bu nedenle ‘İkinci yüzeydeki gelme açıları farklı olsa da çıkış doğrultuları kesinlikle aynıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"228a26365fbc9785ed60fc94292b74d8beaf3ba687202e447d252b24825f419b","reviewDecisionSha256":"c6beca8dd32c7bb72e4fff078a73c0dc54d6712b8762bbf391c354b231530b61","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:228a26365fbc9785ed60fc94292b74d8beaf3ba687202e447d252b24825f419b","reviewedHash":"sha256:228a26365fbc9785ed60fc94292b74d8beaf3ba687202e447d252b24825f419b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c6beca8dd32c7bb72e4fff078a73c0dc54d6712b8762bbf391c354b231530b61; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0466","contentProjectionSha256":"228a26365fbc9785ed60fc94292b74d8beaf3ba687202e447d252b24825f419b","reviewDecisionSha256":"c6beca8dd32c7bb72e4fff078a73c0dc54d6712b8762bbf391c354b231530b61","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0467","questionNumber":467,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Bir optik aygıtta tek renkli ışın dik açılı cam prizmaya bir yüzeyden dik giriyor, prizmanın içindeki eğik yüzeye 45° ile ulaşıyor ve bu sınır için sınır açısı 41° oluyor. Eğik yüzey metal kaplama içermediği hâlde ışının yönü neden belirgin biçimde değişir?","choices":["Prizma ışığın frekansını artırdığı için ışın kendiliğinden geriye döner.","İlk yüzeye dik gelen ışın burada büyük bir kırılma geçirip eğik yüzeye ulaşmadan yön değiştirir.","Eğik yüzey ışığı soğurduğu için yalnız gözlemcinin algıladığı doğrultu değişir.","Işın yüksek indisli camdan düşük indisli havaya sınır açısından büyük açıyla ulaştığı için tam yansıma yapar."],"distractorWhy":["Yanlış; bir ortam değişiminde ışığın frekansı kaynağa bağlı kalır ve tam yansımanın nedeni frekans artışı değildir. Bu nedenle ‘Prizma ışığın frekansını artırdığı için ışın kendiliğinden geriye döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ilk yüzeye dik girişte ışının doğrultusu değişmez; belirgin yön değişimi eğik yüzeydeki tam yansımadan kaynaklanır. Bu nedenle ‘İlk yüzeye dik gelen ışın burada büyük bir kırılma geçirip eğik yüzeye ulaşmadan yön değiştirir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; soğurulma ışının başka bir doğrultuda ilerlemesini sağlamaz; burada gerçek bir tam yansıma gerçekleşir. Bu nedenle ‘Eğik yüzey ışığı soğurduğu için yalnız gözlemcinin algıladığı doğrultu değişir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; 45° > 41° olduğundan ışın cam-hava sınırından çıkamaz ve yansıma yasasına uygun olarak tamamen cam içine yansır. ‘Işın yüksek indisli camdan düşük indisli havaya sınır açısından büyük açıyla ulaştığı için tam yansıma yapar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Işın yüksek indisli camdan düşük indisli havaya sınır açısından büyük açıyla ulaştığı için tam yansıma yapar.","level":3,"familyId":"prizma-yansitici-donusturucu-sistem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 45° > 41° olduğundan ışın cam-hava sınırından çıkamaz ve yansıma yasasına uygun olarak tamamen cam içine yansır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; bir ortam değişiminde ışığın frekansı kaynağa bağlı kalır ve tam yansımanın nedeni frekans artışı değildir. Bu nedenle ‘Prizma ışığın frekansını artırdığı için ışın kendiliğinden geriye döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ilk yüzeye dik girişte ışının doğrultusu değişmez; belirgin yön değişimi eğik yüzeydeki tam yansımadan kaynaklanır. Bu nedenle ‘İlk yüzeye dik gelen ışın burada büyük bir kırılma geçirip eğik yüzeye ulaşmadan yön değiştirir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; soğurulma ışının başka bir doğrultuda ilerlemesini sağlamaz; burada gerçek bir tam yansıma gerçekleşir. Bu nedenle ‘Eğik yüzey ışığı soğurduğu için yalnız gözlemcinin algıladığı doğrultu değişir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; 45° > 41° olduğundan ışın cam-hava sınırından çıkamaz ve yansıma yasasına uygun olarak tamamen cam içine yansır. ‘Işın yüksek indisli camdan düşük indisli havaya sınır açısından büyük açıyla ulaştığı için tam yansıma yapar.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c286f7836fa43074574ccecf1d1f73dcdef0ba7ff211ef74cec03c4ae1d12d64","reviewDecisionSha256":"4b0067a521bb26bf73a9e6b3cc8ca3bc81ee4c959e4ec35ef2d61d722d76ea2e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:c286f7836fa43074574ccecf1d1f73dcdef0ba7ff211ef74cec03c4ae1d12d64","reviewedHash":"sha256:c286f7836fa43074574ccecf1d1f73dcdef0ba7ff211ef74cec03c4ae1d12d64","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4b0067a521bb26bf73a9e6b3cc8ca3bc81ee4c959e4ec35ef2d61d722d76ea2e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0467","contentProjectionSha256":"c286f7836fa43074574ccecf1d1f73dcdef0ba7ff211ef74cec03c4ae1d12d64","reviewDecisionSha256":"4b0067a521bb26bf73a9e6b3cc8ca3bc81ee4c959e4ec35ef2d61d722d76ea2e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0468","questionNumber":468,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Birleşik bir prizma sisteminde ilk prizma ışını 90° saat yönünde, ikinci prizma da 90° saat yönünde saptıracak biçimde yerleştirilmiştir. Ara yüzlerdeki koşulların tasarıma uygun olduğu kabul edilirse çıkış ışınının başlangıç ışınına göre yönü nasıl olur?","choices":["Başlangıç ışınıyla aynı yönde ve aynı doğru üzerinde ilerlemek zorundadır.","Başlangıç ışınına zıt yönde ilerler.","Başlangıç doğrultusuna dik ilerler çünkü iki sapmadan yalnız biri etkili olur.","Prizma sayısı iki olduğundan ışının çıkış yönü belirlenemez."],"distractorWhy":["Yanlış; çıkışın ilk ışınla aynı yönde olması için iki sapmanın birbirini ters yönde dengelemesi gerekir. Bu nedenle ‘Başlangıç ışınıyla aynı yönde ve aynı doğru üzerinde ilerlemek zorundadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; 90° + 90° biçimindeki aynı yönlü iki sapma toplamda 180° eder ve ışın ilk ilerleme yönünün tersine döner. ‘Başlangıç ışınına zıt yönde ilerler.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; tek bir 90°lik sapma dik yön oluşturur; ikinci aynı yönlü sapma toplam yön değişimini 180°ye çıkarır. Bu nedenle ‘Başlangıç doğrultusuna dik ilerler çünkü iki sapmadan yalnız biri etkili olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; prizma yönleri ve her birinin oluşturduğu sapma verildiği için çıkış yönü belirlenebilir. Bu nedenle ‘Prizma sayısı iki olduğundan ışının çıkış yönü belirlenemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Başlangıç ışınına zıt yönde ilerler.","level":3,"familyId":"prizma-yansitici-donusturucu-sistem","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 90° + 90° biçimindeki aynı yönlü iki sapma toplamda 180° eder ve ışın ilk ilerleme yönünün tersine döner. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; çıkışın ilk ışınla aynı yönde olması için iki sapmanın birbirini ters yönde dengelemesi gerekir. Bu nedenle ‘Başlangıç ışınıyla aynı yönde ve aynı doğru üzerinde ilerlemek zorundadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; 90° + 90° biçimindeki aynı yönlü iki sapma toplamda 180° eder ve ışın ilk ilerleme yönünün tersine döner. ‘Başlangıç ışınına zıt yönde ilerler.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; tek bir 90°lik sapma dik yön oluşturur; ikinci aynı yönlü sapma toplam yön değişimini 180°ye çıkarır. Bu nedenle ‘Başlangıç doğrultusuna dik ilerler çünkü iki sapmadan yalnız biri etkili olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; prizma yönleri ve her birinin oluşturduğu sapma verildiği için çıkış yönü belirlenebilir. Bu nedenle ‘Prizma sayısı iki olduğundan ışının çıkış yönü belirlenemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"30e50fa71fe6074308485c2c66c96667fd86f0063fa869cb389481873eaa4ce7","reviewDecisionSha256":"5bfaa69a92e3e98c1765f287fc2b0ea49ca1dbca9091c6da9ad96f8d1742c8fe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:30e50fa71fe6074308485c2c66c96667fd86f0063fa869cb389481873eaa4ce7","reviewedHash":"sha256:30e50fa71fe6074308485c2c66c96667fd86f0063fa869cb389481873eaa4ce7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5bfaa69a92e3e98c1765f287fc2b0ea49ca1dbca9091c6da9ad96f8d1742c8fe; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0468","contentProjectionSha256":"30e50fa71fe6074308485c2c66c96667fd86f0063fa869cb389481873eaa4ce7","reviewDecisionSha256":"5bfaa69a92e3e98c1765f287fc2b0ea49ca1dbca9091c6da9ad96f8d1742c8fe","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0469","questionNumber":469,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"Bir öğrenci aynı cam prizmanın hava-cam yüzeyinde tek renkli ışıkla şu ölçümleri yapıyor: gelme açısı 20° iken kırılma açısı 13°, gelme açısı 30° iken 19°, gelme açısı 40° iken 25°. “Gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar fakat cam içinde daha küçük kalır.” hipotezi bu verilere göre nasıl değerlendirilmelidir?","choices":["Kesinlikle çürütülür çünkü kırılma açılarının birbirine eşit olması beklenir.","İncelenen açı aralığında desteklenir; daha geniş bir genelleme için ek ölçümler gerekir.","Bütün saydam ortamlar ve bütün geliş koşulları için tartışmasız kanıtlanmıştır.","Değerlendirilemez çünkü açı ölçümleri optik deneylerde veri sayılmaz."],"distractorWhy":["Yanlış; hava-cam geçişinde gelme ve kırılma açıları genel olarak eşit değildir; verilen değerler hipotezle uyumludur. Bu nedenle ‘Kesinlikle çürütülür çünkü kırılma açılarının birbirine eşit olması beklenir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; üç ölçüm hipotezin bu prizma ve bu açı aralığındaki öngörüsüne uyar, fakat evrensel bir sonuç için farklı koşullarda daha fazla veri gerekir. ‘İncelenen açı aralığında desteklenir; daha geniş bir genelleme için ek ölçümler gerekir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; sınırlı sayıdaki ölçüm farklı malzemeler ve bütün açı aralıkları için kesin kanıt oluşturmaz. Bu nedenle ‘Bütün saydam ortamlar ve bütün geliş koşulları için tartışmasız kanıtlanmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; kontrollü biçimde ölçülen gelme ve kırılma açıları hipotezi sınamak için doğrudan kullanılabilen deney verileridir. Bu nedenle ‘Değerlendirilemez çünkü açı ölçümleri optik deneylerde veri sayılmaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"İncelenen açı aralığında desteklenir; daha geniş bir genelleme için ek ölçümler gerekir.","level":4,"familyId":"prizma-hipotez-veri-denetimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: üç ölçüm hipotezin bu prizma ve bu açı aralığındaki öngörüsüne uyar, fakat evrensel bir sonuç için farklı koşullarda daha fazla veri gerekir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; hava-cam geçişinde gelme ve kırılma açıları genel olarak eşit değildir; verilen değerler hipotezle uyumludur. Bu nedenle ‘Kesinlikle çürütülür çünkü kırılma açılarının birbirine eşit olması beklenir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; üç ölçüm hipotezin bu prizma ve bu açı aralığındaki öngörüsüne uyar, fakat evrensel bir sonuç için farklı koşullarda daha fazla veri gerekir. ‘İncelenen açı aralığında desteklenir; daha geniş bir genelleme için ek ölçümler gerekir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; sınırlı sayıdaki ölçüm farklı malzemeler ve bütün açı aralıkları için kesin kanıt oluşturmaz. Bu nedenle ‘Bütün saydam ortamlar ve bütün geliş koşulları için tartışmasız kanıtlanmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; kontrollü biçimde ölçülen gelme ve kırılma açıları hipotezi sınamak için doğrudan kullanılabilen deney verileridir. Bu nedenle ‘Değerlendirilemez çünkü açı ölçümleri optik deneylerde veri sayılmaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b53d2b8e4208da1503c8276c70c780f63316d7b6d13114e5eda248760afe3a7","reviewDecisionSha256":"51c01eca1f81511b573609d1ffd9252a2e66491a705eebf9a8e5b525b306c0bb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:6b53d2b8e4208da1503c8276c70c780f63316d7b6d13114e5eda248760afe3a7","reviewedHash":"sha256:6b53d2b8e4208da1503c8276c70c780f63316d7b6d13114e5eda248760afe3a7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:51c01eca1f81511b573609d1ffd9252a2e66491a705eebf9a8e5b525b306c0bb; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0469","contentProjectionSha256":"6b53d2b8e4208da1503c8276c70c780f63316d7b6d13114e5eda248760afe3a7","reviewDecisionSha256":"51c01eca1f81511b573609d1ffd9252a2e66491a705eebf9a8e5b525b306c0bb","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0470","questionNumber":470,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-8","topic":"Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-029","noteKey":"tr-g11-fizik-note-029","objective":"FİZ.11.4.8","question":"“İkinci prizma ters yönlü yerleştirilirse birinci prizmanın oluşturduğu sapmayı azaltabilir.” hipotezini sınamak isteyen bir grup için hangi deney düzeni en geçerli kanıtı üretir?","choices":["Her denemede farklı renk ışık, farklı prizma malzemesi ve farklı giriş açısı kullanılmalıdır.","Yalnız ikinci prizmanın rengi gözlenmeli, ışının giriş ve çıkış doğrultuları kaydedilmemelidir.","Birinci ve ikinci prizma rastgele döndürülmeli, yalnız ışığın ekranda görülüp görülmediği not edilmelidir.","Aynı tek renkli ışık ve aynı birinci prizma korunmalı; özdeş ikinci prizma önce aynı yönlü, sonra ters yönlü yerleştirilerek çıkış doğrultuları ölçülmelidir."],"distractorWhy":["Yanlış; birden çok değişken aynı anda değiştirildiğinde sapmadaki farkın hangi etkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede farklı renk ışık, farklı prizma malzemesi ve farklı giriş açısı kullanılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; hipotez ışının yönüyle ilgilidir, prizmanın görünümü tek başına gerekli veriyi sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız ikinci prizmanın rengi gözlenmeli, ışının giriş ve çıkış doğrultuları kaydedilmemelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; rastgele yerleşim ve yalnız var-yok gözlemi sapma miktarı ile yönünü karşılaştırmaya yeterli değildir. Bu nedenle ‘Birinci ve ikinci prizma rastgele döndürülmeli, yalnız ışığın ekranda görülüp görülmediği not edilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; özdeş prizmalar ve sabit giriş koşulları altında yalnız ikinci prizmanın yönünü değiştirmek, sapmadaki değişimin bu yerleşimden kaynaklandığını göstermeye en uygun düzendir. ‘Aynı tek renkli ışık ve aynı birinci prizma korunmalı; özdeş ikinci prizma önce aynı yönlü, sonra ters yönlü yerleştirilerek çıkış doğrultuları ölçülmelidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Aynı tek renkli ışık ve aynı birinci prizma korunmalı; özdeş ikinci prizma önce aynı yönlü, sonra ters yönlü yerleştirilerek çıkış doğrultuları ölçülmelidir.","level":4,"familyId":"prizma-hipotez-veri-denetimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-78","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: özdeş prizmalar ve sabit giriş koşulları altında yalnız ikinci prizmanın yönünü değiştirmek, sapmadaki değişimin bu yerleşimden kaynaklandığını göstermeye en uygun düzendir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; birden çok değişken aynı anda değiştirildiğinde sapmadaki farkın hangi etkenden kaynaklandığı belirlenemez. Bu nedenle ‘Her denemede farklı renk ışık, farklı prizma malzemesi ve farklı giriş açısı kullanılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; hipotez ışının yönüyle ilgilidir, prizmanın görünümü tek başına gerekli veriyi sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız ikinci prizmanın rengi gözlenmeli, ışının giriş ve çıkış doğrultuları kaydedilmemelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; rastgele yerleşim ve yalnız var-yok gözlemi sapma miktarı ile yönünü karşılaştırmaya yeterli değildir. Bu nedenle ‘Birinci ve ikinci prizma rastgele döndürülmeli, yalnız ışığın ekranda görülüp görülmediği not edilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; özdeş prizmalar ve sabit giriş koşulları altında yalnız ikinci prizmanın yönünü değiştirmek, sapmadaki değişimin bu yerleşimden kaynaklandığını göstermeye en uygun düzendir. ‘Aynı tek renkli ışık ve aynı birinci prizma korunmalı; özdeş ikinci prizma önce aynı yönlü, sonra ters yönlü yerleştirilerek çıkış doğrultuları ölçülmelidir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme kapsamında prizmada kırılma ve tam yansıma yolunu tümdengelimsel modelle doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-029","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-029","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"204486a5ecfe239e3b143ef062c55e7f8ed3d0c288bc5f5566b8a8318cdc21d2","reviewDecisionSha256":"9b4c5690f3e6d5db55e49aceb2f1b7ce6bb33ac74a4163799163b936e63c8f90","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:204486a5ecfe239e3b143ef062c55e7f8ed3d0c288bc5f5566b8a8318cdc21d2","reviewedHash":"sha256:204486a5ecfe239e3b143ef062c55e7f8ed3d0c288bc5f5566b8a8318cdc21d2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9b4c5690f3e6d5db55e49aceb2f1b7ce6bb33ac74a4163799163b936e63c8f90; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0470","contentProjectionSha256":"204486a5ecfe239e3b143ef062c55e7f8ed3d0c288bc5f5566b8a8318cdc21d2","reviewDecisionSha256":"9b4c5690f3e6d5db55e49aceb2f1b7ce6bb33ac74a4163799163b936e63c8f90","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0471","questionNumber":471,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Havada kullanılan iki cam mercekten K’nin orta bölümü kenarlarından daha kalın, L’nin orta bölümü ise kenarlarından daha incedir. Asal eksene paralel ışınlar bakımından en uygun sınıflandırma hangisidir?","choices":["K yakınsak, L ıraksak mercektir.","K ıraksak, L yakınsak mercektir.","Her ikisi de yakınsak mercektir.","Her ikisi de ıraksak mercektir."],"distractorWhy":["Doğru; K’nin merkezi kalın yapısı yakınsak, L’nin merkezi ince yapısı ıraksak davranışla uyumludur. ‘K yakınsak, L ıraksak mercektir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; sınıflandırma ters çevrilmiştir; merkezi kalın mercek yakınsak, merkezi ince mercek ıraksaktır. Bu nedenle ‘K ıraksak, L yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; L’nin merkezi ince yapısı paralel ışınları bir noktada toplamaya değil dağıtmaya uygundur. Bu nedenle ‘Her ikisi de yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; K paralel ışınları yakınlaştırdığı için ıraksak olarak sınıflandırılamaz. Bu nedenle ‘Her ikisi de ıraksak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"K yakınsak, L ıraksak mercektir.","level":1,"familyId":"mercek-yapi-islev-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: K’nin merkezi kalın yapısı yakınsak, L’nin merkezi ince yapısı ıraksak davranışla uyumludur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; K’nin merkezi kalın yapısı yakınsak, L’nin merkezi ince yapısı ıraksak davranışla uyumludur. ‘K yakınsak, L ıraksak mercektir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; sınıflandırma ters çevrilmiştir; merkezi kalın mercek yakınsak, merkezi ince mercek ıraksaktır. Bu nedenle ‘K ıraksak, L yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; L’nin merkezi ince yapısı paralel ışınları bir noktada toplamaya değil dağıtmaya uygundur. Bu nedenle ‘Her ikisi de yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; K paralel ışınları yakınlaştırdığı için ıraksak olarak sınıflandırılamaz. Bu nedenle ‘Her ikisi de ıraksak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 1; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b154e73798e531e78efa37cae30b19907c17ffda2e3955be7649231ce5e3ac31","reviewDecisionSha256":"31b3c993efa6751696815811e338db1b143a6b97fa05df6a54cf09e4ebb77f96","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:b154e73798e531e78efa37cae30b19907c17ffda2e3955be7649231ce5e3ac31","reviewedHash":"sha256:b154e73798e531e78efa37cae30b19907c17ffda2e3955be7649231ce5e3ac31","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:31b3c993efa6751696815811e338db1b143a6b97fa05df6a54cf09e4ebb77f96; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0471","contentProjectionSha256":"b154e73798e531e78efa37cae30b19907c17ffda2e3955be7649231ce5e3ac31","reviewDecisionSha256":"31b3c993efa6751696815811e338db1b143a6b97fa05df6a54cf09e4ebb77f96","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0472","questionNumber":472,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Yakınsak ve ıraksak ince mercekleri karşılaştıran bir öğrenci aşağıdaki ortak ve farklı özellik çiftlerinden hangisini doğru belirtmiştir?","choices":["Yalnız yakınsak mercekte kırılma olur; ıraksak mercek ışığı yansıtır.","Her ikisi de paralel ışınları merceğin arkasındaki gerçek odakta toplar.","Her ikisi de iki kırıcı yüzey aracılığıyla ışığın yönünü değiştirebilir; paralel ışınları yakınsak mercek toplarken ıraksak mercek dağıtır.","Iraksak merceğin asal ekseni vardır; yakınsak merceğin asal ekseni yoktur."],"distractorWhy":["Yanlış; ıraksak mercek de ışığı kırarak yönlendirir, temel çalışma biçimi yansıma değildir. Bu nedenle ‘Yalnız yakınsak mercekte kırılma olur; ıraksak mercek ışığı yansıtır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ıraksak mercekten çıkan paralel ışınlar gerçek bir noktada birleşmez; geriye uzantıları sanal odakta kesişir. Bu nedenle ‘Her ikisi de paralel ışınları merceğin arkasındaki gerçek odakta toplar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; her iki mercekte de ışık yüzeylerde kırılır, ancak yakınsak mercek paralel demeti gerçek odağa yöneltirken ıraksak mercek demeti açar. ‘Her ikisi de iki kırıcı yüzey aracılığıyla ışığın yönünü değiştirebilir; paralel ışınları yakınsak mercek toplarken ıraksak mercek dağıtır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; asal eksen her iki mercek türünün de geometrik modelinde bulunur. Bu nedenle ‘Iraksak merceğin asal ekseni vardır; yakınsak merceğin asal ekseni yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Her ikisi de iki kırıcı yüzey aracılığıyla ışığın yönünü değiştirebilir; paralel ışınları yakınsak mercek toplarken ıraksak mercek dağıtır.","level":2,"familyId":"mercek-yapi-islev-karsilastirma","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: her iki mercekte de ışık yüzeylerde kırılır, ancak yakınsak mercek paralel demeti gerçek odağa yöneltirken ıraksak mercek demeti açar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek de ışığı kırarak yönlendirir, temel çalışma biçimi yansıma değildir. Bu nedenle ‘Yalnız yakınsak mercekte kırılma olur; ıraksak mercek ışığı yansıtır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ıraksak mercekten çıkan paralel ışınlar gerçek bir noktada birleşmez; geriye uzantıları sanal odakta kesişir. Bu nedenle ‘Her ikisi de paralel ışınları merceğin arkasındaki gerçek odakta toplar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; her iki mercekte de ışık yüzeylerde kırılır, ancak yakınsak mercek paralel demeti gerçek odağa yöneltirken ıraksak mercek demeti açar. ‘Her ikisi de iki kırıcı yüzey aracılığıyla ışığın yönünü değiştirebilir; paralel ışınları yakınsak mercek toplarken ıraksak mercek dağıtır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; asal eksen her iki mercek türünün de geometrik modelinde bulunur. Bu nedenle ‘Iraksak merceğin asal ekseni vardır; yakınsak merceğin asal ekseni yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4eb0fd7bcc55325c6a025eaa9fc4b97d1c1b01080788dca0ba6e113fe69584b8","reviewDecisionSha256":"c8ed38258b4e947fd6c8e66d32864592b31bc8b152dbec17e0fc500851bf611d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:4eb0fd7bcc55325c6a025eaa9fc4b97d1c1b01080788dca0ba6e113fe69584b8","reviewedHash":"sha256:4eb0fd7bcc55325c6a025eaa9fc4b97d1c1b01080788dca0ba6e113fe69584b8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8ed38258b4e947fd6c8e66d32864592b31bc8b152dbec17e0fc500851bf611d; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0472","contentProjectionSha256":"4eb0fd7bcc55325c6a025eaa9fc4b97d1c1b01080788dca0ba6e113fe69584b8","reviewDecisionSha256":"c8ed38258b4e947fd6c8e66d32864592b31bc8b152dbec17e0fc500851bf611d","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0473","questionNumber":473,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"İnce yakınsak ve ince ıraksak merceklerin geometrik modellerinde aşağıdakilerden hangisi her ikisi için de kullanılır?","choices":["Yalnız bir yanda bulunan tek bir odak ve eğrilik merkezi","Tepe noktası ile aynanın arkasındaki kaplama yüzeyi","Sadece gerçek ışınların birleştiği bir odak noktası","Asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanında tanımlanan odak noktaları"],"distractorWhy":["Yanlış; ince merceklerin iki tarafında odak tanımlanır ve eğrilik merkezi temel ışın çiziminde zorunlu bir mercek noktası değildir. Bu nedenle ‘Yalnız bir yanda bulunan tek bir odak ve eğrilik merkezi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; tepe noktası ve yansıtıcı kaplama, mercekten çok ayna modeline özgü ifadelerdir. Bu nedenle ‘Tepe noktası ile aynanın arkasındaki kaplama yüzeyi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ıraksak merceğin odağı sanaldır; ortak tanım yalnız gerçek ışın birleşmesine indirgenemez. Bu nedenle ‘Sadece gerçek ışınların birleştiği bir odak noktası’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; asal eksen, optik merkez ve iki odak noktası hem yakınsak hem ıraksak ince merceklerin ışın modelinde yer alır. ‘Asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanında tanımlanan odak noktaları’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanında tanımlanan odak noktaları","level":2,"familyId":"mercek-temel-noktalar-ortaklik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: asal eksen, optik merkez ve iki odak noktası hem yakınsak hem ıraksak ince merceklerin ışın modelinde yer alır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ince merceklerin iki tarafında odak tanımlanır ve eğrilik merkezi temel ışın çiziminde zorunlu bir mercek noktası değildir. Bu nedenle ‘Yalnız bir yanda bulunan tek bir odak ve eğrilik merkezi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; tepe noktası ve yansıtıcı kaplama, mercekten çok ayna modeline özgü ifadelerdir. Bu nedenle ‘Tepe noktası ile aynanın arkasındaki kaplama yüzeyi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ıraksak merceğin odağı sanaldır; ortak tanım yalnız gerçek ışın birleşmesine indirgenemez. Bu nedenle ‘Sadece gerçek ışınların birleştiği bir odak noktası’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; asal eksen, optik merkez ve iki odak noktası hem yakınsak hem ıraksak ince merceklerin ışın modelinde yer alır. ‘Asal eksen, optik merkez ve merceğin iki yanında tanımlanan odak noktaları’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"984e21202db3ec7739843758093deb6744019bb3d41f3132a30297d1d0e32c59","reviewDecisionSha256":"45cee5a1b3cb89b078d8a2b1b280a20eb4883a9a9411d00b212ae04ffb102226","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:984e21202db3ec7739843758093deb6744019bb3d41f3132a30297d1d0e32c59","reviewedHash":"sha256:984e21202db3ec7739843758093deb6744019bb3d41f3132a30297d1d0e32c59","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:45cee5a1b3cb89b078d8a2b1b280a20eb4883a9a9411d00b212ae04ffb102226; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0473","contentProjectionSha256":"984e21202db3ec7739843758093deb6744019bb3d41f3132a30297d1d0e32c59","reviewDecisionSha256":"45cee5a1b3cb89b078d8a2b1b280a20eb4883a9a9411d00b212ae04ffb102226","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0474","questionNumber":474,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Bir yakınsak merceğe asal eksene paralel ışınlar önce soldan, sonra aynı koşullarda sağdan gönderiliyor. Merceğin düzgün ve iki yönlü kullanıma uygun olduğu kabul edilirse hangi sonuç beklenir?","choices":["Işınlar yalnız soldan gönderildiğinde kırılır, sağdan gönderildiğinde yön değiştirmez.","Işınlar her gönderimde merceğin karşı tarafındaki ilgili odak noktasına yönelir.","Her iki gönderimde de aynı fiziksel taraftaki tek odakta toplanır.","Mercek çevrilmeden ışınların sağdan gelmesi onu ıraksak merceğe dönüştürür."],"distractorWhy":["Yanlış; kırılma geliş yönüne bağlı olarak ortadan kalkmaz; ışınlar sağdan geldiğinde de mercek yüzeylerinde kırılır. Bu nedenle ‘Işınlar yalnız soldan gönderildiğinde kırılır, sağdan gönderildiğinde yön değiştirmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; merceğin her iki tarafı için bir odak tanımlıdır ve paralel demet geliş yönünün karşı tarafındaki odağa yakınsar. ‘Işınlar her gönderimde merceğin karşı tarafındaki ilgili odak noktasına yönelir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; odak, ışığın geliş yönüne göre merceğin karşı tarafında seçilir; tek bir fiziksel taraf bütün durumlar için odak değildir. Bu nedenle ‘Her iki gönderimde de aynı fiziksel taraftaki tek odakta toplanır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceğin türü yalnız ışığın geliş yönü değiştirilerek yakınsaktan ıraksağa dönüşmez. Bu nedenle ‘Mercek çevrilmeden ışınların sağdan gelmesi onu ıraksak merceğe dönüştürür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Işınlar her gönderimde merceğin karşı tarafındaki ilgili odak noktasına yönelir.","level":3,"familyId":"mercek-temel-noktalar-ortaklik","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: merceğin her iki tarafı için bir odak tanımlıdır ve paralel demet geliş yönünün karşı tarafındaki odağa yakınsar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; kırılma geliş yönüne bağlı olarak ortadan kalkmaz; ışınlar sağdan geldiğinde de mercek yüzeylerinde kırılır. Bu nedenle ‘Işınlar yalnız soldan gönderildiğinde kırılır, sağdan gönderildiğinde yön değiştirmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; merceğin her iki tarafı için bir odak tanımlıdır ve paralel demet geliş yönünün karşı tarafındaki odağa yakınsar. ‘Işınlar her gönderimde merceğin karşı tarafındaki ilgili odak noktasına yönelir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; odak, ışığın geliş yönüne göre merceğin karşı tarafında seçilir; tek bir fiziksel taraf bütün durumlar için odak değildir. Bu nedenle ‘Her iki gönderimde de aynı fiziksel taraftaki tek odakta toplanır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; merceğin türü yalnız ışığın geliş yönü değiştirilerek yakınsaktan ıraksağa dönüşmez. Bu nedenle ‘Mercek çevrilmeden ışınların sağdan gelmesi onu ıraksak merceğe dönüştürür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"39d6ec45fc6c4ef56d4122d86fdb4f5408879513363e52ab56a4d995aec1a161","reviewDecisionSha256":"d8cbe8baa12b363bb25fba37d0e618affdf45653b4be477713b42b7599473bc2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:39d6ec45fc6c4ef56d4122d86fdb4f5408879513363e52ab56a4d995aec1a161","reviewedHash":"sha256:39d6ec45fc6c4ef56d4122d86fdb4f5408879513363e52ab56a4d995aec1a161","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d8cbe8baa12b363bb25fba37d0e618affdf45653b4be477713b42b7599473bc2; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0474","contentProjectionSha256":"39d6ec45fc6c4ef56d4122d86fdb4f5408879513363e52ab56a4d995aec1a161","reviewDecisionSha256":"d8cbe8baa12b363bb25fba37d0e618affdf45653b4be477713b42b7599473bc2","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0475","questionNumber":475,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Bir ışın kutusundan çıkan birbirine paralel üç ışın önce A, sonra B merceğinden geçiriliyor. A’dan sonra ışınlar karşı tarafta bir noktada kesişiyor; B’den sonra birbirinden uzaklaşıyor. Bu gözlem hangi sınıflandırmayı destekler?","choices":["A ıraksak, B yakınsak mercektir.","A ve B düzlem aynadır.","A yakınsak, B ıraksak mercektir.","Her iki mercek de yakınsaktır; yalnız kalınlıkları farklıdır."],"distractorWhy":["Yanlış; gözlenen davranışlara göre sınıflandırma tam tersidir. Bu nedenle ‘birinci ıraksak, ikinci yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; düzlem aynalar ışığı geçirerek kırmaz; burada ışınlar merceklerden geçmektedir. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci düzlem aynadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; birinci paralel ışınları topladığı için yakınsak, ikinci ışınları dağıttığı için ıraksak mercektir. ‘birinci yakınsak, ikinci ıraksak mercektir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ikinci’den çıkan ışınlar birbirinden uzaklaştığı için ikinci yakınsak olarak sınıflandırılamaz. Bu nedenle ‘Her iki mercek de yakınsaktır; yalnız kalınlıkları farklıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"A yakınsak, B ıraksak mercektir.","level":2,"familyId":"mercek-paralel-isin-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: birinci paralel ışınları topladığı için yakınsak, ikinci ışınları dağıttığı için ıraksak mercektir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; gözlenen davranışlara göre sınıflandırma tam tersidir. Bu nedenle ‘birinci ıraksak, ikinci yakınsak mercektir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; düzlem aynalar ışığı geçirerek kırmaz; burada ışınlar merceklerden geçmektedir. Bu nedenle ‘birinci ve ikinci düzlem aynadır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; birinci paralel ışınları topladığı için yakınsak, ikinci ışınları dağıttığı için ıraksak mercektir. ‘birinci yakınsak, ikinci ıraksak mercektir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; ikinci’den çıkan ışınlar birbirinden uzaklaştığı için ikinci yakınsak olarak sınıflandırılamaz. Bu nedenle ‘Her iki mercek de yakınsaktır; yalnız kalınlıkları farklıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"84c9c37e369faeea77aa244d7e416179e44026bef84ecab2b80967bbeda0fab1","reviewDecisionSha256":"9944600640ec4e15ec79ac358fa8f71934bc8461b9b2a0a8adf3e8472ff48548","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:84c9c37e369faeea77aa244d7e416179e44026bef84ecab2b80967bbeda0fab1","reviewedHash":"sha256:84c9c37e369faeea77aa244d7e416179e44026bef84ecab2b80967bbeda0fab1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9944600640ec4e15ec79ac358fa8f71934bc8461b9b2a0a8adf3e8472ff48548; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0475","contentProjectionSha256":"84c9c37e369faeea77aa244d7e416179e44026bef84ecab2b80967bbeda0fab1","reviewDecisionSha256":"9944600640ec4e15ec79ac358fa8f71934bc8461b9b2a0a8adf3e8472ff48548","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0476","questionNumber":476,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Iraksak bir mercekten geçen asal eksene paralel ışınlar birbirinden uzaklaşmaktadır. Bu ışınların geriye doğru uzantıları merceğin ön tarafında bir noktada kesişiyorsa bu nokta nasıl yorumlanır?","choices":["Merceğin sanal odak noktasıdır; gerçek ışınlar bu noktadan geçmemiştir.","Merceğin gerçek odağıdır; ışınlar burada enerji yoğunlaştırmıştır.","Optik merkezdir; bütün ışınlar burada kırılmadan geçmiştir.","Eğrilik merkezidir; merceğin bütün görüntüleri burada oluşur."],"distractorWhy":["Doğru; kesişme gerçek ışınlarda değil geriye uzantılarda oluştuğu için bu nokta sanal odaktır. ‘Merceğin sanal odak noktasıdır; gerçek ışınlar bu noktadan geçmemiştir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; gerçek odakta ışınların kendileri birleşir, burada yalnız uzantılar kesişmektedir. Bu nedenle ‘Merceğin gerçek odağıdır; ışınlar burada enerji yoğunlaştırmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; optik merkez merceğin geometrik merkezidir ve uzantıların kesiştiği odakla aynı kavram değildir. Bu nedenle ‘Optik merkezdir; bütün ışınlar burada kırılmadan geçmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; eğrilik merkezi ince mercek ışın modelinde görüntülerin zorunlu oluşum noktası değildir. Bu nedenle ‘Eğrilik merkezidir; merceğin bütün görüntüleri burada oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Merceğin sanal odak noktasıdır; gerçek ışınlar bu noktadan geçmemiştir.","level":3,"familyId":"mercek-paralel-isin-davranisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: kesişme gerçek ışınlarda değil geriye uzantılarda oluştuğu için bu nokta sanal odaktır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; kesişme gerçek ışınlarda değil geriye uzantılarda oluştuğu için bu nokta sanal odaktır. ‘Merceğin sanal odak noktasıdır; gerçek ışınlar bu noktadan geçmemiştir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; gerçek odakta ışınların kendileri birleşir, burada yalnız uzantılar kesişmektedir. Bu nedenle ‘Merceğin gerçek odağıdır; ışınlar burada enerji yoğunlaştırmıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; optik merkez merceğin geometrik merkezidir ve uzantıların kesiştiği odakla aynı kavram değildir. Bu nedenle ‘Optik merkezdir; bütün ışınlar burada kırılmadan geçmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; eğrilik merkezi ince mercek ışın modelinde görüntülerin zorunlu oluşum noktası değildir. Bu nedenle ‘Eğrilik merkezidir; merceğin bütün görüntüleri burada oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"88397f5036b1a80b3c490ce767d7b2f625320af525f2bb7dc824642cd0c65487","reviewDecisionSha256":"3f355ea8bb5c77c83783328930551ec117639c8764c1b16821eaac9ccfedcf6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:88397f5036b1a80b3c490ce767d7b2f625320af525f2bb7dc824642cd0c65487","reviewedHash":"sha256:88397f5036b1a80b3c490ce767d7b2f625320af525f2bb7dc824642cd0c65487","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3f355ea8bb5c77c83783328930551ec117639c8764c1b16821eaac9ccfedcf6a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0476","contentProjectionSha256":"88397f5036b1a80b3c490ce767d7b2f625320af525f2bb7dc824642cd0c65487","reviewDecisionSha256":"3f355ea8bb5c77c83783328930551ec117639c8764c1b16821eaac9ccfedcf6a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0477","questionNumber":477,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"İnce mercek modeliyle ışın yolu belirlenirken optik merkeze yönelen bir ışın için hangi yaklaşık kabul kullanılır?","choices":["Işın mercekten doğrultusu belirgin biçimde değişmeden geçer.","Işın her durumda asal eksene paralel çıkar.","Işın mercek içinde tam yansıma yaparak geldiği yöne döner.","Işın yalnız yakınsak mercekte soğurulur, ıraksak mercekte yansır."],"distractorWhy":["Doğru; optik merkezden geçen ışın ince mercek yaklaşımında yaklaşık doğrultusunu koruyan temel ışındır. ‘Işın mercekten doğrultusu belirgin biçimde değişmeden geçer.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; asal eksene paralel çıkma, odaktan merceğe gelen ışın için kullanılan başka bir temel ışın kuralıdır. Bu nedenle ‘Işın her durumda asal eksene paralel çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; optik merkezden geçiş normal koşullarda tam yansıma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Işın mercek içinde tam yansıma yaparak geldiği yöne döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceklerin temel etkisi kırılmadır; optik merkez kuralı soğurulma ya da yansımaya dayanmaz. Bu nedenle ‘Işın yalnız yakınsak mercekte soğurulur, ıraksak mercekte yansır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Işın mercekten doğrultusu belirgin biçimde değişmeden geçer.","level":2,"familyId":"mercek-optik-merkez-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: optik merkezden geçen ışın ince mercek yaklaşımında yaklaşık doğrultusunu koruyan temel ışındır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; optik merkezden geçen ışın ince mercek yaklaşımında yaklaşık doğrultusunu koruyan temel ışındır. ‘Işın mercekten doğrultusu belirgin biçimde değişmeden geçer.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; asal eksene paralel çıkma, odaktan merceğe gelen ışın için kullanılan başka bir temel ışın kuralıdır. Bu nedenle ‘Işın her durumda asal eksene paralel çıkar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; optik merkezden geçiş normal koşullarda tam yansıma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Işın mercek içinde tam yansıma yaparak geldiği yöne döner.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; merceklerin temel etkisi kırılmadır; optik merkez kuralı soğurulma ya da yansımaya dayanmaz. Bu nedenle ‘Işın yalnız yakınsak mercekte soğurulur, ıraksak mercekte yansır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"629b83e0a0fc46c1002ce502115a6aac7d9533ad9780549dc2f86ca7f931e09b","reviewDecisionSha256":"6234a7a57b6a70f90827cc7a8b78277135bd8c177c6830b6087b87861c2e4a11","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:629b83e0a0fc46c1002ce502115a6aac7d9533ad9780549dc2f86ca7f931e09b","reviewedHash":"sha256:629b83e0a0fc46c1002ce502115a6aac7d9533ad9780549dc2f86ca7f931e09b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6234a7a57b6a70f90827cc7a8b78277135bd8c177c6830b6087b87861c2e4a11; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0477","contentProjectionSha256":"629b83e0a0fc46c1002ce502115a6aac7d9533ad9780549dc2f86ca7f931e09b","reviewDecisionSha256":"6234a7a57b6a70f90827cc7a8b78277135bd8c177c6830b6087b87861c2e4a11","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0478","questionNumber":478,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Bir öğrenci “Merceğe gelen bütün ışınlar mutlaka asal eksene doğru bükülür.” diyor. Bu genellemeyi en açık biçimde geçersiz kılan gözlem hangisidir?","choices":["Yakınsak merceğin orta kısmının kenarlarından kalın olması","Merceklerin cam veya saydam plastikten üretilebilmesi","Iraksak mercekte eksene paralel ışınların eksenden uzaklaşması ve optik merkezden geçen ışının yaklaşık doğrultusunu koruması","Bir merceğin iki yüzeyinin de ışığı geçirebilmesi"],"distractorWhy":["Yanlış; merceğin kalınlık dağılımı iddiayla ilişkili olsa da tek başına bütün ışınların izlediği yolu göstermez. Bu nedenle ‘Yakınsak merceğin orta kısmının kenarlarından kalın olması’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceğin üretildiği saydam madde, ışınların mutlaka eksene yöneldiği iddiasına doğrudan karşı örnek oluşturmaz. Bu nedenle ‘Merceklerin cam veya saydam plastikten üretilebilmesi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; hem eksenden uzaklaşan ışınlar hem de yaklaşık sapmadan geçen merkez ışını, bütün ışınların eksene yöneldiği iddiasıyla bağdaşmaz. ‘Iraksak mercekte eksene paralel ışınların eksenden uzaklaşması ve optik merkezden geçen ışının yaklaşık doğrultusunu koruması’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ışığın geçmesi, geçtikten sonraki yönünün eksene doğru olup olmadığını belirlemez. Bu nedenle ‘Bir merceğin iki yüzeyinin de ışığı geçirebilmesi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Iraksak mercekte eksene paralel ışınların eksenden uzaklaşması ve optik merkezden geçen ışının yaklaşık doğrultusunu koruması","level":3,"familyId":"mercek-optik-merkez-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem eksenden uzaklaşan ışınlar hem de yaklaşık sapmadan geçen merkez ışını, bütün ışınların eksene yöneldiği iddiasıyla bağdaşmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; merceğin kalınlık dağılımı iddiayla ilişkili olsa da tek başına bütün ışınların izlediği yolu göstermez. Bu nedenle ‘Yakınsak merceğin orta kısmının kenarlarından kalın olması’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; merceğin üretildiği saydam madde, ışınların mutlaka eksene yöneldiği iddiasına doğrudan karşı örnek oluşturmaz. Bu nedenle ‘Merceklerin cam veya saydam plastikten üretilebilmesi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; hem eksenden uzaklaşan ışınlar hem de yaklaşık sapmadan geçen merkez ışını, bütün ışınların eksene yöneldiği iddiasıyla bağdaşmaz. ‘Iraksak mercekte eksene paralel ışınların eksenden uzaklaşması ve optik merkezden geçen ışının yaklaşık doğrultusunu koruması’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; ışığın geçmesi, geçtikten sonraki yönünün eksene doğru olup olmadığını belirlemez. Bu nedenle ‘Bir merceğin iki yüzeyinin de ışığı geçirebilmesi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd019009f469201e19e7d1e9e6287e1058a4de6ff9ab2d8c03a29b9145ae62e9","reviewDecisionSha256":"65257346f46128abb63c6118ebc9518c1819a86fbed389629908220ac210159a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:dd019009f469201e19e7d1e9e6287e1058a4de6ff9ab2d8c03a29b9145ae62e9","reviewedHash":"sha256:dd019009f469201e19e7d1e9e6287e1058a4de6ff9ab2d8c03a29b9145ae62e9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:65257346f46128abb63c6118ebc9518c1819a86fbed389629908220ac210159a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0478","contentProjectionSha256":"dd019009f469201e19e7d1e9e6287e1058a4de6ff9ab2d8c03a29b9145ae62e9","reviewDecisionSha256":"65257346f46128abb63c6118ebc9518c1819a86fbed389629908220ac210159a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0479","questionNumber":479,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Aynı camdan yapılmış iki yakınsak merceğe paralel ışın demeti gönderiliyor. X merceği ışınları merceğe 12 cm uzaklıkta, Y merceği 24 cm uzaklıkta topluyor. Bu ölçümlerden hangi karşılaştırma yapılabilir?","choices":["Y merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi daha güçlüdür.","X merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi Y’ninkinden daha güçlüdür.","İki mercek de aynı odak uzaklığına sahiptir; ölçüm farkı önemsizdir.","X merceği ıraksak, Y merceği yakınsaktır."],"distractorWhy":["Yanlış; Y ışınları daha uzakta topladığı için odak uzaklığı daha uzun, yakınsak etkisi daha zayıftır. Bu nedenle ‘Y merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi daha güçlüdür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; X ışınları daha kısa mesafede topladığı için f_X < f_Y ve X’in yakınsak etkisi daha büyüktür. ‘X merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi Y’ninkinden daha güçlüdür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; 12 cm ve 24 cm ölçümleri belirgin biçimde farklı odak uzaklıkları gösterir. Bu nedenle ‘İki mercek de aynı odak uzaklığına sahiptir; ölçüm farkı önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; her iki mercek de paralel ışınları gerçek bir noktada topladığı için ikisi de yakınsaktır. Bu nedenle ‘X merceği ıraksak, Y merceği yakınsaktır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"X merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi Y’ninkinden daha güçlüdür.","level":3,"familyId":"mercek-egrilik-odak-niteligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: X ışınları daha kısa mesafede topladığı için f_X < f_Y ve X’in yakınsak etkisi daha büyüktür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; Y ışınları daha uzakta topladığı için odak uzaklığı daha uzun, yakınsak etkisi daha zayıftır. Bu nedenle ‘Y merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi daha güçlüdür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; X ışınları daha kısa mesafede topladığı için f_X < f_Y ve X’in yakınsak etkisi daha büyüktür. ‘X merceğinin odak uzaklığı daha kısa ve yakınsak etkisi Y’ninkinden daha güçlüdür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; 12 cm ve 24 cm ölçümleri belirgin biçimde farklı odak uzaklıkları gösterir. Bu nedenle ‘İki mercek de aynı odak uzaklığına sahiptir; ölçüm farkı önemsizdir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; her iki mercek de paralel ışınları gerçek bir noktada topladığı için ikisi de yakınsaktır. Bu nedenle ‘X merceği ıraksak, Y merceği yakınsaktır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"16b81b735412a21d24ae853ff59018d096a00fb98b67c91bbd7df8caeeafaa84","reviewDecisionSha256":"a7070e8b2ebd663a65bc749b4dcbe502b49e9a4ec06840eaf6ac881dfc9b6199","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:16b81b735412a21d24ae853ff59018d096a00fb98b67c91bbd7df8caeeafaa84","reviewedHash":"sha256:16b81b735412a21d24ae853ff59018d096a00fb98b67c91bbd7df8caeeafaa84","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a7070e8b2ebd663a65bc749b4dcbe502b49e9a4ec06840eaf6ac881dfc9b6199; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0479","contentProjectionSha256":"16b81b735412a21d24ae853ff59018d096a00fb98b67c91bbd7df8caeeafaa84","reviewDecisionSha256":"a7070e8b2ebd663a65bc749b4dcbe502b49e9a4ec06840eaf6ac881dfc9b6199","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0480","questionNumber":480,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Simetrik, çift dışbükey bir cam mercek havada kullanılırken ön ve arka yüzleri yer değiştirecek biçimde çevriliyor. Merceğin yapısı ve ortam değişmediğine göre en uygun öngörü hangisidir?","choices":["Mercek çevrilince ıraksak merceğe dönüşür.","Merceğin odak noktaları ortadan kalkar çünkü ışık ters yönden gelir.","Mercek yalnız bir yönden gelen ışığı kırabildiği için ışınlar sapmadan geçer.","Mercek yakınsak özelliğini korur ve odak uzaklığı ideal koşullarda değişmez."],"distractorWhy":["Yanlış; mercek türü yalnız ön ve arka yüzlerin yer değiştirmesiyle yakınsaktan ıraksağa dönmez. Bu nedenle ‘Mercek çevrilince ıraksak merceğe dönüşür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceğin iki yanında odak noktaları vardır ve geliş yönü değiştiğinde karşı taraftaki odak kullanılır. Bu nedenle ‘Merceğin odak noktaları ortadan kalkar çünkü ışık ters yönden gelir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ışığın ters yönden gelmesi kırılmayı ortadan kaldırmaz; optik yollar tersinir biçimde çalışır. Bu nedenle ‘Mercek yalnız bir yönden gelen ışığı kırabildiği için ışınlar sapmadan geçer.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; simetrik merceği çevirmek geometrisini ve malzemesini değiştirmediğinden yakınsak davranış ile odak uzaklığı korunur. ‘Mercek yakınsak özelliğini korur ve odak uzaklığı ideal koşullarda değişmez.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Mercek yakınsak özelliğini korur ve odak uzaklığı ideal koşullarda değişmez.","level":3,"familyId":"mercek-egrilik-odak-niteligi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: simetrik merceği çevirmek geometrisini ve malzemesini değiştirmediğinden yakınsak davranış ile odak uzaklığı korunur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; mercek türü yalnız ön ve arka yüzlerin yer değiştirmesiyle yakınsaktan ıraksağa dönmez. Bu nedenle ‘Mercek çevrilince ıraksak merceğe dönüşür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; merceğin iki yanında odak noktaları vardır ve geliş yönü değiştiğinde karşı taraftaki odak kullanılır. Bu nedenle ‘Merceğin odak noktaları ortadan kalkar çünkü ışık ters yönden gelir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ışığın ters yönden gelmesi kırılmayı ortadan kaldırmaz; optik yollar tersinir biçimde çalışır. Bu nedenle ‘Mercek yalnız bir yönden gelen ışığı kırabildiği için ışınlar sapmadan geçer.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; simetrik merceği çevirmek geometrisini ve malzemesini değiştirmediğinden yakınsak davranış ile odak uzaklığı korunur. ‘Mercek yakınsak özelliğini korur ve odak uzaklığı ideal koşullarda değişmez.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0e9b49cea35ba6e328f47a78c4d105c85d336da3f73feb8153e51ad6013b242d","reviewDecisionSha256":"281aa6a70e75465bd3e4224c1055121d23cae0e9f0eb25eb80a5a6a9e2195878","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0e9b49cea35ba6e328f47a78c4d105c85d336da3f73feb8153e51ad6013b242d","reviewedHash":"sha256:0e9b49cea35ba6e328f47a78c4d105c85d336da3f73feb8153e51ad6013b242d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:281aa6a70e75465bd3e4224c1055121d23cae0e9f0eb25eb80a5a6a9e2195878; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0480","contentProjectionSha256":"0e9b49cea35ba6e328f47a78c4d105c85d336da3f73feb8153e51ad6013b242d","reviewDecisionSha256":"281aa6a70e75465bd3e4224c1055121d23cae0e9f0eb25eb80a5a6a9e2195878","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0481","questionNumber":481,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Bir aydınlatma tasarımında dar ve yaklaşık paralel bir ışık demetinin mercekten çıktıktan sonra daha geniş bir alana yayılması isteniyor. Tek bir ince mercek kullanılacaksa hangi seçim amaca daha uygundur?","choices":["Yakınsak mercek; çünkü paralel ışınları tek noktada toplar ve demeti daraltır.","Düzlem ayna; çünkü ışığı geçirerek iki kez kırar.","Iraksak mercek; çünkü paralel ışınları eksenden uzaklaşacak biçimde yönlendirir.","Herhangi bir mercek; mercek türü ışının çıkış yönünü etkilemez."],"distractorWhy":["Yanlış; yakınsak mercek paralel demeti odağa doğru daraltır ve belirtilen yayma amacının tersine çalışır. Bu nedenle ‘Yakınsak mercek; çünkü paralel ışınları tek noktada toplar ve demeti daraltır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; düzlem ayna ışığı geçirmez ve mercek gibi iki yüzeyde kırılma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Düzlem ayna; çünkü ışığı geçirerek iki kez kırar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; ıraksak mercek paralel ışınları açarak demetin kapladığı alanı büyütür. ‘Iraksak mercek; çünkü paralel ışınları eksenden uzaklaşacak biçimde yönlendirir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; yakınsak ve ıraksak merceklerin çıkış ışınlarına etkileri belirgin biçimde farklıdır. Bu nedenle ‘Herhangi bir mercek; mercek türü ışının çıkış yönünü etkilemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Iraksak mercek; çünkü paralel ışınları eksenden uzaklaşacak biçimde yönlendirir.","level":3,"familyId":"mercek-gunluk-arac-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ıraksak mercek paralel ışınları açarak demetin kapladığı alanı büyütür. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yakınsak mercek paralel demeti odağa doğru daraltır ve belirtilen yayma amacının tersine çalışır. Bu nedenle ‘Yakınsak mercek; çünkü paralel ışınları tek noktada toplar ve demeti daraltır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; düzlem ayna ışığı geçirmez ve mercek gibi iki yüzeyde kırılma oluşturmaz. Bu nedenle ‘Düzlem ayna; çünkü ışığı geçirerek iki kez kırar.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ıraksak mercek paralel ışınları açarak demetin kapladığı alanı büyütür. ‘Iraksak mercek; çünkü paralel ışınları eksenden uzaklaşacak biçimde yönlendirir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; yakınsak ve ıraksak merceklerin çıkış ışınlarına etkileri belirgin biçimde farklıdır. Bu nedenle ‘Herhangi bir mercek; mercek türü ışının çıkış yönünü etkilemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a863aa5e64ab7953a3aa5a505c3ab2fbdbfde2609bfd7974f210d89f8b7d87d2","reviewDecisionSha256":"6765d2af52114fb144ed162dd7464bd8aef2e9d6774c85f7aad2b95404fc48c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:a863aa5e64ab7953a3aa5a505c3ab2fbdbfde2609bfd7974f210d89f8b7d87d2","reviewedHash":"sha256:a863aa5e64ab7953a3aa5a505c3ab2fbdbfde2609bfd7974f210d89f8b7d87d2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6765d2af52114fb144ed162dd7464bd8aef2e9d6774c85f7aad2b95404fc48c1; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0481","contentProjectionSha256":"a863aa5e64ab7953a3aa5a505c3ab2fbdbfde2609bfd7974f210d89f8b7d87d2","reviewDecisionSha256":"6765d2af52114fb144ed162dd7464bd8aef2e9d6774c85f7aad2b95404fc48c1","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0482","questionNumber":482,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Uzak bir kaynaktan gelen yaklaşık paralel ışınların küçük bir algılayıcı üzerinde yoğunlaştırılması gereken bir optik düzende hangi mercek özelliğinden yararlanılır?","choices":["Iraksak merceğin ışınların geriye uzantılarını sanal odakta birleştirmesinden","Merceğin bütün ışınları geldiği yöne yansıtmasından","Optik merkezin ışığı tamamen soğurmasından","Yakınsak merceğin paralel ışınları odak çevresinde toplamasından"],"distractorWhy":["Yanlış; ıraksak mercek gerçek ışınları küçük bir algılayıcı üzerinde toplamaz, ışınları dağıtır. Bu nedenle ‘Iraksak merceğin ışınların geriye uzantılarını sanal odakta birleştirmesinden’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceklerin temel işlevi ışığı kırarak geçirmek, aynalarınki ise yansıtmaktır. Bu nedenle ‘Merceğin bütün ışınları geldiği yöne yansıtmasından’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; optik merkez ışığı soğuran bir bölge değildir; ince mercek modelinde merkez ışını yaklaşık sapmadan geçer. Bu nedenle ‘Optik merkezin ışığı tamamen soğurmasından’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; yakınsak mercek paralel demeti karşı taraftaki odak bölgesinde yoğunlaştırabilir. ‘Yakınsak merceğin paralel ışınları odak çevresinde toplamasından’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Yakınsak merceğin paralel ışınları odak çevresinde toplamasından","level":2,"familyId":"mercek-gunluk-arac-secimi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yakınsak mercek paralel demeti karşı taraftaki odak bölgesinde yoğunlaştırabilir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek gerçek ışınları küçük bir algılayıcı üzerinde toplamaz, ışınları dağıtır. Bu nedenle ‘Iraksak merceğin ışınların geriye uzantılarını sanal odakta birleştirmesinden’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; merceklerin temel işlevi ışığı kırarak geçirmek, aynalarınki ise yansıtmaktır. Bu nedenle ‘Merceğin bütün ışınları geldiği yöne yansıtmasından’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; optik merkez ışığı soğuran bir bölge değildir; ince mercek modelinde merkez ışını yaklaşık sapmadan geçer. Bu nedenle ‘Optik merkezin ışığı tamamen soğurmasından’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; yakınsak mercek paralel demeti karşı taraftaki odak bölgesinde yoğunlaştırabilir. ‘Yakınsak merceğin paralel ışınları odak çevresinde toplamasından’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"27a77de5c89b62197295892c9a7215971e8bbd7028980e883bdd8fbda82d6970","reviewDecisionSha256":"789be952f24328be17dc5ba5f5e9519befb115be79c63d587a07b562d74e88bd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:27a77de5c89b62197295892c9a7215971e8bbd7028980e883bdd8fbda82d6970","reviewedHash":"sha256:27a77de5c89b62197295892c9a7215971e8bbd7028980e883bdd8fbda82d6970","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:789be952f24328be17dc5ba5f5e9519befb115be79c63d587a07b562d74e88bd; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0482","contentProjectionSha256":"27a77de5c89b62197295892c9a7215971e8bbd7028980e883bdd8fbda82d6970","reviewDecisionSha256":"789be952f24328be17dc5ba5f5e9519befb115be79c63d587a07b562d74e88bd","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0483","questionNumber":483,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"İki merceğe ilişkin ölçümler şöyledir: X’in merkez kalınlığı 6 mm, kenar kalınlığı 2 mm ve paralel ışınları bir noktada topluyor. Y’nin merkez kalınlığı 2 mm, kenar kalınlığı 6 mm ve paralel ışınları dağıtıyor. Hangi sonuç bu verilerin tümüyle uyumludur?","choices":["X ve Y aynı tür mercektir çünkü ikisi de saydamdır.","X yakınsak, Y ıraksak mercektir; kalınlık dağılımları ile ışın davranışları birbirini desteklemektedir.","X ıraksak, Y yakınsak mercektir; kalınlık bilgisi ışın davranışına aykırıdır.","Mercek türü belirlenemez çünkü yalnız ışın davranışı kullanılabilir, kalınlık ölçümü kullanılamaz."],"distractorWhy":["Yanlış; saydam olmak ortak özelliktir fakat yakınsak ve ıraksak ayrımını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘X ve Y aynı tür mercektir çünkü ikisi de saydamdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; hem geometrik ölçüler hem de ışın gözlemleri X’in yakınsak, Y’nin ıraksak olduğunu aynı yönde göstermektedir. ‘X yakınsak, Y ıraksak mercektir; kalınlık dağılımları ile ışın davranışları birbirini desteklemektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; verilen ışın davranışları ve kalınlık dağılımları bu ters sınıflandırmayı desteklemez. Bu nedenle ‘X ıraksak, Y yakınsak mercektir; kalınlık bilgisi ışın davranışına aykırıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ışın davranışı tek başına bile sınıflandırmaya yeterlidir ve kalınlık ölçümü ek destek sağlar. Bu nedenle ‘Mercek türü belirlenemez çünkü yalnız ışın davranışı kullanılabilir, kalınlık ölçümü kullanılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"X yakınsak, Y ıraksak mercektir; kalınlık dağılımları ile ışın davranışları birbirini desteklemektedir.","level":3,"familyId":"mercek-siniflandirma-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem geometrik ölçüler hem de ışın gözlemleri X’in yakınsak, Y’nin ıraksak olduğunu aynı yönde göstermektedir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; saydam olmak ortak özelliktir fakat yakınsak ve ıraksak ayrımını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ‘X ve Y aynı tür mercektir çünkü ikisi de saydamdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; hem geometrik ölçüler hem de ışın gözlemleri X’in yakınsak, Y’nin ıraksak olduğunu aynı yönde göstermektedir. ‘X yakınsak, Y ıraksak mercektir; kalınlık dağılımları ile ışın davranışları birbirini desteklemektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; verilen ışın davranışları ve kalınlık dağılımları bu ters sınıflandırmayı desteklemez. Bu nedenle ‘X ıraksak, Y yakınsak mercektir; kalınlık bilgisi ışın davranışına aykırıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; ışın davranışı tek başına bile sınıflandırmaya yeterlidir ve kalınlık ölçümü ek destek sağlar. Bu nedenle ‘Mercek türü belirlenemez çünkü yalnız ışın davranışı kullanılabilir, kalınlık ölçümü kullanılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"963d9d8723ffac5fd1218cf4eb5cb084f4346572b9e5febafd452a35364a339a","reviewDecisionSha256":"1e89a8231883872608b2a5b943c41b3ed30665b3c3ad1eafb16193f841c0d3f6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:963d9d8723ffac5fd1218cf4eb5cb084f4346572b9e5febafd452a35364a339a","reviewedHash":"sha256:963d9d8723ffac5fd1218cf4eb5cb084f4346572b9e5febafd452a35364a339a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1e89a8231883872608b2a5b943c41b3ed30665b3c3ad1eafb16193f841c0d3f6; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0483","contentProjectionSha256":"963d9d8723ffac5fd1218cf4eb5cb084f4346572b9e5febafd452a35364a339a","reviewDecisionSha256":"1e89a8231883872608b2a5b943c41b3ed30665b3c3ad1eafb16193f841c0d3f6","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0484","questionNumber":484,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"Etiketi silinmiş bir mercek, yazıya çok yaklaştırıldığında yazıyı düz ve büyük gösteriyor. Aynı mercek uzak bir lambanın ışığını bir ekran üzerinde küçük ve parlak bir bölgeye toplayabiliyor. Bu iki gözlem hangi mercek türünü gösterir?","choices":["Yakınsak mercek","Iraksak mercek","Düzlem ayna","Mercek türü belirlenemez; iki gözlem birbiriyle çelişir."],"distractorWhy":["Doğru; hem yakın cismi büyütme hem uzak kaynağın ışığını ekranda toplama yakınsak merceğin iki uyumlu özelliğidir. ‘Yakınsak mercek’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ıraksak mercek gerçek ışınları ekranda küçük parlak bir noktada toplayamaz ve yakın cismi büyütmez. Bu nedenle ‘Iraksak mercek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; düzlem ayna ışığı geçirip ekranda odaklamaz. Bu nedenle ‘Düzlem ayna’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; gözlemler çelişmez, yakınsak merceğin cisim uzaklığına bağlı iki farklı davranışını gösterir. Bu nedenle ‘Mercek türü belirlenemez; iki gözlem birbiriyle çelişir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Yakınsak mercek","level":3,"familyId":"mercek-siniflandirma-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem yakın cismi büyütme hem uzak kaynağın ışığını ekranda toplama yakınsak merceğin iki uyumlu özelliğidir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; hem yakın cismi büyütme hem uzak kaynağın ışığını ekranda toplama yakınsak merceğin iki uyumlu özelliğidir. ‘Yakınsak mercek’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek gerçek ışınları ekranda küçük parlak bir noktada toplayamaz ve yakın cismi büyütmez. Bu nedenle ‘Iraksak mercek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; düzlem ayna ışığı geçirip ekranda odaklamaz. Bu nedenle ‘Düzlem ayna’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; gözlemler çelişmez, yakınsak merceğin cisim uzaklığına bağlı iki farklı davranışını gösterir. Bu nedenle ‘Mercek türü belirlenemez; iki gözlem birbiriyle çelişir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"041e113728c226184b7cf729bc40307fcfc42fc338709afa570ac874cce8d028","reviewDecisionSha256":"4bc38134d1263c5ca93a1865dd1790796ad920553b7a9eecba16f4403a1d1612","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:041e113728c226184b7cf729bc40307fcfc42fc338709afa570ac874cce8d028","reviewedHash":"sha256:041e113728c226184b7cf729bc40307fcfc42fc338709afa570ac874cce8d028","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4bc38134d1263c5ca93a1865dd1790796ad920553b7a9eecba16f4403a1d1612; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0484","contentProjectionSha256":"041e113728c226184b7cf729bc40307fcfc42fc338709afa570ac874cce8d028","reviewDecisionSha256":"4bc38134d1263c5ca93a1865dd1790796ad920553b7a9eecba16f4403a1d1612","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0485","questionNumber":485,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-9","topic":"Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-030","noteKey":"tr-g11-fizik-note-030","objective":"FİZ.11.4.9","question":"“Ortası kalın olan her saydam mercek, bulunduğu ortam ne olursa olsun mutlaka yakınsaktır.” ifadesinin bilimsel bir model olarak sınırı nedir?","choices":["Merceğin davranışı sadece rengine bağlıdır; biçim ve ortamın hiçbir etkisi yoktur.","Merceğin davranışı yalnız biçimine değil, mercek ile çevre ortamın ışığı kırma indisleri arasındaki ilişkiye de bağlıdır.","Ortası kalın mercekler hiçbir ortamda ışığı kıramaz.","Saydam bir cismin mercek sayılabilmesi için bütün yüzeylerinin düz olması gerekir."],"distractorWhy":["Yanlış; renk tek başına mercek türünü belirlemez, biçim ve kırılma indisleri temel değişkenlerdir. Bu nedenle ‘Merceğin davranışı sadece rengine bağlıdır; biçim ve ortamın hiçbir etkisi yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; biçim önemli olsa da ışığın yüzeylerde hangi yöne kırılacağını mercek ve çevre ortam arasındaki indis farkı belirlediğinden ifade koşulsuz genellenemez. ‘Merceğin davranışı yalnız biçimine değil, mercek ile çevre ortamın ışığı kırma indisleri arasındaki ilişkiye de bağlıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ortası kalın mercek uygun indis koşullarında ışığı kırar ve yakınsak davranabilir. Bu nedenle ‘Ortası kalın mercekler hiçbir ortamda ışığı kıramaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; mercek yüzeylerinden en az biri eğri olabilir; bütün yüzeylerin düz olması mercek olmanın koşulu değildir. Bu nedenle ‘Saydam bir cismin mercek sayılabilmesi için bütün yüzeylerinin düz olması gerekir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Merceğin davranışı yalnız biçimine değil, mercek ile çevre ortamın ışığı kırma indisleri arasındaki ilişkiye de bağlıdır.","level":5,"familyId":"mercek-model-sinir-kosullari","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: biçim önemli olsa da ışığın yüzeylerde hangi yöne kırılacağını mercek ve çevre ortam arasındaki indis farkı belirlediğinden ifade koşulsuz genellenemez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; renk tek başına mercek türünü belirlemez, biçim ve kırılma indisleri temel değişkenlerdir. Bu nedenle ‘Merceğin davranışı sadece rengine bağlıdır; biçim ve ortamın hiçbir etkisi yoktur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; biçim önemli olsa da ışığın yüzeylerde hangi yöne kırılacağını mercek ve çevre ortam arasındaki indis farkı belirlediğinden ifade koşulsuz genellenemez. ‘Merceğin davranışı yalnız biçimine değil, mercek ile çevre ortamın ışığı kırma indisleri arasındaki ilişkiye de bağlıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; ortası kalın mercek uygun indis koşullarında ışığı kırar ve yakınsak davranabilir. Bu nedenle ‘Ortası kalın mercekler hiçbir ortamda ışığı kıramaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; mercek yüzeylerinden en az biri eğri olabilir; bütün yüzeylerin düz olması mercek olmanın koşulu değildir. Bu nedenle ‘Saydam bir cismin mercek sayılabilmesi için bütün yüzeylerinin düz olması gerekir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Merceklerin özelliklerine ilişkin karşılaştırma yapabilme kapsamında yakınsak-ıraksak merceklerin fiziksel özelliklerini ve temel ışın yollarını doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-030","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-030","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f107857e6ece873082ea9d0af00e1e31308c3c6a610759e48071880c54d29404","reviewDecisionSha256":"e469657375815ff2a7d45012ba391a74f2f8e2f375d8666fde1c7b61ec701244","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:f107857e6ece873082ea9d0af00e1e31308c3c6a610759e48071880c54d29404","reviewedHash":"sha256:f107857e6ece873082ea9d0af00e1e31308c3c6a610759e48071880c54d29404","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e469657375815ff2a7d45012ba391a74f2f8e2f375d8666fde1c7b61ec701244; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0485","contentProjectionSha256":"f107857e6ece873082ea9d0af00e1e31308c3c6a610759e48071880c54d29404","reviewDecisionSha256":"e469657375815ff2a7d45012ba391a74f2f8e2f375d8666fde1c7b61ec701244","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0486","questionNumber":486,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir öğrenci yakınsak mercekte cisim uzaklığının görüntünün yeri ve büyüklüğüne etkisini araştıracaktır. En uygun deney planı hangisidir?","choices":["Aynı mercek ve cisim kullanılıp cisim-mercek uzaklığı değiştirilir; her denemede keskin görüntü için ekranın yeri ve görüntü yüksekliği ölçülür.","Her denemede mercek türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilir; yalnız ekranın rengi kaydedilir.","Cisim ile ekran sabit tutulur, mercek rastgele hareket ettirilir ve hiçbir uzaklık ölçülmez.","Yalnız merceğin kalınlığı ölçülür; görüntü oluşup oluşmadığı gözlenmez."],"distractorWhy":["Doğru; yalnız cisim uzaklığını sistemli biçimde değiştirmek ve görüntünün yeri ile büyüklüğünü ölçmek araştırma sorusuna doğrudan veri sağlar. ‘Aynı mercek ve cisim kullanılıp cisim-mercek uzaklığı değiştirilir; her denemede keskin görüntü için ekranın yeri ve görüntü yüksekliği ölçülür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; birden çok değişken aynı anda değiştirildiğinde görüntüdeki farkın nedeni belirlenemez ve ekran rengi uygun bir sonuç değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Her denemede mercek türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilir; yalnız ekranın rengi kaydedilir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; uzaklıklar kaydedilmezse cisim konumu ile görüntü konumu arasında analiz yapılmaz. Bu nedenle ‘Cisim ile ekran sabit tutulur, mercek rastgele hareket ettirilir ve hiçbir uzaklık ölçülmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; mercek kalınlığı görüntü oluşumu deneyinin tek başına bağımlı değişkeni değildir ve görüntü verisi üretmez. Bu nedenle ‘Yalnız merceğin kalınlığı ölçülür; görüntü oluşup oluşmadığı gözlenmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Aynı mercek ve cisim kullanılıp cisim-mercek uzaklığı değiştirilir; her denemede keskin görüntü için ekranın yeri ve görüntü yüksekliği ölçülür.","level":3,"familyId":"mercek-deney-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: yalnız cisim uzaklığını sistemli biçimde değiştirmek ve görüntünün yeri ile büyüklüğünü ölçmek araştırma sorusuna doğrudan veri sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; yalnız cisim uzaklığını sistemli biçimde değiştirmek ve görüntünün yeri ile büyüklüğünü ölçmek araştırma sorusuna doğrudan veri sağlar. ‘Aynı mercek ve cisim kullanılıp cisim-mercek uzaklığı değiştirilir; her denemede keskin görüntü için ekranın yeri ve görüntü yüksekliği ölçülür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; birden çok değişken aynı anda değiştirildiğinde görüntüdeki farkın nedeni belirlenemez ve ekran rengi uygun bir sonuç değişkeni değildir. Bu nedenle ‘Her denemede mercek türü, cisim boyu ve ışık rengi birlikte değiştirilir; yalnız ekranın rengi kaydedilir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; uzaklıklar kaydedilmezse cisim konumu ile görüntü konumu arasında analiz yapılmaz. Bu nedenle ‘Cisim ile ekran sabit tutulur, mercek rastgele hareket ettirilir ve hiçbir uzaklık ölçülmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; mercek kalınlığı görüntü oluşumu deneyinin tek başına bağımlı değişkeni değildir ve görüntü verisi üretmez. Bu nedenle ‘Yalnız merceğin kalınlığı ölçülür; görüntü oluşup oluşmadığı gözlenmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"600b417b66b3c1d92756abcf45e6a464dfb25ad9b91b646168899e0c3ae647b2","reviewDecisionSha256":"ab9fcfc1e1c7486a4ffb9c3b0f7082ad3bc0250901f618c34f6bb3e6d55270a7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:600b417b66b3c1d92756abcf45e6a464dfb25ad9b91b646168899e0c3ae647b2","reviewedHash":"sha256:600b417b66b3c1d92756abcf45e6a464dfb25ad9b91b646168899e0c3ae647b2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ab9fcfc1e1c7486a4ffb9c3b0f7082ad3bc0250901f618c34f6bb3e6d55270a7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0486","contentProjectionSha256":"600b417b66b3c1d92756abcf45e6a464dfb25ad9b91b646168899e0c3ae647b2","reviewDecisionSha256":"ab9fcfc1e1c7486a4ffb9c3b0f7082ad3bc0250901f618c34f6bb3e6d55270a7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0487","questionNumber":487,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Yakınsak mercek deneyinde farklı cisim konumlarını karşılaştırmak için hazırlanacak veri kaydında hangi bilgiler birlikte bulunmalıdır?","choices":["Yalnız merceğin markası ve laboratuvarın oda numarası","Yalnız ışık kaynağının elektriksel gücü ve deney süresi","Cismin adı, öğrencinin yorumu ve ekranın malzemesi; hiçbir uzaklık ölçümü olmadan","Cisim-mercek uzaklığı, mercek-ekran uzaklığı, görüntü yüksekliği, görüntünün düz ya da ters oluşu ve ekran üzerinde keskinleşip keskinleşmediği"],"distractorWhy":["Yanlış; marka ve oda numarası görüntü oluşumunun nicel analizini sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız merceğin markası ve laboratuvarın oda numarası’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; kaynak gücü görüntünün görünürlüğünü etkileyebilir fakat tek başına görüntü yeri ve büyüklüğünü karşılaştırmaya yetmez. Bu nedenle ‘Yalnız ışık kaynağının elektriksel gücü ve deney süresi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; uzaklık ve görüntü özellikleri ölçülmeden deney sonucuna ilişkin güvenilir optik analiz yapılamaz. Bu nedenle ‘Cismin adı, öğrencinin yorumu ve ekranın malzemesi; hiçbir uzaklık ölçümü olmadan’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; bu kayıtlar cisim konumu ile görüntünün yeri, boyu, yönü ve gerçekliği arasında karşılaştırma yapılmasını sağlar. ‘Cisim-mercek uzaklığı, mercek-ekran uzaklığı, görüntü yüksekliği, görüntünün düz ya da ters oluşu ve ekran üzerinde keskinleşip keskinleşmediği’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Cisim-mercek uzaklığı, mercek-ekran uzaklığı, görüntü yüksekliği, görüntünün düz ya da ters oluşu ve ekran üzerinde keskinleşip keskinleşmediği","level":3,"familyId":"mercek-deney-degisken-kontrolu","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu kayıtlar cisim konumu ile görüntünün yeri, boyu, yönü ve gerçekliği arasında karşılaştırma yapılmasını sağlar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; marka ve oda numarası görüntü oluşumunun nicel analizini sağlamaz. Bu nedenle ‘Yalnız merceğin markası ve laboratuvarın oda numarası’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; kaynak gücü görüntünün görünürlüğünü etkileyebilir fakat tek başına görüntü yeri ve büyüklüğünü karşılaştırmaya yetmez. Bu nedenle ‘Yalnız ışık kaynağının elektriksel gücü ve deney süresi’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; uzaklık ve görüntü özellikleri ölçülmeden deney sonucuna ilişkin güvenilir optik analiz yapılamaz. Bu nedenle ‘Cismin adı, öğrencinin yorumu ve ekranın malzemesi; hiçbir uzaklık ölçümü olmadan’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; bu kayıtlar cisim konumu ile görüntünün yeri, boyu, yönü ve gerçekliği arasında karşılaştırma yapılmasını sağlar. ‘Cisim-mercek uzaklığı, mercek-ekran uzaklığı, görüntü yüksekliği, görüntünün düz ya da ters oluşu ve ekran üzerinde keskinleşip keskinleşmediği’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"47a1ad5e5cb3927785001964e477f45253b3e7fb5666a1140b27279dcb0f0091","reviewDecisionSha256":"a0064b60c9bf10bdce3ef74681925147d6f33a2925bb4df56dfd6a1a2b8fcb4e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:47a1ad5e5cb3927785001964e477f45253b3e7fb5666a1140b27279dcb0f0091","reviewedHash":"sha256:47a1ad5e5cb3927785001964e477f45253b3e7fb5666a1140b27279dcb0f0091","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a0064b60c9bf10bdce3ef74681925147d6f33a2925bb4df56dfd6a1a2b8fcb4e; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0487","contentProjectionSha256":"47a1ad5e5cb3927785001964e477f45253b3e7fb5666a1140b27279dcb0f0091","reviewDecisionSha256":"a0064b60c9bf10bdce3ef74681925147d6f33a2925bb4df56dfd6a1a2b8fcb4e","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0488","questionNumber":488,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Yakınsak merceğin önündeki aydınlık bir cisim için merceğin öteki tarafında ekranda keskin ve ters bir görüntü elde ediliyor. Bu gözlem hangi sonucu doğrudan destekler?","choices":["Görüntü sanaldır; yalnız geriye uzantılar ekranda kesişmektedir.","Mercek ıraksaktır ve cisim görüntüsü her zaman düz olur.","Görüntü gerçektir ve ışınlar ekranın bulunduğu yerde gerçekten birleşmektedir.","Işık mercekten geçmeden yalnız ekran yüzeyinden yansımıştır."],"distractorWhy":["Yanlış; sanal görüntüler doğrudan bir ekran üzerine düşürülemez çünkü ışınların kendileri görüntü noktasında birleşmez. Bu nedenle ‘Görüntü sanaldır; yalnız geriye uzantılar ekranda kesişmektedir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; gerçek ve ters görüntü, ıraksak merceğin gerçek cisim için tipik sonucu değildir. Bu nedenle ‘Mercek ıraksaktır ve cisim görüntüsü her zaman düz olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; ekranda keskin görüntü oluşması, ışınların ekran düzleminde fiziksel olarak birleştiğinin deneysel kanıtıdır. ‘Görüntü gerçektir ve ışınlar ekranın bulunduğu yerde gerçekten birleşmektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; görüntünün cisimle ilişkili ve keskin olması, ışığın mercekten geçerek odaklanmasıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Işık mercekten geçmeden yalnız ekran yüzeyinden yansımıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Görüntü gerçektir ve ışınlar ekranın bulunduğu yerde gerçekten birleşmektedir.","level":2,"familyId":"yakinsak-ekran-gozlemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: ekranda keskin görüntü oluşması, ışınların ekran düzleminde fiziksel olarak birleştiğinin deneysel kanıtıdır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; sanal görüntüler doğrudan bir ekran üzerine düşürülemez çünkü ışınların kendileri görüntü noktasında birleşmez. Bu nedenle ‘Görüntü sanaldır; yalnız geriye uzantılar ekranda kesişmektedir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; gerçek ve ters görüntü, ıraksak merceğin gerçek cisim için tipik sonucu değildir. Bu nedenle ‘Mercek ıraksaktır ve cisim görüntüsü her zaman düz olur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; ekranda keskin görüntü oluşması, ışınların ekran düzleminde fiziksel olarak birleştiğinin deneysel kanıtıdır. ‘Görüntü gerçektir ve ışınlar ekranın bulunduğu yerde gerçekten birleşmektedir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; görüntünün cisimle ilişkili ve keskin olması, ışığın mercekten geçerek odaklanmasıyla açıklanır. Bu nedenle ‘Işık mercekten geçmeden yalnız ekran yüzeyinden yansımıştır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3512d839b70f2b86b73e8ddfff0342b1ed28240db66a7772f6ba6c48262a6020","reviewDecisionSha256":"dbdcdad5bb4d4656c2b3350c2d11ccef705ccaa05b4cfb93c8c957160d9ab38b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:3512d839b70f2b86b73e8ddfff0342b1ed28240db66a7772f6ba6c48262a6020","reviewedHash":"sha256:3512d839b70f2b86b73e8ddfff0342b1ed28240db66a7772f6ba6c48262a6020","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dbdcdad5bb4d4656c2b3350c2d11ccef705ccaa05b4cfb93c8c957160d9ab38b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0488","contentProjectionSha256":"3512d839b70f2b86b73e8ddfff0342b1ed28240db66a7772f6ba6c48262a6020","reviewDecisionSha256":"dbdcdad5bb4d4656c2b3350c2d11ccef705ccaa05b4cfb93c8c957160d9ab38b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0489","questionNumber":489,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Yakınsak mercekle çalışan bir grup, cismi odak noktasına kadar yaklaştırdığında ekranı çok uzaklara taşısa bile keskin görüntü bulamıyor. İdeal ince mercek modeline göre bunun en uygun açıklaması hangisidir?","choices":["Mercek odakta iken ışığı tamamen soğurur ve hiçbir ışın çıkmaz.","Cisim odakta iken görüntü mutlaka merceğin içinde oluşur.","Ekranın rengi değişmediği için görüntü yer değiştirmiştir.","Cisim odakta iken mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paralel olur; sonlu bir uzaklıkta gerçek görüntü oluşmaz."],"distractorWhy":["Yanlış; mercek ışığı tamamen soğurmaz, ışınların çıkış doğrultusunu değiştirir. Bu nedenle ‘Mercek odakta iken ışığı tamamen soğurur ve hiçbir ışın çıkmaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; görüntünün mercek maddesinin içinde oluşması odaktaki cisim durumunun sonucu değildir. Bu nedenle ‘Cisim odakta iken görüntü mutlaka merceğin içinde oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ekran rengi görüntünün geometrik konumunu belirlemez. Bu nedenle ‘Ekranın rengi değişmediği için görüntü yer değiştirmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; odaktan gelen ışınlar paralel çıktığı için sonlu bir görüntü düzleminde birleşmez ve ekranla keskin görüntü elde edilemez. ‘Cisim odakta iken mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paralel olur; sonlu bir uzaklıkta gerçek görüntü oluşmaz.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Cisim odakta iken mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paralel olur; sonlu bir uzaklıkta gerçek görüntü oluşmaz.","level":4,"familyId":"yakinsak-ekran-gozlemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odaktan gelen ışınlar paralel çıktığı için sonlu bir görüntü düzleminde birleşmez ve ekranla keskin görüntü elde edilemez. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; mercek ışığı tamamen soğurmaz, ışınların çıkış doğrultusunu değiştirir. Bu nedenle ‘Mercek odakta iken ışığı tamamen soğurur ve hiçbir ışın çıkmaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; görüntünün mercek maddesinin içinde oluşması odaktaki cisim durumunun sonucu değildir. Bu nedenle ‘Cisim odakta iken görüntü mutlaka merceğin içinde oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ekran rengi görüntünün geometrik konumunu belirlemez. Bu nedenle ‘Ekranın rengi değişmediği için görüntü yer değiştirmiştir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; odaktan gelen ışınlar paralel çıktığı için sonlu bir görüntü düzleminde birleşmez ve ekranla keskin görüntü elde edilemez. ‘Cisim odakta iken mercekten çıkan ışınlar yaklaşık paralel olur; sonlu bir uzaklıkta gerçek görüntü oluşmaz.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"03aa5697d2c9092c10327b28df721fd08cc5f160643a00b5b55065d9f75be59f","reviewDecisionSha256":"0e86d715089ee963cf6fb18315d032ca71b25632fffa05b66475e7fa5e4a1d4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:03aa5697d2c9092c10327b28df721fd08cc5f160643a00b5b55065d9f75be59f","reviewedHash":"sha256:03aa5697d2c9092c10327b28df721fd08cc5f160643a00b5b55065d9f75be59f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0e86d715089ee963cf6fb18315d032ca71b25632fffa05b66475e7fa5e4a1d4a; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0489","contentProjectionSha256":"03aa5697d2c9092c10327b28df721fd08cc5f160643a00b5b55065d9f75be59f","reviewDecisionSha256":"0e86d715089ee963cf6fb18315d032ca71b25632fffa05b66475e7fa5e4a1d4a","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0490","questionNumber":490,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Odak uzaklığı 10 cm olan bir yakınsak mercekte şu veriler elde ediliyor: cisim uzaklığı 30 cm iken görüntü uzaklığı 15 cm ve görüntü küçülmüş; cisim uzaklığı 20 cm iken görüntü uzaklığı 20 cm ve görüntü eşit boyda; cisim uzaklığı 15 cm iken görüntü uzaklığı 30 cm ve görüntü büyümüş. Verilerin ortak eğilimi hangisidir?","choices":["Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü merceğe yaklaşır ve küçülür.","Cisim uzaklığı değişse de görüntü uzaklığı ve boyu değişmez.","Cisim odak dışındayken 2F konumuna ve sonra F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü mercekten uzaklaşır ve büyür.","Bütün ölçümlerde sanal ve düz görüntü oluşmuştur."],"distractorWhy":["Yanlış; verilen değerler görüntünün yaklaştığını değil 15 cm’den 30 cm’ye uzaklaştığını gösterir. Bu nedenle ‘Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü merceğe yaklaşır ve küçülür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; hem görüntü uzaklığı hem görüntü büyüklüğü ölçümler boyunca değişmiştir. Bu nedenle ‘Cisim uzaklığı değişse de görüntü uzaklığı ve boyu değişmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; odak dışında kalan cisim F’ye yaklaştıkça görüntü karşı tarafta daha uzakta oluşur ve büyütme artar. ‘Cisim odak dışındayken 2F konumuna ve sonra F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü mercekten uzaklaşır ve büyür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ekranda ölçülen bu görüntüler gerçek ve ters niteliktedir; veriler sanal görüntüyü göstermez. Bu nedenle ‘Bütün ölçümlerde sanal ve düz görüntü oluşmuştur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Cisim odak dışındayken 2F konumuna ve sonra F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü mercekten uzaklaşır ve büyür.","level":4,"familyId":"yakinsak-cisim-konumu-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odak dışında kalan cisim F’ye yaklaştıkça görüntü karşı tarafta daha uzakta oluşur ve büyütme artar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; verilen değerler görüntünün yaklaştığını değil 15 cm’den 30 cm’ye uzaklaştığını gösterir. Bu nedenle ‘Cisim F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü merceğe yaklaşır ve küçülür.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; hem görüntü uzaklığı hem görüntü büyüklüğü ölçümler boyunca değişmiştir. Bu nedenle ‘Cisim uzaklığı değişse de görüntü uzaklığı ve boyu değişmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; odak dışında kalan cisim F’ye yaklaştıkça görüntü karşı tarafta daha uzakta oluşur ve büyütme artar. ‘Cisim odak dışındayken 2F konumuna ve sonra F’ye yaklaştıkça gerçek görüntü mercekten uzaklaşır ve büyür.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; ekranda ölçülen bu görüntüler gerçek ve ters niteliktedir; veriler sanal görüntüyü göstermez. Bu nedenle ‘Bütün ölçümlerde sanal ve düz görüntü oluşmuştur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2ba37c18514c498552960b035d5aa13a564b7d1503f28649a17c8f40a2ef0620","reviewDecisionSha256":"c8fe016e5f431286168da5934e077fdef3ee3a4d9c5c31304590020bacef92ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:2ba37c18514c498552960b035d5aa13a564b7d1503f28649a17c8f40a2ef0620","reviewedHash":"sha256:2ba37c18514c498552960b035d5aa13a564b7d1503f28649a17c8f40a2ef0620","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8fe016e5f431286168da5934e077fdef3ee3a4d9c5c31304590020bacef92ac; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0490","contentProjectionSha256":"2ba37c18514c498552960b035d5aa13a564b7d1503f28649a17c8f40a2ef0620","reviewDecisionSha256":"c8fe016e5f431286168da5934e077fdef3ee3a4d9c5c31304590020bacef92ac","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0491","questionNumber":491,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir cisim yakınsak merceğin odak uzaklığından daha küçük bir uzaklığa yerleştiriliyor. Gözlemci merceğin öteki tarafından baktığında cismin düz ve büyük görüntüsünü görüyor, fakat ekranla görüntü yakalayamıyor. En uygun yorum hangisidir?","choices":["Görüntü sanal, düz ve büyüktür; merceğin cisimle aynı tarafında algılanır.","Görüntü gerçek, ters ve küçüktür; merceğin karşı tarafında oluşur.","Görüntü gerçek ve düz olduğu için ekranın rengi uygun değildir.","Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlem yalnız göz yanılmasıdır."],"distractorWhy":["Doğru; odak içindeki cisim yakınsak mercekte aynı tarafta algılanan, düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşturur. ‘Görüntü sanal, düz ve büyüktür; merceğin cisimle aynı tarafında algılanır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; gerçek, ters ve küçültülmüş görüntü cisim odak dışında ve genellikle 2F’nin ötesindeyken oluşur. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek, ters ve küçüktür; merceğin karşı tarafında oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ekran rengi gerçeklik durumunu değiştirmez; sanal görüntü fiziksel olarak ekranda birleşmez. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek ve düz olduğu için ekranın rengi uygun değildir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; görüntü vardır, ancak gerçek ışınların birleşmesiyle değil uzantıların kesişmesiyle algılanır. Bu nedenle ‘Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlem yalnız göz yanılmasıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Görüntü sanal, düz ve büyüktür; merceğin cisimle aynı tarafında algılanır.","level":3,"familyId":"yakinsak-cisim-konumu-verisi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: odak içindeki cisim yakınsak mercekte aynı tarafta algılanan, düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; odak içindeki cisim yakınsak mercekte aynı tarafta algılanan, düz ve büyütülmüş sanal görüntü oluşturur. ‘Görüntü sanal, düz ve büyüktür; merceğin cisimle aynı tarafında algılanır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; gerçek, ters ve küçültülmüş görüntü cisim odak dışında ve genellikle 2F’nin ötesindeyken oluşur. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek, ters ve küçüktür; merceğin karşı tarafında oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ekran rengi gerçeklik durumunu değiştirmez; sanal görüntü fiziksel olarak ekranda birleşmez. Bu nedenle ‘Görüntü gerçek ve düz olduğu için ekranın rengi uygun değildir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; görüntü vardır, ancak gerçek ışınların birleşmesiyle değil uzantıların kesişmesiyle algılanır. Bu nedenle ‘Hiç görüntü oluşmamıştır; gözlem yalnız göz yanılmasıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5bdb0558abd4c1450926ef76da163255f61f81803a169b5b9d3ffe074c34d306","reviewDecisionSha256":"2e4f3f5acd2cba53510988293e0fcdf343d6484d979efe27a56679d84816e242","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:5bdb0558abd4c1450926ef76da163255f61f81803a169b5b9d3ffe074c34d306","reviewedHash":"sha256:5bdb0558abd4c1450926ef76da163255f61f81803a169b5b9d3ffe074c34d306","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2e4f3f5acd2cba53510988293e0fcdf343d6484d979efe27a56679d84816e242; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0491","contentProjectionSha256":"5bdb0558abd4c1450926ef76da163255f61f81803a169b5b9d3ffe074c34d306","reviewDecisionSha256":"2e4f3f5acd2cba53510988293e0fcdf343d6484d979efe27a56679d84816e242","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0492","questionNumber":492,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir projeksiyon düzeneğinde küçük bir saydam görüntünün karşı taraftaki perdede gerçek ve büyütülmüş olarak oluşması isteniyor. Yakınsak merceğe göre saydam görüntü hangi aralığa yerleştirilmelidir?","choices":["Mercekle F arasına","Odak noktası F ile 2F arasına","Tam olarak 2F’nin dışına, mercekten çok uzağa","Tam olarak optik merkezin içine"],"distractorWhy":["Yanlış; mercekle F arasındaki cisim sanal görüntü verir ve bu görüntü perdeye doğrudan düşürülemez. Bu nedenle ‘Mercekle F arasına’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; F ile 2F arasındaki cisim, perdede yakalanabilen büyütülmüş gerçek görüntü verir. ‘Odak noktası F ile 2F arasına’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; 2F’nin ötesindeki uzak cisim gerçek fakat küçültülmüş görüntü oluşturur. Bu nedenle ‘Tam olarak 2F’nin dışına, mercekten çok uzağa’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; optik merkez bir cisim yerleştirme aralığı değildir ve cisim mercek maddesinin içine konulmaz. Bu nedenle ‘Tam olarak optik merkezin içine’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Odak noktası F ile 2F arasına","level":3,"familyId":"mercek-goruntu-buyukluk-analizi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: F ile 2F arasındaki cisim, perdede yakalanabilen büyütülmüş gerçek görüntü verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; mercekle F arasındaki cisim sanal görüntü verir ve bu görüntü perdeye doğrudan düşürülemez. Bu nedenle ‘Mercekle F arasına’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; F ile 2F arasındaki cisim, perdede yakalanabilen büyütülmüş gerçek görüntü verir. ‘Odak noktası F ile 2F arasına’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; 2F’nin ötesindeki uzak cisim gerçek fakat küçültülmüş görüntü oluşturur. Bu nedenle ‘Tam olarak 2F’nin dışına, mercekten çok uzağa’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; optik merkez bir cisim yerleştirme aralığı değildir ve cisim mercek maddesinin içine konulmaz. Bu nedenle ‘Tam olarak optik merkezin içine’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"36acff2f2f26ad2fe59fff26072d4a620a5c7d11c5e2a9819b1d375d41017d20","reviewDecisionSha256":"208f22e32f330a921ca60a318f6df5e4fa6d92c1797fe57a42cd8ac6e999a50b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:36acff2f2f26ad2fe59fff26072d4a620a5c7d11c5e2a9819b1d375d41017d20","reviewedHash":"sha256:36acff2f2f26ad2fe59fff26072d4a620a5c7d11c5e2a9819b1d375d41017d20","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:208f22e32f330a921ca60a318f6df5e4fa6d92c1797fe57a42cd8ac6e999a50b; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0492","contentProjectionSha256":"36acff2f2f26ad2fe59fff26072d4a620a5c7d11c5e2a9819b1d375d41017d20","reviewDecisionSha256":"208f22e32f330a921ca60a318f6df5e4fa6d92c1797fe57a42cd8ac6e999a50b","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0493","questionNumber":493,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Aynı yakınsak mercek ve aynı cisimle iki deney yapılıyor. Birinci deneyde cisim 2F’nin ötesinde, ikinci deneyde F ile 2F arasında tutuluyor. Ekranda oluşan görüntüler nasıl karşılaştırılır?","choices":["Birinci görüntü küçülmüş, ikinci görüntü büyütülmüştür; ikisi de gerçek ve terstir.","Birinci görüntü büyütülmüş ve düz, ikinci görüntü küçülmüş ve terstir.","İki görüntü de sanal ve düz olduğu için ekranda görülemez.","Cisim konumu değişse de iki görüntünün yeri ve boyu kesinlikle aynıdır."],"distractorWhy":["Doğru; 2F ötesindeki cisim küçültülmüş, F–2F arasındaki cisim büyütülmüş gerçek ve ters görüntü verir. ‘Birinci görüntü küçülmüş, ikinci görüntü büyütülmüştür; ikisi de gerçek ve terstir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; cisim odak dışında olduğundan iki durumda da görüntüler düzdür denemez ve büyüklük sırası ters verilmiştir. Bu nedenle ‘Birinci görüntü büyütülmüş ve düz, ikinci görüntü küçülmüş ve terstir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; her iki konum da odak dışındadır ve görüntüler ekranda elde edilebilen gerçek görüntülerdir. Bu nedenle ‘İki görüntü de sanal ve düz olduğu için ekranda görülemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; cisim konumu değiştiğinde görüntü uzaklığı ve büyütme de değişir. Bu nedenle ‘Cisim konumu değişse de iki görüntünün yeri ve boyu kesinlikle aynıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Birinci görüntü küçülmüş, ikinci görüntü büyütülmüştür; ikisi de gerçek ve terstir.","level":3,"familyId":"mercek-goruntu-buyukluk-analizi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: 2F ötesindeki cisim küçültülmüş, F–2F arasındaki cisim büyütülmüş gerçek ve ters görüntü verir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; 2F ötesindeki cisim küçültülmüş, F–2F arasındaki cisim büyütülmüş gerçek ve ters görüntü verir. ‘Birinci görüntü küçülmüş, ikinci görüntü büyütülmüştür; ikisi de gerçek ve terstir.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; cisim odak dışında olduğundan iki durumda da görüntüler düzdür denemez ve büyüklük sırası ters verilmiştir. Bu nedenle ‘Birinci görüntü büyütülmüş ve düz, ikinci görüntü küçülmüş ve terstir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; her iki konum da odak dışındadır ve görüntüler ekranda elde edilebilen gerçek görüntülerdir. Bu nedenle ‘İki görüntü de sanal ve düz olduğu için ekranda görülemez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; cisim konumu değiştiğinde görüntü uzaklığı ve büyütme de değişir. Bu nedenle ‘Cisim konumu değişse de iki görüntünün yeri ve boyu kesinlikle aynıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ead3ed9e5b9922ad6bd24b0de41fba106da568605b02137e7b2f2c8ab0ef56b5","reviewDecisionSha256":"3a0d3b2762080c3c72ccb88441692fb80f628697840e5b5ed9fd3ab55e7282a3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:ead3ed9e5b9922ad6bd24b0de41fba106da568605b02137e7b2f2c8ab0ef56b5","reviewedHash":"sha256:ead3ed9e5b9922ad6bd24b0de41fba106da568605b02137e7b2f2c8ab0ef56b5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3a0d3b2762080c3c72ccb88441692fb80f628697840e5b5ed9fd3ab55e7282a3; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0493","contentProjectionSha256":"ead3ed9e5b9922ad6bd24b0de41fba106da568605b02137e7b2f2c8ab0ef56b5","reviewDecisionSha256":"3a0d3b2762080c3c72ccb88441692fb80f628697840e5b5ed9fd3ab55e7282a3","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0494","questionNumber":494,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Gerçek bir cisim ıraksak merceğin önüne konulduğunda grup, merceğin arkasındaki ekranı farklı konumlara taşımasına rağmen keskin görüntü elde edemiyor. Bunun temel nedeni nedir?","choices":["Iraksak mercek ışığı tamamen soğurduğu için arkasına hiç ışık geçmez.","Iraksak mercekten çıkan ışınlar gerçekte birleşmez; görüntü geriye uzantıların kesişmesiyle sanal oluşur.","Görüntü merceğin arkasında gerçek oluşur fakat her zaman ekranın renginden etkilenir.","Iraksak mercekte görüntü yalnız cisim 2F’deyken oluşur."],"distractorWhy":["Yanlış; ıraksak mercek ışığı geçirir ve kırar; bütün ışığı soğurmaz. Bu nedenle ‘Iraksak mercek ışığı tamamen soğurduğu için arkasına hiç ışık geçmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; gerçek ışınlar görüntü noktasında fiziksel olarak birleşmediği için ekran üzerinde keskin görüntü oluşmaz. ‘Iraksak mercekten çıkan ışınlar gerçekte birleşmez; görüntü geriye uzantıların kesişmesiyle sanal oluşur.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ekran rengi görüntünün sanal ya da gerçek olmasını belirlemez ve ıraksak merceğin görüntüsü arka tarafta gerçek değildir. Bu nedenle ‘Görüntü merceğin arkasında gerçek oluşur fakat her zaman ekranın renginden etkilenir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ıraksak mercek gerçek cisim için farklı uzaklıklarda da sanal görüntü oluşturur; 2F koşulu gerekli değildir. Bu nedenle ‘Iraksak mercekte görüntü yalnız cisim 2F’deyken oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Iraksak mercekten çıkan ışınlar gerçekte birleşmez; görüntü geriye uzantıların kesişmesiyle sanal oluşur.","level":3,"familyId":"iraksak-goruntu-deney-yontemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: gerçek ışınlar görüntü noktasında fiziksel olarak birleşmediği için ekran üzerinde keskin görüntü oluşmaz. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek ışığı geçirir ve kırar; bütün ışığı soğurmaz. Bu nedenle ‘Iraksak mercek ışığı tamamen soğurduğu için arkasına hiç ışık geçmez.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; gerçek ışınlar görüntü noktasında fiziksel olarak birleşmediği için ekran üzerinde keskin görüntü oluşmaz. ‘Iraksak mercekten çıkan ışınlar gerçekte birleşmez; görüntü geriye uzantıların kesişmesiyle sanal oluşur.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; ekran rengi görüntünün sanal ya da gerçek olmasını belirlemez ve ıraksak merceğin görüntüsü arka tarafta gerçek değildir. Bu nedenle ‘Görüntü merceğin arkasında gerçek oluşur fakat her zaman ekranın renginden etkilenir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek gerçek cisim için farklı uzaklıklarda da sanal görüntü oluşturur; 2F koşulu gerekli değildir. Bu nedenle ‘Iraksak mercekte görüntü yalnız cisim 2F’deyken oluşur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"532e499046e56ecdd2aaab20e608be170e95da17d16d8ecc55bc8ae85540c7b1","reviewDecisionSha256":"20ded717c1ba33913c3db6b38de709f0abd863d4788fbd2be8b03d80684b46ea","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:532e499046e56ecdd2aaab20e608be170e95da17d16d8ecc55bc8ae85540c7b1","reviewedHash":"sha256:532e499046e56ecdd2aaab20e608be170e95da17d16d8ecc55bc8ae85540c7b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:20ded717c1ba33913c3db6b38de709f0abd863d4788fbd2be8b03d80684b46ea; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0494","contentProjectionSha256":"532e499046e56ecdd2aaab20e608be170e95da17d16d8ecc55bc8ae85540c7b1","reviewDecisionSha256":"20ded717c1ba33913c3db6b38de709f0abd863d4788fbd2be8b03d80684b46ea","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0495","questionNumber":495,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Iraksak merceğin oluşturduğu sanal görüntünün yaklaşık yerini deneysel olarak belirlemek isteyen bir öğrenci için hangi yöntem daha uygundur?","choices":["Merceğin arkasında ekranı rastgele hareket ettirip görüntü oluşmayınca deneyi sonlandırmak","Merceği opak bir kâğıtla kapatıp yalnız cismin gerçek yerini ölçmek","Mercekten bakılan görüntü ile merceğin cisim tarafında hareket ettirilen bir referans cismini paralaks kalmayacak biçimde hizalamak","Işık kaynağını kapatıp karanlıkta mercek kalınlığını karşılaştırmak"],"distractorWhy":["Yanlış; sanal görüntü ekranda oluşmadığı için rastgele ekran hareketi görüntü yerini belirleyemez. Bu nedenle ‘Merceğin arkasında ekranı rastgele hareket ettirip görüntü oluşmayınca deneyi sonlandırmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; merceği kapatmak görüntüyü ortadan kaldırır ve sanal görüntü konumu hakkında veri sağlamaz. Bu nedenle ‘Merceği opak bir kâğıtla kapatıp yalnız cismin gerçek yerini ölçmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; paralaksın ortadan kaldırılması, referans cisminin sanal görüntüyle yaklaşık aynı konumda olduğunu gösterir. ‘Mercekten bakılan görüntü ile merceğin cisim tarafında hareket ettirilen bir referans cismini paralaks kalmayacak biçimde hizalamak’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ışık olmadan görüntü gözlenemez ve kalınlık ölçümü tek başına görüntü yerini vermez. Bu nedenle ‘Işık kaynağını kapatıp karanlıkta mercek kalınlığını karşılaştırmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Mercekten bakılan görüntü ile merceğin cisim tarafında hareket ettirilen bir referans cismini paralaks kalmayacak biçimde hizalamak","level":4,"familyId":"iraksak-goruntu-deney-yontemi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: paralaksın ortadan kaldırılması, referans cisminin sanal görüntüyle yaklaşık aynı konumda olduğunu gösterir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; sanal görüntü ekranda oluşmadığı için rastgele ekran hareketi görüntü yerini belirleyemez. Bu nedenle ‘Merceğin arkasında ekranı rastgele hareket ettirip görüntü oluşmayınca deneyi sonlandırmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; merceği kapatmak görüntüyü ortadan kaldırır ve sanal görüntü konumu hakkında veri sağlamaz. Bu nedenle ‘Merceği opak bir kâğıtla kapatıp yalnız cismin gerçek yerini ölçmek’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; paralaksın ortadan kaldırılması, referans cisminin sanal görüntüyle yaklaşık aynı konumda olduğunu gösterir. ‘Mercekten bakılan görüntü ile merceğin cisim tarafında hareket ettirilen bir referans cismini paralaks kalmayacak biçimde hizalamak’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; ışık olmadan görüntü gözlenemez ve kalınlık ölçümü tek başına görüntü yerini vermez. Bu nedenle ‘Işık kaynağını kapatıp karanlıkta mercek kalınlığını karşılaştırmak’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7a9ca2afb444a7926843410da1149b19117b7e947cd0b7fd11574579cbd744e6","reviewDecisionSha256":"dddfe176218918287210317737397edfe9a2a9d545b3a44c994341a6005d71f5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:7a9ca2afb444a7926843410da1149b19117b7e947cd0b7fd11574579cbd744e6","reviewedHash":"sha256:7a9ca2afb444a7926843410da1149b19117b7e947cd0b7fd11574579cbd744e6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dddfe176218918287210317737397edfe9a2a9d545b3a44c994341a6005d71f5; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0495","contentProjectionSha256":"7a9ca2afb444a7926843410da1149b19117b7e947cd0b7fd11574579cbd744e6","reviewDecisionSha256":"dddfe176218918287210317737397edfe9a2a9d545b3a44c994341a6005d71f5","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0496","questionNumber":496,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir büyütecin yazıyı düz ve büyük göstermesi için yazı, yakınsak merceğe göre hangi konumda tutulmalıdır?","choices":["2F’nin ötesinde","Tam olarak 2F’de","F ile 2F arasında","Mercek ile odak noktası arasında"],"distractorWhy":["Yanlış; 2F’nin ötesindeki cisim karşı tarafta gerçek, ters ve küçültülmüş görüntü verir. Bu nedenle ‘2F’nin ötesinde’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; cisim 2F’deyken görüntü gerçek, ters ve yaklaşık eşit boyda oluşur. Bu nedenle ‘Tam olarak 2F’de’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; F ile 2F arasındaki cisim gerçek, ters ve büyütülmüş görüntü verir; bu görüntü büyüteçteki düz sanal görüntü değildir. Bu nedenle ‘F ile 2F arasında’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; mercekle F arasındaki cisim büyüteçte görülen düz ve büyütülmüş sanal görüntüyü oluşturur. ‘Mercek ile odak noktası arasında’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Mercek ile odak noktası arasında","level":2,"familyId":"mercek-cihaz-uygulama-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: mercekle F arasındaki cisim büyüteçte görülen düz ve büyütülmüş sanal görüntüyü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; 2F’nin ötesindeki cisim karşı tarafta gerçek, ters ve küçültülmüş görüntü verir. Bu nedenle ‘2F’nin ötesinde’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; cisim 2F’deyken görüntü gerçek, ters ve yaklaşık eşit boyda oluşur. Bu nedenle ‘Tam olarak 2F’de’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; F ile 2F arasındaki cisim gerçek, ters ve büyütülmüş görüntü verir; bu görüntü büyüteçteki düz sanal görüntü değildir. Bu nedenle ‘F ile 2F arasında’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; mercekle F arasındaki cisim büyüteçte görülen düz ve büyütülmüş sanal görüntüyü oluşturur. ‘Mercek ile odak noktası arasında’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 2; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fd5ee41baa778e78c0fc7f362efe263af0e60173a2772bbad3f2cddb67e4a5d3","reviewDecisionSha256":"2a5d7d2e8e529f7b07dac679d2a58e961aa3a8753eb93d5770e613396833e145","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:fd5ee41baa778e78c0fc7f362efe263af0e60173a2772bbad3f2cddb67e4a5d3","reviewedHash":"sha256:fd5ee41baa778e78c0fc7f362efe263af0e60173a2772bbad3f2cddb67e4a5d3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2a5d7d2e8e529f7b07dac679d2a58e961aa3a8753eb93d5770e613396833e145; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0496","contentProjectionSha256":"fd5ee41baa778e78c0fc7f362efe263af0e60173a2772bbad3f2cddb67e4a5d3","reviewDecisionSha256":"2a5d7d2e8e529f7b07dac679d2a58e961aa3a8753eb93d5770e613396833e145","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0497","questionNumber":497,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir slayt projektöründe yakınsak mercek ile perde arasında gerçek ve büyütülmüş görüntü oluşturuluyor. Düzenin çalışması için aşağıdaki koşullardan hangisi gereklidir?","choices":["Slayt mercekle F arasında olmalı ve perde slaytla aynı tarafta bulunmalıdır.","Iraksak mercek kullanılmalı ve slayt herhangi bir yerde tutulmalıdır.","Slayt merceğin F ile 2F aralığında, perde ise merceğin karşı tarafında görüntünün keskinleştiği konumda olmalıdır.","Slayt tam odakta tutulmalı; paralel çıkan ışınların hemen yanında perde yerleştirilmelidir."],"distractorWhy":["Yanlış; mercekle F arasındaki slayt sanal görüntü verir ve aynı taraftaki perdeye gerçek görüntü düşmez. Bu nedenle ‘Slayt mercekle F arasında olmalı ve perde slaytla aynı tarafta bulunmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ıraksak mercek gerçek bir slayt görüntüsünü perdede büyütülmüş olarak oluşturmaz. Bu nedenle ‘Iraksak mercek kullanılmalı ve slayt herhangi bir yerde tutulmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; bu yerleşim karşı tarafta perdeye düşürülebilen gerçek, ters ve büyütülmüş görüntü oluşturur. ‘Slayt merceğin F ile 2F aralığında, perde ise merceğin karşı tarafında görüntünün keskinleştiği konumda olmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; cisim tam odakta iken çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir ve yakın bir perdede keskin görüntü oluşmaz. Bu nedenle ‘Slayt tam odakta tutulmalı; paralel çıkan ışınların hemen yanında perde yerleştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":2,"correctIndex":2,"correctOption":"Slayt merceğin F ile 2F aralığında, perde ise merceğin karşı tarafında görüntünün keskinleştiği konumda olmalıdır.","level":3,"familyId":"mercek-cihaz-uygulama-muhakemesi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: bu yerleşim karşı tarafta perdeye düşürülebilen gerçek, ters ve büyütülmüş görüntü oluşturur. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; mercekle F arasındaki slayt sanal görüntü verir ve aynı taraftaki perdeye gerçek görüntü düşmez. Bu nedenle ‘Slayt mercekle F arasında olmalı ve perde slaytla aynı tarafta bulunmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; ıraksak mercek gerçek bir slayt görüntüsünü perdede büyütülmüş olarak oluşturmaz. Bu nedenle ‘Iraksak mercek kullanılmalı ve slayt herhangi bir yerde tutulmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Doğru; bu yerleşim karşı tarafta perdeye düşürülebilen gerçek, ters ve büyütülmüş görüntü oluşturur. ‘Slayt merceğin F ile 2F aralığında, perde ise merceğin karşı tarafında görüntünün keskinleştiği konumda olmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 4. seçenek: Yanlış; cisim tam odakta iken çıkan ışınlar yaklaşık paraleldir ve yakın bir perdede keskin görüntü oluşmaz. Bu nedenle ‘Slayt tam odakta tutulmalı; paralel çıkan ışınların hemen yanında perde yerleştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0f0f9d12c78919e4fd871c24989c9eaa8212487350725b288486268c92c1ec2c","reviewDecisionSha256":"743a1adc23be5cd54d20cb24fdb80af4b9e196062e879fd4ae828023b6af6775","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0f0f9d12c78919e4fd871c24989c9eaa8212487350725b288486268c92c1ec2c","reviewedHash":"sha256:0f0f9d12c78919e4fd871c24989c9eaa8212487350725b288486268c92c1ec2c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:743a1adc23be5cd54d20cb24fdb80af4b9e196062e879fd4ae828023b6af6775; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0497","contentProjectionSha256":"0f0f9d12c78919e4fd871c24989c9eaa8212487350725b288486268c92c1ec2c","reviewDecisionSha256":"743a1adc23be5cd54d20cb24fdb80af4b9e196062e879fd4ae828023b6af6775","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0498","questionNumber":498,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir grup aynı yakınsak merceğin odak uzaklığını tekrarlı ölçümlerde 14 cm, 20 cm ve 27 cm buluyor. Görüntüler çoğu denemede bulanık ve cisim, mercek ile ekranın merkezleri aynı hizada değil. Ölçümlerin güvenilirliğini artırmak için öncelikle ne yapılmalıdır?","choices":["Cisim, mercek ve ekran aynı asal eksende hizalanmalı; her ölçüm yalnız en keskin görüntü elde edildiğinde optik merkezden alınmalıdır.","Her denemede farklı bir mercek kullanılmalı ve sonuçlar birleştirilmelidir.","Ekran kaldırılmalı ve görüntü gözlenmeden uzaklıklar tahmin edilmelidir.","Cisim boyu sürekli değiştirilerek ölçüm sayısı azaltılmalıdır."],"distractorWhy":["Doğru; doğru hizalama, keskinlik ölçütü ve ortak ölçüm başlangıcı odak uzaklığı ölçümlerinin tutarlılığını doğrudan artırır. ‘Cisim, mercek ve ekran aynı asal eksende hizalanmalı; her ölçüm yalnız en keskin görüntü elde edildiğinde optik merkezden alınmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; farklı mercekler kullanmak araştırılan büyüklüğü değiştirir ve sonuçların dağılmasını artırır. Bu nedenle ‘Her denemede farklı bir mercek kullanılmalı ve sonuçlar birleştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; ekran ve keskinlik gözlemi kaldırılırsa gerçek görüntünün konumu güvenilir biçimde belirlenemez. Bu nedenle ‘Ekran kaldırılmalı ve görüntü gözlenmeden uzaklıklar tahmin edilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; cisim boyunu değiştirmek hizalama sorununu çözmez ve odak uzaklığının temel ölçümünü iyileştirmez. Bu nedenle ‘Cisim boyu sürekli değiştirilerek ölçüm sayısı azaltılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":0,"correctIndex":0,"correctOption":"Cisim, mercek ve ekran aynı asal eksende hizalanmalı; her ölçüm yalnız en keskin görüntü elde edildiğinde optik merkezden alınmalıdır.","level":4,"familyId":"mercek-deney-hata-kaynagi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: doğru hizalama, keskinlik ölçütü ve ortak ölçüm başlangıcı odak uzaklığı ölçümlerinin tutarlılığını doğrudan artırır. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Doğru; doğru hizalama, keskinlik ölçütü ve ortak ölçüm başlangıcı odak uzaklığı ölçümlerinin tutarlılığını doğrudan artırır. ‘Cisim, mercek ve ekran aynı asal eksende hizalanmalı; her ölçüm yalnız en keskin görüntü elde edildiğinde optik merkezden alınmalıdır.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 2. seçenek: Yanlış; farklı mercekler kullanmak araştırılan büyüklüğü değiştirir ve sonuçların dağılmasını artırır. Bu nedenle ‘Her denemede farklı bir mercek kullanılmalı ve sonuçlar birleştirilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; ekran ve keskinlik gözlemi kaldırılırsa gerçek görüntünün konumu güvenilir biçimde belirlenemez. Bu nedenle ‘Ekran kaldırılmalı ve görüntü gözlenmeden uzaklıklar tahmin edilmelidir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; cisim boyunu değiştirmek hizalama sorununu çözmez ve odak uzaklığının temel ölçümünü iyileştirmez. Bu nedenle ‘Cisim boyu sürekli değiştirilerek ölçüm sayısı azaltılmalıdır.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 4; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1ce14fd1d6d5eb8f374b8337a13744c279e4dc95dbda67574b6054adde7eecd0","reviewDecisionSha256":"567f4dd6b753a31db77794d921022103e9ab326dfbe63501dbc789e2571be128","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1ce14fd1d6d5eb8f374b8337a13744c279e4dc95dbda67574b6054adde7eecd0","reviewedHash":"sha256:1ce14fd1d6d5eb8f374b8337a13744c279e4dc95dbda67574b6054adde7eecd0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:567f4dd6b753a31db77794d921022103e9ab326dfbe63501dbc789e2571be128; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0498","contentProjectionSha256":"1ce14fd1d6d5eb8f374b8337a13744c279e4dc95dbda67574b6054adde7eecd0","reviewDecisionSha256":"567f4dd6b753a31db77794d921022103e9ab326dfbe63501dbc789e2571be128","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0499","questionNumber":499,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Yakınsak mercek deneyinde öğrenciler ekranı görüntünün tam keskinleştiği konum yerine “yaklaşık görüldüğü” yerde durduruyor. Bu uygulama en çok hangi sonucu etkiler?","choices":["Işığın boşluktaki temel hızını","Ölçülen görüntü uzaklığı ve buna bağlı görüntü büyüklüğü karşılaştırmalarının doğruluğunu","Merceğin yapıldığı maddenin kimyasal bileşimini","Cismin gerçek yüksekliğinin deney öncesi değerini"],"distractorWhy":["Yanlış; ekranın yanlış konumu ışığın boşluktaki temel hızını değiştirmez. Bu nedenle ‘Işığın boşluktaki temel hızını’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; keskinlik koşulu kullanılmadığında ekran konumu görüntü düzleminden sapar, bu da uzaklık ve boy verilerini doğrudan bozar. ‘Ölçülen görüntü uzaklığı ve buna bağlı görüntü büyüklüğü karşılaştırmalarının doğruluğunu’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur.","Yanlış; ölçüm tekniği mercek malzemesinin kimyasal bileşimini değiştirmez. Bu nedenle ‘Merceğin yapıldığı maddenin kimyasal bileşimini’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; cismin gerçek yüksekliği deneyden önce ölçülen fiziksel bir özelliktir ve ekranın konumuyla değişmez. Bu nedenle ‘Cismin gerçek yüksekliğinin deney öncesi değerini’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar."],"correct":1,"correctIndex":1,"correctOption":"Ölçülen görüntü uzaklığı ve buna bağlı görüntü büyüklüğü karşılaştırmalarının doğruluğunu","level":3,"familyId":"mercek-deney-hata-kaynagi","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: keskinlik koşulu kullanılmadığında ekran konumu görüntü düzleminden sapar, bu da uzaklık ve boy verilerini doğrudan bozar. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; ekranın yanlış konumu ışığın boşluktaki temel hızını değiştirmez. Bu nedenle ‘Işığın boşluktaki temel hızını’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Doğru; keskinlik koşulu kullanılmadığında ekran konumu görüntü düzleminden sapar, bu da uzaklık ve boy verilerini doğrudan bozar. ‘Ölçülen görüntü uzaklığı ve buna bağlı görüntü büyüklüğü karşılaştırmalarının doğruluğunu’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. 3. seçenek: Yanlış; ölçüm tekniği mercek malzemesinin kimyasal bileşimini değiştirmez. Bu nedenle ‘Merceğin yapıldığı maddenin kimyasal bileşimini’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Yanlış; cismin gerçek yüksekliği deneyden önce ölçülen fiziksel bir özelliktir ve ekranın konumuyla değişmez. Bu nedenle ‘Cismin gerçek yüksekliğinin deney öncesi değerini’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 3; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0a150ec2bda4302780ad82c14c09fa30a089035fdf10865e39a96ace79976722","reviewDecisionSha256":"d9ba6db5e44d70eace1d86fb78502beb52938c802940e200ed6528bcece3d9e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:0a150ec2bda4302780ad82c14c09fa30a089035fdf10865e39a96ace79976722","reviewedHash":"sha256:0a150ec2bda4302780ad82c14c09fa30a089035fdf10865e39a96ace79976722","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d9ba6db5e44d70eace1d86fb78502beb52938c802940e200ed6528bcece3d9e7; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0499","contentProjectionSha256":"0a150ec2bda4302780ad82c14c09fa30a089035fdf10865e39a96ace79976722","reviewDecisionSha256":"d9ba6db5e44d70eace1d86fb78502beb52938c802940e200ed6528bcece3d9e7","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr-g11-fizik-q0500","questionNumber":500,"subject":"Fizik","grade":11,"unitKey":"tr-g11-fizik-unite-4","topicKey":"tr-g11-fizik-optik","subtopicKey":"tr-g11-fizik-fiz-11-4-10","topic":"Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme","noteId":"tr-g11-fizik-note-031","noteKey":"tr-g11-fizik-note-031","objective":"FİZ.11.4.10","question":"Bir öğrenci yalnız bir yakınsak mercekte, cismi odak dışında tutarak yaptığı deneylerden sonra “Bütün mercekler her zaman gerçek ve ters görüntü oluşturur.” sonucuna varıyor. Bu sonucun en uygun değerlendirmesi hangisidir?","choices":["Genelleme doğrudur çünkü merceklerin tamamı aynı ışın yolunu oluşturur.","Genelleme yalnız görüntü büyük olduğunda doğrudur; mercek türü ve cisim konumu önemli değildir.","Genelleme değerlendirilemez çünkü mercek deneylerinden hiçbir bilimsel sonuç çıkarılamaz.","Genelleme geçersizdir; ıraksak mercek gerçek cisim için sanal ve düz görüntü verir, yakınsak mercek de cisim odak içindeyken sanal ve düz görüntü oluşturur."],"distractorWhy":["Yanlış; yakınsak ve ıraksak mercekler ile farklı cisim konumları aynı görüntü özelliklerini üretmez. Bu nedenle ‘Genelleme doğrudur çünkü merceklerin tamamı aynı ışın yolunu oluşturur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; görüntünün gerçekliği yalnız büyüklüğe bağlı değildir; mercek türü ve cismin odağa göre konumu belirleyicidir. Bu nedenle ‘Genelleme yalnız görüntü büyük olduğunda doğrudur; mercek türü ve cisim konumu önemli değildir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Yanlış; kontrollü mercek deneylerinden bilimsel sonuç çıkarılabilir, ancak sonuç yalnız sınanan koşullar ölçüsünde genellenmelidir. Bu nedenle ‘Genelleme değerlendirilemez çünkü mercek deneylerinden hiçbir bilimsel sonuç çıkarılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar.","Doğru; hem ıraksak mercek davranışı hem de yakınsak merceğin odak içi durumu öğrencinin “her zaman gerçek ve ters” iddiasına doğrudan karşı örnektir. ‘Genelleme geçersizdir; ıraksak mercek gerçek cisim için sanal ve düz görüntü verir, yakınsak mercek de cisim odak içindeyken sanal ve düz görüntü oluşturur.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur."],"correct":3,"correctIndex":3,"correctOption":"Genelleme geçersizdir; ıraksak mercek gerçek cisim için sanal ve düz görüntü verir, yakınsak mercek de cisim odak içindeyken sanal ve düz görüntü oluşturur.","level":5,"familyId":"mercek-sonuc-genelleme-siniri","objectiveSource":"https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfiz9101112Onayli.pdf","sourceRefs":["tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024"],"objectiveEvidenceId":"tr-meb-fiz-g09-g12-program-2024:pdf-page-79","explanation":"Bağımsız fizik çözümü: hem ıraksak mercek davranışı hem de yakınsak merceğin odak içi durumu öğrencinin “her zaman gerçek ve ters” iddiasına doğrudan karşı örnektir. Soruya özgü dört seçenek denetimi: 1. seçenek: Yanlış; yakınsak ve ıraksak mercekler ile farklı cisim konumları aynı görüntü özelliklerini üretmez. Bu nedenle ‘Genelleme doğrudur çünkü merceklerin tamamı aynı ışın yolunu oluşturur.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 2. seçenek: Yanlış; görüntünün gerçekliği yalnız büyüklüğe bağlı değildir; mercek türü ve cismin odağa göre konumu belirleyicidir. Bu nedenle ‘Genelleme yalnız görüntü büyük olduğunda doğrudur; mercek türü ve cisim konumu önemli değildir.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 3. seçenek: Yanlış; kontrollü mercek deneylerinden bilimsel sonuç çıkarılabilir, ancak sonuç yalnız sınanan koşullar ölçüsünde genellenmelidir. Bu nedenle ‘Genelleme değerlendirilemez çünkü mercek deneylerinden hiçbir bilimsel sonuç çıkarılamaz.’ seçeneği kırılma/tam yansıma koşulunu, mercek türünü, görüntü özelliğini ya da kanıt kapsamını yanlış yorumlar. 4. seçenek: Doğru; hem ıraksak mercek davranışı hem de yakınsak merceğin odak içi durumu öğrencinin “her zaman gerçek ve ters” iddiasına doğrudan karşı örnektir. ‘Genelleme geçersizdir; ıraksak mercek gerçek cisim için sanal ve düz görüntü verir, yakınsak mercek de cisim odak içindeyken sanal ve düz görüntü oluşturur.’ ifadesi ışın yolu, optik eleman ve deney koşullarının tümüyle uyumludur. Son kontrolde mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini birlikte değerlendirilmiştir; yalnız belirtilen seçenek tüm koşullardan çıkar.","difficultyReason":"Düzey 5; Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili deney yapabilme kapsamında mercekte görüntü deneyinin değişken, ölçüm ve görüntü özelliklerini doğru uygulamayı ve üç özgül yanılgıyı ayırt etmeyi gerektirir.","visualNeed":{"level":"none","role":"none","rationale":"Gerekli prizma/mercek türü, ışın yönü, açı, cisim-görüntü konumu, deney değişkeni veya fiber optik koşulu metinde eksiksiz verilmiştir. Çözüm ışın modeli, fizik yasası, oran ya da kanıt değerlendirmesiyle tekil olduğundan ek görsel zorunlu değildir.","acceptableKinds":[],"evidenceDimensions":[]},"figure":null,"hintsCount":0,"hintsForbidden":true,"packId":"tr.g11.fizik.full","linkedPackId":"tr.g11.fizik.full","linkedNoteId":"tr-g11-fizik-note-031","linkedNoteKey":"tr-g11-fizik-note-031","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1043e57291c2cf72b5943fdb9e693aa65148f276d01b9232ced37387d0b7eed8","reviewDecisionSha256":"f19bc8b3540168714f1b364d4688488965aad1c550894a93cce10bf09bafb566","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","contentHash":"sha256:1043e57291c2cf72b5943fdb9e693aa65148f276d01b9232ced37387d0b7eed8","reviewedHash":"sha256:1043e57291c2cf72b5943fdb9e693aa65148f276d01b9232ced37387d0b7eed8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f19bc8b3540168714f1b364d4688488965aad1c550894a93cce10bf09bafb566; review-manifest:0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr-g11-fizik-q0500","contentProjectionSha256":"1043e57291c2cf72b5943fdb9e693aa65148f276d01b9232ced37387d0b7eed8","reviewDecisionSha256":"f19bc8b3540168714f1b364d4688488965aad1c550894a93cce10bf09bafb566","reviewManifestSha256":"0de178163872ac5df2aca6fb672df0ae6046b245fca752b57c9738210235e55e","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}